ଗଚ୍ଛ ତ୍ଵଂ କପିଶାର୍ଦୂଲ ଯତ୍ର ତୌ ନୃପତେଃ ସୁତୌ। ଇତ୍ଯେଵଂ ସା ସମାଭାଷ୍ଯ ଭୂଯଃ ସଂଦେଷ୍ଟୁମାସ୍ଥିତା
'କପିଶାର୍ଦୂଳ, ତୁମେ ଯାଉ, ସେ ଦୁଇ ରାଜପୁତ୍ର ଯେଉଁଠି ଅଛନ୍ତି।' ଏପରି କହି, ସେ ପୁନି ଦେବାକୁ ଏକ ସନ୍ଦେଶ ପ୍ରସ୍ତୁତ କଲେ।
ହନୂମନ୍ ସିଂହସଂକାଶୌ ତାଵୁଭୌ ରାମଲକ୍ଷ୍ମଣୌ। ସୁଗ୍ରୀଵଂ ଚ ସହାମାତ୍ଯଂ ସର୍ଵାନ୍ ବ୍ରୂଯା ଅନାମଯମ୍
ହନୁମାନ, ରାମ ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣ, ସିଂହ ସଦୃଶ, ଏବଂ ସୁଗ୍ରୀବ ତାଙ୍କ ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ ସହିତ, ସମସ୍ତଙ୍କୁ ମୋର କୁଶଳ ଜଣାଇବା।
ଯଥା ଚ ସ ମହାବାହୁର୍ମାଂ ତାରଯତି ରାଘଵଃ। ଅସ୍ମାଦ୍ଦୁଃଖାମ୍ବୁସଂରୋଧାତ୍ ତତ୍ ତ୍ଵମାଖ୍ଯାତୁମର୍ହସି
ଏବଂ ତୁମେ କହିବା ଯେ, ସେ ବଡ଼ ଭୁଜାବଳୀ ରାଘବ କିପରି ମୋତେ ଏହି ଦୁଃଖ ଓ ବନ୍ଧନରୁ ଉଦ୍ଧାର କରିପାରିବ।
ଇଦଂ ଚ ତୀଵ୍ରଂ ମମ ଶୋକଵେଗଂ ରକ୍ଷୋଭିରେଭିଃ ପରିଭର୍ତ୍ସନଂ ଚ। ବ୍ରୂଯାସ୍ତୁ ରାମସ୍ଯ ଗତଃ ସମୀପଂ ଶିଵଶ୍ଚ ତେଽଧ୍ଵାସ୍ତୁ ହରିପ୍ରଵୀର
ରାମଙ୍କ ପାଖକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ, ମୋର ତୀବ୍ର ଦୁଃଖ ଓ ଏହି ରାକ୍ଷସମାନେ ଦେଇଥିବା ଉପେକ୍ଷା ବିଷୟରେ କହିବା। ତୁମର ଯାତ୍ରା ନିରାପଦ ହେଉ, କପିମାନ୍ୟର ଶ୍ରେଷ୍ଠ।
ଏତତ୍ ତଵାର୍ଯା ନୃପ ସଂଯତା ସା ସୀତା ଵଚଃ ପ୍ରାହ ଵିଷାଦପୂର୍ଵମ୍। ଏତଚ୍ଚ ବୁଦ୍ଧ୍ଵା ଗଦିତଂ ଯଥା ତ୍ଵଂ ଶ୍ରଦ୍ଧତ୍ସ୍ଵ ସୀତାଂ କୁଶଲାଂ ସମଗ୍ରାମ୍
ହେ ରାଜା, ଏହି ହେଉଛି ତୁମ ପାଇଁ ଆର୍ୟା, ସୀତାଙ୍କର ଦୁଃଖଭରା ଓ ଦୃଢ଼ ସନ୍ଦେଶ। ସେ କହିଥିବା ସମସ୍ତ କଥା ବୁଝି, ବିଶ୍ୱାସ କରିବା ଯେ ସୀତା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭଲ ଅଛନ୍ତି।
thumb|ଅଷ୍ଟଷଷ୍ଠିତମଃ ସର୍ଗଃ ଶ୍ରୂଯତାମ୍|center ଶ୍ରୀମଦ୍ଵାଲ୍ମୀକିଯରାମାଯଣେ ସୁନ୍ଦରକାଣ୍ଡେ ଅଷ୍ଟଷଷ୍ଠିତମଃ ସର୍ଗଃ ॥୫-
ଏବେ ଶ୍ରୀମଦ୍ ବାଲ୍ମୀକି ରାମାୟଣର ସୁନ୍ଦରକାଣ୍ଡର ଅଠଷଷ୍ଠି ସର୍ଗ ଶୁଣନ୍ତୁ।
ଅଥାହମୁତ୍ତରଂ ଦେଵ୍ଯା ପୁନରୁକ୍ତଃ ସସମ୍ଭ୍ରମମ୍। ତଵ ସ୍ନେହାନ୍ନରଵ୍ଯାଘ୍ର ସୌହାର୍ଦାଦନୁମାନ୍ଯ ଚ
ତାପରେ, ମୁଁ ଦେବୀଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୁନି ଉତ୍ସାହ ଭରା କଥା ଶୁଣିଲି, ତୁମ ପ୍ରତି ତାଙ୍କର ସ୍ନେହ ଓ ମିତ୍ରତାରୁ, ହେ ନରବ୍ୟାଘ୍ର, ଏବଂ ତୁମ ଅନୁମତିରେ।
ଏଵଂ ବହୁଵିଧଂ ଵାଚ୍ଯୋ ରାମୋ ଦାଶରଥିସ୍ତ୍ଵଯା। ଯଥା ମାଂ ପ୍ରାପ୍ନୁଯାଚ୍ଛୀଘ୍ରଂ ହତ୍ଵା ରାଵଣମାହଵେ
ତୁମେ ଦାଶରଥୀ ରାମଙ୍କୁ ଅନେକ ଭାବରେ କହିବା, ଯେପରି ଯୁଦ୍ଧରେ ରାବଣଙ୍କୁ ମାରି, ସେ ଶୀଘ୍ର ମୋ ପାଖକୁ ଆସିପାରିବ।
ଯଦି ଵା ମନ୍ଯସେ ଵୀର ଵସୈକାହମରିଂଦମ। କସ୍ମିଂଶ୍ଚିତ୍ ସଂଵୃତେ ଦେଶେ ଵିଶ୍ରାନ୍ତଃ ଶ୍ଵୋ ଗମିଷ୍ଯସି
ବୀର, ଯଦି ତୁମେ ଭଲ ବୋଲି ଭାବ, ତେବେ ଏକ ରାତି ଗୁପ୍ତ ଏକ ସ୍ଥାନରେ ରୁହିବା; ଏଠାରେ ବିଶ୍ରାମ କରି, ଆଗାମି କାଲି ଯିବା।
ମମ ଚାପ୍ଯଲ୍ପଭାଗ୍ଯାଯାଃ ସାଂନିଧ୍ଯାତ୍ ତଵ ଵାନର। ଅସ୍ଯ ଶୋକଵିପାକସ୍ଯ ମୁହୂର୍ତଂ ସ୍ଯାଦ୍ ଵିମୋକ୍ଷଣମ୍
ମୁଁ ଦୁଃଖି ଭାଗ୍ୟହୀନା, ତୁମେ ମୋ ନିକଟରେ ରୁହିବାରୁ ଏହି ଦୁଃଖର ଫଳରୁ ମୁଁ ଅତି କ୍ଷଣିକ ମୁକ୍ତି ପାଇପାରିବି।
ଗତେ ହି ତ୍ଵଯି ଵିକ୍ରାନ୍ତେ ପୁନରାଗମନାଯ ଵୈ। ପ୍ରାଣାନାମପି ସଂଦେହୋ ମମ ସ୍ଯାନ୍ନାତ୍ର ସଂଶଯଃ
ତୁମେ ଯିବା ପରେ, ଏବଂ ପୁନି ଫେରିବା ପାଇଁ ଯାଉଥିବା ବେଳେ, ମୋର ଜୀବନ ଅଛି କି ନାହିଁ ଏହି ନିମିତ୍ତରେ ସନ୍ଦେହ ରହିବ; ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।
ତଵାଦର୍ଶନଜଃ ଶୋକୋ ଭୂଯୋ ମାଂ ପରିତାପଯେତ୍। ଦୁଖାଦ୍ ଦୁଃଖପରାଭୂତାଂ ଦୁର୍ଗତାଂ ଦୁଃଖଭାଗିନୀମ୍
ତୁମେ ଦୂର ହେବାରୁ ଯେ ଦୁଃଖ ଆସିବ, ସେ ଆଉଥରେ ମୋତେ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଦେବ; ମୁଁ ଦୁଃଖରେ ଡୁବିଯାଇଛି, ଦୁଃଖରେ ପଡିଛି, ଦୁଃଖର ଭାଗିନୀ।
ଅଯଂ ଚ ଵୀର ସଂଦେହସ୍ତିଷ୍ଠତୀଵ ମମାଗ୍ରତଃ। ସୁମହାଂସ୍ତ୍ଵତ୍ସହାଯେଷୁ ହର୍ଯୃକ୍ଷେଷୁ ହରୀଶ୍ଵର
ବୀର, ଏହି ବଡ଼ ସନ୍ଦେହ ମୋ ଆଗରେ ଦଢ଼ି ରହିଛି; ତୁମେ ଯେ ମକଡ଼ ଓ ଭାଲୁ ମାନଙ୍କର ସହଯୋଗୀ, ସେମାନେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଏହି ସନ୍ଦେହ ମୋ ମନରେ ଅଛି।
କଥଂ ନୁ ଖଲୁ ଦୁଷ୍ପାରଂ ତରିଷ୍ଯନ୍ତି ମହୋଦଧିମ୍। ତାନି ହର୍ଯୃକ୍ଷସୈନ୍ଯାନି ତୌ ଵା ନରଵରାତ୍ମଜୌ
ମକଡ଼ ଓ ଭାଲୁ ମାନଙ୍କର ସେନା, କିମ୍ବା ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କର ଦୁଇ ପୁଅ, କିପରି ଏହି ବଡ଼ ଏବଂ ଅପାର ସମୁଦ୍ରକୁ ଅତିକ୍ରମ କରିପାରିବେ?
ତ୍ରଯାଣାମେଵ ଭୂତାନାଂ ସାଗରସ୍ଯାସ୍ଯ ଲଙ୍ଘନେ। ଶକ୍ତିଃ ସ୍ଯାଦ୍ ଵୈନତେଯସ୍ଯ ଵାଯୋର୍ଵା ତଵ ଚାନଘ
ତିନି ପ୍ରକାର ଜୀବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ, ଏହି ସମୁଦ୍ରକୁ ଲାଂଘିବା ପାଇଁ କେବଳ ଗରୁଡ, ବାୟୁ, କିମ୍ବା ତୁମେ ନିର୍ମଳ, ଶକ୍ତି ରଖିଛ।
ତଦସ୍ମିନ୍ କାର୍ଯନିର୍ଯୋଗେ ଵୀରୈଵଂ ଦୁରତିକ୍ରମେ। କିଂ ପଶ୍ଯସି ସମାଧାନଂ ବ୍ରୂହି କାର୍ଯଵିଦାଂ ଵର
ବୀର, ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ ଏତେ ଦୁଃସାଧ୍ୟ, ତୁମେ କଣ ସମାଧାନ ଦେଖୁଛ? କାର୍ଯ୍ୟକୁ ସଫଳ କରିବାରେ ଜଣା, ମୋତେ କହ।
କାମମସ୍ଯ ତ୍ଵମେଵୈକଃ କାର୍ଯସ୍ଯ ପରିସାଧନେ। ପର୍ଯାପ୍ତଃ ପରଵୀରଘ୍ନ ଯଶସ୍ଯସ୍ତେ ବଲୋଦଯଃ
ଶତ୍ରୁ ଦଳନ କରିବାରେ ତୁମେ ଏକା ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ ପୂରଣ କରିବାକୁ ପ୍ରୟାପ୍ତ; ତୁମର ଯଶ ଓ ଶକ୍ତିର ଉନ୍ନତି ସବୁଠାରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ।
ବଲୈଃ ସମଗ୍ରୈର୍ଯଦି ମାଂ ହତ୍ଵା ରାଵଣମାହଵେ। ଵିଜଯୀ ସ୍ଵପୁରୀଂ ରାମୋ ନଯେତ୍ ତତ୍ ସ୍ଯାଦ୍ ଯଶସ୍କରମ୍
ଯଦି ସମସ୍ତ ସେନା ସହିତ ରାମ ଯୁଦ୍ଧରେ ରାବଣକୁ ହତ୍ୟା କରି, ଜିତି ନିଜ ସହରକୁ ଫେରିଯିବେ, ତେବେ ତାଙ୍କର ଯଶ ବଢ଼ିବ।
ଯଥାହଂ ତସ୍ଯ ଵୀରସ୍ଯ ଵନାଦୁପଧିନା ହୃତା। ରକ୍ଷସା ତଦ୍ଭଯାଦେଵ ତଥା ନାର୍ହତି ରାଘଵଃ
ଯେପରି ମୁଁ ସେହି ବୀରର ଜଣେ ଜୀବନସାଥୀ, ଜଙ୍ଗଲରୁ ଚତୁର୍ଯ୍ୟ ଭାବରେ ଏକ ରାକ୍ଷସ ଦ୍ୱାରା ଭୟରେ ଚିଁହିଯାଇଛି, ଏପରି ରାଘବ ଏପରି ଭାଗ୍ୟ ଅର୍ଜନ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
ବଲୈସ୍ତୁ ସଂକୁଲାଂ କୃତ୍ଵା ଲଙ୍କାଂ ପରବଲାର୍ଦନଃ। ମାଂ ନଯେଦ୍ ଯଦି କାକୁତ୍ସ୍ଥସ୍ତତ୍ ତସ୍ଯ ସଦୃଶଂ ଭଵେତ୍
ଯଦି କାକୁତ୍ସ୍ଥ ଶତ୍ରୁ ଦଳନ କରିବାରେ ଲଙ୍କାକୁ ସେନାରେ ଭରିଦେଇ, ମୋତେ ନେଇଯିବେ, ତେବେ ସେହି ତାଙ୍କ ପାଇଁ ଯଥାଯଥିକ ହେବ।
ତଦ୍ ଯଥା ତସ୍ଯ ଵିକ୍ରାନ୍ତମନୁରୂପଂ ମହାତ୍ମନଃ। ଭଵତ୍ଯାହଵଶୂରସ୍ଯ ତଥା ତ୍ଵମୁପପାଦଯ
ଏହିପରି, ଯେପରି ସେହି ମହାତ୍ମା, ଯୁଦ୍ଧରେ ଶୂର ବୀର, ତୁମେ ମଧ୍ୟ ଏହିପରି କାର୍ଯ୍ୟ କର।
ତଦର୍ଥୋପହିତଂ ଵାକ୍ଯଂ ପ୍ରଶ୍ରିତଂ ହେତୁସଂହିତମ୍। ନିଶମ୍ଯାହଂ ତତଃ ଶେଷଂ ଵାକ୍ଯମୁତ୍ତରମବ୍ରଵମ୍
ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ଉଚିତ, ନମ୍ର ଓ ଯୁକ୍ତିପୂର୍ଣ୍ଣ କଥା ଶୁଣି, ତାପରେ ମୁଁ ଉତ୍ତର ଦେଇଥିଲି।
ଦେଵି ହର୍ଯୃକ୍ଷସୈନ୍ଯାନାମୀଶ୍ଵରଃ ପ୍ଲଵତାଂ ଵରଃ। ସୁଗ୍ରୀଵଃ ସତ୍ତ୍ଵସମ୍ପନ୍ନସ୍ତ୍ଵଦର୍ଥେ କୃତନିଶ୍ଚଯଃ
ଦେବୀ, ମକଡ଼ ଓ ଭାଲୁ ମାନଙ୍କର ସେନାର ନାୟକ, ଉତ୍କ୍ରୁଷ୍ଟ ଲାଗି ଲାଗି ଯିବାରେ ପ୍ରଥମ, ଶୁଗ୍ରୀବ ତୁମ ପାଇଁ ଦୃଢ଼ ନିଷ୍ଠା ଓ ଗୁଣରେ ଭରିଥିବା।
ତସ୍ଯ ଵିକ୍ରମସମ୍ପନ୍ନାଃ ସତ୍ତ୍ଵଵନ୍ତୋ ମହାବଲାଃ। ମନଃସଂକଲ୍ପସଦୃଶା ନିଦେଶେ ହରଯଃ ସ୍ଥିତାଃ
ତାଙ୍କର ଶୂର ଓ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ମକଡ଼ମାନେ, ଦୃଢ଼ ନିଷ୍ଠା ଓ ଶକ୍ତିରେ ଭରିଥିବା, ତାଙ୍କର ଆଜ୍ଞାକୁ ମନରେ ଭାବି ଦ୍ରୁତ ଚାଲିବା ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ।
ଯେଷାଂ ନୋପରି ନାଧସ୍ତାନ୍ନ ତିର୍ଯକ୍ ସଜ୍ଜତେ ଗତିଃ। ନ ଚ କର୍ମସୁ ସୀଦନ୍ତି ମହତ୍ସ୍ଵମିତତେଜସଃ
ସେମାନଙ୍କର ଗତି ଉପରେ, ତଳେ, କିମ୍ବା ଆଡ଼େ କେଉଁଠି ବାଧା ନାହିଁ; ଏହି ବଡ଼ ଓ ଅପାର ଶକ୍ତିଶାଳୀମାନେ ବଡ଼ କାମରେ କେବେ ଅସଫଳ ହୁଅନ୍ତି ନାହିଁ।
ଅସକୃତ୍ ତୈର୍ମହାଭାଗୈର୍ଵାନରୈର୍ବଲସଂଯୁତୈଃ। ପ୍ରଦକ୍ଷିଣୀକୃତା ଭୂମିର୍ଵାଯୁମାର୍ଗାନୁସାରିଭିଃ
ଏହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଓ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ମକଡ଼ମାନେ, ବାୟୁର ପଥ ଅନୁସରି, ଅନେକ ଥର ଭୂମିକୁ ପରିକ୍ରମା କରିଛନ୍ତି।
ମଦ୍ଵିଶିଷ୍ଟାଶ୍ଚ ତୁଲ୍ଯାଶ୍ଚ ସନ୍ତି ତତ୍ର ଵନୌକସଃ। ମତ୍ତଃ ପ୍ରତ୍ଯଵରଃ କଶ୍ଚିନ୍ନାସ୍ତି ସୁଗ୍ରୀଵସଂନିଧୌ
ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କ ଆସରେ ଅନେକ ବନବାସୀ ଅଛନ୍ତି, ମୋତେ ଠାରୁ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ କିମ୍ବା ସମାନ ଅଛନ୍ତି; କିନ୍ତୁ କେହି ମୋଠାରୁ ଅଧମ ନୁହେଁ।
ଅହଂ ତାଵଦିହ ପ୍ରାପ୍ତଃ କିଂ ପୁନସ୍ତେ ମହାବଲାଃ। ନହି ପ୍ରକୃଷ୍ଟାଃ ପ୍ରେଷ୍ଯନ୍ତେ ପ୍ରେଷ୍ଯନ୍ତେ ହୀତରେ ଜନାଃ
ମୁଁ ନିଜେ ଏଠାକୁ ଆସିଛି; ତେବେ ସେଇ ବିଶାଳ ଶକ୍ତିଶାଳୀମାନେ କେମିତି ହେବେ? କାରଣ, ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟମାନେ କେବେ ଦୂତ ଭାବେ ପଠାଯାନ୍ତିନାହିଁ; ଅନ୍ୟମାନେ ଦୂତ ଭାବେ ପଠାଯାନ୍ତି।
ତଦଲଂ ପରିତାପେନ ଦେଵି ମନ୍ଯୁରପୈତୁ ତେ। ଏକୋତ୍ପାତେନ ତେ ଲଙ୍କାମେଷ୍ଯନ୍ତି ହରିଯୂଥପାଃ
ଦେବୀ, ଏବେ ତୁମର ଦୁଃଖ ଥାଉ; ତୁମର କ୍ରୋଧ ଶାନ୍ତ ହେଉ। ଏକ ଦେଉଁ ଦୂର୍ଗାମେ, ବାନର ମୁଖ୍ୟମାନେ ତୁମ ପାଇଁ ଲଙ୍କାକୁ ଆସିବେ।
ମମ ପୃଷ୍ଠଗତୌ ତୌ ଚ ଚନ୍ଦ୍ରସୂର୍ଯାଵିଵୋଦିତୌ। ତ୍ଵତ୍ସକାଶଂ ମହାଭାଗେ ନୃସିଂହାଵାଗମିଷ୍ଯତଃ
ମୁଁ ପଛରେ ଚାଲିବା ସହିତ, ଚନ୍ଦ୍ର ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଦୁଇଟି ନରସିଂହ, ରାମ ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣ, ମହାଭାଗେ, ତୁମ ପାଖକୁ ଆସିବେ।