ତଦ୍ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଵ୍ଯାଦିତଂ ତ୍ଵାସ୍ଯଂ ହ୍ରସ୍ଵଂ ହ୍ଯକରଵଂ ପୁନଃ। ତସ୍ମିନ୍ ମୁହୂର୍ତେ ଚ ପୁନର୍ବଭୂଵାଙ୍ଗୁଷ୍ଠସମ୍ମିତଃ
ସେ ଏପରି ବଡ଼ ମୁହଁ ଖୋଲିଥିବା ଦେଖି, ମୁଁ ପୁଣି ଛୋଟ ହେଲି। ସେଇ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ମୁଁ ଅଙ୍ଗୁଠି ପରି ଛୋଟ ହେଇଗଲି।
ଅଭିପତ୍ଯାଶୁ ତଦ୍ଵକ୍ତ୍ରଂ ନିର୍ଗତୋଽହଂ ତତଃ କ୍ଷଣାତ୍ । ଅବ୍ରଵୀତ୍ ସୁରସା ଦେଵୀ ସ୍ଵେନ ରୂପେଣ ମାଂ ପୁନଃ
ମୁଁ ତାଙ୍କର ମୁହଁକୁ ତୁରନ୍ତ ପ୍ରବେଶ କରି, ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ବାହାରିଲି। ତାପରେ ଦେବୀ ସୁରସା ନିଜ ରୂପରେ ମୋତେ କହିଲେ।
ଅର୍ଥସିଦ୍ଧୌ ହରିଶ୍ରେଷ୍ଠ ଗଚ୍ଛ ସୌମ୍ଯ ଯଥାସୁଖମ୍। ସମାନଯ ଚ ଵୈଦେହୀଂ ରାଘଵେଣ ମହାତ୍ମନା
ହେ ବନରାଜ, ନିଜ ଇଚ୍ଛା ଅନୁଯାୟୀ ଯାଅ ଓ ନିଜ କାମ ସଫଳ କର। ମହାତ୍ମା ରାଘବଙ୍କ ସହିତ ଭାଇଦେହୀଙ୍କୁ ଆଣିଦେ।
ସୁଖୀ ଭଵ ମହାବାହୋ ପ୍ରୀତାସ୍ମି ତଵ ଵାନର। ତତୋଽହଂ ସାଧୁସାଧ୍ଵୀତି ସର୍ଵଭୂତୈଃ ପ୍ରଶଂସିତଃ
ହେ ମହାବାହୁ ବନର, ତୁମେ ସୁଖୀ ହେଉ। ମୁଁ ତୁମରେ ପ୍ରସନ୍ନ। ତାପରେ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ମୋତେ 'ଭଲ କଲା! ଭଲ କଲା!' ବୋଲି ପ୍ରଶଂସା କଲେ।
ତତୋଽନ୍ତରିକ୍ଷଂ ଵିପୁଲଂ ପ୍ଲୁତୋଽହଂ ଗରୁଡୋ ଯଥା। ଛାଯା ମେ ନିଗୃହୀତା ଚ ନ ଚ ପଶ୍ଯାମି କିଂଚନ
ତାପରେ ମୁଁ ଗରୁଡ଼ ପରି ବିଶାଳ ଆକାଶରେ ଉଡ଼ିଗଲି। ମୋ ଛାୟା ଧରାଯାଇଥିଲା, କିନ୍ତୁ ମୁଁ କିଛି ଦେଖିପାରୁନଥିଲି।
ସୋଽହଂ ଵିଗତଵେଗସ୍ତୁ ଦିଶୋ ଦଶ ଵିଲୋକଯନ୍। ନ କିଂଚିତ୍ ତତ୍ର ପଶ୍ଯାମି ଯେନ ମେ ଵିହତା ଗତିଃ
ମୋ ଗତି ହ୍ରାସ ପାଇଲାପରେ, ମୁଁ ଦଶ ଦିଗକୁ ଚାହିଲି; କିନ୍ତୁ ମୋ ଚଳାଚଳ ଅଟକାଇଦେଇଥିବା କିଛି ଦେଖିଲିନି।
ଅଥ ମେ ବୁଦ୍ଧିରୁତ୍ପନ୍ନା କିଂନାମ ଗମନେ ମମ। ଈଦୃଶୋ ଵିଘ୍ନ ଉତ୍ପନ୍ନୋ ରୂପମତ୍ର ନ ଦୃଶ୍ଯତେ
ତାପରେ ମୋ ମନରେ ଭାବ ଆସିଲା: 'ମୋ ଯାତ୍ରାରେ କଣ ବାଧା ହେଲା? ଏପରି ବିଘ୍ନ ଆସିଛି, କିନ୍ତୁ କୌଣସି ଆକୃତି ଦେଖାଯାଉନାହିଁ।'
ଅଧୋଭାଗେ ତୁ ମେ ଦୃଷ୍ଟିଃ ଶୋଚତଃ ପତିତା ତଦା। ତତ୍ରାଦ୍ରାକ୍ଷମହଂ ଭୀମାଂ ରାକ୍ଷସୀଂ ସଲିଲେଶଯାମ୍
ମୁଁ ଦୁଃଖିତ ହୋଇ ତଳକୁ ଚାହିଲି, ସେଠାରେ ମୁଁ ଜଳରେ ପଡ଼ିଥିବା ଭୟଙ୍କର ରାକ୍ଷସୀକୁ ଦେଖିଲି।
ପ୍ରହସ୍ଯ ଚ ମହାନାଦମୁକ୍ତୋଽହଂ ଭୀମଯା ତଯା। ଅଵସ୍ଥିତମସମ୍ଭ୍ରାନ୍ତମିଦଂ ଵାକ୍ଯମଶୋଭନମ୍
ସେ ଭୟଙ୍କର ହସ ହସି, ଉଚ୍ଚ ସ୍ୱରରେ ଅଟ୍ଟହାସ କଲା। ମୁଁ ଅଚଳ ରହି, ସେ ମୋତେ କଠୋର କଥା କହିଲା।
କ୍ଵାସି ଗନ୍ତା ମହାକାଯ କ୍ଷୁଧିତାଯା ମମେପ୍ସିତଃ। ଭକ୍ଷଃ ପ୍ରୀଣଯ ମେ ଦେହଂ ଚିରମାହାରଵର୍ଜିତମ୍
"ଏତେ ଦେହ ଥିବା ତୁମେ କେଉଁଠି ଯାଉଛ? ମୁଁ ଖାଲି ପେଟ ନେଇ ତୁମକୁ ଖାଇବାକୁ ଚାହୁଁଛି। ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଭୋଜନ ନ ମିଳିଥିବା ମୋ ଦେହକୁ ତୁମେ ପୂରଣ କର।"
ବାଢମିତ୍ଯେଵ ତାଂ ଵାଣୀଂ ପ୍ରତ୍ଯଗୃହ୍ଣାମହଂ ତତଃ। ଆସ୍ଯପ୍ରମାଣାଦଧିକଂ ତସ୍ଯାଃ କାଯମପୂରଯମ୍
ମୁଁ କହିଲି, 'ଠିକ୍ ଅଛି,' ଏବଂ ତାପରେ ତାଙ୍କର ମୁହଁଠାରୁ ବଡ଼ ତାଙ୍କ ଦେହକୁ ମୁଁ ପୂରିଦେଲି।
ତସ୍ଯାଶ୍ଚାସ୍ଯଂ ମହଦ୍ ଭୀମଂ ଵର୍ଧତେ ମମ ଭକ୍ଷଣେ। ନ ତୁ ମାଂ ସା ନୁ ବୁବୁଧେ ମମ ଵା ଵିକୃତଂ କୃତମ୍
ମୋତେ ଖାଇବା ସମୟରେ, ତାଙ୍କର ବଡ଼ ଭୟଙ୍କର ମୁହଁ ଆଉ ବଡ଼ ହେଉଥିଲା, କିନ୍ତୁ ସେ ମୋତେ ଚିହ୍ନିପାରିଲେନି, ନାହିଁ କିଛି ବଦଳ ହେବାକୁ ଧ୍ୟାନ ଦେଲେ।
ତତୋଽହଂ ଵିପୁଲଂ ରୂପଂ ସଂକ୍ଷିପ୍ଯ ନିମିଷାନ୍ତରାତ୍। ତସ୍ଯା ହୃଦଯମାଦାଯ ପ୍ରପତାମି ନଭଃସ୍ଥଲମ୍
ତାପରେ ମୁଁ ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ନିଜ ବଡ଼ ଆକାରକୁ ସଂକୁଚିତ କରି, ତାଙ୍କର ହୃଦୟ ଧରି ଆକାଶକୁ ଲାଫ ଦେଲି।
ସା ଵିସୃଷ୍ଟଭୁଜା ଭୀମା ପପାତ ଲଵଣାମ୍ଭସି। ମଯା ପର୍ଵତସଂକାଶା ନିକୃତ୍ତହୃଦଯା ସତୀ
ସେ ଭୟଙ୍କର ରାକ୍ଷସୀ ହାତ ପ୍ରସାରି, ଲବଣ ଜଳରେ ପଡ଼ିଗଲେ। ପାହାଡ଼ ପରି ଦେଖାଯାଉଥିବା ସେ, ମୋ ଦ୍ୱାରା ହୃଦୟ ଛିନ୍ନ ହୋଇଥିଲେ।
ଶୃଣୋମି ଖଗତାନାଂ ଚ ଵାଚଃ ସୌମ୍ଯା ମହାତ୍ମନାମ୍। ରାକ୍ଷସୀ ସିଂହିକା ଭୀମା କ୍ଷିପ୍ରଂ ହନୁମତା ହତା
ମୁଁ ଆକାଶରେ ଚଳିଥିବା ମହାପୁରୁଷମାନଙ୍କର ମୃଦୁ କଥା ଶୁଣିଲି; 'ଭୟଙ୍କର ରାକ୍ଷସୀ ସିଂହିକାକୁ ହନୁମାନ ଶୀଘ୍ର ହତ କରିଛି'.
ତାଂ ହତ୍ଵା ପୁନରେଵାହଂ କୃତ୍ଯମାତ୍ଯଯିକଂ ସ୍ମରନ୍। ଗତ୍ଵା ଚ ମହଦଧ୍ଵାନଂ ପଶ୍ଯାମି ନଗମଣ୍ଡିତମ୍
ତାକୁ ହତ କରିବା ପରେ, ମୁଁ ମୋର ଅତି ଆବଶ୍ୟକ କାମକୁ ମନେ ପକାଇଲି; ଦୀର୍ଘ ଦୂର ଯାଇ, ପାହାଡ଼ରେ ସଜିଥିବା ଏକ ସହର ଦେଖିଲି.
ଦକ୍ଷିଣଂ ତୀରମୁଦଧେର୍ଲଙ୍କା ଯତ୍ର ଗତା ପୁରୀ। ଅସ୍ତଂ ଦିନକରେ ଯାତେ ରକ୍ଷସାଂ ନିଲଯଂ ପୁରୀମ୍
ସମୁଦ୍ରର ଦକ୍ଷିଣ ତୀରରେ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଅସ୍ତ ହେବା ସମୟରେ, ମୁଁ ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କର ନିବାସ ଲଙ୍କା ସହରକୁ ପହଞ୍ଚିଲି.
ପ୍ରଵିଷ୍ଟୋଽହମଵିଜ୍ଞାତୋ ରକ୍ଷୋଭିର୍ଭୀମଵିକ୍ରମୈଃ। ତତ୍ର ପ୍ରଵିଶତଶ୍ଚାପି କଲ୍ପାନ୍ତଘନସପ୍ରଭା
ମୁଁ ଭୟଙ୍କର ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଅଜଣା ଭାବେ ସହରକୁ ପ୍ରବେଶ କରିଲି; ଏଠାରେ ପ୍ରବେଶ କରିବା ସମୟରେ, ଏକ ଜଣେ ନାରୀ ଦୀର୍ଘ ଯୁଗର ଘନ ମେଘ ପରି ଚମକିଲା.
ଅଟ୍ଟହାସଂ ଵିମୁଞ୍ଚନ୍ତୀ ନାରୀ କାପ୍ଯୁତ୍ଥିତା ପୁରଃ। ଜିଘାଂସନ୍ତୀଂ ତତସ୍ତାଂ ତୁ ଜ୍ଵଲଦଗ୍ନିଶିରୋରୁହାମ୍
ଏକ ଜଣେ ନାରୀ, ଜୋରେ ହସି ମଜା କରି, ମୋ ସାମ୍ନାରେ ଉଭେଇ ଦାଉଁଥିଲେ । ସେ ମୋତେ ମାରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରୁଥିଲେ, ତାଙ୍କର କେଶ ଅଗ୍ନି ପରି ଜ୍ୱଳି ଉଠିଥିଲା ।
ସଵ୍ଯମୁଷ୍ଟିପ୍ରହାରେଣ ପରାଜିତ୍ଯ ସୁଭୈରଵାମ୍। ପ୍ରଦୋଷକାଲେ ପ୍ରଵିଶଂ ଭୀତଯାହଂ ତଯୋଦିତଃ
ମୁଁ ବାମ ହାତରେ ଘୁଞ୍ଚି ଦେଇ, ସେ ଭୟଙ୍କର ନାରୀକୁ ହରାଇଦେଲି । ପ୍ରଦୋଷ ସମୟରେ ମୁଁ ଭୟରେ ଗୃହରେ ପ୍ରବେଶ କଲି, ତେବେ ସେ ଭୟଭିତ ହୋଇ ମୋତେ କହିଲେ ।
ଅହଂ ଲଙ୍କାପୁରୀ ଵୀର ନିର୍ଜିତା ଵିକ୍ରମେଣ ତେ। ଯସ୍ମାତ୍ ତସ୍ମାଦ୍ ଵିଜେତାସି ସର୍ଵରକ୍ଷାଂସ୍ଯଶେଷତଃ
ହେ ବୀର, ତୁମର ଶୌର୍ୟରେ ଲଙ୍କା ସହର ଜିତି ଯାଇଛି । ଏହି କାରଣରୁ, ତୁମେ ସମସ୍ତ ରାକ୍ଷସମାନେକୁ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଜିତିବେ ।
ତତ୍ରାହଂ ସର୍ଵରାତ୍ରଂ ତୁ ଵିଚରଞ୍ଜନକାତ୍ମଜାମ୍। ରାଵଣାନ୍ତଃପୁରଗତୋ ନ ଚାପଶ୍ଯଂ ସୁମଧ୍ଯମାମ୍
ସେଠାରେ ମୁଁ ସମସ୍ତ ରାତି ଜଣକାର ଝିଅକୁ ଖୋଜି ଘୁଞ୍ଚିଲି । ରାବଣଙ୍କର ଅନ୍ତଃପୁରକୁ ପ୍ରବେଶ କଲି, କିନ୍ତୁ ସୁନ୍ଦର ଶରୀରବଳା ତାଙ୍କୁ ଦେଖିପାରିଲିନି ।
ତତଃ ସୀତାମପଶ୍ଯଂସ୍ତୁ ରାଵଣସ୍ଯ ନିଵେଶନେ। ଶୋକସାଗରମାସାଦ୍ଯ ନ ପାରମୁପଲକ୍ଷଯେ
ରାବଣଙ୍କର ଦୁର୍ଗରେ ସୀତାଙ୍କୁ ଦେଖିପାରିଲିନି, ତେଣୁ ମୋ ମନ ଦୁଃଖର ଅପାର ସାଗରରେ ଡୁବିଗଲା, ଯାହାର ଶେଷ କୌଣସି ଦିଶା ମିଳିଲାନି।
ଶୋଚତା ଚ ମଯା ଦୃଷ୍ଟଂ ପ୍ରାକାରେଣାଭିସଂଵୃତମ୍। କାଞ୍ଚନେନ ଵିକୃଷ୍ଟେନ ଗୃହୋପଵନମୁତ୍ତମମ୍
ଦୁଃଖରେ ଡୁବିଥିବା ବେଳେ, ମୁଁ ଦେଖିଲି ଏକ ସୁନାର ଦେଉଳ ଦ୍ୱାରା ଘେରା ଏକ ଅତି ଉତ୍ତମ ଗୃହବାଗ।
ସପ୍ରାକାରମଵପ୍ଲୁତ୍ଯ ପଶ୍ଯାମି ବହୁପାଦପମ୍। ଅଶୋକଵନିକାମଧ୍ଯେ ଶିଂଶପାପାଦପୋ ମହାନ୍
ମୁଁ ଦେଉଳ ଉପରେ ଚଡ଼ି, ଅନେକ ଗଛ ମଧ୍ୟରେ ଅଶୋକବନର ମଧ୍ୟଭାଗରେ ଏକ ବଡ଼ ଶିଂଶପା ଗଛ ଦେଖିଲି।
ତମାରୁହ୍ଯ ଚ ପଶ୍ଯାମି କାଞ୍ଚନଂ କଦଲୀଵନମ୍। ଅଦୂରାଚ୍ଛିଂଶପାଵୃକ୍ଷାତ୍ ପଶ୍ଯାମି ଵରଵର୍ଣିନୀମ୍
ସେଠାରେ ଚଡ଼ି, ମୁଁ ଦେଖିଲି ସୁନାର କଦଳୀବନ; ଶିଂଶପା ଗଛର ନିକଟରେ ଏକ ଅତି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରୂପବତୀ ଜନନୀକୁ ଦେଖିଲି।
ଶ୍ଯାମାଂ କମଲପତ୍ରାକ୍ଷୀମୁପଵାସକୃଶାନନାମ୍। ତଦେକଵାସଃସଂଵୀତାଂ ରଜୋଧ୍ଵସ୍ତଶିରୋରୁହାମ୍
ଗାଢ଼ କଳା ଚମଡ଼, ପଦ୍ମପତ୍ର ପରି ଆଖି, ଉପବାସରେ ଶୋକାକ୍ରାନ୍ତ ମୁହଁ, ଏକ ଜଣେ ଗାଁ ଲୁଚି ରହିଛି, ଚୁଲି ଧୂଳିରେ ମାଳିନ୍ୟ।
ମାଂସଶୋଣିତଭକ୍ଷ୍ଯାଭିର୍ଵ୍ଯାଘ୍ରୀଭିର୍ହରିଣୀଂ ଯଥା। ସା ମଯା ରାକ୍ଷସୀମଧ୍ଯେ ତର୍ଜ୍ଯମାନା ମୁହୁର୍ମୁହୁଃ
ମାଂସ ଓ ରକ୍ତ ଭୋଜନ କରୁଥିବା ରାକ୍ଷସୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ, ମୃଗୀ ଯେମିତି ବାଘିନୀମାନଙ୍କ ଭିତରେ, ସେ ମୋ ଦୃଷ୍ଟିରେ ପୁନିପୁନି ଭୟ ଦେଉଥିଲେ।
ଏକଵେଣୀଧରା ଦୀନା ଭର୍ତୃଚିନ୍ତାପରାଯଣା। ଭୂମିଶଯ୍ଯା ଵିଵର୍ଣାଙ୍ଗୀ ପଦ୍ମିନୀଵ ହିମାଗମେ
ଏକ ଚୁଟି ରଖି, ଦୁଃଖିତ, ସ୍ୱାମୀ ଚିନ୍ତାରେ ଲଗ୍ନ, ଭୂମିରେ ଶୁଇଥିବା, ଦେହ ଫିକା, ଶୀତ ଆସିବାବେଳେ ପଦ୍ମ ପରି।
ରାଵଣାଦ୍ ଵିନିଵୃତ୍ତାର୍ଥା ମର୍ତଵ୍ଯେ କୃତନିଶ୍ଚଯା। କଥଂଚିନ୍ମୃଗଶାଵାକ୍ଷୀ ତୂର୍ଣମାସାଦିତା ମଯା
ରାବଣଙ୍କୁ ଆଶା ଛାଡ଼ି, ମୃତ୍ୟୁ ପାଇଁ ନିଶ୍ଚିତ, କିପରି ମୃଗଶାବ ପରି ଆଖି ଥିବା ସେକୁ ମୁଁ ଶୀଘ୍ର ଦେଖିପାରିଲି।