ଫଲମୂଲଵତା ନୀଲ ଶୀତକାନନଵାରିଣା। ପଥା ମଧୁମତା ଚାଶୁ ସେନାଂ ସେନାପତେ ନଯ
ନୀଳ, ସେନାପତି, ତୁମେ ଫଳ ଓ ମୂଳରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ଢଣ୍ଡା ଅରଣ୍ୟ ଜଳ ଓ ମଧୁ ଥିବା ପଥରେ ସେନାକୁ ଶୀଘ୍ର ନେଇଯାଅ।
ଦୂଷଯେଯୁର୍ଦୁରାତ୍ମାନଃ ପଥି ମୂଲଫଲୋଦକମ୍। ରାକ୍ଷସାଃ ପଥି ରକ୍ଷେଥାସ୍ତେଭ୍ଯସ୍ତ୍ଵଂ ନିତ୍ଯମୁଦ୍ଯତଃ
ଦୁଷ୍ଟ ରାକ୍ଷସମାନେ ରାସ୍ତାରେ ଫଳ, ମୂଳ ଓ ଜଳକୁ ନଷ୍ଟ କରିପାରନ୍ତି; ସେମାନଙ୍କୁ ରୋକିବା ପାଇଁ ସଦା ସଚେତନ ରୁହ।
ନିମ୍ନେଷୁ ଵନଦୁର୍ଗେଷୁ ଵନେଷୁ ଚ ଵନୌକସଃ। ଅଭିପ୍ଲୁତ୍ଯାଭିପଶ୍ଯେଯୁଃ ପରେଷାଂ ନିହିତଂ ବଲମ୍
ନିମ୍ନଭୂମି, ଅରଣ୍ୟ ଦୁର୍ଗ ଓ ଜଙ୍ଗଲରେ ଅରଣ୍ୟବାସୀମାନେ ଲାଫି ଲାଫି ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କ ଲୁଚିଥିବା ସେନାକୁ ଦେଖନ୍ତୁ।
ଯତ୍ତୁ ଫଲ୍ଗୁ ବଲଂ କିଂଚିତ୍ ତଦତ୍ରୈଵୋପପଦ୍ଯତାମ୍। ଏତଦ୍ଧି କୃତ୍ଯଂ ଘୋରଂ ନୋ ଵିକ୍ରମେଣ ପ୍ରଯୁଜ୍ଯତାମ୍
ଯଦି କେଉଁସି ଦୁର୍ବଳ ସେନା ଥାଏ, ଏଠାରେ ତାହାକୁ ସମାପ୍ତ କର; ଏହି ଭୟଙ୍କର କାମ ଶୂରତା ସହ କରିବା ଦରକାର।
ସାଗରୌଘନିଭଂ ଭୀମମଗ୍ରାନୀକଂ ମହାବଲାଃ। କପିସିଂହାଃ ପ୍ରକର୍ଷନ୍ତୁ ଶତଶୋଽଥ ସହସ୍ରଶଃ
ସାଗର ତରଙ୍ଗ ସଦୃଶ ଭୟଙ୍କର ଆଗ ଦଳକୁ ଶତେ ହଜାରେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବାନରସିଂହମାନେ ଆଗକୁ ଟାଣନ୍ତୁ।
ଗଜଶ୍ଚ ଗିରିସଂକାଶୋ ଗଵଯଶ୍ଚ ମହାବଲଃ। ଗଵାକ୍ଷଶ୍ଚାଗ୍ରତୋ ଯାତୁ ଗଵାଂ ଦୃପ୍ତ ଇଵର୍ଷଭଃ
ପାହାଡ଼ ସମାନ ଗଜା, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଗବୟ ଓ ଗଭାକ୍ଷ—ଏମାନେ ଗୋମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଗର୍ବିତ ବଳଦ ଭଳି ଆଗକୁ ଯାଉନ୍ତୁ।
ଯାତୁ ଵାନରଵାହିନ୍ଯା ଵାନରଃ ପ୍ଲଵତାଂ ପତିଃ। ପାଲଯନ୍ ଦକ୍ଷିଣଂ ପାର୍ଶ୍ଵମୃଷଭୋ ଵାନରର୍ଷଭଃ
ବାନରସେନା ଆଗକୁ ବଢ଼ିବାବେଳେ, ଲାଫିବାରେ ପ୍ରଭୁ ଓ ବାନରମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଋଷଭ ଡାହାଣ ପାଶକୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ।
ଗନ୍ଧହସ୍ତୀଵ ଦୁର୍ଧର୍ଷସ୍ତରସ୍ଵୀ ଗନ୍ଧମାଦନଃ। ଯାତୁ ଵାନରଵାହିନ୍ଯାଃ ସଵ୍ଯଂ ପାର୍ଶ୍ଵମଧିଷ୍ଠିତଃ
ଯୁଦ୍ଧ ହାତୀ ପରି ଅଦମ୍ୟ ଓ ତୀବ୍ର ଗନ୍ଧମାଦନ ବାନରସେନାର ବାମ ପାଶକୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ।
ଯାସ୍ଯାମି ବଲମଧ୍ଯେଽହଂ ବଲୌଘମଭିହର୍ଷଯନ୍। ଅଧିରୁହ୍ଯ ହନୂମନ୍ତମୈରାଵତମିଵେଶ୍ଵରଃ
ମୁଁ ନିଜେ ହନୁମାନଙ୍କୁ ଆସିନ୍ନ ହୋଇ, ଏଇରାବତ ଉପରେ ଦେବତା ଭଳି, ସେନାର ମଧ୍ୟରେ ଯାଇ ସେନାକୁ ଉତ୍ସାହିତ କରିବି।
ଅଙ୍ଗଦେନୈଷ ସଂଯାତୁ ଲକ୍ଷ୍ମଣଶ୍ଚାନ୍ତକୋପମଃ। ସାର୍ଵଭୌମେନ ଭୂତେଶୋ ଦ୍ରଵିଣାଧିପତିର୍ଯଥା
ଯମ ସମାନ କ୍ରୋଧୀ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଓ ଅଙ୍ଗଦ ଏକାସାଥି ଆଗକୁ ବଢ଼ନ୍ତୁ, ଯେପରି ଭୂତମାନଙ୍କ ନାଥ ସାର୍ବଭୌମ ସହ ଯାଆନ୍ତି।
ଜାମ୍ବଵାଂଶ୍ଚ ସୁଷେଣଶ୍ଚ ଵେଗଦର୍ଶୀ ଚ ଵାନରଃ। ଋକ୍ଷରାଜୋ ମହାବାହୁଃ କୁକ୍ଷିଂ ରକ୍ଷନ୍ତୁ ତେ ତ୍ରଯଃ
ଜାମ୍ବବାନ, ସୁଷେଣ ଓ ତୀବ୍ର ବେଗ ଥିବା ବାନର ବେଗଦର୍ଶୀ—ଏହି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରିକ୍ଷରାଜ ତିନିଜଣେ ପଛ ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ।
ରାଘଵସ୍ଯ ଵଚଃ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ସୁଗ୍ରୀଵୋ ଵାହିନୀପତିଃ। ଵ୍ଯାଦିଦେଶ ମହାଵୀର୍ଯୋ ଵାନରାନ୍ ଵାନରର୍ଷଭଃ
ରାଘବଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ବାନରମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଓ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ସେନାପତି ସୁଗ୍ରୀବ ବାନରମାନେଠାରେ ଆଦେଶ ଦେଲେ।
ତେ ଵାନରଗଣାଃ ସର୍ଵେ ସମୁତ୍ପତ୍ଯ ମହୌଜସଃ। ଗୁହାଭ୍ଯଃ ଶିଖରେଭ୍ଯଶ୍ଚ ଆଶୁ ପୁପ୍ଲୁଵିରେ ତଦା
ତାପରେ ସେଇ ସମସ୍ତ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବାନର ସେନା ଗୁହା ଓ ପାହାଡ଼ ଶିଖରରୁ ତୁରନ୍ତ ଲାଫି ଚାଲିଗଲେ।
ତତୋ ଵାନରରାଜେନ ଲକ୍ଷ୍ମଣେନ ଚ ପୂଜିତଃ। ଜଗାମ ରାମୋ ଧର୍ମାତ୍ମା ସସୈନ୍ଯୋ ଦକ୍ଷିଣାଂ ଦିଶମ୍
ବାନରରାଜ ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ମାନିତ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ରାମ ତାଙ୍କ ସେନା ସହିତ ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗକୁ ଚାଲିଗଲେ।
ଶତୈଃ ଶତସହସ୍ରୈଶ୍ଚ କୋଟିଭିଶ୍ଚାଯୁତୈରପି। ଵାରଣାଭୈଶ୍ଚ ହରିଭିର୍ଯଯୌ ପରିଵୃତସ୍ତଦା
ସେତେବେଳେ ସେ ରାମଙ୍କୁ ଶତ, ଶତହଜାର, କୋଟି ଏବଂ ଦଶ ଲକ୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ହାତୀ ପରି ଦେଖାଯାଉଥିବା ବାନରମାନେ ଚାରିପାଖରେ ଘେରି ରହିଥିଲେ।
ତଂ ଯାନ୍ତମନୁଯାନ୍ତୀ ସା ମହତୀ ହରିଵାହିନୀ। ହୃଷ୍ଟାଃ ପ୍ରମୁଦିତାଃ ସର୍ଵେ ସୁଗ୍ରୀଵେଣାପି ପାଲିତାଃ
ସେ ଯାଉଥିବାବେଳେ ସେ ବଡ଼ ବାନର ସେନା ସେଠାକୁ ଅନୁସରଣ କରୁଥିଲା, ସମସ୍ତେ ଖୁସି ଓ ଆନନ୍ଦରେ ଥିଲେ, ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କ ରକ୍ଷା ତଳେ ଥିଲେ।
ଆପ୍ଲଵନ୍ତଃ ପ୍ଲଵନ୍ତଶ୍ଚ ଗର୍ଜନ୍ତଶ୍ଚ ପ୍ଲଵଂଗମାଃ। କ୍ଷ୍ଵେଲନ୍ତୋ ନିନଦନ୍ତଶ୍ଚ ଜଗ୍ମୁର୍ଵୈ ଦକ୍ଷିଣାଂ ଦିଶମ୍
ବାନରମାନେ ଲାଫି, ଉଡ଼ି, ଗର୍ଜନ କରି ଓ ଚିତ୍କାର କରି ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗକୁ ଆଗେ ବଢ଼ିଯାଉଥିଲେ।
ଭକ୍ଷଯନ୍ତଃ ସୁଗନ୍ଧୀନି ମଧୂନି ଚ ଫଲାନି ଚ। ଉଦ୍ଵହନ୍ତୋ ମହାଵୃକ୍ଷାନ୍ ମଞ୍ଜରୀପୁଞ୍ଜଧାରିଣଃ
ସେମାନେ ସୁଗନ୍ଧିତ ମଧୁ ଓ ଫଳ ଖାଉଥିଲେ, ମଞ୍ଜରୀ ଭରା ବଡ଼ ବଡ଼ ଗଛ ଉଠାଇ ନେଉଥିଲେ।
ଅନ୍ଯୋନ୍ଯଂ ସହସା ଦୃପ୍ତା ନିର୍ଵହନ୍ତି କ୍ଷିପନ୍ତି ଚ। ପତନ୍ତଶ୍ଚୋତ୍ପତନ୍ତ୍ଯନ୍ଯେ ପାତଯନ୍ତ୍ଯପରେ ପରାନ୍
ଅଭିମାନରେ ଭରିଥିବା ସେମାନେ ହଠାତ୍ ଏକାଅପରକୁ ଧରି ଛାଡ଼ି ଦେଉଥିଲେ, କିଛି ଲୋକ ଝରିଯାଉଥିଲେ, କିଛି ଉଡ଼ିଯାଉଥିଲେ, ଆଉ କିଛି ତାଙ୍କ ସାଥୀମାନେକୁ ଫେଙ୍କି ଦେଉଥିଲେ।
ରାଵଣୋ ନୋ ନିହନ୍ତଵ୍ଯଃ ସର୍ଵେ ଚ ରଜନୀଚରାଃ। ଇତି ଗର୍ଜନ୍ତି ହରଯୋ ରାଘଵସ୍ଯ ସମୀପତଃ
ରାମଙ୍କ ନିକଟରେ ବାନରମାନେ ଗର୍ଜନ କରି କହିଲେ: 'ରାବଣ ଓ ସମସ୍ତ ରାତିରେ ଘୁରୁଥିବା ଦାନବମାନେ ଆମେ ମାରିଦେବାକୁ ପଡ଼ିବ!'
ପୁରସ୍ତାଦୃଷଭୋ ନୀଲୋ ଵୀରଃ କୁମୁଦ ଏଵ ଚ। ପନ୍ଥାନଂ ଶୋଧଯନ୍ତି ସ୍ମ ଵାନରୈର୍ବହୁଭିଃ ସହ
ଆଗରେ ବୀର ନୀଳ ଓ କୁମୁଦ, ଅନେକ ବାନର ସହିତ ରାସ୍ତା ସଫା କରୁଥିଲେ।
ମଧ୍ଯେ ତୁ ରାଜା ସୁଗ୍ରୀଵୋ ରାମୋ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଏଵ ଚ। ବଲିଭିର୍ବହୁଭିର୍ଭୀମୈର୍ଵୃତଃ ଶତ୍ରୁନିବର୍ହଣଃ
ମଧ୍ୟଭାଗରେ ରାଜା ସୁଗ୍ରୀବ, ରାମ ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଅନେକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଓ ଭୟଙ୍କର ବୀରମାନେ ଦ୍ୱାରା ଘେରାଯାଇ ଆଗେ ବଢ଼ୁଥିଲେ, ସେମାନେ ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ନଶ୍ଟ କରୁଥିଲେ।
ହରିଃ ଶତବଲିର୍ଵୀରଃ କୋଟିଭିର୍ଦଶଭିର୍ଵୃତଃ। ସର୍ଵାମେକୋ ହ୍ଯଵଷ୍ଟଭ୍ଯ ରରକ୍ଷ ହରିଵାହିନୀମ୍
ବୀର ଶତବଳି, ଦଶ କୋଟି ବାନର ଦ୍ୱାରା ଘେରାଯାଇ, ସେଇଁ ଏକା ମୋଟ ବାନର ସେନାକୁ ରକ୍ଷା କରୁଥିଲେ।
କୋଟୀଶତପରୀଵାରଃ କେସରୀ ପନସୋ ଗଜଃ। ଅର୍କଶ୍ଚ ବହୁଭିଃ ପାର୍ଶ୍ଵମେକଂ ତସ୍ଯାଭିରକ୍ଷତି
କୋଟି ଶତ ସେନା ସହିତ କେଶରୀ, ପନସ, ଗଜ ଓ ଅର୍କା ଏବଂ ଅନେକ ଅନ୍ୟମାନେ ଏକ ପାର୍ଶ୍ୱକୁ ରକ୍ଷା କରୁଥିଲେ।
ସୁଷେଣୋ ଜାମ୍ବଵାଂଶ୍ଚୈଵ ଋକ୍ଷୈର୍ବହୁଭିରାଵୃତୌ। ସୁଗ୍ରୀଵଂ ପୁରତଃ କୃତ୍ଵା ଜଘନଂ ସଂରରକ୍ଷତୁଃ
ସୁଷେଣ ଓ ଜାମ୍ବବାନ୍, ଅନେକ ଭାଲୁ ସହିତ, ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କୁ ଆଗରେ ରଖି ପଛଦଳକୁ ରକ୍ଷା କରୁଥିଲେ।
ତେଷାଂ ସେନାପତିର୍ଵୀରୋ ନୀଲୋ ଵାନରପୁଂଗଵଃ। ସମ୍ପତନ୍ ପ୍ଲଵତାଂ ଶ୍ରେଷ୍ଠସ୍ତଦ୍ ବଲଂ ପର୍ଯଵାରଯତ୍
ସେମାନଙ୍କ ସେନାପତି ବୀର ନୀଳ, ବାନରମାନେ ମଧ୍ୟରୁ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ଓ ଦୂର୍ତ୍ତ ଲାଫିବାରେ ପାରଙ୍ଗତ, ସେ ସେନାକୁ ଚାରିପାଖରେ ଘେରି ରହିଥିଲେ।
ଦରୀମୁଖଃ ପ୍ରଜଙ୍ଘଶ୍ଚ ଜମ୍ଭୋଽଥ ରଭସଃ କପିଃ। ସର୍ଵତଶ୍ଚ ଯଯୁର୍ଵୀରାସ୍ତ୍ଵରଯନ୍ତଃ ପ୍ଲଵଂଗମାନ୍
ଦରୀମୁଖ, ପ୍ରଜଂଘ, ଜାମ୍ଭ ଓ ବାନର ରଭସ, ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ବୀରମାନେ ସହିତ, ସମସ୍ତ ଦିଗରୁ ବାନରମାନେକୁ ଉତ୍ସାହିତ କରି ଆଗେ ବଢ଼ୁଥିଲେ।
ଏଵଂ ତେ ହରିଶାର୍ଦୂଲା ଗଚ୍ଛନ୍ତି ବଲଦର୍ପିତାଃ। ଅପଶ୍ଯନ୍ତ ଗିରିଶ୍ରେଷ୍ଠଂ ସହ୍ଯଂ ଗିରିଶତାଯୁତମ୍
ଏଭଳି, ସେ ବାନରମାନେ ଶକ୍ତିର ଗର୍ବରେ ଭରିଥିବା, ବାଘ ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲେ, ଆଗେ ବଢ଼ି ସହ୍ୟ ପର୍ବତର ଶତଶଖ ଶିଖର ଦେଖିଲେ।
ସରାଂସି ଚ ସୁଫୁଲ୍ଲାନି ତଟାକାନି ଵରାଣି ଚ। ରାମସ୍ଯ ଶାସନଂ ଜ୍ଞାତ୍ଵା ଭୀମକୋପସ୍ଯ ଭୀତଵତ୍
ସେମାନେ ସୁନ୍ଦର ଫୁଲିଥିବା ହ୍ରଦ ଓ ଅତି ଉତ୍ତମ ପୋଖରୀ ଦେଖିଲେ, ରାମଙ୍କ ଆଜ୍ଞା ଜାଣି, ଯାହାଙ୍କ କ୍ରୋଧ ଭୟଙ୍କର, ଭୟଭିତ ହୋଇ ଚାଲିଥିଲେ।
ଵର୍ଜଯନ୍ ନାଗରାଭ୍ଯାଶାଂସ୍ତଥା ଜନପଦାନପି। ସାଗରୌଘନିଭଂ ଭୀମଂ ତଦ୍ ଵାନରବଲଂ ମହତ୍
ସେମାନେ ସହର ଓ ଗ୍ରାମ ଅଞ୍ଚଳକୁ ଛାଡ଼ି, ସମୁଦ୍ର ତରଙ୍ଗ ପରି ବଡ଼ ଓ ଭୟଙ୍କର ବାନର ସେନା ଆଗକୁ ବଢ଼ିଯାଉଥିଲା।