ବାଢମିତ୍ଯେଵ ତାଂ ଵାଣୀଂ ପ୍ରତ୍ଯଗୃହ୍ଣାମହଂ ତତଃ। ଆସ୍ଯପ୍ରମାଣାଦଧିକଂ ତସ୍ଯାଃ କାଯମପୂରଯମ୍
ମୁଁ କହିଲି, 'ଠିକ୍ ଅଛି,' ଏବଂ ତାପରେ ତାଙ୍କର ମୁହଁଠାରୁ ବଡ଼ ତାଙ୍କ ଦେହକୁ ମୁଁ ପୂରିଦେଲି।
ତସ୍ଯାଶ୍ଚାସ୍ଯଂ ମହଦ୍ ଭୀମଂ ଵର୍ଧତେ ମମ ଭକ୍ଷଣେ। ନ ତୁ ମାଂ ସା ନୁ ବୁବୁଧେ ମମ ଵା ଵିକୃତଂ କୃତମ୍
ମୋତେ ଖାଇବା ସମୟରେ, ତାଙ୍କର ବଡ଼ ଭୟଙ୍କର ମୁହଁ ଆଉ ବଡ଼ ହେଉଥିଲା, କିନ୍ତୁ ସେ ମୋତେ ଚିହ୍ନିପାରିଲେନି, ନାହିଁ କିଛି ବଦଳ ହେବାକୁ ଧ୍ୟାନ ଦେଲେ।
ତତୋଽହଂ ଵିପୁଲଂ ରୂପଂ ସଂକ୍ଷିପ୍ଯ ନିମିଷାନ୍ତରାତ୍। ତସ୍ଯା ହୃଦଯମାଦାଯ ପ୍ରପତାମି ନଭଃସ୍ଥଲମ୍
ତାପରେ ମୁଁ ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ନିଜ ବଡ଼ ଆକାରକୁ ସଂକୁଚିତ କରି, ତାଙ୍କର ହୃଦୟ ଧରି ଆକାଶକୁ ଲାଫ ଦେଲି।
ସା ଵିସୃଷ୍ଟଭୁଜା ଭୀମା ପପାତ ଲଵଣାମ୍ଭସି। ମଯା ପର୍ଵତସଂକାଶା ନିକୃତ୍ତହୃଦଯା ସତୀ
ସେ ଭୟଙ୍କର ରାକ୍ଷସୀ ହାତ ପ୍ରସାରି, ଲବଣ ଜଳରେ ପଡ଼ିଗଲେ। ପାହାଡ଼ ପରି ଦେଖାଯାଉଥିବା ସେ, ମୋ ଦ୍ୱାରା ହୃଦୟ ଛିନ୍ନ ହୋଇଥିଲେ।
ଶୃଣୋମି ଖଗତାନାଂ ଚ ଵାଚଃ ସୌମ୍ଯା ମହାତ୍ମନାମ୍। ରାକ୍ଷସୀ ସିଂହିକା ଭୀମା କ୍ଷିପ୍ରଂ ହନୁମତା ହତା
ମୁଁ ଆକାଶରେ ଚଳିଥିବା ମହାପୁରୁଷମାନଙ୍କର ମୃଦୁ କଥା ଶୁଣିଲି; 'ଭୟଙ୍କର ରାକ୍ଷସୀ ସିଂହିକାକୁ ହନୁମାନ ଶୀଘ୍ର ହତ କରିଛି'.
ତାଂ ହତ୍ଵା ପୁନରେଵାହଂ କୃତ୍ଯମାତ୍ଯଯିକଂ ସ୍ମରନ୍। ଗତ୍ଵା ଚ ମହଦଧ୍ଵାନଂ ପଶ୍ଯାମି ନଗମଣ୍ଡିତମ୍
ତାକୁ ହତ କରିବା ପରେ, ମୁଁ ମୋର ଅତି ଆବଶ୍ୟକ କାମକୁ ମନେ ପକାଇଲି; ଦୀର୍ଘ ଦୂର ଯାଇ, ପାହାଡ଼ରେ ସଜିଥିବା ଏକ ସହର ଦେଖିଲି.
ଦକ୍ଷିଣଂ ତୀରମୁଦଧେର୍ଲଙ୍କା ଯତ୍ର ଗତା ପୁରୀ। ଅସ୍ତଂ ଦିନକରେ ଯାତେ ରକ୍ଷସାଂ ନିଲଯଂ ପୁରୀମ୍
ସମୁଦ୍ରର ଦକ୍ଷିଣ ତୀରରେ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଅସ୍ତ ହେବା ସମୟରେ, ମୁଁ ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କର ନିବାସ ଲଙ୍କା ସହରକୁ ପହଞ୍ଚିଲି.
ପ୍ରଵିଷ୍ଟୋଽହମଵିଜ୍ଞାତୋ ରକ୍ଷୋଭିର୍ଭୀମଵିକ୍ରମୈଃ। ତତ୍ର ପ୍ରଵିଶତଶ୍ଚାପି କଲ୍ପାନ୍ତଘନସପ୍ରଭା
ମୁଁ ଭୟଙ୍କର ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଅଜଣା ଭାବେ ସହରକୁ ପ୍ରବେଶ କରିଲି; ଏଠାରେ ପ୍ରବେଶ କରିବା ସମୟରେ, ଏକ ଜଣେ ନାରୀ ଦୀର୍ଘ ଯୁଗର ଘନ ମେଘ ପରି ଚମକିଲା.
ଅଟ୍ଟହାସଂ ଵିମୁଞ୍ଚନ୍ତୀ ନାରୀ କାପ୍ଯୁତ୍ଥିତା ପୁରଃ। ଜିଘାଂସନ୍ତୀଂ ତତସ୍ତାଂ ତୁ ଜ୍ଵଲଦଗ୍ନିଶିରୋରୁହାମ୍
ଏକ ଜଣେ ନାରୀ, ଜୋରେ ହସି ମଜା କରି, ମୋ ସାମ୍ନାରେ ଉଭେଇ ଦାଉଁଥିଲେ । ସେ ମୋତେ ମାରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରୁଥିଲେ, ତାଙ୍କର କେଶ ଅଗ୍ନି ପରି ଜ୍ୱଳି ଉଠିଥିଲା ।
ସଵ୍ଯମୁଷ୍ଟିପ୍ରହାରେଣ ପରାଜିତ୍ଯ ସୁଭୈରଵାମ୍। ପ୍ରଦୋଷକାଲେ ପ୍ରଵିଶଂ ଭୀତଯାହଂ ତଯୋଦିତଃ
ମୁଁ ବାମ ହାତରେ ଘୁଞ୍ଚି ଦେଇ, ସେ ଭୟଙ୍କର ନାରୀକୁ ହରାଇଦେଲି । ପ୍ରଦୋଷ ସମୟରେ ମୁଁ ଭୟରେ ଗୃହରେ ପ୍ରବେଶ କଲି, ତେବେ ସେ ଭୟଭିତ ହୋଇ ମୋତେ କହିଲେ ।
ଅହଂ ଲଙ୍କାପୁରୀ ଵୀର ନିର୍ଜିତା ଵିକ୍ରମେଣ ତେ। ଯସ୍ମାତ୍ ତସ୍ମାଦ୍ ଵିଜେତାସି ସର୍ଵରକ୍ଷାଂସ୍ଯଶେଷତଃ
ହେ ବୀର, ତୁମର ଶୌର୍ୟରେ ଲଙ୍କା ସହର ଜିତି ଯାଇଛି । ଏହି କାରଣରୁ, ତୁମେ ସମସ୍ତ ରାକ୍ଷସମାନେକୁ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଜିତିବେ ।
ତତ୍ରାହଂ ସର୍ଵରାତ୍ରଂ ତୁ ଵିଚରଞ୍ଜନକାତ୍ମଜାମ୍। ରାଵଣାନ୍ତଃପୁରଗତୋ ନ ଚାପଶ୍ଯଂ ସୁମଧ୍ଯମାମ୍
ସେଠାରେ ମୁଁ ସମସ୍ତ ରାତି ଜଣକାର ଝିଅକୁ ଖୋଜି ଘୁଞ୍ଚିଲି । ରାବଣଙ୍କର ଅନ୍ତଃପୁରକୁ ପ୍ରବେଶ କଲି, କିନ୍ତୁ ସୁନ୍ଦର ଶରୀରବଳା ତାଙ୍କୁ ଦେଖିପାରିଲିନି ।
ତତଃ ସୀତାମପଶ୍ଯଂସ୍ତୁ ରାଵଣସ୍ଯ ନିଵେଶନେ। ଶୋକସାଗରମାସାଦ୍ଯ ନ ପାରମୁପଲକ୍ଷଯେ
ରାବଣଙ୍କର ଦୁର୍ଗରେ ସୀତାଙ୍କୁ ଦେଖିପାରିଲିନି, ତେଣୁ ମୋ ମନ ଦୁଃଖର ଅପାର ସାଗରରେ ଡୁବିଗଲା, ଯାହାର ଶେଷ କୌଣସି ଦିଶା ମିଳିଲାନି।
ଶୋଚତା ଚ ମଯା ଦୃଷ୍ଟଂ ପ୍ରାକାରେଣାଭିସଂଵୃତମ୍। କାଞ୍ଚନେନ ଵିକୃଷ୍ଟେନ ଗୃହୋପଵନମୁତ୍ତମମ୍
ଦୁଃଖରେ ଡୁବିଥିବା ବେଳେ, ମୁଁ ଦେଖିଲି ଏକ ସୁନାର ଦେଉଳ ଦ୍ୱାରା ଘେରା ଏକ ଅତି ଉତ୍ତମ ଗୃହବାଗ।
ସପ୍ରାକାରମଵପ୍ଲୁତ୍ଯ ପଶ୍ଯାମି ବହୁପାଦପମ୍। ଅଶୋକଵନିକାମଧ୍ଯେ ଶିଂଶପାପାଦପୋ ମହାନ୍
ମୁଁ ଦେଉଳ ଉପରେ ଚଡ଼ି, ଅନେକ ଗଛ ମଧ୍ୟରେ ଅଶୋକବନର ମଧ୍ୟଭାଗରେ ଏକ ବଡ଼ ଶିଂଶପା ଗଛ ଦେଖିଲି।
ତମାରୁହ୍ଯ ଚ ପଶ୍ଯାମି କାଞ୍ଚନଂ କଦଲୀଵନମ୍। ଅଦୂରାଚ୍ଛିଂଶପାଵୃକ୍ଷାତ୍ ପଶ୍ଯାମି ଵରଵର୍ଣିନୀମ୍
ସେଠାରେ ଚଡ଼ି, ମୁଁ ଦେଖିଲି ସୁନାର କଦଳୀବନ; ଶିଂଶପା ଗଛର ନିକଟରେ ଏକ ଅତି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରୂପବତୀ ଜନନୀକୁ ଦେଖିଲି।
ଶ୍ଯାମାଂ କମଲପତ୍ରାକ୍ଷୀମୁପଵାସକୃଶାନନାମ୍। ତଦେକଵାସଃସଂଵୀତାଂ ରଜୋଧ୍ଵସ୍ତଶିରୋରୁହାମ୍
ଗାଢ଼ କଳା ଚମଡ଼, ପଦ୍ମପତ୍ର ପରି ଆଖି, ଉପବାସରେ ଶୋକାକ୍ରାନ୍ତ ମୁହଁ, ଏକ ଜଣେ ଗାଁ ଲୁଚି ରହିଛି, ଚୁଲି ଧୂଳିରେ ମାଳିନ୍ୟ।
ମାଂସଶୋଣିତଭକ୍ଷ୍ଯାଭିର୍ଵ୍ଯାଘ୍ରୀଭିର୍ହରିଣୀଂ ଯଥା। ସା ମଯା ରାକ୍ଷସୀମଧ୍ଯେ ତର୍ଜ୍ଯମାନା ମୁହୁର୍ମୁହୁଃ
ମାଂସ ଓ ରକ୍ତ ଭୋଜନ କରୁଥିବା ରାକ୍ଷସୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ, ମୃଗୀ ଯେମିତି ବାଘିନୀମାନଙ୍କ ଭିତରେ, ସେ ମୋ ଦୃଷ୍ଟିରେ ପୁନିପୁନି ଭୟ ଦେଉଥିଲେ।
ଏକଵେଣୀଧରା ଦୀନା ଭର୍ତୃଚିନ୍ତାପରାଯଣା। ଭୂମିଶଯ୍ଯା ଵିଵର୍ଣାଙ୍ଗୀ ପଦ୍ମିନୀଵ ହିମାଗମେ
ଏକ ଚୁଟି ରଖି, ଦୁଃଖିତ, ସ୍ୱାମୀ ଚିନ୍ତାରେ ଲଗ୍ନ, ଭୂମିରେ ଶୁଇଥିବା, ଦେହ ଫିକା, ଶୀତ ଆସିବାବେଳେ ପଦ୍ମ ପରି।
ରାଵଣାଦ୍ ଵିନିଵୃତ୍ତାର୍ଥା ମର୍ତଵ୍ଯେ କୃତନିଶ୍ଚଯା। କଥଂଚିନ୍ମୃଗଶାଵାକ୍ଷୀ ତୂର୍ଣମାସାଦିତା ମଯା
ରାବଣଙ୍କୁ ଆଶା ଛାଡ଼ି, ମୃତ୍ୟୁ ପାଇଁ ନିଶ୍ଚିତ, କିପରି ମୃଗଶାବ ପରି ଆଖି ଥିବା ସେକୁ ମୁଁ ଶୀଘ୍ର ଦେଖିପାରିଲି।
ତାଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ତାଦୃଶୀଂ ନାରୀଂ ରାମପତ୍ନୀଂ ଯଶସ୍ଵିନୀମ୍। ତତ୍ରୈଵ ଶିଂଶପାଵୃକ୍ଷେ ପଶ୍ଯନ୍ନହମଵସ୍ଥିତଃ
ଏପରି ମହିଳା, ରାମଙ୍କର ପ୍ରସିଦ୍ଧ ପତ୍ନୀଙ୍କୁ ଦେଖି, ମୁଁ ଶିଂଶପା ଗଛରେ ଅପେକ୍ଷା କରିଥିଲି, ତାଙ୍କୁ ଦେଖୁଥିଲି।
ତତୋ ହଲହଲାଶବ୍ଦଂ କାଞ୍ଚୀନୂପୁରମିଶ୍ରିତମ୍। ଶୃଣୋମ୍ଯଧିକଗମ୍ଭୀରଂ ରାଵଣସ୍ଯ ନିଵେଶନେ
ତାପରେ, ରାବଣଙ୍କର ଅଟାଳିକାରୁ କଞ୍ଚା ଓ ନୂପୁରର ଶବ୍ଦ ମିଶିଥିବା ଗଭୀର ହଲାହଳ ଶବ୍ଦ ମୁଁ ଶୁଣିଲି।
ତତୋଽହଂ ପରମୋଦ୍ଵିଗ୍ନଃ ସ୍ଵରୂପଂ ପ୍ରତ୍ଯସଂହରମ୍। ଅହଂ ଚ ଶିଂଶପାଵୃକ୍ଷେ ପକ୍ଷୀଵ ଗହନେ ସ୍ଥିତଃ
ତାପରେ ମୁଁ ବହୁତ ଚିନ୍ତାଗ୍ରସ୍ତ ହୋଇ ମୋର ନିଜ ରୂପ ଲୁଚାଇଦେଲି, ଏବଂ ଶିଂଶପା ଗଛର ଘନ ଡାଲି ମଧ୍ୟରେ ଏକ ପକ୍ଷୀ ପରି ଲୁଚି ରହିଲି।
ତତୋ ରାଵଣଦାରାଶ୍ଚ ରାଵଣଶ୍ଚ ମହାବଲଃ। ତଂ ଦେଶମନୁସମ୍ପ୍ରାପ୍ତୋ ଯତ୍ର ସୀତାଭଵତ୍ ସ୍ଥିତା
ତାପରେ ରାବଣଙ୍କର ସ୍ତ୍ରୀମାନେ ଏବଂ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରାବଣ ସେଠାକୁ ଆସିଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ସୀତା ରହୁଥିଲେ।
ତଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵାଥ ଵରାରୋହା ସୀତା ରକ୍ଷୋଗଣେଶ୍ଵରମ୍। ସଂକୁଚ୍ଯୋରୂ ସ୍ତନୌ ପୀନୌ ବାହୁଭ୍ଯାଂ ପରିରଭ୍ଯ ଚ
ତା'ପରେ ରାକ୍ଷସମାନେଙ୍କ ମୁଖ୍ୟ ରାବଣଙ୍କୁ ଦେଖି, ସୁନ୍ଦର ଆକୃତିର ସୀତା ତାଙ୍କର ଉରୁକୁ ଟାଣି ନେଲେ ଏବଂ ଦୁଇ ହାତରେ ତାଙ୍କର ଉଦାର ଛାତିକୁ ଢାକିଲେ।
ଵିତ୍ରସ୍ତାଂ ପରମୋଦ୍ଵିଗ୍ନାଂ ଵୀକ୍ଷ୍ଯମାଣାମିତସ୍ତତଃ। ତ୍ରାଣଂ କଂଚିଦପଶ୍ଯନ୍ତୀଂ ଵେପମାନାଂ ତପସ୍ଵିନୀମ୍
ସୀତା ଭୟଭୀତ ଏବଂ ଅତି ଚିନ୍ତିତ ହୋଇ, ଚାରିପାଖେ ଦେଖୁଥିଲେ, କାହାରୁ ରକ୍ଷା ମିଳିବ ନାହିଁ ବୋଲି ଭାବି, କମ୍ପିଥିଲେ, ଏବଂ ତପସ୍ଵିନୀ ଭାବେ ଅଛନ୍ତି।
ତାମୁଵାଚ ଦଶଗ୍ରୀଵଃ ସୀତାଂ ପରମଦୁଃଖିତାମ୍। ଅଵାକ୍ଶିରାଃ ପ୍ରପତିତୋ ବହୁମନ୍ଯସ୍ଵ ମାମିତି
ଦଶମୁଖୀ ରାବଣ ଦୁଃଖରେ ଡୁବିଥିବା ସୀତାଙ୍କୁ କହିଲେ, "ମୁଁ ମୁଣ୍ଡ ନମାଇ ତୁମ ପାଖରେ ପଡ଼ୁଛି—ମୋତେ ଦୟା କର।"
ଯଦି ଚେତ୍ତ୍ଵଂ ତୁ ମାଂ ଦର୍ପାନ୍ନାଭିନନ୍ଦସି ଗର୍ଵିତେ। ଦ୍ଵିମାସାନନ୍ତରଂ ସୀତେ ପାସ୍ଯାମି ରୁଧିରଂ ତଵ
"ଯଦି ତୁମେ ଅଭିମାନରେ ମୋତେ ଗ୍ରହଣ କରିବାକୁ ଚାହୁଁନାହାଁ, ହେ ଅଭିମାନିନୀ, ତେବେ ଦୁଇ ମାସ ପରେ, ସୀତା, ମୁଁ ତୁମ ରକ୍ତ ପିଇଦେବି।"
ଏତଚ୍ଛ୍ରୁତ୍ଵା ଵଚସ୍ତସ୍ଯ ରାଵଣସ୍ଯ ଦୁରାତ୍ମନଃ। ଉଵାଚ ପରମକ୍ରୁଦ୍ଧା ସୀତା ଵଚନମୁତ୍ତମମ୍
ଏହି ଦୁଷ୍ଟ ରାବଣଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ସୀତା ଅତ୍ୟନ୍ତ କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ ଉତ୍ତମ କଥା କହିଲେ।
ରାକ୍ଷସାଧମ ରାମସ୍ଯ ଭାର୍ଯାମମିତତେଜସଃ। ଇକ୍ଷ୍ଵାକୁଵଂଶନାଥସ୍ଯ ସ୍ନୁଷାଂ ଦଶରଥସ୍ଯ ଚ
"ହେ ରାକ୍ଷସ ଅଧମ! ମୁଁ ଅମିତ ତେଜସ୍ବୀ ରାମଙ୍କର ଭାର୍ଯ୍ୟା, ଇକ୍ଷ୍ୱାକୁ ବଂଶର ନାଥ ଦଶରଥଙ୍କ ଝିଅ।"