ପରିଖାଶ୍ଚ ଶତଘ୍ନ୍ଯଶ୍ଚ ଯନ୍ତ୍ରାଣି ଵିଵିଧାନି ଚ। ଶୋଭଯନ୍ତି ପୁରୀଂ ଲଙ୍କାଂ ରାଵଣସ୍ଯ ଦୁରାତ୍ମନଃ
ଖାଇ, ଶତମୃତ୍ୟୁ ଯନ୍ତ୍ର ଓ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ଯନ୍ତ୍ର ଲଙ୍କା ପୁରୀକୁ ସୁସଜ୍ଜିତ କରିଛି, ଦୁଷ୍ଟ ରାବଣଙ୍କର ଏହି ସହର।
ଅଯୁତଂ ରକ୍ଷସାମତ୍ର ପୂର୍ଵଦ୍ଵାରଂ ସମାଶ୍ରିତମ୍। ଶୂଲହସ୍ତା ଦୁରାଧର୍ଷାଃ ସର୍ଵେ ଖଡ୍ଗାଗ୍ରଯୋଧିନଃ
ପୂର୍ବ ଦ୍ୱାରରେ ଦଶ ହଜାର ରାକ୍ଷସ ରହିଛନ୍ତି, ସମସ୍ତେ ଶୂଳ ଧରିଥିବା, ଜିତିବାରେ ଅତି କଷ୍ଟ, ତାଲୱାର ଯୁଦ୍ଧରେ ପ୍ରବୀଣ।
ନିଯୁତଂ ରକ୍ଷସାମତ୍ର ଦକ୍ଷିଣଦ୍ଵାରମାଶ୍ରିତମ୍। ଚତୁରଙ୍ଗେଣ ସୈନ୍ଯେନ ଯୋଧାସ୍ତତ୍ରାପ୍ଯନୁତ୍ତମାଃ
ଦକ୍ଷିଣ ଦ୍ୱାରରେ ଏକ ଲକ୍ଷ ରାକ୍ଷସ ରହିଛନ୍ତି, ଚାରି ପ୍ରକାରର ସେନା ସହିତ, ଏଠାରେ ଯୋଧାମାନେ ଅପୂର୍ବ।
ପ୍ରଯୁତଂ ରକ୍ଷସାମତ୍ର ପଶ୍ଚିମଦ୍ଵାରମାଶ୍ରିତମ୍। ଚର୍ମଖଡ୍ଗଧରାଃ ସର୍ଵେ ତଥା ସର୍ଵାସ୍ତ୍ରକୋଵିଦାଃ
ପଶ୍ଚିମ ଦ୍ୱାରରେ ଦଶ ଲକ୍ଷ ରାକ୍ଷସ ରହିଛନ୍ତି, ସମସ୍ତେ ଢାଲ ଓ ତାଲୱାର ଧରିଥିବା, ସମସ୍ତ ଅସ୍ତ୍ରରେ ପ୍ରବୀଣ।
ନ୍ଯର୍ବୁଦଂ ରକ୍ଷସାମତ୍ର ଉତ୍ତରଦ୍ଵାରମାଶ୍ରିତମ୍। ରଥିନଶ୍ଚାଶ୍ଵଵାହାଶ୍ଚ କୁଲପୁତ୍ରାଃ ସୁପୂଜିତାଃ
ଉତ୍ତର ଦ୍ୱାରରେ ଏକ ଶତ କୋଟି ରାକ୍ଷସ ରହିଛନ୍ତି, ରଥଯୋଧା ଓ ଘୋଡ଼ାରେ ଚାଳନା କରୁଥିବା, ଉତ୍ତମ କୁଳର ପୁତ୍ରମାନେ, ସମ୍ମାନିତ।
ଶତଶୋଽଥ ସହସ୍ରାଣି ମଧ୍ଯମଂ ସ୍କନ୍ଧମାଶ୍ରିତାଃ। ଯାତୁଧାନା ଦୁରାଧର୍ଷାଃ ସାଗ୍ରକୋଟିଶ୍ଚ ରକ୍ଷସାମ୍
ମଧ୍ୟ ଖଣ୍ଡରେ ଶତ ଏବଂ ହଜାର ଦୁର୍ଜୟ ଯାତୁଧାନ, ଏକ କୋଟି ରାକ୍ଷସ ସହିତ, ରହିଛନ୍ତି।
ତେ ମଯା ସଂକ୍ରମା ଭଗ୍ନାଃ ପରିଖାଶ୍ଚାଵପୂରିତାଃ। ଦଗ୍ଧା ଚ ନଗରୀ ଲଙ୍କା ପ୍ରାକାରାଶ୍ଚାଵସାଦିତାଃ। ବଲୈକଦେଶଃ କ୍ଷପିତୋ ରାକ୍ଷସାନାଂ ମହାତ୍ମନାମ୍
ମୁଁ ଏହି ସେତୁମାନେ ଭଙ୍ଗ କରିଛି, ଖାଇ ଭରିଦେଇଛି, ଲଙ୍କା ସହରକୁ ଜଳାଇଛି, ପ୍ରାକାର ଭଙ୍ଗ କରିଛି, ଏବଂ ରାକ୍ଷସ ସେନାର ଏକ ଅଂଶ ନଷ୍ଟ କରିଛି।
ଯେନ କେନ ତୁ ମାର୍ଗେଣ ତରାମ ଵରୁଣାଲଯମ୍। ହତେତି ନଗରୀ ଲଙ୍କା ଵାନରୈରୁପଧାର୍ଯତାମ୍
ଯେଉଁ ପଥରେ ହେଉ, ଆମେ ବରୁଣଙ୍କ ନିବାସ ସମୁଦ୍ରକୁ ଅଟିବା; ଲଙ୍କା ସହରକୁ ବାନରମାନେ ଧ୍ୱଂସ କରିଛନ୍ତି ବୋଲି ଧାରଣା କରାଯାଉ।
ଅଙ୍ଗଦୋ ଦ୍ଵିଵିଦୋ ମୈନ୍ଦୋ ଜାମ୍ବଵାନ୍ ପନସୋ ନଲଃ। ନୀଲଃ ସେନାପତିଶ୍ଚୈଵ ବଲଶେଷେଣ କିଂ ତଵ
ଅଙ୍ଗଦ, ଦ୍ୱିବିଦ, ମୈନ୍ଦ, ଜାମ୍ବବାନ୍, ପନସ, ନଳ ଓ ନୀଳ ସେନାପତି—ଅନ୍ୟ ସେନାର ଆବଶ୍ୟକତା କଣ?
ପ୍ଲଵମାନା ହି ଗତ୍ଵା ତ୍ଵାଂ ରାଵଣସ୍ଯ ମହାପୁରୀମ୍। ସପର୍ଵତଵନାଂ ଭିତ୍ତ୍ଵା ସଖାତାଂ ଚ ସତୋରଣାମ୍। ସପ୍ରାକାରାଂ ସଭଵନାମାନଯିଷ୍ଯନ୍ତି ରାଘଵ
ସେମାନେ ଉଡ଼ି ଯାଇ, ପାହାଡ଼ ଓ ଜଙ୍ଗଲ ସହିତ, ଖାଇ ଓ ଦ୍ୱାର ଭିତରୁ, ପ୍ରାକାର ଓ ମହଲ ଭେଦି, ରାବଣଙ୍କର ମହାପୁରୀକୁ ଅଟି ତୁମ ପାଖକୁ ପହଞ୍ଚିବେ, ରାଘବ।
ଏଵମାଜ୍ଞାପଯ କ୍ଷିପ୍ରଂ ବଲାନାଂ ସର୍ଵସଂଗ୍ରହମ୍। ମୁହୂର୍ତେନ ତୁ ଯୁକ୍ତେନ ପ୍ରସ୍ଥାନମଭିରୋଚଯ
ଏହିପରି ଶୀଘ୍ର ଆଜ୍ଞା ଦିଅ, ସମସ୍ତ ସେନାକୁ ଏକତ୍ର କର; ଉଚିତ ସମୟରେ ଯାତ୍ରା ଆରମ୍ଭ କର।
thumb|ଚତୁର୍ଥଃ ସର୍ଗଃ ଶ୍ରୂଯତାମ୍|center ଶ୍ରୀମଦ୍ଵାଲ୍ମୀକିଯରାମାଯଣେ ଯୁଦ୍ଧକାଣ୍ଡେ ଚତୁର୍ଥଃ ସର୍ଗଃ ॥୬-
ଏବେ ଶ୍ରୀମଦ୍ ବାଲ୍ମୀକି ରାମାୟଣର ଯୁଦ୍ଧ କାଣ୍ଡର ଚତୁର୍ଥ ସର୍ଗ ଶୁଣ।
ଶ୍ରୁତ୍ଵା ହନୂମତୋ ଵାକ୍ଯଂ ଯଥାଵଦନୁପୂର୍ଵଶଃ। ତତୋଽବ୍ରଵୀନ୍ମହାତେଜା ରାମଃ ସତ୍ଯପରାକ୍ରମଃ
ହନୁମାନଙ୍କ ଉଚ୍ଚାରିତ କଥାକୁ ଯଥାଯଥିକ ଭାବରେ ଶୁଣି, ଦୀପ୍ତିମାନ ଓ ସତ୍ୟବୀର ରାମ ତାପରେ କହିଲେ।
ଯନ୍ନିଵେଦଯସେ ଲଙ୍କାଂ ପୁରୀଂ ଭୀମସ୍ଯ ରକ୍ଷସଃ। କ୍ଷିପ୍ରମେନାଂ ଵଧିଷ୍ଯାମି ସତ୍ଯମେତଦ୍ ବ୍ରଵୀମି ତେ
ତୁମେ ଲଙ୍କା ସହର, ଭୟଙ୍କର ରାକ୍ଷସର ସହର ବିଷୟରେ ଯାହା କହୁଛ, ମୁଁ ଶୀଘ୍ର ଏହାକୁ ନଷ୍ଟ କରିଦେବି; ଏହି କଥା ମୁଁ ସତ୍ୟ କହୁଛି।
ଅସ୍ମିନ୍ ମୁହୂର୍ତେ ସୁଗ୍ରୀଵ ପ୍ରଯାଣମଭିରୋଚଯ। ଯୁକ୍ତୋ ମୁହୂର୍ତେ ଵିଜଯେ ପ୍ରାପ୍ତୋ ମଧ୍ଯଂ ଦିଵାକରଃ
ସୁଗ୍ରୀବ, ଏହି ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ଯାତ୍ରା ଆରମ୍ଭ କର; ବିଜୟ ପାଇଁ ଉଚିତ ସମୟ ଆସିଛି, ସୂର୍ଯ୍ୟ ମଧ୍ୟକୁ ପହଞ୍ଚିଛି।
ଉତ୍ତରାଫାଲ୍ଗୁନୀ ହ୍ଯଦ୍ଯ ଶ୍ଵସ୍ତୁ ହସ୍ତେନ ଯୋକ୍ଷ୍ଯତେ। ଅଭିପ୍ରଯାମ ସୁଗ୍ରୀଵ ସର୍ଵାନୀକସମାଵୃତାଃ
ଆଜି ଉତ୍ତରାଫାଲଗୁନୀ, ଆଗାମୀକାଲି ହସ୍ତ ନକ୍ଷତ୍ର ସହିତ ଯୋଗ ହେବ; ସୁଗ୍ରୀବ, ସମସ୍ତ ସେନା ସହିତ ଆମେ ଯାତ୍ରା କରିବା।
ନିମିତ୍ତାନି ଚ ପଶ୍ଯାମି ଯାନି ପ୍ରାଦୁର୍ଭଵନ୍ତି ଵୈ। ନିହତ୍ଯ ରାଵଣଂ ସୀତାମାନଯିଷ୍ଯାମି ଜାନକୀମ୍
ମୁଁ ଦେଖୁଛି ଯେ, ଅନେକ ଅଶୁଭ ସଙ୍କେତ ଦେଖାଯାଉଛି। ରାବଣଙ୍କୁ ହତ୍ୟା କରି, ମୁଁ ଜନକନନ୍ଦିନୀ ସୀତାଙ୍କୁ ଫେରାଇ ଆଣିବି।
ଉପରିଷ୍ଟାଦ୍ଧି ନଯନଂ ସ୍ଫୁରମାଣମିମଂ ମମ। ଵିଜଯଂ ସମନୁପ୍ରାପ୍ତଂ ଶଂସତୀଵ ମନୋରଥମ୍
ମୋର ଡାହାଣ ଆଖି ଉପରେ ଫଡ଼ିଉଛି, ଏହା ମୋର ଆଶା ପୂରଣ ଓ ବିଜୟ ଲାଗି ଶୁଭ ସୂଚନା ଦେଉଛି।
ତତୋ ଵାନରରାଜେନ ଲକ୍ଷ୍ମଣେନ ସୁପୂଜିତଃ। ଉଵାଚ ରାମୋ ଧର୍ମାତ୍ମା ପୁନରପ୍ଯର୍ଥକୋଵିଦଃ
ତାପରେ ବାନରରାଜ ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ମାନିତ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ଓ ବୁଦ୍ଧିମାନ ରାମ ଆଉଥରେ କହିଲେ।
ଅଗ୍ରେ ଯାତୁ ବଲସ୍ଯାସ୍ଯ ନୀଲୋ ମାର୍ଗମଵେକ୍ଷିତୁମ୍। ଵୃତଃ ଶତସହସ୍ରେଣ ଵାନରାଣାଂ ତରସ୍ଵିନାମ୍
ନୀଳ, ଏହି ସେନାର ଆଗରେ ଶତ ହଜାର ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବାନରଙ୍କ ସହିତ ରାସ୍ତା ଦେଖିବାକୁ ଯାଉ।
ଫଲମୂଲଵତା ନୀଲ ଶୀତକାନନଵାରିଣା। ପଥା ମଧୁମତା ଚାଶୁ ସେନାଂ ସେନାପତେ ନଯ
ନୀଳ, ସେନାପତି, ତୁମେ ଫଳ ଓ ମୂଳରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ଢଣ୍ଡା ଅରଣ୍ୟ ଜଳ ଓ ମଧୁ ଥିବା ପଥରେ ସେନାକୁ ଶୀଘ୍ର ନେଇଯାଅ।
ଦୂଷଯେଯୁର୍ଦୁରାତ୍ମାନଃ ପଥି ମୂଲଫଲୋଦକମ୍। ରାକ୍ଷସାଃ ପଥି ରକ୍ଷେଥାସ୍ତେଭ୍ଯସ୍ତ୍ଵଂ ନିତ୍ଯମୁଦ୍ଯତଃ
ଦୁଷ୍ଟ ରାକ୍ଷସମାନେ ରାସ୍ତାରେ ଫଳ, ମୂଳ ଓ ଜଳକୁ ନଷ୍ଟ କରିପାରନ୍ତି; ସେମାନଙ୍କୁ ରୋକିବା ପାଇଁ ସଦା ସଚେତନ ରୁହ।
ନିମ୍ନେଷୁ ଵନଦୁର୍ଗେଷୁ ଵନେଷୁ ଚ ଵନୌକସଃ। ଅଭିପ୍ଲୁତ୍ଯାଭିପଶ୍ଯେଯୁଃ ପରେଷାଂ ନିହିତଂ ବଲମ୍
ନିମ୍ନଭୂମି, ଅରଣ୍ୟ ଦୁର୍ଗ ଓ ଜଙ୍ଗଲରେ ଅରଣ୍ୟବାସୀମାନେ ଲାଫି ଲାଫି ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କ ଲୁଚିଥିବା ସେନାକୁ ଦେଖନ୍ତୁ।
ଯତ୍ତୁ ଫଲ୍ଗୁ ବଲଂ କିଂଚିତ୍ ତଦତ୍ରୈଵୋପପଦ୍ଯତାମ୍। ଏତଦ୍ଧି କୃତ୍ଯଂ ଘୋରଂ ନୋ ଵିକ୍ରମେଣ ପ୍ରଯୁଜ୍ଯତାମ୍
ଯଦି କେଉଁସି ଦୁର୍ବଳ ସେନା ଥାଏ, ଏଠାରେ ତାହାକୁ ସମାପ୍ତ କର; ଏହି ଭୟଙ୍କର କାମ ଶୂରତା ସହ କରିବା ଦରକାର।
ସାଗରୌଘନିଭଂ ଭୀମମଗ୍ରାନୀକଂ ମହାବଲାଃ। କପିସିଂହାଃ ପ୍ରକର୍ଷନ୍ତୁ ଶତଶୋଽଥ ସହସ୍ରଶଃ
ସାଗର ତରଙ୍ଗ ସଦୃଶ ଭୟଙ୍କର ଆଗ ଦଳକୁ ଶତେ ହଜାରେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବାନରସିଂହମାନେ ଆଗକୁ ଟାଣନ୍ତୁ।
ଗଜଶ୍ଚ ଗିରିସଂକାଶୋ ଗଵଯଶ୍ଚ ମହାବଲଃ। ଗଵାକ୍ଷଶ୍ଚାଗ୍ରତୋ ଯାତୁ ଗଵାଂ ଦୃପ୍ତ ଇଵର୍ଷଭଃ
ପାହାଡ଼ ସମାନ ଗଜା, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଗବୟ ଓ ଗଭାକ୍ଷ—ଏମାନେ ଗୋମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଗର୍ବିତ ବଳଦ ଭଳି ଆଗକୁ ଯାଉନ୍ତୁ।
ଯାତୁ ଵାନରଵାହିନ୍ଯା ଵାନରଃ ପ୍ଲଵତାଂ ପତିଃ। ପାଲଯନ୍ ଦକ୍ଷିଣଂ ପାର୍ଶ୍ଵମୃଷଭୋ ଵାନରର୍ଷଭଃ
ବାନରସେନା ଆଗକୁ ବଢ଼ିବାବେଳେ, ଲାଫିବାରେ ପ୍ରଭୁ ଓ ବାନରମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଋଷଭ ଡାହାଣ ପାଶକୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ।
ଗନ୍ଧହସ୍ତୀଵ ଦୁର୍ଧର୍ଷସ୍ତରସ୍ଵୀ ଗନ୍ଧମାଦନଃ। ଯାତୁ ଵାନରଵାହିନ୍ଯାଃ ସଵ୍ଯଂ ପାର୍ଶ୍ଵମଧିଷ୍ଠିତଃ
ଯୁଦ୍ଧ ହାତୀ ପରି ଅଦମ୍ୟ ଓ ତୀବ୍ର ଗନ୍ଧମାଦନ ବାନରସେନାର ବାମ ପାଶକୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ।
ଯାସ୍ଯାମି ବଲମଧ୍ଯେଽହଂ ବଲୌଘମଭିହର୍ଷଯନ୍। ଅଧିରୁହ୍ଯ ହନୂମନ୍ତମୈରାଵତମିଵେଶ୍ଵରଃ
ମୁଁ ନିଜେ ହନୁମାନଙ୍କୁ ଆସିନ୍ନ ହୋଇ, ଏଇରାବତ ଉପରେ ଦେବତା ଭଳି, ସେନାର ମଧ୍ୟରେ ଯାଇ ସେନାକୁ ଉତ୍ସାହିତ କରିବି।
ଅଙ୍ଗଦେନୈଷ ସଂଯାତୁ ଲକ୍ଷ୍ମଣଶ୍ଚାନ୍ତକୋପମଃ। ସାର୍ଵଭୌମେନ ଭୂତେଶୋ ଦ୍ରଵିଣାଧିପତିର୍ଯଥା
ଯମ ସମାନ କ୍ରୋଧୀ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଓ ଅଙ୍ଗଦ ଏକାସାଥି ଆଗକୁ ବଢ଼ନ୍ତୁ, ଯେପରି ଭୂତମାନଙ୍କ ନାଥ ସାର୍ବଭୌମ ସହ ଯାଆନ୍ତି।