ତଵ ରାମ ରଣେ ଶକ୍ତାସ୍ତଥା ପ୍ରତିସମାସିତୁମ୍। ତଵ ଵୀର୍ଯଵତଃ କଶ୍ଚିନ୍ମଯି ଯଦ୍ଯସ୍ତି ସମ୍ଭ୍ରମଃ
ହେ ରାମ, ଯୁଦ୍ଧରେ ତୁମ ସାମ୍ନା କରିପାରିବେ ନାହିଁ; ତୁମେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଯଦି ମୋ ପାଇଁ କିଛି ଦ୍ୱିଧା ଅଛି—
କ୍ଷିପ୍ରଂ ସୁନିଶିତୈର୍ବାଣୈର୍ହନ୍ଯତାଂ ଯୁଧି ରାଵଣଃ। ଭ୍ରାତୁରାଦେଶମାଜ୍ଞାଯ ଲକ୍ଷ୍ମଣୋ ଵା ପରଂତପଃ
ତେବେ ଲକ୍ଷ୍ମଣ, ଭାଇଙ୍କ ଆଦେଶ ମାନି, ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଓ ସଠିକ୍ ବାଣରେ ଯୁଦ୍ଧରେ ରାବଣଙ୍କୁ ଶୀଘ୍ର ହତ୍ୟା କରୁନ୍ତୁ।
ସ କିମର୍ଥଂ ନରଵରୋ ନ ମାଂ ରକ୍ଷତି ରାଘଵଃ। ଶକ୍ତୌ ତୌ ପୁରୁଷଵ୍ଯାଘ୍ରୌ ଵାଯ୍ଵଗ୍ନିସମତେଜସୌ
ହେ ରାଘବ, ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବୋତ୍ତମ ଥିବା ସେ ଦୁଇଜଣ କାହିଁକି ମୋତେ ରକ୍ଷା କରୁନାହାନ୍ତି? ସେମାନେ ବାୟୁ ଓ ଅଗ୍ନି ସମାନ ତେଜସ୍ୱୀ ଓ ସକ୍ଷମ।
ସୁରାଣାମପି ଦୁର୍ଧର୍ଷୌ କିମର୍ଥଂ ମାମୁପେକ୍ଷତଃ। ମମୈଵ ଦୁଷ୍କୃତଂ କିଂଚିନ୍ମହଦସ୍ତି ନ ସଂଶଯଃ
ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟ ଯାହାଙ୍କୁ ଜିତିପାରନ୍ତି ନାହିଁ, ସେମାନେ କାହିଁକି ମୋତେ ଅବହେଳା କରୁଛନ୍ତି? ନିଶ୍ଚୟ, ମୋର କିଛି ବଡ଼ ଅପରାଧ ଅଛି; ଏଥିରେ କୌଣସି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।
ସମର୍ଥୌ ସହିତୌ ଯନ୍ମାଂ ନ ରକ୍ଷେତେ ପରଂତପୌ। ଵୈଦେହ୍ଯା ଵଚନଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା କରୁଣଂ ସାଧୁଭାଷିତମ୍
ସେମାନେ ଦୁଇଜଣ ସମରେ ସକ୍ଷମ ଓ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, କାହିଁକି ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ଦମନ କରୁଥିବା ସେମାନେ ମୋତେ ରକ୍ଷା କରୁନାହାନ୍ତି, ବୈଦେହୀଙ୍କର ଦୁଃଖଭରା ଓ ଉତ୍ତମ କଥା ଶୁଣିବା ପରେ?
ପୁନରପ୍ଯହମାର୍ଯାଂ ତାମିଦଂ ଵଚନମବ୍ରୁଵମ୍। ତ୍ଵଚ୍ଛୋକଵିମୁଖୋ ରାମୋ ଦେଵି ସତ୍ଯେନ ତେ ଶପେ
ପୁଣି ମୁଁ ସେ ଆର୍ଯ୍ୟା ମହିଳାଙ୍କୁ ଏହି କଥା କହିଲି: 'ଦେବୀ, ମୁଁ ସତ୍ୟର ଶପଥ ଦେଉଛି—ତୁମ ଦୁଃଖରେ ରାମ ସମସ୍ତ ଆନନ୍ଦରୁ ମୁଖ ଘୁଞ୍ଚିଛନ୍ତି।'
ରାମେ ଦୁଃଖାଭିଭୂତେ ଚ ଲକ୍ଷ୍ମଣଃ ପରିତପ୍ଯତେ। କଥଂଚିଦ୍ ଭଵତୀ ଦୃଷ୍ଟା ନ କାଲଃ ପରିଶୋଚିତୁମ୍
ରାମ ଦୁଃଖରେ ଭାସିଯାଇଛନ୍ତି, ତେଣୁ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ମଧ୍ୟ ଦୁଃଖିତ; କିପରି ମୁଁ ତୁମକୁ ଦେଖିପାରିଛି, କିନ୍ତୁ ଏହି ସମୟ ଶୋକ କରିବା ପାଇଁ ନୁହେଁ।
ଅସ୍ମିନ୍ ମୁହୂର୍ତେ ଦୁଃଖାନାମନ୍ତଂ ଦ୍ରକ୍ଷ୍ଯସି ଭାମିନି। ତାଵୁଭୌ ନରଶାର୍ଦୂଲୌ ରାଜପୁତ୍ରୌ ପରଂତପୌ
ଏହି ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ, ହେ ସୁନ୍ଦରୀ, ତୁମେ ତୁମ ଦୁଃଖର ଶେଷ ଦେଖିପାରିବ। ସେ ଦୁଇଜଣ ବାଘ ସଦୃଶ ରାଜପୁତ୍ର, ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ଦମନ କରୁଥିବା—
ତ୍ଵଦ୍ଦର୍ଶନକୃତୋତ୍ସାହୌ ଲଙ୍କାଂ ଭସ୍ମୀକରିଷ୍ଯତଃ। ହତ୍ଵା ଚ ସମରେ ରୌଦ୍ରଂ ରାଵଣଂ ସହବାନ୍ଧଵମ୍
ତୁମକୁ ଦେଖିବା ଆଶାରେ ପ୍ରେରିତ ହୋଇ, ଲଙ୍କାକୁ ଭସ୍ମ କରିଦେବେ; ଯୁଦ୍ଧରେ ଭୟଙ୍କର ରାବଣ ଓ ତାଙ୍କର ସମସ୍ତ ବନ୍ଧୁବାନ୍ଧବଙ୍କୁ ମାରିଦେବେ।
ରାଘଵସ୍ତ୍ଵାଂ ଵରାରୋହେ ସ୍ଵପୁରୀଂ ନଯିତା ଧ୍ରୁଵମ୍। ଯତ୍ ତୁ ରାମୋ ଵିଜାନୀଯାଦଭିଜ୍ଞାନମନିନ୍ଦିତେ
ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ, ହେ ସୁସ୍ଲିମ ନାରୀ, ରାଘବ ତୁମକୁ ନିଜ ସହରକୁ ନେଇଯିବେ। କିନ୍ତୁ, ହେ ନିର୍ମଳା, ତୁମେ ଏକ ଚିହ୍ନ ଦିଅ, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ରାମ ତୁମକୁ ଚିହ୍ନିପାରିବେ।
ପ୍ରୀତିସଂଜନନଂ ତସ୍ଯ ପ୍ରଦାତୁଂ ତତ୍ ତ୍ଵମର୍ହସି। ସାଭିଵୀକ୍ଷ୍ଯ ଦିଶଃ ସର୍ଵା ଵେଣ୍ଯୁଦ୍ଗ୍ରଥନମୁତ୍ତମମ୍
ତାଙ୍କୁ ଖୁସି ହେବା ପାଇଁ କିଛି ଦେବା ଦରକାର। ତାପରେ, ସେ ସମସ୍ତ ଦିଗକୁ ଦେଖି, ନିଜର ସ୍ରେଷ୍ଠ ଚୁଟି ଖୋଲିଲେ।
ମୁକ୍ତ୍ଵା ଵସ୍ତ୍ରାଦ୍ ଦଦୌ ମହ୍ଯଂ ମଣିମେତଂ ମହାବଲ। ପ୍ରତିଗୃହ୍ଯ ମଣିଂ ଦୋର୍ଭ୍ଯାଂ ତଵ ହେତୋ ରଘୁପ୍ରିଯ
ବସ୍ତ୍ରରୁ ମଣିକୁ ଖୋଲି, ମୋତେ ଦେଲେ, ଏହି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ମଣି। ତୁମ ପାଇଁ, ଦୁଇ ହାତରେ ମଣିକୁ ଗ୍ରହଣ କରିଲି, ରଘୁପ୍ରିୟ।
ଶିରସା ସମ୍ପ୍ରଣମ୍ଯୈନାମହମାଗମନେ ତ୍ଵରେ। ଗମନେ ଚ କୃତୋତ୍ସାହମଵେକ୍ଷ୍ଯ ଵରଵର୍ଣିନୀ
ମୁଁ ମୁଣ୍ଡ ନମାଇ ସେଠି ଭକ୍ତି ସହ କୁଞ୍ଜିକି ନମସ୍କାର କରି, ଯିବାକୁ ତ୍ୱରା କରିଲି। ମୋ ଯିବା ଉତ୍ସାହକୁ ଦେଖି, ସେ ସୁନ୍ଦରୀ ମହିଳା—
ଵିଵର୍ଧମାନଂ ଚ ହି ମାମୁଵାଚ ଜନକାତ୍ମଜା। ଅଶ୍ରୁପୂର୍ଣମୁଖୀ ଦୀନା ବାଷ୍ପଗଦ୍ଗଦଭାଷିଣୀ
ମୋ ଉତ୍ସାହ ବଢିବା ସମୟରେ, ଜନକର ଝିଅ ମୋତେ କହିଲେ। ତାଙ୍କର ମୁହଁ ଅଶ୍ରୁରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ଦୁଃଖରେ ଭରିଥିଲେ, ଅଶ୍ରୁରେ ଭାଷା ଅଟକିଯାଇଥିଲା।
ମମୋତ୍ପତନସମ୍ଭ୍ରାନ୍ତା ଶୋକଵେଗସମାହତା। ମାମୁଵାଚ ତତଃ ସୀତା ସଭାଗ୍ଯୋଽସି ମହାକପେ
ମୋ ଉଡିଯିବା ଭୟରେ ଓ ଶୋକର ଭାରରେ ଅତିକ୍ରମିତ, ସୀତା ତାପରେ କହିଲେ: 'ତୁମେ ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ, ବଡ଼ କପି,'
ଯଦ୍ ଦ୍ରକ୍ଷ୍ଯସି ମହାବାହୁଂ ରାମଂ କମଲଲୋଚନମ୍। ଲକ୍ଷ୍ମଣଂ ଚ ମହାବାହୁଂ ଦେଵରଂ ମେ ଯଶସ୍ଵିନମ୍
'ତୁମେ ଦେଖିବା ବଡ଼ ଭୁଜାବଳୀ ରାମ, ପଦ୍ମାକ୍ଷ ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣ, ମୋର ପ୍ରଶସ୍ତ ଦେବର, ଦୁଇଜଣେ ମହାବଳୀ।'
ସୀତଯାପ୍ଯେଵମୁକ୍ତୋଽହମବ୍ରୁଵଂ ମୈଥିଲୀଂ ତଥା। ପୃଷ୍ଠମାରୋହ ମେ ଦେଵି କ୍ଷିପ୍ରଂ ଜନକନନ୍ଦନି
ସୀତା ଏପରି କହିବା ପରେ, ମୁଁ ମୈଥିଳୀଙ୍କୁ କହିଲି: 'ଦେବୀ, ଜନକନନ୍ଦିନୀ, ଶୀଘ୍ର ମୋ ପିଠରେ ଚଢ଼ିବା।'
ଯାଵତ୍ତେ ଦର୍ଶଯାମ୍ଯଦ୍ଯ ସସୁଗ୍ରୀଵଂ ସଲକ୍ଷ୍ମଣମ୍। ରାଘଵଂ ଚ ମହାଭାଗେ ଭର୍ତାରମସିତେକ୍ଷଣେ
'ଆଜି ମୁଁ ତୁମକୁ ଦେଖାଇବି ରାଘବ, ସୁଗ୍ରୀବ ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ସହିତ—ତୁମର ପତି, ଅନ୍ଧରା ଚକ୍ଷୁ ଥିବା ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ।'
ସାବ୍ରଵୀନ୍ମାଂ ତତୋ ଦେଵୀ ନୈଷ ଧର୍ମୋ ମହାକପେ। ଯତ୍ତେ ପୃଷ୍ଠଂ ସିଷେଵେଽହଂ ସ୍ଵଵଶା ହରିପୁଙ୍ଗଵ
ତାପରେ ଦେବୀ ମୋତେ କହିଲେ: 'ଏହା ଠିକ୍ ନୁହେଁ, ବଡ଼ କପି, ଯେ ମୁଁ ନିଜ ଇଚ୍ଛାରେ ତୁମର ପିଠରେ ଚଢ଼ିବି, ହରିମାନ୍ୟର ଶ୍ରେଷ୍ଠ।'
ପୁରା ଚ ଯଦହଂ ଵୀର ସ୍ପୃଷ୍ଟା ଗାତ୍ରେଷୁ ରକ୍ଷସା। ତତ୍ରାହଂ କିଂ କରିଷ୍ଯାମି କାଲେନୋପନିପୀଡିତା
'ପୂର୍ବେ, ବୀର, ଯେତେବେଳେ ରାକ୍ଷସ ମୋ ଦେହକୁ ଛୁଇଁଥିଲେ, ସେଥିରେ ମୁଁ କଣ କରିପାରିବି, ଦୁର୍ଭାଗ୍ୟରେ ଅପରାଧିତ?'
ଗଚ୍ଛ ତ୍ଵଂ କପିଶାର୍ଦୂଲ ଯତ୍ର ତୌ ନୃପତେଃ ସୁତୌ। ଇତ୍ଯେଵଂ ସା ସମାଭାଷ୍ଯ ଭୂଯଃ ସଂଦେଷ୍ଟୁମାସ୍ଥିତା
'କପିଶାର୍ଦୂଳ, ତୁମେ ଯାଉ, ସେ ଦୁଇ ରାଜପୁତ୍ର ଯେଉଁଠି ଅଛନ୍ତି।' ଏପରି କହି, ସେ ପୁନି ଦେବାକୁ ଏକ ସନ୍ଦେଶ ପ୍ରସ୍ତୁତ କଲେ।
ହନୂମନ୍ ସିଂହସଂକାଶୌ ତାଵୁଭୌ ରାମଲକ୍ଷ୍ମଣୌ। ସୁଗ୍ରୀଵଂ ଚ ସହାମାତ୍ଯଂ ସର୍ଵାନ୍ ବ୍ରୂଯା ଅନାମଯମ୍
ହନୁମାନ, ରାମ ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣ, ସିଂହ ସଦୃଶ, ଏବଂ ସୁଗ୍ରୀବ ତାଙ୍କ ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ ସହିତ, ସମସ୍ତଙ୍କୁ ମୋର କୁଶଳ ଜଣାଇବା।
ଯଥା ଚ ସ ମହାବାହୁର୍ମାଂ ତାରଯତି ରାଘଵଃ। ଅସ୍ମାଦ୍ଦୁଃଖାମ୍ବୁସଂରୋଧାତ୍ ତତ୍ ତ୍ଵମାଖ୍ଯାତୁମର୍ହସି
ଏବଂ ତୁମେ କହିବା ଯେ, ସେ ବଡ଼ ଭୁଜାବଳୀ ରାଘବ କିପରି ମୋତେ ଏହି ଦୁଃଖ ଓ ବନ୍ଧନରୁ ଉଦ୍ଧାର କରିପାରିବ।
ଇଦଂ ଚ ତୀଵ୍ରଂ ମମ ଶୋକଵେଗଂ ରକ୍ଷୋଭିରେଭିଃ ପରିଭର୍ତ୍ସନଂ ଚ। ବ୍ରୂଯାସ୍ତୁ ରାମସ୍ଯ ଗତଃ ସମୀପଂ ଶିଵଶ୍ଚ ତେଽଧ୍ଵାସ୍ତୁ ହରିପ୍ରଵୀର
ରାମଙ୍କ ପାଖକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ, ମୋର ତୀବ୍ର ଦୁଃଖ ଓ ଏହି ରାକ୍ଷସମାନେ ଦେଇଥିବା ଉପେକ୍ଷା ବିଷୟରେ କହିବା। ତୁମର ଯାତ୍ରା ନିରାପଦ ହେଉ, କପିମାନ୍ୟର ଶ୍ରେଷ୍ଠ।
ଏତତ୍ ତଵାର୍ଯା ନୃପ ସଂଯତା ସା ସୀତା ଵଚଃ ପ୍ରାହ ଵିଷାଦପୂର୍ଵମ୍। ଏତଚ୍ଚ ବୁଦ୍ଧ୍ଵା ଗଦିତଂ ଯଥା ତ୍ଵଂ ଶ୍ରଦ୍ଧତ୍ସ୍ଵ ସୀତାଂ କୁଶଲାଂ ସମଗ୍ରାମ୍
ହେ ରାଜା, ଏହି ହେଉଛି ତୁମ ପାଇଁ ଆର୍ୟା, ସୀତାଙ୍କର ଦୁଃଖଭରା ଓ ଦୃଢ଼ ସନ୍ଦେଶ। ସେ କହିଥିବା ସମସ୍ତ କଥା ବୁଝି, ବିଶ୍ୱାସ କରିବା ଯେ ସୀତା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭଲ ଅଛନ୍ତି।
thumb|ଅଷ୍ଟଷଷ୍ଠିତମଃ ସର୍ଗଃ ଶ୍ରୂଯତାମ୍|center ଶ୍ରୀମଦ୍ଵାଲ୍ମୀକିଯରାମାଯଣେ ସୁନ୍ଦରକାଣ୍ଡେ ଅଷ୍ଟଷଷ୍ଠିତମଃ ସର୍ଗଃ ॥୫-
ଏବେ ଶ୍ରୀମଦ୍ ବାଲ୍ମୀକି ରାମାୟଣର ସୁନ୍ଦରକାଣ୍ଡର ଅଠଷଷ୍ଠି ସର୍ଗ ଶୁଣନ୍ତୁ।
ଅଥାହମୁତ୍ତରଂ ଦେଵ୍ଯା ପୁନରୁକ୍ତଃ ସସମ୍ଭ୍ରମମ୍। ତଵ ସ୍ନେହାନ୍ନରଵ୍ଯାଘ୍ର ସୌହାର୍ଦାଦନୁମାନ୍ଯ ଚ
ତାପରେ, ମୁଁ ଦେବୀଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୁନି ଉତ୍ସାହ ଭରା କଥା ଶୁଣିଲି, ତୁମ ପ୍ରତି ତାଙ୍କର ସ୍ନେହ ଓ ମିତ୍ରତାରୁ, ହେ ନରବ୍ୟାଘ୍ର, ଏବଂ ତୁମ ଅନୁମତିରେ।
ଏଵଂ ବହୁଵିଧଂ ଵାଚ୍ଯୋ ରାମୋ ଦାଶରଥିସ୍ତ୍ଵଯା। ଯଥା ମାଂ ପ୍ରାପ୍ନୁଯାଚ୍ଛୀଘ୍ରଂ ହତ୍ଵା ରାଵଣମାହଵେ
ତୁମେ ଦାଶରଥୀ ରାମଙ୍କୁ ଅନେକ ଭାବରେ କହିବା, ଯେପରି ଯୁଦ୍ଧରେ ରାବଣଙ୍କୁ ମାରି, ସେ ଶୀଘ୍ର ମୋ ପାଖକୁ ଆସିପାରିବ।
ଯଦି ଵା ମନ୍ଯସେ ଵୀର ଵସୈକାହମରିଂଦମ। କସ୍ମିଂଶ୍ଚିତ୍ ସଂଵୃତେ ଦେଶେ ଵିଶ୍ରାନ୍ତଃ ଶ୍ଵୋ ଗମିଷ୍ଯସି
ବୀର, ଯଦି ତୁମେ ଭଲ ବୋଲି ଭାବ, ତେବେ ଏକ ରାତି ଗୁପ୍ତ ଏକ ସ୍ଥାନରେ ରୁହିବା; ଏଠାରେ ବିଶ୍ରାମ କରି, ଆଗାମି କାଲି ଯିବା।
ମମ ଚାପ୍ଯଲ୍ପଭାଗ୍ଯାଯାଃ ସାଂନିଧ୍ଯାତ୍ ତଵ ଵାନର। ଅସ୍ଯ ଶୋକଵିପାକସ୍ଯ ମୁହୂର୍ତଂ ସ୍ଯାଦ୍ ଵିମୋକ୍ଷଣମ୍
ମୁଁ ଦୁଃଖି ଭାଗ୍ୟହୀନା, ତୁମେ ମୋ ନିକଟରେ ରୁହିବାରୁ ଏହି ଦୁଃଖର ଫଳରୁ ମୁଁ ଅତି କ୍ଷଣିକ ମୁକ୍ତି ପାଇପାରିବି।