ଗତେ ହି ତ୍ଵଯି ଵିକ୍ରାନ୍ତେ ପୁନରାଗମନାଯ ଵୈ। ପ୍ରାଣାନାମପି ସଂଦେହୋ ମମ ସ୍ଯାନ୍ନାତ୍ର ସଂଶଯଃ
ତୁମେ ଯିବା ପରେ, ଏବଂ ପୁନି ଫେରିବା ପାଇଁ ଯାଉଥିବା ବେଳେ, ମୋର ଜୀବନ ଅଛି କି ନାହିଁ ଏହି ନିମିତ୍ତରେ ସନ୍ଦେହ ରହିବ; ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।
ତଵାଦର୍ଶନଜଃ ଶୋକୋ ଭୂଯୋ ମାଂ ପରିତାପଯେତ୍। ଦୁଖାଦ୍ ଦୁଃଖପରାଭୂତାଂ ଦୁର୍ଗତାଂ ଦୁଃଖଭାଗିନୀମ୍
ତୁମେ ଦୂର ହେବାରୁ ଯେ ଦୁଃଖ ଆସିବ, ସେ ଆଉଥରେ ମୋତେ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଦେବ; ମୁଁ ଦୁଃଖରେ ଡୁବିଯାଇଛି, ଦୁଃଖରେ ପଡିଛି, ଦୁଃଖର ଭାଗିନୀ।
ଅଯଂ ଚ ଵୀର ସଂଦେହସ୍ତିଷ୍ଠତୀଵ ମମାଗ୍ରତଃ। ସୁମହାଂସ୍ତ୍ଵତ୍ସହାଯେଷୁ ହର୍ଯୃକ୍ଷେଷୁ ହରୀଶ୍ଵର
ବୀର, ଏହି ବଡ଼ ସନ୍ଦେହ ମୋ ଆଗରେ ଦଢ଼ି ରହିଛି; ତୁମେ ଯେ ମକଡ଼ ଓ ଭାଲୁ ମାନଙ୍କର ସହଯୋଗୀ, ସେମାନେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଏହି ସନ୍ଦେହ ମୋ ମନରେ ଅଛି।
କଥଂ ନୁ ଖଲୁ ଦୁଷ୍ପାରଂ ତରିଷ୍ଯନ୍ତି ମହୋଦଧିମ୍। ତାନି ହର୍ଯୃକ୍ଷସୈନ୍ଯାନି ତୌ ଵା ନରଵରାତ୍ମଜୌ
ମକଡ଼ ଓ ଭାଲୁ ମାନଙ୍କର ସେନା, କିମ୍ବା ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କର ଦୁଇ ପୁଅ, କିପରି ଏହି ବଡ଼ ଏବଂ ଅପାର ସମୁଦ୍ରକୁ ଅତିକ୍ରମ କରିପାରିବେ?
ତ୍ରଯାଣାମେଵ ଭୂତାନାଂ ସାଗରସ୍ଯାସ୍ଯ ଲଙ୍ଘନେ। ଶକ୍ତିଃ ସ୍ଯାଦ୍ ଵୈନତେଯସ୍ଯ ଵାଯୋର୍ଵା ତଵ ଚାନଘ
ତିନି ପ୍ରକାର ଜୀବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ, ଏହି ସମୁଦ୍ରକୁ ଲାଂଘିବା ପାଇଁ କେବଳ ଗରୁଡ, ବାୟୁ, କିମ୍ବା ତୁମେ ନିର୍ମଳ, ଶକ୍ତି ରଖିଛ।
ତଦସ୍ମିନ୍ କାର୍ଯନିର୍ଯୋଗେ ଵୀରୈଵଂ ଦୁରତିକ୍ରମେ। କିଂ ପଶ୍ଯସି ସମାଧାନଂ ବ୍ରୂହି କାର୍ଯଵିଦାଂ ଵର
ବୀର, ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ ଏତେ ଦୁଃସାଧ୍ୟ, ତୁମେ କଣ ସମାଧାନ ଦେଖୁଛ? କାର୍ଯ୍ୟକୁ ସଫଳ କରିବାରେ ଜଣା, ମୋତେ କହ।
କାମମସ୍ଯ ତ୍ଵମେଵୈକଃ କାର୍ଯସ୍ଯ ପରିସାଧନେ। ପର୍ଯାପ୍ତଃ ପରଵୀରଘ୍ନ ଯଶସ୍ଯସ୍ତେ ବଲୋଦଯଃ
ଶତ୍ରୁ ଦଳନ କରିବାରେ ତୁମେ ଏକା ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ ପୂରଣ କରିବାକୁ ପ୍ରୟାପ୍ତ; ତୁମର ଯଶ ଓ ଶକ୍ତିର ଉନ୍ନତି ସବୁଠାରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ।
ବଲୈଃ ସମଗ୍ରୈର୍ଯଦି ମାଂ ହତ୍ଵା ରାଵଣମାହଵେ। ଵିଜଯୀ ସ୍ଵପୁରୀଂ ରାମୋ ନଯେତ୍ ତତ୍ ସ୍ଯାଦ୍ ଯଶସ୍କରମ୍
ଯଦି ସମସ୍ତ ସେନା ସହିତ ରାମ ଯୁଦ୍ଧରେ ରାବଣକୁ ହତ୍ୟା କରି, ଜିତି ନିଜ ସହରକୁ ଫେରିଯିବେ, ତେବେ ତାଙ୍କର ଯଶ ବଢ଼ିବ।
ଯଥାହଂ ତସ୍ଯ ଵୀରସ୍ଯ ଵନାଦୁପଧିନା ହୃତା। ରକ୍ଷସା ତଦ୍ଭଯାଦେଵ ତଥା ନାର୍ହତି ରାଘଵଃ
ଯେପରି ମୁଁ ସେହି ବୀରର ଜଣେ ଜୀବନସାଥୀ, ଜଙ୍ଗଲରୁ ଚତୁର୍ଯ୍ୟ ଭାବରେ ଏକ ରାକ୍ଷସ ଦ୍ୱାରା ଭୟରେ ଚିଁହିଯାଇଛି, ଏପରି ରାଘବ ଏପରି ଭାଗ୍ୟ ଅର୍ଜନ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
ବଲୈସ୍ତୁ ସଂକୁଲାଂ କୃତ୍ଵା ଲଙ୍କାଂ ପରବଲାର୍ଦନଃ। ମାଂ ନଯେଦ୍ ଯଦି କାକୁତ୍ସ୍ଥସ୍ତତ୍ ତସ୍ଯ ସଦୃଶଂ ଭଵେତ୍
ଯଦି କାକୁତ୍ସ୍ଥ ଶତ୍ରୁ ଦଳନ କରିବାରେ ଲଙ୍କାକୁ ସେନାରେ ଭରିଦେଇ, ମୋତେ ନେଇଯିବେ, ତେବେ ସେହି ତାଙ୍କ ପାଇଁ ଯଥାଯଥିକ ହେବ।
ତଦ୍ ଯଥା ତସ୍ଯ ଵିକ୍ରାନ୍ତମନୁରୂପଂ ମହାତ୍ମନଃ। ଭଵତ୍ଯାହଵଶୂରସ୍ଯ ତଥା ତ୍ଵମୁପପାଦଯ
ଏହିପରି, ଯେପରି ସେହି ମହାତ୍ମା, ଯୁଦ୍ଧରେ ଶୂର ବୀର, ତୁମେ ମଧ୍ୟ ଏହିପରି କାର୍ଯ୍ୟ କର।
ତଦର୍ଥୋପହିତଂ ଵାକ୍ଯଂ ପ୍ରଶ୍ରିତଂ ହେତୁସଂହିତମ୍। ନିଶମ୍ଯାହଂ ତତଃ ଶେଷଂ ଵାକ୍ଯମୁତ୍ତରମବ୍ରଵମ୍
ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ଉଚିତ, ନମ୍ର ଓ ଯୁକ୍ତିପୂର୍ଣ୍ଣ କଥା ଶୁଣି, ତାପରେ ମୁଁ ଉତ୍ତର ଦେଇଥିଲି।
ଦେଵି ହର୍ଯୃକ୍ଷସୈନ୍ଯାନାମୀଶ୍ଵରଃ ପ୍ଲଵତାଂ ଵରଃ। ସୁଗ୍ରୀଵଃ ସତ୍ତ୍ଵସମ୍ପନ୍ନସ୍ତ୍ଵଦର୍ଥେ କୃତନିଶ୍ଚଯଃ
ଦେବୀ, ମକଡ଼ ଓ ଭାଲୁ ମାନଙ୍କର ସେନାର ନାୟକ, ଉତ୍କ୍ରୁଷ୍ଟ ଲାଗି ଲାଗି ଯିବାରେ ପ୍ରଥମ, ଶୁଗ୍ରୀବ ତୁମ ପାଇଁ ଦୃଢ଼ ନିଷ୍ଠା ଓ ଗୁଣରେ ଭରିଥିବା।
ତସ୍ଯ ଵିକ୍ରମସମ୍ପନ୍ନାଃ ସତ୍ତ୍ଵଵନ୍ତୋ ମହାବଲାଃ। ମନଃସଂକଲ୍ପସଦୃଶା ନିଦେଶେ ହରଯଃ ସ୍ଥିତାଃ
ତାଙ୍କର ଶୂର ଓ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ମକଡ଼ମାନେ, ଦୃଢ଼ ନିଷ୍ଠା ଓ ଶକ୍ତିରେ ଭରିଥିବା, ତାଙ୍କର ଆଜ୍ଞାକୁ ମନରେ ଭାବି ଦ୍ରୁତ ଚାଲିବା ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ।
ଯେଷାଂ ନୋପରି ନାଧସ୍ତାନ୍ନ ତିର୍ଯକ୍ ସଜ୍ଜତେ ଗତିଃ। ନ ଚ କର୍ମସୁ ସୀଦନ୍ତି ମହତ୍ସ୍ଵମିତତେଜସଃ
ସେମାନଙ୍କର ଗତି ଉପରେ, ତଳେ, କିମ୍ବା ଆଡ଼େ କେଉଁଠି ବାଧା ନାହିଁ; ଏହି ବଡ଼ ଓ ଅପାର ଶକ୍ତିଶାଳୀମାନେ ବଡ଼ କାମରେ କେବେ ଅସଫଳ ହୁଅନ୍ତି ନାହିଁ।
ଅସକୃତ୍ ତୈର୍ମହାଭାଗୈର୍ଵାନରୈର୍ବଲସଂଯୁତୈଃ। ପ୍ରଦକ୍ଷିଣୀକୃତା ଭୂମିର୍ଵାଯୁମାର୍ଗାନୁସାରିଭିଃ
ଏହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଓ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ମକଡ଼ମାନେ, ବାୟୁର ପଥ ଅନୁସରି, ଅନେକ ଥର ଭୂମିକୁ ପରିକ୍ରମା କରିଛନ୍ତି।
ମଦ୍ଵିଶିଷ୍ଟାଶ୍ଚ ତୁଲ୍ଯାଶ୍ଚ ସନ୍ତି ତତ୍ର ଵନୌକସଃ। ମତ୍ତଃ ପ୍ରତ୍ଯଵରଃ କଶ୍ଚିନ୍ନାସ୍ତି ସୁଗ୍ରୀଵସଂନିଧୌ
ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କ ଆସରେ ଅନେକ ବନବାସୀ ଅଛନ୍ତି, ମୋତେ ଠାରୁ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ କିମ୍ବା ସମାନ ଅଛନ୍ତି; କିନ୍ତୁ କେହି ମୋଠାରୁ ଅଧମ ନୁହେଁ।
ଅହଂ ତାଵଦିହ ପ୍ରାପ୍ତଃ କିଂ ପୁନସ୍ତେ ମହାବଲାଃ। ନହି ପ୍ରକୃଷ୍ଟାଃ ପ୍ରେଷ୍ଯନ୍ତେ ପ୍ରେଷ୍ଯନ୍ତେ ହୀତରେ ଜନାଃ
ମୁଁ ନିଜେ ଏଠାକୁ ଆସିଛି; ତେବେ ସେଇ ବିଶାଳ ଶକ୍ତିଶାଳୀମାନେ କେମିତି ହେବେ? କାରଣ, ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟମାନେ କେବେ ଦୂତ ଭାବେ ପଠାଯାନ୍ତିନାହିଁ; ଅନ୍ୟମାନେ ଦୂତ ଭାବେ ପଠାଯାନ୍ତି।
ତଦଲଂ ପରିତାପେନ ଦେଵି ମନ୍ଯୁରପୈତୁ ତେ। ଏକୋତ୍ପାତେନ ତେ ଲଙ୍କାମେଷ୍ଯନ୍ତି ହରିଯୂଥପାଃ
ଦେବୀ, ଏବେ ତୁମର ଦୁଃଖ ଥାଉ; ତୁମର କ୍ରୋଧ ଶାନ୍ତ ହେଉ। ଏକ ଦେଉଁ ଦୂର୍ଗାମେ, ବାନର ମୁଖ୍ୟମାନେ ତୁମ ପାଇଁ ଲଙ୍କାକୁ ଆସିବେ।
ମମ ପୃଷ୍ଠଗତୌ ତୌ ଚ ଚନ୍ଦ୍ରସୂର୍ଯାଵିଵୋଦିତୌ। ତ୍ଵତ୍ସକାଶଂ ମହାଭାଗେ ନୃସିଂହାଵାଗମିଷ୍ଯତଃ
ମୁଁ ପଛରେ ଚାଲିବା ସହିତ, ଚନ୍ଦ୍ର ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଦୁଇଟି ନରସିଂହ, ରାମ ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣ, ମହାଭାଗେ, ତୁମ ପାଖକୁ ଆସିବେ।
ଅରିଘ୍ନଂ ସିଂହସଂକାଶଂ କ୍ଷିପ୍ରଂ ଦ୍ରକ୍ଷ୍ଯସି ରାଘଵମ୍। ଲକ୍ଷ୍ମଣଂ ଚ ଧନୁଷ୍ମନ୍ତଂ ଲଙ୍କାଦ୍ଵାରମୁପାଗତମ୍
ଶତ୍ରୁ ନାଶକ, ସିଂହ ପରି ଦେହଧାରୀ ରାଘବକୁ ତୁମେ ଶୀଘ୍ର ଦେଖିବେ; ଧନୁଧାରୀ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଲଙ୍କା ଦ୍ୱାରରେ ପହଞ୍ଚିବେ।
ନଖଦଂଷ୍ଟ୍ରାଯୁଧାନ୍ ଵୀରାନ୍ ସିଂହଶାର୍ଦୂଲଵିକ୍ରମାନ୍। ଵାନରାନ୍ ଵାରଣେନ୍ଦ୍ରାଭାନ୍ କ୍ଷିପ୍ରଂ ଦ୍ରକ୍ଷ୍ଯସି ସଂଗତାନ୍
ନଖ ଓ ଦାଂତ ଅସ୍ତ୍ର ଧାରଣ କରିଥିବା, ସିଂହ ଓ ବାଘ ପରି ପ୍ରଭାବଶାଳୀ, ହାତୀ ପରି ଦେଖାଯାଉଥିବା ବୀର ବାନରମାନେ ଶୀଘ୍ର ଏକସାଥି ଜମା ହେବେ।
ଶୈଲାମ୍ବୁଦନିକାଶାନାଂ ଲଙ୍କାମଲଯସାନୁଷୁ। ନର୍ଦତାଂ କପିମୁଖ୍ଯାନାଂ ନଚିରାଚ୍ଛ୍ରୋଷ୍ଯସେ ସ୍ଵନମ୍
ଶୀଘ୍ର ତୁମେ ଲଙ୍କା ଓ ମଲୟ ପାହାଡ଼ରେ, ପର୍ବତ ଓ ମେଘ ପରି ଦେଖାଯାଉଥିବା ବାନରମୁଖ୍ୟମାନେ ରାର୍ଦ୍ଧନ କରୁଥିବା ଶବ୍ଦ ଶୁଣିବେ।
ନିଵୃତ୍ତଵନଵାସଂ ଚ ତ୍ଵଯା ସାର୍ଧମରିଂଦମମ୍। ଅଭିଷିକ୍ତମଯୋଧ୍ଯାଯାଂ କ୍ଷିପ୍ରଂ ଦ୍ରକ୍ଷ୍ଯସି ରାଘଵମ୍
ଶତ୍ରୁ ଦମନ କରିଥିବା ରାଘବ, ତୁମ ସହିତ ବନବାସ ଶେଷ କରି, ଅୟୋଧ୍ୟାରେ ଅଭିଷିକ୍ତ ହେଇଥିବା ଦୃଶ୍ୟ ତୁମେ ଶୀଘ୍ର ଦେଖିବେ।
ତତୋ ମଯା ଵାଗ୍ଭିରଦୀନଭାଷିଣୀ ଶିଵାଭିରିଷ୍ଟାଭିରଭିପ୍ରସାଦିତା। ଉଵାହ ଶାନ୍ତିଂ ମମ ମୈଥିଲାତ୍ମଜା ତଵାତିଶୋକେନ ତଥାତିପୀଡିତା
ତାପରେ, ମୋର ଶାନ୍ତ ଓ ଶୁଭ ଶବ୍ଦରେ, ମିଥିଲାର କନ୍ୟା, ତୁମ ପାଇଁ ଅତି ଦୁଃଖିତ ଥିଲେ, ମୁଁ ତାକୁ ଆଶ୍ୱସ୍ତ କରିଲି ଏବଂ ଶାନ୍ତି ଦେଲି।
thumb|ଧ୍ଯାନଶ୍ଲୋକାଃ ଶ୍ରୂଯନ୍ତାମ୍|center thumb|ପ୍ରଥମଃ ସର୍ଗଃ ଶ୍ରୂଯତାମ୍|center ଶ୍ରୀମଦ୍ଵାଲ୍ମୀକିଯରାମାଯଣେ ଯୁଦ୍ଧକାଣ୍ଡେ ପ୍ରଥମଃ ସର୍ଗଃ ॥୬-
ଧ୍ୟାନ ଶ୍ଲୋକ ଶୁଣିବାକୁ ଦିଅ। ପ୍ରଥମ ସର୍ଗ ଶୁଣିବାକୁ ଦିଅ। ଶ୍ରୀମଦ୍ ବାଲ୍ମୀକି ରାମାୟଣର ଯୁଦ୍ଧ କାଣ୍ଡରେ ଏହା ପ୍ରଥମ ସର୍ଗ।
କୃତଂ ହନୂମତା କାର୍ଯଂ ସୁମହଦ୍ ଭୁଵି ଦୁର୍ଲଭମ୍। ମନସାପି ଯଦନ୍ଯେନ ନ ଶକ୍ଯଂ ଧରଣୀତଲେ
ହନୁମାନ୍ ଏ ଭୂମିରେ ଏକ ବଡ଼ କାମ କରିଛନ୍ତି, ଯାହା ଅନ୍ୟ କେହି ମନେ କରିବାକୁ ମଧ୍ୟ ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ।
ନହି ତଂ ପରିପଶ୍ଯାମି ଯସ୍ତରେତ ମହୋଦଧିମ୍। ଅନ୍ଯତ୍ର ଗରୁଡାଦ୍ ଵାଯୋରନ୍ଯତ୍ର ଚ ହନୂମତଃ
ମୁଁ ଦେଖୁଛି, ଏହି ବଡ଼ ସାଗରକୁ କେହି ପାର କରିପାରିବେ ନାହିଁ, ଗରୁଡ, ବାୟୁ କିମ୍ବା ହନୁମାନ୍ ଛଡ଼ା।
ଦେଵଦାନଵଯକ୍ଷାଣାଂ ଗନ୍ଧର୍ଵୋରଗରକ୍ଷସାମ୍। ଅପ୍ରଧୃଷ୍ଯାଂ ପୁରୀଂ ଲଙ୍କାଂ ରାଵଣେନ ସୁରକ୍ଷିତାମ୍
ଦେବ, ଦାନବ, ଯକ୍ଷ, ଗନ୍ଧର୍ବ, ନାଗ, ରାକ୍ଷସମାନେ ମଧ୍ୟ ରାବଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସୁରକ୍ଷିତ ଲଙ୍କାକୁ ଜୟ କରିପାରିବେ ନାହିଁ।
ପ୍ରଵିଷ୍ଟଃ ସତ୍ତ୍ଵମାଶ୍ରିତ୍ଯ ଜୀଵନ୍ କୋ ନାମ ନିଷ୍କ୍ରମେତ୍। କୋ ଵିଶେତ୍ ସୁଦୁରାଧର୍ଷାଂ ରାକ୍ଷସୈଶ୍ଚ ସୁରକ୍ଷିତାମ୍
ସ୍ବଶକ୍ତି ଉପରେ ଭରସା କରି ଲଙ୍କାକୁ ପ୍ରବେଶ କରି, କେଉଁ ଜୀବନ୍ତ ରହିପାରିବ? ରାକ୍ଷସମାନେ ସୁରକ୍ଷିତ କରିଥିବା ଏହି ଦୁର୍ଗମ ସହରକୁ କେଉଁ ପ୍ରବେଶ କରିପାରିବ?