ଅହଂ ଲଙ୍କାପୁରୀ ଵୀର ନିର୍ଜିତା ଵିକ୍ରମେଣ ତେ। ଯସ୍ମାତ୍ ତସ୍ମାଦ୍ ଵିଜେତାସି ସର୍ଵରକ୍ଷାଂସ୍ଯଶେଷତଃ
ହେ ବୀର, ତୁମର ଶୌର୍ୟରେ ଲଙ୍କା ସହର ଜିତି ଯାଇଛି । ଏହି କାରଣରୁ, ତୁମେ ସମସ୍ତ ରାକ୍ଷସମାନେକୁ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଜିତିବେ ।
ତତ୍ରାହଂ ସର୍ଵରାତ୍ରଂ ତୁ ଵିଚରଞ୍ଜନକାତ୍ମଜାମ୍। ରାଵଣାନ୍ତଃପୁରଗତୋ ନ ଚାପଶ୍ଯଂ ସୁମଧ୍ଯମାମ୍
ସେଠାରେ ମୁଁ ସମସ୍ତ ରାତି ଜଣକାର ଝିଅକୁ ଖୋଜି ଘୁଞ୍ଚିଲି । ରାବଣଙ୍କର ଅନ୍ତଃପୁରକୁ ପ୍ରବେଶ କଲି, କିନ୍ତୁ ସୁନ୍ଦର ଶରୀରବଳା ତାଙ୍କୁ ଦେଖିପାରିଲିନି ।
ତତଃ ସୀତାମପଶ୍ଯଂସ୍ତୁ ରାଵଣସ୍ଯ ନିଵେଶନେ। ଶୋକସାଗରମାସାଦ୍ଯ ନ ପାରମୁପଲକ୍ଷଯେ
ରାବଣଙ୍କର ଦୁର୍ଗରେ ସୀତାଙ୍କୁ ଦେଖିପାରିଲିନି, ତେଣୁ ମୋ ମନ ଦୁଃଖର ଅପାର ସାଗରରେ ଡୁବିଗଲା, ଯାହାର ଶେଷ କୌଣସି ଦିଶା ମିଳିଲାନି।
ଶୋଚତା ଚ ମଯା ଦୃଷ୍ଟଂ ପ୍ରାକାରେଣାଭିସଂଵୃତମ୍। କାଞ୍ଚନେନ ଵିକୃଷ୍ଟେନ ଗୃହୋପଵନମୁତ୍ତମମ୍
ଦୁଃଖରେ ଡୁବିଥିବା ବେଳେ, ମୁଁ ଦେଖିଲି ଏକ ସୁନାର ଦେଉଳ ଦ୍ୱାରା ଘେରା ଏକ ଅତି ଉତ୍ତମ ଗୃହବାଗ।
ସପ୍ରାକାରମଵପ୍ଲୁତ୍ଯ ପଶ୍ଯାମି ବହୁପାଦପମ୍। ଅଶୋକଵନିକାମଧ୍ଯେ ଶିଂଶପାପାଦପୋ ମହାନ୍
ମୁଁ ଦେଉଳ ଉପରେ ଚଡ଼ି, ଅନେକ ଗଛ ମଧ୍ୟରେ ଅଶୋକବନର ମଧ୍ୟଭାଗରେ ଏକ ବଡ଼ ଶିଂଶପା ଗଛ ଦେଖିଲି।
ତମାରୁହ୍ଯ ଚ ପଶ୍ଯାମି କାଞ୍ଚନଂ କଦଲୀଵନମ୍। ଅଦୂରାଚ୍ଛିଂଶପାଵୃକ୍ଷାତ୍ ପଶ୍ଯାମି ଵରଵର୍ଣିନୀମ୍
ସେଠାରେ ଚଡ଼ି, ମୁଁ ଦେଖିଲି ସୁନାର କଦଳୀବନ; ଶିଂଶପା ଗଛର ନିକଟରେ ଏକ ଅତି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରୂପବତୀ ଜନନୀକୁ ଦେଖିଲି।
ଶ୍ଯାମାଂ କମଲପତ୍ରାକ୍ଷୀମୁପଵାସକୃଶାନନାମ୍। ତଦେକଵାସଃସଂଵୀତାଂ ରଜୋଧ୍ଵସ୍ତଶିରୋରୁହାମ୍
ଗାଢ଼ କଳା ଚମଡ଼, ପଦ୍ମପତ୍ର ପରି ଆଖି, ଉପବାସରେ ଶୋକାକ୍ରାନ୍ତ ମୁହଁ, ଏକ ଜଣେ ଗାଁ ଲୁଚି ରହିଛି, ଚୁଲି ଧୂଳିରେ ମାଳିନ୍ୟ।
ମାଂସଶୋଣିତଭକ୍ଷ୍ଯାଭିର୍ଵ୍ଯାଘ୍ରୀଭିର୍ହରିଣୀଂ ଯଥା। ସା ମଯା ରାକ୍ଷସୀମଧ୍ଯେ ତର୍ଜ୍ଯମାନା ମୁହୁର୍ମୁହୁଃ
ମାଂସ ଓ ରକ୍ତ ଭୋଜନ କରୁଥିବା ରାକ୍ଷସୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ, ମୃଗୀ ଯେମିତି ବାଘିନୀମାନଙ୍କ ଭିତରେ, ସେ ମୋ ଦୃଷ୍ଟିରେ ପୁନିପୁନି ଭୟ ଦେଉଥିଲେ।
ଏକଵେଣୀଧରା ଦୀନା ଭର୍ତୃଚିନ୍ତାପରାଯଣା। ଭୂମିଶଯ୍ଯା ଵିଵର୍ଣାଙ୍ଗୀ ପଦ୍ମିନୀଵ ହିମାଗମେ
ଏକ ଚୁଟି ରଖି, ଦୁଃଖିତ, ସ୍ୱାମୀ ଚିନ୍ତାରେ ଲଗ୍ନ, ଭୂମିରେ ଶୁଇଥିବା, ଦେହ ଫିକା, ଶୀତ ଆସିବାବେଳେ ପଦ୍ମ ପରି।
ରାଵଣାଦ୍ ଵିନିଵୃତ୍ତାର୍ଥା ମର୍ତଵ୍ଯେ କୃତନିଶ୍ଚଯା। କଥଂଚିନ୍ମୃଗଶାଵାକ୍ଷୀ ତୂର୍ଣମାସାଦିତା ମଯା
ରାବଣଙ୍କୁ ଆଶା ଛାଡ଼ି, ମୃତ୍ୟୁ ପାଇଁ ନିଶ୍ଚିତ, କିପରି ମୃଗଶାବ ପରି ଆଖି ଥିବା ସେକୁ ମୁଁ ଶୀଘ୍ର ଦେଖିପାରିଲି।
ତାଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ତାଦୃଶୀଂ ନାରୀଂ ରାମପତ୍ନୀଂ ଯଶସ୍ଵିନୀମ୍। ତତ୍ରୈଵ ଶିଂଶପାଵୃକ୍ଷେ ପଶ୍ଯନ୍ନହମଵସ୍ଥିତଃ
ଏପରି ମହିଳା, ରାମଙ୍କର ପ୍ରସିଦ୍ଧ ପତ୍ନୀଙ୍କୁ ଦେଖି, ମୁଁ ଶିଂଶପା ଗଛରେ ଅପେକ୍ଷା କରିଥିଲି, ତାଙ୍କୁ ଦେଖୁଥିଲି।
ତତୋ ହଲହଲାଶବ୍ଦଂ କାଞ୍ଚୀନୂପୁରମିଶ୍ରିତମ୍। ଶୃଣୋମ୍ଯଧିକଗମ୍ଭୀରଂ ରାଵଣସ୍ଯ ନିଵେଶନେ
ତାପରେ, ରାବଣଙ୍କର ଅଟାଳିକାରୁ କଞ୍ଚା ଓ ନୂପୁରର ଶବ୍ଦ ମିଶିଥିବା ଗଭୀର ହଲାହଳ ଶବ୍ଦ ମୁଁ ଶୁଣିଲି।
ତତୋଽହଂ ପରମୋଦ୍ଵିଗ୍ନଃ ସ୍ଵରୂପଂ ପ୍ରତ୍ଯସଂହରମ୍। ଅହଂ ଚ ଶିଂଶପାଵୃକ୍ଷେ ପକ୍ଷୀଵ ଗହନେ ସ୍ଥିତଃ
ତାପରେ ମୁଁ ବହୁତ ଚିନ୍ତାଗ୍ରସ୍ତ ହୋଇ ମୋର ନିଜ ରୂପ ଲୁଚାଇଦେଲି, ଏବଂ ଶିଂଶପା ଗଛର ଘନ ଡାଲି ମଧ୍ୟରେ ଏକ ପକ୍ଷୀ ପରି ଲୁଚି ରହିଲି।
ତତୋ ରାଵଣଦାରାଶ୍ଚ ରାଵଣଶ୍ଚ ମହାବଲଃ। ତଂ ଦେଶମନୁସମ୍ପ୍ରାପ୍ତୋ ଯତ୍ର ସୀତାଭଵତ୍ ସ୍ଥିତା
ତାପରେ ରାବଣଙ୍କର ସ୍ତ୍ରୀମାନେ ଏବଂ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରାବଣ ସେଠାକୁ ଆସିଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ସୀତା ରହୁଥିଲେ।
ତଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵାଥ ଵରାରୋହା ସୀତା ରକ୍ଷୋଗଣେଶ୍ଵରମ୍। ସଂକୁଚ୍ଯୋରୂ ସ୍ତନୌ ପୀନୌ ବାହୁଭ୍ଯାଂ ପରିରଭ୍ଯ ଚ
ତା'ପରେ ରାକ୍ଷସମାନେଙ୍କ ମୁଖ୍ୟ ରାବଣଙ୍କୁ ଦେଖି, ସୁନ୍ଦର ଆକୃତିର ସୀତା ତାଙ୍କର ଉରୁକୁ ଟାଣି ନେଲେ ଏବଂ ଦୁଇ ହାତରେ ତାଙ୍କର ଉଦାର ଛାତିକୁ ଢାକିଲେ।
ଵିତ୍ରସ୍ତାଂ ପରମୋଦ୍ଵିଗ୍ନାଂ ଵୀକ୍ଷ୍ଯମାଣାମିତସ୍ତତଃ। ତ୍ରାଣଂ କଂଚିଦପଶ୍ଯନ୍ତୀଂ ଵେପମାନାଂ ତପସ୍ଵିନୀମ୍
ସୀତା ଭୟଭୀତ ଏବଂ ଅତି ଚିନ୍ତିତ ହୋଇ, ଚାରିପାଖେ ଦେଖୁଥିଲେ, କାହାରୁ ରକ୍ଷା ମିଳିବ ନାହିଁ ବୋଲି ଭାବି, କମ୍ପିଥିଲେ, ଏବଂ ତପସ୍ଵିନୀ ଭାବେ ଅଛନ୍ତି।
ତାମୁଵାଚ ଦଶଗ୍ରୀଵଃ ସୀତାଂ ପରମଦୁଃଖିତାମ୍। ଅଵାକ୍ଶିରାଃ ପ୍ରପତିତୋ ବହୁମନ୍ଯସ୍ଵ ମାମିତି
ଦଶମୁଖୀ ରାବଣ ଦୁଃଖରେ ଡୁବିଥିବା ସୀତାଙ୍କୁ କହିଲେ, "ମୁଁ ମୁଣ୍ଡ ନମାଇ ତୁମ ପାଖରେ ପଡ଼ୁଛି—ମୋତେ ଦୟା କର।"
ଯଦି ଚେତ୍ତ୍ଵଂ ତୁ ମାଂ ଦର୍ପାନ୍ନାଭିନନ୍ଦସି ଗର୍ଵିତେ। ଦ୍ଵିମାସାନନ୍ତରଂ ସୀତେ ପାସ୍ଯାମି ରୁଧିରଂ ତଵ
"ଯଦି ତୁମେ ଅଭିମାନରେ ମୋତେ ଗ୍ରହଣ କରିବାକୁ ଚାହୁଁନାହାଁ, ହେ ଅଭିମାନିନୀ, ତେବେ ଦୁଇ ମାସ ପରେ, ସୀତା, ମୁଁ ତୁମ ରକ୍ତ ପିଇଦେବି।"
ଏତଚ୍ଛ୍ରୁତ୍ଵା ଵଚସ୍ତସ୍ଯ ରାଵଣସ୍ଯ ଦୁରାତ୍ମନଃ। ଉଵାଚ ପରମକ୍ରୁଦ୍ଧା ସୀତା ଵଚନମୁତ୍ତମମ୍
ଏହି ଦୁଷ୍ଟ ରାବଣଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ସୀତା ଅତ୍ୟନ୍ତ କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ ଉତ୍ତମ କଥା କହିଲେ।
ରାକ୍ଷସାଧମ ରାମସ୍ଯ ଭାର୍ଯାମମିତତେଜସଃ। ଇକ୍ଷ୍ଵାକୁଵଂଶନାଥସ୍ଯ ସ୍ନୁଷାଂ ଦଶରଥସ୍ଯ ଚ
"ହେ ରାକ୍ଷସ ଅଧମ! ମୁଁ ଅମିତ ତେଜସ୍ବୀ ରାମଙ୍କର ଭାର୍ଯ୍ୟା, ଇକ୍ଷ୍ୱାକୁ ବଂଶର ନାଥ ଦଶରଥଙ୍କ ଝିଅ।"
ଅଵାଚ୍ଯଂ ଵଦତୋ ଜିହ୍ଵା କଥଂ ନ ପତିତା ତଵ। କିଂସ୍ଵିଦ୍ଵୀର୍ଯ ତଵାନାର୍ଯ ଯୋ ମାଂ ଭର୍ତୁରସଂନିଧୌ
"ତୁମେ ଏମିତି ଅଶ୍ରବ୍ୟ କଥା କହୁଛ, ତଥାପି ତୁମ ଜିହ୍ୱା କିପରି ଝଡ଼ିପଡ଼ିଲା ନାହିଁ? ତୁମ ଶକ୍ତି କଣ, ହେ ଅନାର୍ୟ, ଯେ ମୋର ସ୍ୱାମୀ ନଥିବାବେଳେ ମୋତେ ନେଇଛ?"
ଅପହୃତ୍ଯାଗତଃ ପାପ ତେନାଦୃଷ୍ଟୋ ମହାତ୍ମନା। ନ ତ୍ଵଂ ରାମସ୍ଯ ସଦୃଶୋ ଦାସ୍ଯେଽପ୍ଯସ୍ଯ ନ ଯୁଜ୍ଯସେ
"ତୁମେ ମୋତେ ଚୁପେଚାପେ ଅପହରଣ କରି ଏଠାକୁ ଆସିଛ, ସେ ମହାତ୍ମା ଦେଖିନଥିଲେ। ତୁମେ ରାମଙ୍କ ସମାନ ନୁହଁ, ତାଙ୍କର ଦାସ ହେବାକୁ ମଧ୍ୟ ଯୋଗ୍ୟ ନୁହଁ।"
ଅଜେଯଃ ସତ୍ଯଵାକ୍ ଶୂରୋ ରଣଶ୍ଲାଘୀ ଚ ରାଘଵଃ। ଜାନକ୍ଯା ପରୁଷଂ ଵାକ୍ଯମେଵମୁକ୍ତୋ ଦଶାନନଃ
"ରାଘବ ଅଜୟ, ସତ୍ୟବାଦୀ, ପ୍ରବଳ ଏବଂ ଯୁଦ୍ଧରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ।" ଏପରି କଠୋର କଥା ଜାନକୀ ଦଶମୁଖୀଙ୍କୁ କହିଲେ।
ଜଜ୍ଵାଲ ସହସା କୋପାଚ୍ଚିତାସ୍ଥ ଇଵ ପାଵକଃ। ଵିଵୃତ୍ଯ ନଯନେ କ୍ରୂରେ ମୁଷ୍ଟିମୁଦ୍ଯମ୍ଯ ଦକ୍ଷିଣମ୍
ସେ ହଠାତ୍ କ୍ରୋଧରେ ଅଗ୍ନି ପରି ଦହିଉଠିଲେ, ତୀବ୍ର ଦୃଷ୍ଟିରେ ଚାହିଲେ ଏବଂ ଦକ୍ଷିଣ ହାତର ମୁଟି ଉଠାଇଲେ।
ମୈଥିଲୀଂ ହନ୍ତୁମାରବ୍ଧଃ ସ୍ତ୍ରୀଭିର୍ହାହାକୃତଂ ତଦା। ସ୍ତ୍ରୀଣାଂ ମଧ୍ଯାତ୍ ସମୁତ୍ପତ୍ଯ ତସ୍ଯ ଭାର୍ଯା ଦୁରାତ୍ମନଃ
ସେ ମୈଥିଳୀଙ୍କୁ ମାରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରୁଥିଲେ, ସେଥିରେ ସ୍ତ୍ରୀମାନେ ଭୟରେ ଚିତ୍କାର କରିଲେ। ଏହି ସମୟରେ ସେଇ ଦୁଷ୍ଟର ସ୍ତ୍ରୀ ସ୍ତ୍ରୀମାନେ ମଧ୍ୟରୁ ଉଠି ଆସିଲେ।
ଵରା ମନ୍ଦୋଦରୀ ନାମ ତଯା ସ ପ୍ରତିଷେଧିତଃ। ଉକ୍ତଶ୍ଚ ମଧୁରାଂ ଵାଣୀଂ ତଯା ସ ମଦନାର୍ଦିତଃ
ମହିଳାମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠା ମନ୍ଦୋଦରୀ ନାମକ ତାଙ୍କୁ ରୋକିଲେ, ଏବଂ ପ୍ରେମରେ ଅନ୍ଧ ହୋଇ ସେ ମଧୁର କଥା କହିଲେ।
ସୀତଯା ତଵ କିଂ କାର୍ଯଂ ମହେନ୍ଦ୍ରସମଵିକ୍ରମ। ମଯା ସହ ରମସ୍ଵାଦ୍ଯ ମଦ୍ଵିଶିଷ୍ଟା ନ ଜାନକୀ
"ହେ ମହାବଳୀ, ଇନ୍ଦ୍ର ସମାନ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ସୀତା ସହ କଣ କାମ? ଏବେ ମୋ ସହିତ ଆନନ୍ଦ କର; ଜାନକୀ ମୋଠାରୁ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ନୁହଁ।"
ଦେଵଗନ୍ଧର୍ଵକନ୍ଯାଭିର୍ଯକ୍ଷକନ୍ଯାଭିରେଵ ଚ। ସାର୍ଧଂ ପ୍ରଭୋ ରମସ୍ଵେତି ସୀତଯା କିଂ କରିଷ୍ଯସି
"ଦେବତା, ଗନ୍ଧର୍ବ ଏବଂ ଯକ୍ଷମାନେଙ୍କର ଝିଅମାନେ ସହିତ ଆନନ୍ଦ କର, ପ୍ରଭୁ; ସୀତା ସହ କଣ କରିବୁ?"
ତତସ୍ତାଭିଃ ସମେତାଭିର୍ନାରୀଭିଃ ସ ମହାବଲଃ। ଉତ୍ଥାପ୍ଯ ସହସା ନୀତୋ ଭଵନଂ ସ୍ଵଂ ନିଶାଚରଃ
ତାପରେ ସେଇ ମହିଳାମାନେ ଘେରି ରଖିଥିବା ଦେଉଁଥିବା ଶକ୍ତିଶାଳୀ ନିଶାଚରକୁ ଦ୍ରୁତ ଉଠାଇ ତାଙ୍କର ନିଜ ମହଲକୁ ନେଇଗଲେ।
ଯାତେ ତସ୍ମିନ୍ ଦଶଗ୍ରୀଵେ ରାକ୍ଷସ୍ଯୋ ଵିକୃତାନନାଃ। ସୀତାଂ ନିର୍ଭର୍ତ୍ସଯାମାସୁର୍ଵାକ୍ଯୈଃ କ୍ରୂରୈଃ ସୁଦାରୁଣୈଃ
ଦଶମୁଖୀ ଚାଲିଯିବା ପରେ, ବିକୃତ ମୁହଁ ବିଶିଷ୍ଟ ରାକ୍ଷସୀମାନେ ସୀତାଙ୍କୁ ଭୟଙ୍କର ଏବଂ କଠୋର କଥାରେ ଧମକ ଦେଇବାକୁ ଲାଗିଲେ।