ସାଗରସ୍ଯେଵ ମେ ଵେଗୋ ମାରୁତସ୍ଯେଵ ମେ ଗତିଃ। ନୈତଦ୍ ଦାଶରଥିର୍ଵେଦ ହ୍ଯାସାଦଯତି ତେନ ମାମ୍
ମୋର ଗତି ସାଗର ଭଳି, ମୋର ତ୍ୱରା ହଳା ଭଳି; ଦଶରଥନନ୍ଦନ ଏହା କେବେ ବୁଝିପାରିନାହାନ୍ତି, ସେ ମୋ ପାଖକୁ ଆସିପାରିବେ ନାହିଁ।
କୋ ହି ସିଂହମିଵାସୀନଂ ସୁପ୍ତଂ ଗିରିଗୁହାଶଯେ। କ୍ରୁଦ୍ଧଂ ମୃତ୍ଯୁମିଵାସୀନଂ ପ୍ରବୋଧଯିତୁମିଚ୍ଛତି
କିଏ ପାହାଡ଼ ଗୁହାରେ ଶୁଅଥିବା ସିଂହକୁ, କିମ୍ବା କ୍ରୋଧିତ ମୃତ୍ୟୁକୁ ଜାଗେଇବାକୁ ଚାହିଁବ?
ନ ମତ୍ତୋ ନିର୍ଗତାନ୍ ବାଣାନ୍ ଦ୍ଵିଜିହ୍ଵାନ୍ ପନ୍ନଗାନିଵ। ରାମଃ ପଶ୍ଯତି ସଂଗ୍ରାମେ ତେନ ମାମଭିଗଚ୍ଛତି
ଯେପରି ଦୁଇ ଜିହ୍ୱା ଥିବା ବିଷାକ୍ତ ସାପ ମାନେ ବାହାରିଯାନ୍ତି, ସେପରି ଯୁଦ୍ଧରେ ମୋର ଛାଡ଼ିଦିଆ ତୀରମାନେକୁ ରାମ ଦେଖିନାହାନ୍ତି; ଏହିଠାରୁ ସେ ମୋ ପାଖକୁ ଆସୁଛନ୍ତି।
କ୍ଷିପ୍ରଂ ଵଜ୍ରସମୈର୍ବାଣୈଃ ଶତଧା କାର୍ମୁକଚ୍ଯୁତୈଃ। ରାମମାଦୀପଯିଷ୍ଯାମି ଉଲ୍କାଭିରିଵ କୁଞ୍ଜରମ୍
ଶୀଘ୍ର ମୁଁ ବଜ୍ର ସମାନ କଠିନ ତୀରମାନେ, ମୋ ଧନୁରୁ ଛାଡ଼ି, ରାମଙ୍କୁ ଏମିତି ଜଳାଇଦେବି, ଯେପରି ଉଲ୍କା ଏକ ହାତୀକୁ ଦଗ୍ଧ କରେ।
ତଚ୍ଚାସ୍ଯ ବଲମାଦାସ୍ଯେ ବଲେନ ମହତା ଵୃତଃ। ଉଦିତଃ ସଵିତା କାଲେ ନକ୍ଷତ୍ରାଣାଂ ପ୍ରଭାମିଵ
ମୋର ବଡ଼ ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ଘେରାଇ, ମୁଁ ତାଙ୍କର ଶକ୍ତିକୁ ଅପହରଣ କରିଦେବି, ଯେପରି ଉଦୟମାନ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଉଷାକାଳେ ତାରାମାନଙ୍କର ଆଲୋକକୁ ଅପହରଣ କରେ।
ନ ଵାସଵେନାପି ସହସ୍ରଚକ୍ଷୁଷା ଯୁଧାସ୍ମି ଶକ୍ଯୋ ଵରୁଣେନ ଵା ପୁନଃ। ମଯା ତ୍ଵିଯଂ ବାହୁବଲେନ ନିର୍ଜିତା ପୁରା ପୁରୀ ଵୈଶ୍ରଵଣେନ ପାଲିତା
ଯୁଦ୍ଧରେ ଏହି ମୋତେ ଇନ୍ଦ୍ର କିମ୍ବା ବରୁଣ ମଧ୍ୟ ହରାଇପାରିବେ ନାହାନ୍ତି; ପୂର୍ବେ ମୁଁ ଏହି ସହରକୁ ମୋର ବାହୁବଳରେ ଜିତିଥିଲି, ଯାହାକି ପୂର୍ବରୁ ବୈଶ୍ରବଣ ରକ୍ଷା କରୁଥିଲେ।
thumb|ଚତୁର୍ଦଶଃ ସର୍ଗଃ ଶ୍ରୂଯତାମ୍|center ଶ୍ରୀମଦ୍ଵାଲ୍ମୀକିଯରାମାଯଣେ ଯୁଦ୍ଧକାଣ୍ଡେ ଚତୁର୍ଦଶଃ ସର୍ଗଃ ॥୬-
ଶ୍ରୀମଦ୍ ବାଲ୍ମୀକି ରାମାୟଣର ଯୁଦ୍ଧ କାଣ୍ଡର ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶ ସର୍ଗ ଏବେ ଶୁଣନ୍ତୁ।
ନିଶାଚରେନ୍ଦ୍ରସ୍ଯ ନିଶମ୍ଯ ଵାକ୍ଯଂ ସ କୁମ୍ଭକର୍ଣସ୍ଯ ଚ ଗର୍ଜିତାନି। ଵିଭୀଷଣୋ ରାକ୍ଷସରାଜମୁଖ୍ଯ- ମୁଵାଚ ଵାକ୍ଯଂ ହିତମର୍ଥଯୁକ୍ତମ୍
ନିଶାଚରମାନଙ୍କର ରାଜାଙ୍କର କଥା ଏବଂ କୁମ୍ଭକର୍ଣ୍ଣଙ୍କର ଗର୍ଜନ ଶୁଣି, ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ମୁଖ୍ୟ ବିଭୀଷଣ ଉପକୃତିକର ଏବଂ ଅର୍ଥପୂର୍ଣ୍ଣ କଥା କହିଲେ।
ଵୃତୋ ହି ବାହ୍ଵନ୍ତରଭୋଗରାଶି- ଶ୍ଚିନ୍ତାଵିଷଃ ସୁସ୍ମିତତୀକ୍ଷ୍ଣଦଂଷ୍ଟ୍ରଃ। ପଞ୍ଚାଙ୍ଗୁଲୀପଞ୍ଚଶିରୋଽତିକାଯଃ ସୀତାମହାହିସ୍ତଵ କେନ ରାଜନ୍
ବହୁ ହାତ ଦ୍ୱାରା ଘେରାଯାଇ, ଚିନ୍ତାର ବିଷରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ହସିଥିବା ମୁଖରେ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଦାନ୍ତ ଦେଖାଯାଉଛି, ପାଞ୍ଚ ଆଙ୍ଗୁଠି, ପାଞ୍ଚ ମୁଣ୍ଡ ଏବଂ ବିଶାଳ ଦେହ—ହେ ରାଜା, ଏହି ଭୟଙ୍କର ସୀତା ନାଗକୁ କିଏ ଧରିଛି?
ଯାଵନ୍ନ ଲଙ୍କାଂ ସମଭିଦ୍ରଵନ୍ତି ବଲୀମୁଖାଃ ପର୍ଵତକୂଟମାତ୍ରାଃ। ଦଂଷ୍ଟ୍ରାଯୁଧାଶ୍ଚୈଵ ନଖାଯୁଧାଶ୍ଚ ପ୍ରଦୀଯତାଂ ଦାଶରଥାଯ ମୈଥିଲୀ
ପାହାଡ଼ ଶିଖର ସମାନ ବଡ଼ ବଳୀୟୋଧାମାନେ, ଦାନ୍ତ ଏବଂ ନଖ ଅସ୍ତ୍ର ଧାରଣ କରି, ଲଙ୍କା ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ କରିବା ପୂର୍ବରୁ, ମୈଥିଳୀଙ୍କୁ ଦଶରଥ ପୁତ୍ରଙ୍କୁ ଫେରାଇ ଦିଅନ୍ତୁ।
ଯାଵନ୍ନ ଗୃହ୍ଣନ୍ତି ଶିରାଂସି ବାଣା ରାମେରିତା ରାକ୍ଷସପୁଂଗଵାନାମ୍। ଵଜ୍ରୋପମା ଵାଯୁସମାନଵେଗାଃ ପ୍ରଦୀଯତାଂ ଦାଶରଥାଯ ମୈଥିଲୀ
ରାମଙ୍କର ବଜ୍ର ସମାନ କଠିନ ଏବଂ ପବନ ସମ ତ୍ୱରା ଥିବା ତୀରମାନେ ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କର ମୁଣ୍ଡ ଧରିବା ପୂର୍ବରୁ, ମୈଥିଳୀଙ୍କୁ ଦଶରଥ ପୁତ୍ରଙ୍କୁ ଦେଇଦିଅ।
ନ କୁମ୍ଭକର୍ଣେନ୍ଦ୍ରଜିତୌ ଚ ରାଜଂ- ସ୍ତଥା ମହାପାର୍ଶ୍ଵମହୋଦରୌ ଵା। ନିକୁମ୍ଭକୁମ୍ଭୌ ଚ ତଥାତିକାଯଃ ସ୍ଥାତୁଂ ସମର୍ଥା ଯୁଧି ରାଘଵସ୍ଯ
କୁମ୍ଭକର୍ଣ୍ଣ, ଇନ୍ଦ୍ରଜିତ୍, ମହାପାର୍ଶ୍ୱ, ମହୋଦର, ନିକୁମ୍ଭ, କୁମ୍ଭ ଓ ଅତିକାୟ—ଏମାନେ କେହି ମଧ୍ୟ ରାଘବଙ୍କ ସହିତ ଯୁଦ୍ଧରେ ଟିକିପାରିବେ ନାହାନ୍ତି, ରାଜା।
ଜୀଵଂସ୍ତୁ ରାମସ୍ଯ ନ ମୋକ୍ଷ୍ଯସେ ତ୍ଵଂ ଗୁପ୍ତଃ ସଵିତ୍ରାପ୍ଯଥଵା ମରୁଦ୍ଭିଃ। ନ ଵାସଵସ୍ଯାଙ୍କଗତୋ ନ ମୃତ୍ଯୋ- ର୍ନଭୋ ନ ପାତାଲମନୁପ୍ରଵିଷ୍ଟଃ
ତୁମେ ବଞ୍ଚିଲେ ମଧ୍ୟ ରାମଙ୍କୁ ଠାରୁ ମୁକ୍ତି ପାଇପାରିବେ ନାହାଁ; ସବିତା କିମ୍ବା ମରୁତମାନେ ରକ୍ଷା କଲେ ମଧ୍ୟ ନୁହେଁ, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଛାତିରେ ଅଶ୍ରୟ ନେଲେ କିମ୍ବା ମୃତ୍ୟୁ, ଆକାଶ କିମ୍ବା ପାତାଳକୁ ଲୁଚିଲେ ମଧ୍ୟ ନୁହେଁ।
ନିଶମ୍ଯ ଵାକ୍ଯଂ ତୁ ଵିଭୀଷଣସ୍ଯ ତତଃ ପ୍ରହସ୍ତୋ ଵଚନଂ ବଭାଷେ। ନ ନୋ ଭଯଂ ଵିଦ୍ମ ନ ଦୈଵତେଭ୍ଯୋ ନ ଦାନଵେଭ୍ଯୋଽପ୍ଯଥଵା କଦାଚିତ୍
ବିଭୀଷଣଙ୍କର କଥା ଶୁଣି, ପ୍ରହସ୍ତ କହିଲେ: 'ଆମେ କେବେ ଦେବତାମାନେ କିମ୍ବା ଦାନବମାନେ ଠାରୁ ଭୟ ଜାଣିନାହୁଁ, କେବେ ବି।'
ନ ଯକ୍ଷଗନ୍ଧର୍ଵମହୋରଗେଭ୍ଯୋ ଭଯଂ ନ ସଂଖ୍ଯେ ପତଗୋରଗେଭ୍ଯଃ। କଥଂ ନୁ ରାମାଦ୍ ଭଵିତା ଭଯଂ ନୋ ନରେନ୍ଦ୍ରପୁତ୍ରାତ୍ ସମରେ କଦାଚିତ୍
ଆମେ ଯକ୍ଷ, ଗନ୍ଧର୍ବ, ମହାନାଗ କିମ୍ବା ଯୁଦ୍ଧରେ ପକ୍ଷୀ ଓ ନାଗମାନେ ଠାରୁ ଭୟ ପାଉନାହୁଁ; ତେବେ ରାମ, ନରେଶ ପୁତ୍ରଙ୍କୁ ଯୁଦ୍ଧରେ କେବେ ଭୟ କିପରି ହେବ?
ପ୍ରହସ୍ତଵାକ୍ଯଂ ତ୍ଵହିତଂ ନିଶମ୍ଯ ଵିଭୀଷଣୋ ରାଜହିତାନୁକାଙ୍କ୍ଷୀ। ତତୋ ମହାର୍ଥଂ ଵଚନଂ ବଭାଷେ ଧର୍ମାର୍ଥକାମେଷୁ ନିଵିଷ୍ଟବୁଦ୍ଧିଃ
ପ୍ରହସ୍ତଙ୍କର ଅପକୃତିକର କଥା ଶୁଣି, ରାଜାଙ୍କ ଭଲ ଚାହିଁ, ଧର୍ମ, ଅର୍ଥ ଓ କାମରେ ନିଷ୍ଠା ରଖିଥିବା ବିଭୀଷଣ ପୁଣି ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ କଥା କହିଲେ।
ପ୍ରହସ୍ତ ରାଜା ଚ ମହୋଦରଶ୍ଚ ତ୍ଵଂ କୁମ୍ଭକର୍ଣଶ୍ଚ ଯଥାର୍ଥଜାତମ୍। ବ୍ରଵୀତ ରାମଂ ପ୍ରତି ତନ୍ନ ଶକ୍ଯଂ ଯଥା ଗତିଃ ସ୍ଵର୍ଗମଧର୍ମବୁଦ୍ଧେଃ
ପ୍ରହସ୍ତ, ରାଜା, ମହୋଦର, ତୁମେ ଏବଂ କୁମ୍ଭକର୍ଣ୍ଣ—ରାମଙ୍କ ବିଷୟରେ ଯେ କଥା କହୁଛ, ସେ କଥା ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ; ଅଧର୍ମରେ ମନ ଲଗାଇଥିବା ଲୋକଙ୍କର ଭାଗ୍ୟ ଏହିପରି, ସେମାନେ ସ୍ୱର୍ଗରୁ ଖସିଯାନ୍ତି।
ଵଧସ୍ତୁ ରାମସ୍ଯ ମଯା ତ୍ଵଯା ଚ ପ୍ରହସ୍ତ ସର୍ଵୈରପି ରାକ୍ଷସୈର୍ଵା। କଥଂ ଭଵେଦର୍ଥଵିଶାରଦସ୍ଯ ମହାର୍ଣଵଂ ତର୍ତୁମିଵାପ୍ଲଵସ୍ଯ
ରାମଙ୍କୁ ମାରିବା କାମ ତୁମେ, ମୁଁ, ପ୍ରହସ୍ତ କିମ୍ବା ସମସ୍ତ ରାକ୍ଷସମାନେ କରିପାରିବେ କି? ଏହା ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ, ଯେପରି ଜଳରେ ଏକ ଦକ୍ଷ ଜଣେ ତରଣା କରି ମହା ସାଗର ଅତିକ୍ରମ କରିପାରେ।
ଧର୍ମପ୍ରଧାନସ୍ଯ ମହାରଥସ୍ଯ ଇକ୍ଷ୍ଵାକୁଵଂଶପ୍ରଭଵସ୍ଯ ରାଜ୍ଞଃ। ପୁରୋଽସ୍ଯ ଦେଵାଶ୍ଚ ତଥାଵିଧସ୍ଯ କୃତ୍ଯେଷୁ ଶକ୍ତସ୍ଯ ଭଵନ୍ତି ମୂଢାଃ
ଧର୍ମରେ ଅଗ୍ରଗାମୀ, ମହାରଥୀ, ଇକ୍ଷ୍ୱାକୁ ବଂଶର ଉତ୍ପନ୍ନ ଏହି ରାଜାଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଦେବମାନେ ମଧ୍ୟ ଦଣ୍ଡିତ ହୁଅନ୍ତି; ଏପରି କାର୍ଯ୍ୟରେ ଦକ୍ଷ ଲୋକଙ୍କୁ ବିରୋଧ କରିବା ମୂଢ଼ମାନେ।
ତୀକ୍ଷ୍ଣା ନ ତାଵତ୍ ତଵ କଙ୍କପତ୍ରା ଦୁରାସଦା ରାଘଵଵିପ୍ରମୁକ୍ତାଃ। ଭିତ୍ତ୍ଵା ଶରୀରଂ ପ୍ରଵିଶନ୍ତି ବାଣାଃ ପ୍ରହସ୍ତ ତେନୈଵ ଵିକତ୍ଥସେ ତ୍ଵମ୍
ତୁମର ତୀକ୍ଷ୍ଣ କଂକପତ୍ର ଅସ୍ତ୍ର ରାଘବଙ୍କୁ ଲକ୍ଷ୍ୟ କରି ଛାଡିଲେ ଏତେ ଭୟଙ୍କର ନୁହେଁ; ପ୍ରହସ୍ତ, ସେ ଅସ୍ତ୍ର ଦେହକୁ ଭେଦି ଭିତରକୁ ପ୍ରବେଶ କରେ, ତଥାପି ତୁମେ ଏପରି ଗର୍ବ କରୁଛ।
ନ ରାଵଣୋ ନାତିବଲସ୍ତ୍ରିଶୀର୍ଷୋ ନ କୁମ୍ଭକର୍ଣସ୍ଯ ସୁତୋ ନିକୁମ୍ଭଃ। ନ ଚେନ୍ଦ୍ରଜିଦ୍ ଦାଶରଥିଂ ପ୍ରଵୋଢୁଂ ତ୍ଵଂ ଵା ରଣେ ଶକ୍ରସମଂ ସମର୍ଥଃ
ରାବଣ, ଅତିଶକ୍ତିଶାଳୀ ତ୍ରିଶୀର୍ଷ, କୁମ୍ଭକର୍ଣ୍ଣଙ୍କ ପୁଅ ନିକୁମ୍ଭ, ଇନ୍ଦ୍ରଜିତ କିମ୍ବା ପ୍ରହସ୍ତ ତୁମେ—କେହି ମଧ୍ୟ ଦାଶରଥୀଙ୍କୁ ଯୁଦ୍ଧରେ ଜିତିପାରିବେ ନାହିଁ, ଯଦି ଇନ୍ଦ୍ର ସମାନ ଶକ୍ତି ଥିଲେ ମଧ୍ୟ।
ଦେଵାନ୍ତକୋ ଵାପି ନରାନ୍ତକୋ ଵା ତଥାତିକାଯୋଽତିରଥୋ ମହାତ୍ମା। ଅକମ୍ପନଶ୍ଚାଦ୍ରିସମାନସାରଃ ସ୍ଥାତୁଂ ନ ଶକ୍ତା ଯୁଧି ରାଘଵସ୍ଯ
ଦେବାନ୍ତକ, ନରାନ୍ତକ, ଅତିକାୟ ମହାରଥୀ, ଏବଂ ପାହାଡ଼ ସମାନ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଅକମ୍ପନ—ଏମାନେ ମଧ୍ୟ ରାଘବଙ୍କ ସାଙ୍ଗରେ ଯୁଦ୍ଧରେ ଟିକିପାରିବେ ନାହିଁ।
ଅଯଂ ଚ ରାଜା ଵ୍ଯସନାଭିଭୂତୋ ମିତ୍ରୈରମିତ୍ରପ୍ରତିମୈର୍ଭଵଦ୍ଭିଃ। ଅନ୍ଵାସ୍ଯତେ ରାକ୍ଷସନାଶନାର୍ଥେ ତୀକ୍ଷ୍ଣଃ ପ୍ରକୃତ୍ଯା ହ୍ଯସମୀକ୍ଷକାରୀ
ଏହି ରାଜା ଦୁଃଖରେ ଆକ୍ରାନ୍ତ, ତୁମେ ମିତ୍ର ହେବା ସତ୍ତ୍ୱେ ଶତ୍ରୁ ସମାନ; ରାକ୍ଷସମାନେ ନାଶ ହେବା ପାଇଁ ତୁମେ ତାଙ୍କୁ ଅନୁସରଣ କରୁଛ; ସେ ପ୍ରକୃତିରେ କଠୋର ଏବଂ ବିଚାର ନ କରି କାର୍ଯ୍ୟ କରେ।
ଅନନ୍ତଭୋଗେନ ସହସ୍ରମୂର୍ଧ୍ନା ନାଗେନ ଭୀମେନ ମହାବଲେନ। ବଲାତ୍ ପରିକ୍ଷିପ୍ତମିମଂ ଭଵନ୍ତୋ ରାଜାନମୁତ୍କ୍ଷିପ୍ଯ ଵିମୋଚଯନ୍ତୁ
ଅନନ୍ତ ଭୋଗ ଏବଂ ହଜାର ମୁଣ୍ଡ ଥିବା ଭୟଙ୍କର ମହାଶକ୍ତିଶାଳୀ ନାଗରେ ଆବୃତ ଏହି ରାଜାଙ୍କୁ ତୁମେ ସମସ୍ତେ ଘେରି ଶକ୍ତିବଳେ ମୁକ୍ତ କର।
ଯାଵଦ୍ଧି କେଶଗ୍ରହଣାତ୍ ସୁହୃଦ୍ଭିଃ ସମେତ୍ଯ ସର୍ଵୈଃ ପରିପୂର୍ଣକାମୈଃ। ନିଗୃହ୍ଯ ରାଜା ପରିରକ୍ଷିତଵ୍ଯୋ ଭୂତୈର୍ଯଥା ଭୀମବଲୈର୍ଗୃହୀତଃ
ସମସ୍ତ ମିତ୍ରମାନେ ଏକତ୍ରିତ ହୋଇ, ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରି, ରାଜାଙ୍କ ଚୁଲ ଧରି ତାଙ୍କୁ ଅଟକାଇବା ପୂର୍ବରୁ, ଭୟଙ୍କର ଶକ୍ତିଶାଳୀ ପ୍ରାଣୀମାନେ ଯେପରି ଗ୍ରହଣ କରାଯାଇଥିବାକୁ ସୁରକ୍ଷିତ କରନ୍ତି, ସେପରି ରାଜାଙ୍କୁ ସୁରକ୍ଷିତ କରିବା ଦରକାର।
ସୁଵାରିଣା ରାଘଵସାଗରେଣ ପ୍ରଚ୍ଛାଦ୍ଯମାନସ୍ତରସା ଭଵଦ୍ଭିଃ। ଯୁକ୍ତସ୍ତ୍ଵଯଂ ତାରଯିତୁଂ ସମେତ୍ଯ କାକୁତ୍ସ୍ଥପାତାଲମୁଖେ ପତନ୍ ସଃ
ରାଘବଙ୍କ ସାଗର ସେନାରେ ତ୍ୱରିତ ଭାବେ ଆବୃତ ହେଉଛି, ତୁମେ ସମସ୍ତେ ଏକତ୍ରିତ ହୋଇ ତାଙ୍କୁ ଉଦ୍ଧାର କରିବା ଦରକାର, କାରଣ ସେ କାକୁତ୍ସ୍ଥଙ୍କ ପାତାଳର ମୁଖକୁ ପଡ଼ୁଛି।
ଇଦଂ ପୁରସ୍ଯାସ୍ଯ ସରାକ୍ଷସସ୍ଯ ରାଜ୍ଞଶ୍ଚ ପଥ୍ଯଂ ସସୁହୃଜ୍ଜନସ୍ଯ। ସମ୍ଯଗ୍ଘି ଵାକ୍ଯଂ ସ୍ଵମତଂ ବ୍ରଵୀମି ନରେନ୍ଦ୍ରପୁତ୍ରାଯ ଦଦାତୁ ମୈଥିଲୀମ୍
ଏହି ରାକ୍ଷସ ସହର, ରାଜା ଏବଂ ତାଙ୍କର ମିତ୍ରମାନେ ପାଇଁ ଏହି ଠିକ୍ ପଥ; ମୁଁ ସତ୍ୟ କଥା କହୁଛି, ନରେନ୍ଦ୍ରପୁତ୍ରଙ୍କୁ ମୈଥିଲୀଙ୍କୁ ଦେଇଦିଅ।
ପରସ୍ଯ ଵୀର୍ଯଂ ସ୍ଵବଲଂ ଚ ବୁଦ୍ଧ୍ଵା ସ୍ଥାନଂ କ୍ଷଯଂ ଚୈଵ ତଥୈଵ ଵୃଦ୍ଧିମ୍। ତଥା ସ୍ଵପକ୍ଷେଽପ୍ଯନୁମୃଶ୍ଯ ବୁଦ୍ଧ୍ଯା ଵଦେତ୍ କ୍ଷମଂ ସ୍ଵାମିହିତଂ ସ ମନ୍ତ୍ରୀ
ଏକ ମନ୍ତ୍ରୀ, ଶତ୍ରୁର ଶକ୍ତି, ନିଜର ଶକ୍ତି, ଅବସ୍ଥା, ଅବନତି ଏବଂ ବୃଦ୍ଧିକୁ ଜାଣିବା ପରେ, ଏହି ସବୁ ନିଜ ପକ୍ଷରେ ଭଲଭାବେ ବିଚାର କରି, ତାପରେ ଯାହା ଉପଯୁକ୍ତ ଏବଂ ମାଲିକଙ୍କ ଭଲ ପାଇଁ ହେବ, ସେ କଥା କହିବା ଉଚିତ।
thumb|ପଞ୍ଚଦଶଃ ସର୍ଗଃ ଶ୍ରୂଯତାମ୍|center ଶ୍ରୀମଦ୍ଵାଲ୍ମୀକିଯରାମାଯଣେ ଯୁଦ୍ଧକାଣ୍ଡେ ପଞ୍ଚଦଶଃ ସର୍ଗଃ ॥୬-
ଶ୍ରୀମଦ୍ ଵାଲ୍ମୀକି ରାମାୟଣର ଯୁଦ୍ଧ କାଣ୍ଡର ପଞ୍ଚଦଶ ସର୍ଗ ଏବେ ଶୁଣ।
ବୃହସ୍ପତେସ୍ତୁଲ୍ଯମତେର୍ଵଚସ୍ତ- ନ୍ନିଶମ୍ଯ ଯତ୍ନେନ ଵିଭୀଷଣସ୍ଯ। ତତୋ ମହାତ୍ମା ଵଚନଂ ବଭାଷେ ତତ୍ରେନ୍ଦ୍ରଜିନ୍ନୈର୍ଋତଯୂଥମୁଖ୍ଯଃ
ବିଭୀଷଣଙ୍କ ଉଚ୍ଚ ବୁଦ୍ଧି ଏବଂ ବୃହସ୍ପତି ସମାନ ମତ ଥିବା କଥାକୁ ଗଭୀର ଭାବେ ଶୁଣି, ତାପରେ ମହାତ୍ମା ଇନ୍ଦ୍ରଜିତ, ରାକ୍ଷସ ସେନାପତି, ସେଠାରେ ଏହି କଥା କହିଲେ।