ଅଵୋଚଦ୍ ଯଦି ତତ୍ ତଥ୍ଯଂ ଭଵେଯଂ ଶରଣଂ ହି ଵଃ। ତାଂ ଚାହଂ ତାଦୃଶୀଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ସୀତାଯା ଦାରୁଣାଂ ଦଶାମ୍
କହିଲେ, 'ଯଦି ଏହା ସତ୍ୟ, ମୁଁ ନିଶ୍ଚୟ ତୁମମାନଙ୍କର ଆଶ୍ରୟ ହେବି; ଏବଂ ସୀତାଙ୍କର ଏପରି ଦୁଃଖଦ ଅବସ୍ଥା ଦେଖି—'
ଚିନ୍ତଯାମାସ ଵିଶ୍ରାନ୍ତୋ ନ ଚ ମେ ନିର୍ଵୃତଂ ମନଃ। ସମ୍ଭାଷଣାର୍ଥେ ଚ ମଯା ଜାନକ୍ଯାଶ୍ଚିନ୍ତିତୋ ଵିଧିଃ
ବିଶ୍ରାମ କରି, ମୁଁ ଚିନ୍ତା କଲି, କିନ୍ତୁ ମୋ ମନ ଶାନ୍ତି ମିଳିଲା ନାହିଁ; ଜାନକୀ ସହ କିପରି କଥାହେବି, ଏହି ଭାବନା ମୋ ମନରେ ଆସିଲା।
ଇକ୍ଷ୍ଵାକୁକୁଲଵଂଶସ୍ତୁ ସ୍ତୁତୋ ମମ ପୁରସ୍କୃତଃ। ଶ୍ରୁତ୍ଵା ତୁ ଗଦିତାଂ ଵାଚଂ ରାଜର୍ଷିଗଣଭୂଷିତାମ୍
ମୁଁ ଇକ୍ଷ୍ୱାକୁ ବଂଶକୁ ପ୍ରଶଂସା କରି ଆଗରେ ରଖିଲି; ରାଜା ଋଷିମାନେ ଯେଉଁ ଭାଷାରେ କଥା କହିଥିଲେ, ସେଇ କଥା ଶୁଣି—
ପ୍ରତ୍ଯଭାଷତ ମାଂ ଦେଵୀ ବାଷ୍ପୈଃ ପିହିତଲୋଚନା। କସ୍ତ୍ଵଂ କେନ କଥଂ ଚେହ ପ୍ରାପ୍ତୋ ଵାନରପୁଙ୍ଗଵ
ସେ ଦେବୀ ମୋତେ ଉତ୍ତର ଦେଲେ, ତାଙ୍କର ଆଖି ଲୁହରେ ଭରିଥିଲା: 'ତୁମେ କିଏ? କିଏ ତୁମକୁ ଏଠାକୁ ଆଣିଛି, କିପରି ଆସିଛ? ବନରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ!'
କା ଚ ରାମେଣ ତେ ପ୍ରୀତିସ୍ତନ୍ମେ ଶଂସିତୁମର୍ହସି। ତସ୍ଯାସ୍ତଦ୍ ଵଚନଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଅହମପ୍ଯବ୍ରୁଵଂ ଵଚଃ
'ତୁମର ରାମଙ୍କ ସହ କେମିତି ସମ୍ପର୍କ? ଏହି କଥା ମୋତେ କହ।' ତାଙ୍କର କଥା ଶୁଣି, ମୁଁ ମଧ୍ୟ ଉତ୍ତର ଦେଲି।
ଦେଵି ରାମସ୍ଯ ଭର୍ତୁସ୍ତେ ସହାଯୋ ଭୀମଵିକ୍ରମଃ। ସୁଗ୍ରୀଵୋ ନାମ ଵିକ୍ରାନ୍ତୋ ଵାନରେନ୍ଦ୍ରୋ ମହାବଲଃ
'ଦେବୀ, ତୁମ ସ୍ୱାମୀ ରାମଙ୍କର ଏକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଏବଂ ବୀର ସହଯୋଗୀ ଅଛନ୍ତି, ତାଙ୍କ ନାମ ସୁଗ୍ରୀବ, ସେ ବନରମାନଙ୍କ ରାଜା ଏବଂ ବହୁତ ଶକ୍ତିଶାଳୀ।'
ତସ୍ଯ ମାଂ ଵିଦ୍ଧି ଭୃତ୍ଯଂ ତ୍ଵଂ ହନୂମନ୍ତମିହାଗତମ୍। ଭର୍ତ୍ରା ସମ୍ପ୍ରହିତସ୍ତୁଭ୍ଯଂ ରାମେଣାକ୍ଲିଷ୍ଟକର୍ମଣା
'ମୋତେ ତୁମେ ସେ ତାଙ୍କର ଦାସ ହନୁମାନ ବୋଲି ଜାଣ, ମୁଁ ଏଠାକୁ ଆସିଛି, ତୁମ ସ୍ୱାମୀ ରାମ ଯିଏ କି ଦୋଷରହିତ, ସେ ମୋତେ ତୁମ ପାଖକୁ ପଠାଇଛନ୍ତି।'
ଇଦଂ ତୁ ପୁରୁଷଵ୍ଯାଘ୍ରଃ ଶ୍ରୀମାନ୍ ଦାଶରଥିଃ ସ୍ଵଯମ୍। ଅଙ୍ଗୁଲୀଯମଭିଜ୍ଞାନମଦାତ୍ ତୁଭ୍ଯଂ ଯଶସ୍ଵିନି
'ଏହା, ହେ ଯଶସ୍ୱିନୀ, ଦଶରଥଙ୍କର ପୁଅ, ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ସିଂହ, ନିଜେ ତୁମକୁ ଦେଇଥିବା ଚିହ୍ନ।'
ତଦିଚ୍ଛାମି ତ୍ଵଯାଜ୍ଞପ୍ତଂ ଦେଵି କିଂ କରଵାଣ୍ଯହମ୍। ରାମଲକ୍ଷ୍ମଣଯୋଃ ପାର୍ଶ୍ଵଂ ନଯାମି ତ୍ଵାଂ କିମୁତ୍ତରମ୍
ଏହିପରି, ମହିଳା, ଆପଣ ମୋତେ ଯାହା କହିବେ, ସେହିପରି କରିବି। ମୁଁ ଆପଣଙ୍କୁ ରାମ ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କ ପାଖକୁ ନେଇଯିବି କି? ଆପଣଙ୍କ ଉତ୍ତର କଣ?
ଏତଚ୍ଛ୍ରୁତ୍ଵା ଵିଦିତ୍ଵା ଚ ସୀତା ଜନକନନ୍ଦିନୀ। ଆହ ରାଵଣମୁତ୍ପାଟ୍ଯ ରାଘଵୋ ମାଂ ନଯତ୍ଵିତି
ଏହି କଥା ଶୁଣି ଓ ବୁଝି, ଜନକନନ୍ଦିନୀ ସୀତା କହିଲେ, 'ରାଘବ ରାବଣଙ୍କୁ ହଟାଇ ମୋତେ ନେଇଯାଉନ୍ତୁ।'
ପ୍ରଣମ୍ଯ ଶିରସା ଦେଵୀମହମାର୍ଯାମନିନ୍ଦିତାମ୍। ରାଘଵସ୍ଯ ମନୋହ୍ଲାଦମଭିଜ୍ଞାନମଯାଚିଷମ୍
ମୁଁ ମାଥା ନମାଇ ନିର୍ଦ୍ଦୋଷ ଓ ମହାନ ମହିଳାଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରି, ରାଘବଙ୍କ ହୃଦୟକୁ ଖୁସି କରିବା ପାଇଁ ଚିହ୍ନ ଦେବାକୁ ଅନୁରୋଧ କଲି।
ଅଥ ମାମବ୍ରଵୀତ୍ ସୀତା ଗୃହ୍ଯତାମଯମୁତ୍ତମଃ। ମଣିର୍ଯେନ ମହାବାହୂ ରାମସ୍ତ୍ଵାଂ ବହୁ ମନ୍ଯତେ
ତାପରେ ସୀତା ମୋତେ କହିଲେ, 'ଏହି ଉତ୍ତମ ମଣିକୁ ନେଉ, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରାମ ତୁମକୁ ବହୁତ ମାନ୍ୟ କରନ୍ତି।'
ଇତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵା ତୁ ଵରାରୋହା ମଣିପ୍ରଵରମୁତ୍ତମମ୍। ପ୍ରାଯଚ୍ଛତ୍ ପରମୋଦ୍ଵିଗ୍ନା ଵାଚା ମାଂ ସଂଦିଦେଶ ହ
ଏପରି କହି, ଉତ୍ତମ ଆକୃତି ଥିବା ମହିଳା, ଅତି ଚିନ୍ତିତ ହୋଇ, ମୋତେ ସେଇ ମୂଲ୍ୟବାନ ମଣି ଦେଲେ ଓ କଥାରେ ମୋତେ ଦାୟିତ୍ୱ ଦେଲେ।
ତତସ୍ତସ୍ଯୈ ପ୍ରଣମ୍ଯାହଂ ରାଜପୁତ୍ର୍ଯୈ ସମାହିତଃ। ପ୍ରଦକ୍ଷିଣଂ ପରିକ୍ରାମମିହାଭ୍ଯୁଦ୍ଗତମାନସଃ
ତାପରେ, ମୁଁ ରାଜକୁମାରୀଙ୍କୁ ଭକ୍ତି ସହିତ ପ୍ରଣାମ କରି, ତାଙ୍କୁ ପରିକ୍ରମା କରି, ମନେ ଘରକୁ ଫେରିବା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ବାହାରିଗଲି।
ଉତ୍ତରଂ ପୁନରେଵାହ ନିଶ୍ଚିତ୍ଯ ମନସା ତଦା। ହନୂମନ୍ ମମ ଵୃତ୍ତାନ୍ତଂ ଵକ୍ତୁମର୍ହସି ରାଘଵେ
ତାପରେ, ମନେ ନିଶ୍ଚୟ କରି, ସେ ପୁଣି କହିଲେ, 'ହନୁମାନ, ତୁମେ ମୋର କଥା ରାଘବଙ୍କୁ କହିବା ଉଚିତ।'
ଯଥା ଶ୍ରୁତ୍ଵୈଵ ନଚିରାତ୍ ତାଵୁଭୌ ରାମଲକ୍ଷ୍ମଣୌ। ସୁଗ୍ରୀଵସହିତୌ ଵୀରାଵୁପେଯାତାଂ ତଥା କୁରୁ
'ଏପରି କର, ଯେଉଁଥିରେ ରାମ ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣ, ସୁଗ୍ରୀବ ସହିତ, ଏହି କଥା ଶୁଣି ଶୀଘ୍ର ଆସିପାରିବେ।'
ଯଦନ୍ଯଥା ଭଵେଦେତଦ୍ ଦ୍ଵୌ ମାସୌ ଜୀଵିତଂ ମମ। ନ ମାଂ ଦ୍ରକ୍ଷ୍ଯତି କାକୁତ୍ସ୍ଥୋ ମ୍ରିଯେ ସାହମନାଥଵତ୍
'ଯଦି ଏହା ଅନ୍ୟଥା ହୁଏ, ତେବେ ମୋର ଜୀବନ ଦୁଇ ମାସ ଅଛି; ଯଦି କାକୁତ୍ସ୍ଥ ମୋତେ ଦେଖିପାରିବେ ନାହିଁ, ମୁଁ ଅନାଥ ଭଳି ମରିଯିବି।'
ତଚ୍ଛ୍ରୁତ୍ଵା କରୁଣଂ ଵାକ୍ଯଂ କ୍ରୋଧୋ ମାମଭ୍ଯଵର୍ତତ। ଉତ୍ତରଂ ଚ ମଯା ଦୃଷ୍ଟଂ କାର୍ଯଶେଷମନନ୍ତରମ୍
ସେଇ କରୁଣା ଭରା କଥା ଶୁଣି, ମୋ ମନରେ କ୍ରୋଧ ଆସିଲା; ତାପରେ ମୁଁ ଅନ୍ୟ କଣ କରିବା ଉଚିତ ଭାବିଲି।
ତତୋଽଵର୍ଧତ ମେ କାଯସ୍ତଦା ପର୍ଵତସଂନିଭଃ। ଯୁଦ୍ଧାକାଙ୍କ୍ଷୀ ଵନଂ ତସ୍ଯ ଵିନାଶଯିତୁମାରଭେ
ତାପରେ ମୋ ଦେହ ପାହାଡ଼ ଭଳି ବଡ଼ ହେଲା; ଯୁଦ୍ଧ ଆଶା କରି, ସେଠାରେ ତାଙ୍କ ଅରଣ୍ୟକୁ ଧ୍ୱଂସ କରିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲି।
ତଦ୍ ଭଗ୍ନଂ ଵନଖଣ୍ଡଂ ତୁ ଭ୍ରାନ୍ତତ୍ରସ୍ତମୃଗଦ୍ଵିଜମ୍। ପ୍ରତିବୁଦ୍ଧ୍ଯ ନିରୀକ୍ଷନ୍ତେ ରାକ୍ଷସ୍ଯୋ ଵିକୃତାନନାଃ
ସେଠାରେ ଭଙ୍ଗ ହୋଇଥିବା ଅରଣ୍ୟ, ଭୟଭୀତ ଓ ଭ୍ରମିତ ହୋଇଥିବା ମୃଗ ଓ ପକ୍ଷୀମାନେ, ଦେଖି, ଭୟଙ୍କର ମୁହଁ ଥିବା ରାକ୍ଷସୀମାନେ ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖିଲେ।
ମାଂ ଚ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଵନେ ତସ୍ମିନ୍ ସମାଗମ୍ଯ ତତସ୍ତତଃ। ତାଃ ସମଭ୍ଯାଗତାଃ କ୍ଷିପ୍ରଂ ରାଵଣାଯାଚଚକ୍ଷିରେ
ମୋତେ ସେଠାରେ ଅରଣ୍ୟରେ ଦେଖି, ସେମାନେ ତୁରନ୍ତ ଏକଠା ହୋଇ, ରାବଣଙ୍କୁ ଖବର ଦେବାକୁ ଚାଲିଗଲେ।
ରାଜନ୍ ଵନମିଦଂ ଦୁର୍ଗଂ ତଵ ଭଗ୍ନଂ ଦୁରାତ୍ମନା। ଵାନରେଣ ହ୍ଯଵିଜ୍ଞାଯ ତଵ ଵୀର୍ଯଂ ମହାବଲ
'ରାଜା, ଆପଣଙ୍କ ଏହି କଠିନ ଓ ସୁରକ୍ଷିତ ଅରଣ୍ୟକୁ ଏକ ଦୁଷ୍ଟ ବାନର ଧ୍ୱଂସ କରିଛି, ସେ ଆପଣଙ୍କ ଶକ୍ତି ଜାଣିନଥିଲା।'
ତସ୍ଯ ଦୁର୍ବୁଦ୍ଧିତା ରାଜଂସ୍ତଵ ଵିପ୍ରିଯକାରିଣଃ। ଵଧମାଜ୍ଞାପଯ କ୍ଷିପ୍ରଂ ଯଥାସୌ ନ ପୁନର୍ଵ୍ରଜେତ୍
'ତାଙ୍କ ଦୁଷ୍ଟ ବୁଦ୍ଧି ଓ ଆପଣଙ୍କୁ ଅପ୍ରିୟ କାମ କରିଥିବାରୁ, ରାଜା, ତୁରନ୍ତ ତାଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ଆଦେଶ ଦିଅନ୍ତୁ, ଯେପରି ସେ ପୁଣି ଫେରିନପାରିବ।'
ତଚ୍ଛ୍ରୁତ୍ଵା ରାକ୍ଷସେନ୍ଦ୍ରେଣ ଵିସୃଷ୍ଟା ବହୁଦୁର୍ଜଯାଃ। ରାକ୍ଷସାଃ କିଂକରା ନାମ ରାଵଣସ୍ଯ ମନୋଽନୁଗାଃ
ଏହି କଥା ଶୁଣି, ରାକ୍ଷସରାଜ ରାବଣ ତାଙ୍କ ଇଚ୍ଛା ଅନୁସାରୀ, ଭୟଙ୍କର ଓ ଅପରାଜେୟ 'କିଙ୍କର' ନାମକ ରାକ୍ଷସମାନେକୁ ପଠାଇଲେ।
ତେଷାମଶୀତିସାହସ୍ରଂ ଶୂଲମୁଦ୍ଗରପାଣିନାମ୍। ମଯା ତସ୍ମିନ୍ ଵନୋଦ୍ଦେଶେ ପରିଘେଣ ନିଷୂଦିତମ୍
ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଅଶୀ ହଜାର ଶୂଳ ଓ ଗଦା ଧରିଥିବା ରାକ୍ଷସମାନେ, ମୁଁ ସେଠି ଅରଣ୍ୟରେ ମୋ ଲୋହା ଗଦାରେ ମାରିଦେଲି।
ତେଷାଂ ତୁ ହତଶିଷ୍ଟା ଯେ ତେ ଗତା ଲଘୁଵିକ୍ରମାଃ। ନିହତଂ ଚ ମଯା ସୈନ୍ଯଂ ରାଵଣାଯାଚଚକ୍ଷିରେ
ଯେଉଁମାନେ ବଞ୍ଚିଗଲେ, ସେମାନେ ତୁରନ୍ତ ରାବଣଙ୍କୁ ଯାଇ, ମୋ ଦ୍ୱାରା ସେମାନଙ୍କ ଦଳ ନଶ୍ଟ ହୋଇଛି ବୋଲି ଖବର ଦେଲେ।
ତତୋ ମେ ବୁଦ୍ଧିରୁତ୍ପନ୍ନା ଚୈତ୍ଯପ୍ରାସାଦମୁତ୍ତମମ୍। ତତ୍ରସ୍ଥାନ୍ ରାକ୍ଷସାନ୍ ହତ୍ଵା ଶତଂ ସ୍ତମ୍ଭେନ ଵୈ ପୁନଃ
ତାପରେ ମୋ ମନରେ ଏକ ଉପାୟ ଆସିଲା—ସେଇ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଚୈତ୍ୟ ମନ୍ଦିରକୁ ଆକ୍ରମଣ କରିବା। ସେଠାରେ ଥିବା ଶତାଧିକ ରାକ୍ଷସମାନେ ମୁଁ ଏକ ଦଣ୍ଡରେ ମାରିଦେଲି।
ଲଲାମଭୂତୋ ଲଙ୍କାଯା ମଯା ଵିଧ୍ଵଂସିତୋ ରୁଷା। ତତଃ ପ୍ରହସ୍ତସ୍ଯ ସୁତଂ ଜମ୍ବୁମାଲିନମାଦିଶତ୍
ଲଙ୍କାର ଶୋଭା ଯାହା ଥିଲା, ମୁଁ କ୍ରୋଧରେ ତାହାକୁ ଧ୍ୱଂସ କରିଦେଲି। ତାପରେ ପ୍ରହସ୍ତଙ୍କ ପୁଅ ଜମ୍ବୁମାଳିଙ୍କୁ ରାବଣ ଆଦେଶ କଲେ।
ରାକ୍ଷସୈର୍ବହୁଭିଃ ସାର୍ଧଂ ଘୋରରୂପୈର୍ଭଯାନକୈଃ। ତମହଂ ବଲସମ୍ପନ୍ନଂ ରାକ୍ଷସଂ ରଣକୋଵିଦମ୍
ସେ ଅନେକ ଭୟଙ୍କର ଆକୃତିର ରାକ୍ଷସମାନେ ସହିତ ଏକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଯୋଦ୍ଧା ଥିଲେ, ଯାହାକୁ ମୁଁ ସମ୍ନାହ କଲି।
ପରିଘେଣାତିଘୋରେଣ ସୂଦଯାମି ସହାନୁଗମ୍। ତଚ୍ଛ୍ରୁତ୍ଵା ରାକ୍ଷସେନ୍ଦ୍ରସ୍ତୁ ମନ୍ତ୍ରିପୁତ୍ରାନ୍ ମହାବଲାନ୍
ମୋ ଭୟଙ୍କର ଦଣ୍ଡରେ ସେଉଁଠି ସେଉଁଠି ସହ ତାଙ୍କ ସହଚରମାନେ ମଧ୍ୟ ମୁଁ ମାରିଦେଲି। ଏହା ଶୁଣି ରାକ୍ଷସରାଜ ରାବଣ ତାଙ୍କ ମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ପୁଅମାନେ, ଯେଉଁମାନେ ବହୁତ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ସେମାନେକୁ ପଠାଇଲେ।