ଅତିପ୍ରମାଣା ବଲିନୋ ଦୀପ୍ତଜିହ୍ଵା ମହାଵିଷାଃ। ନିପୀଡିତଶିରୋଗ୍ରୀଵା ଵ୍ଯଵେଷ୍ଟନ୍ତ ମହାହଯଃ
ବହୁତ ବଡ଼, ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ତୀବ୍ର ଅଗ୍ନିର ଭାସ୍କର ଜିଭ ଓ ଭୟଙ୍କର ବିଷ ଥିବା ସାପମାନେ, ମୁଣ୍ଡ ଓ ଗଳା ଦବାଯାଇ, ଭୟଙ୍କର ଭାବେ ଚୁଆଁ ମାଡ଼ୁଥିଲେ।
କିଂନରୋରଗଗନ୍ଧର୍ଵଯକ୍ଷଵିଦ୍ଯାଧରାସ୍ତଥା। ପୀଡିତଂ ତଂ ନଗଵରଂ ତ୍ଯକ୍ତ୍ଵା ଗଗନମାସ୍ଥିତାଃ
କିନ୍ନର, ନାଗ, ଗନ୍ଧର୍ବ, ଯକ୍ଷ ଓ ବିଦ୍ୟାଧରମାନେ ମଧ୍ୟ, ସେ ଦବାଯାଇଥିବା ପାହାଡ଼ଟିକୁ ଛାଡ଼ି, ଆକାଶକୁ ଚଲିଗଲେ।
ସ ଚ ଭୂମିଧରଃ ଶ୍ରୀମାନ୍ ବଲିନା ତେନ ପୀଡିତଃ। ସଵୃକ୍ଷଶିଖରୋଦଗ୍ରଃ ପ୍ରଵିଵେଶ ରସାତଲମ୍
ସେ ଶ୍ରୀମାନ୍ ପାହାଡ଼ଟି, ତାଙ୍କର ଶକ୍ତିରେ ଦବାଯାଇ, ଉଚ୍ଚ ଗଛ ଓ ଶିଖର ସହିତ, ଭୂମିର ତଳକୁ ପ୍ରବେଶ କଲା।
ଦଶଯୋଜନଵିସ୍ତାରସ୍ତ୍ରିଂଶଦ୍ଯୋଜନମୁଚ୍ଛ୍ରିତଃ। ଧରଣ୍ଯାଂ ସମତାଂ ଯାତଃ ସ ବଭୂଵ ଧରାଧରଃ
ଦଶ ଯୋଜନ ଚଉଡ଼ା ଓ ତିରିଶ ଯୋଜନ ଉଚ୍ଚ, ସେଇ ପାହାଡ଼ଟି ଭୂମି ସହିତ ସମତଳ ହୋଇଗଲା।
ସ ଲିଲଙ୍ଘଯିଷୁର୍ଭୀମଂ ସଲୀଲଂ ଲଵଣାର୍ଣଵମ୍। କଲ୍ଲୋଲାସ୍ଫାଲଵେଲାନ୍ତମୁତ୍ପପାତ ନଭୋ ହରିଃ
ଭୟଙ୍କର ଲବଣ ସମୁଦ୍ରକୁ ସୁନ୍ଦର ଭାବେ ଲାଘିବାକୁ ଚାହିଁ, ବାନରଟି ତରଙ୍ଗର ସୀମାକୁ ଛୁଇଁ, ଆକାଶକୁ ଉଡ଼ିଗଲା।
thumb|ସପ୍ତପଞ୍ଚାଶଃ ସର୍ଗଃ ଶ୍ରୂଯତାମ୍|center ଶ୍ରୀମଦ୍ଵାଲ୍ମୀକିଯରାମାଯଣେ ସୁନ୍ଦରକାଣ୍ଡେ ସପ୍ତପଞ୍ଚାଶଃ ସର୍ଗଃ ॥୫-
ଏବେ ସୁଣନ୍ତୁ ସତାବନ୍ତି ସର୍ଗ।
ଆପ୍ଲୁତ୍ଯ ଚ ମହାଵେଗଃ ପକ୍ଷଵାନିଵ ପର୍ଵତଃ। ଭୁଜଙ୍ଗଯକ୍ଷଗନ୍ଧର୍ଵପ୍ରବୁଦ୍ଧକମଲୋତ୍ପଲମ୍
ଲାଘି ଯିବା ପରେ, ବଡ଼ ତୀବ୍ର ବାନରଟି ଡେଙ୍କା ଥିବା ପାହାଡ଼ ପରି, ସାପ, ଯକ୍ଷ, ଗନ୍ଧର୍ବ ଓ ଫୁଲିଥିବା କମଳ ଓ ଉତ୍ପଳ ଉପରେ ଉଡ଼ିଗଲା।
ସ ଚନ୍ଦ୍ରକୁମୁଦଂ ରମ୍ଯଂ ସାର୍କକାରଣ୍ଡଵଂ ଶୁଭମ୍। ତିଷ୍ଯଶ୍ରଵଣକାଦମ୍ବମଭ୍ରଶୈଵଲଶାଦ୍ଵଲମ୍
ସେ ଚନ୍ଦ୍ରକୁ ଶିତଳ କୁମୁଦ ଭାବରେ, ସୂର୍ଯ୍ୟକୁ ଜ୍ୟୋତିର୍ମୟ କାରଣ୍ଡବ ପରି, ତାରାଗୁଡ଼ିକୁ କଦମ୍ବ ଫୁଲ ଭାବରେ ଓ ମେଘକୁ ଆକାଶର ଶାଉଳି ପରି ଦେଖିଲେ।
ପୁନର୍ଵସୁମହାମୀନଂ ଲୋହିତାଙ୍ଗମହାଗ୍ରହମ୍। ଐରାଵତମହାଦ୍ଵୀପଂ ସ୍ଵାତୀହଂସଵିଲାସିତମ୍
ସେ ପୁନର୍ବସୁ ତାରାମଣ୍ଡଳକୁ ବଡ଼ ମାଛ, ମଙ୍ଗଳକୁ ବଡ଼ ମାଛ, ଏଇରାବତକୁ ବିଶାଳ ଦ୍ୱୀପ ଓ ସ୍ୱାତୀକୁ ଖେଳୁଥିବା ହଂସ ଭାବରେ ଦେଖିଲେ।
ଵାତସଂଘାତଜାଲୋର୍ମିଚନ୍ଦ୍ରାଂଶୁଶିଶିରାମ୍ବୁମତ୍। ହନୂମାନପରିଶ୍ରାନ୍ତଃ ପୁପ୍ଲୁଵେ ଗଗନାର୍ଣଵମ୍
ପବନର ଦଳ ତରଙ୍ଗ ଓ ଚନ୍ଦ୍ରକିରଣରେ ଶିତଳ ଜଳ ଥିବା ଆକାଶ ସମୁଦ୍ରକୁ, ହନୁମାନ୍ କ୍ଲାନ୍ତ ହୋଇ ଉଡ଼ିଗଲେ।
ଗ୍ରସମାନ ଇଵାକାଶଂ ତାରାଧିପମିଵୋଲ୍ଲିଖନ୍। ହରନ୍ନିଵ ସନକ୍ଷତ୍ରଂ ଗଗନଂ ସାର୍କମଣ୍ଡଲମ୍
ସେ ଆକାଶକୁ ଗିଲିଯାଉଥିବା ପରି, ଚନ୍ଦ୍ରକୁ ଘସିଯାଉଥିବା ପରି, ତାରା ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟ ସହିତ ଆକାଶକୁ ନେଇଯାଉଥିବା ପରି ଉଡ଼ିଯାଉଥିଲେ।
ଅପାରମପରିଶ୍ରାନ୍ତଶ୍ଚାମ୍ବୁଧିଂ ସମଗାହତ। ହନୂମାନ୍ ମେଘଜାଲାନି ଵିକର୍ଷନ୍ନିଵ ଗଚ୍ଛତି
କ୍ଲାନ୍ତ ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ହନୁମାନ୍ ସେଇ ସୀମାହୀନ ମେଘର ସମୁଦ୍ରକୁ ପ୍ରବେଶ କରି, ମେଘମାଳାକୁ ଟାଣିନେଉଥିବା ପରି ଚାଲିଯାଉଥିଲେ।
ପାଣ୍ଡୁରାରୁଣଵର୍ଣାନି ନୀଲମାଞ୍ଜିଷ୍ଠକାନି ଚ। ହରିତାରୁଣଵର୍ଣାନି ମହାଭ୍ରାଣି ଚକାଶିରେ
ଧଳା, ଲାଲ, ନୀଳ, ଗାଢ଼ ଲାଲ ଓ ହରିତ ଲାଲ ରଙ୍ଗର ବଡ଼ ବଡ଼ ମେଘମାନେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହେଉଥିଲେ।
ପ୍ରଵିଶନ୍ନଭ୍ରଜାଲାନି ନିଷ୍କ୍ରମଂଶ୍ଚ ପୁନଃ ପୁନଃ। ପ୍ରକାଶଶ୍ଚାପ୍ରକାଶଶ୍ଚ ଚନ୍ଦ୍ରମା ଇଵ ଦୃଶ୍ଯତେ
ମେଘମାଳା ଭିତରକୁ ପ୍ରବେଶ କରି, ପୁଣିପୁଣି ବାହାରି ଆସୁଥିବା ସେ, କେବେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, କେବେ ଅନ୍ଧାରା ହେଉଥିଲେ, ଚନ୍ଦ୍ରମା ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲେ।
ଵିଵିଧାଭ୍ରଘନାପନ୍ନଗୋଚରୋ ଧଵଲାମ୍ବରଃ। ଦୃଶ୍ଯାଦୃଶ୍ଯତନୁର୍ଵୀରସ୍ତଥା ଚନ୍ଦ୍ରାଯତେଽମ୍ବରେ
ବିଭିନ୍ନ ଘନ ମେଘ ମଧ୍ୟରେ ଚଳି, ତାଙ୍କ ସ୍ଫଳ ଶୁଭ୍ର ଦେହ କେବେ ଦେଖାଯାଏ, କେବେ ଲୁଚିଯାଏ; ଏହି ଶୂର ଆକାଶରେ ଚନ୍ଦ୍ର ଭଳି ଚମକୁଥିଲେ।
ତାର୍କ୍ଷ୍୍ଯାଯମାଣୋ ଗଗନେ ସ ବଭୌ ଵାଯୁନନ୍ଦନଃ। ଦାରଯନ୍ ମେଘଵୃନ୍ଦାନି ନିଷ୍ପତଂଶ୍ଚ ପୁନଃ ପୁନଃ
ଗରୁଡ ଭଳି ଆକାଶରେ ଉଡି, ବାୟୁପୁତ୍ର ମେଘମାନଙ୍କୁ ଫାଟି ଯାଉଥିଲେ, ପୁନିପୁନି ଆକାଶରେ ଫୁଟିଯାଉଥିଲେ ଓ ଚମକୁଥିଲେ।
ନଦନ୍ ନାଦେନ ମହତା ମେଘସ୍ଵନମହାସ୍ଵନଃ। ପ୍ରଵରାନ୍ ରାକ୍ଷସାନ୍ ହତ୍ଵା ନାମ ଵିଶ୍ରାଵ୍ଯ ଚାତ୍ମନଃ
ବଡ଼ ମେଘର ଗର୍ଜନ ଭଳି ଭୟଙ୍କର ଶବ୍ଦ କରି, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରାକ୍ଷସମାନେ ଙ୍କୁ ମାରି, ନିଜ ନାମ ଘୋଷଣା କରିଥିଲେ,
ଆକୁଲାଂ ନଗରୀଂ କୃତ୍ଵା ଵ୍ଯଥଯିତ୍ଵା ଚ ରାଵଣମ୍। ଅର୍ଦଯିତ୍ଵା ମହାଵୀରାନ୍ ଵୈଦେହୀମଭିଵାଦ୍ଯ ଚ
ସେ ସହରକୁ ଅସ୍ଥିର କରି, ରାବଣଙ୍କୁ ଅସୁବିଧା ଦେଇ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବୀରମାନେ ଙ୍କୁ ହରାଇ, ଵୈଦେହୀଙ୍କୁ ଶ୍ରଦ୍ଧା ସହ କୁ ନମସ୍କାର କରି,
ଆଜଗାମ ମହାତେଜାଃ ପୁନର୍ମଧ୍ଯେନ ସାଗରମ୍। ପର୍ଵତେନ୍ଦ୍ରଂ ସୁନାଭଂ ଚ ସମୁପସ୍ପୃଶ୍ଯ ଵୀର୍ଯଵାନ୍
ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହନୁମାନ ପୁନି ସାଗର ମଧ୍ୟ ଦେଇ ଫେରି ଆସିଲେ, ଏବଂ ଶକ୍ତିରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ, ପର୍ବତମାନ୍ୟ ସୁନାଭ ର ଶିଖରକୁ ସ୍ପର୍ଶ କଲେ।
ଜ୍ଯାମୁକ୍ତ ଇଵ ନାରାଚୋ ମହାଵେଗୋଽଭ୍ଯୁପାଗମତ୍। ସ କିଂଚିଦାରାତ୍ ସମ୍ପ୍ରାପ୍ତଃ ସମାଲୋକ୍ଯ ମହାଗିରିମ୍
ଧନୁର ତାରରୁ ଛୁଟିଥିବା ତୀର ଭଳି ତୀବ୍ର ଗତିରେ ଆଗକୁ ଆସିଲେ, ଏବଂ କିଛି ଦୂର ରେ ପହଞ୍ଚି, ବଡ଼ ପର୍ବତକୁ ଦେଖିଲେ।
ମହେନ୍ଦ୍ରଂ ମେଘସଂକାଶଂ ନନାଦ ସ ମହାକପିଃ। ସ ପୂରଯାମାସ କପିର୍ଦିଶୋ ଦଶ ସମନ୍ତତଃ
ମହାକପି ମହେନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଦେଖି, ଯେଉଁଥିରେ ମେଘର ପରି ଅନ୍ଧାର ରଙ୍ଗ ଥିଲା, ଉଚ୍ଚ ସ୍ୱରରେ ଦହଡ଼ିଲେ । ସେ ଦଶୋଟି ଦିଶାକୁ ତାଙ୍କର ଦହଡ଼ି ଶବ୍ଦରେ ପୂରିଦେଲେ ।
ନଦନ୍ ନାଦେନ ମହତା ମେଘସ୍ଵନମହାସ୍ଵନଃ। ସ ତଂ ଦେଶମନୁପ୍ରାପ୍ତଃ ସୁହୃଦ୍ଦର୍ଶନଲାଲସଃ
ମହାକପି ମେଘର ଗୁଡ଼ିକର ଗର୍ଜନ ପରି ଉଚ୍ଚ ଶବ୍ଦରେ ଦହଡ଼ିଲେ । ସେ ଜାଗାକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ, ନିଜ ସହଯୋଗୀମାନେକୁ ଦେଖିବା ପାଇଁ ଅତି ଆଗ୍ରହୀ ଥିଲେ ।
ନନାଦ ସୁମହାନାଦଂ ଲାଙ୍ଗୂଲଂ ଚାପ୍ଯକମ୍ପଯତ୍। ତସ୍ଯ ନାନଦ୍ଯମାନସ୍ଯ ସୁପର୍ଣାଚରିତେ ପଥି
ସେ ଭୟଙ୍କର ଦହଡ଼ି ଶବ୍ଦ କରିଲେ ଏବଂ ତାଙ୍କର ପୁଛକୁ ହଲାଇଲେ । ଗରୁଡ଼ ଯାଉଥିବା ପଥରେ, ସେ ଦହଡ଼ି ଚାଲିଥିବାବେଳେ,
ଫଲତୀଵାସ୍ଯ ଘୋଷେଣ ଗଗନଂ ସାର୍କମଣ୍ଡଲମ୍। ଯେ ତୁ ତତ୍ରୋତ୍ତରେ କୂଲେ ସମୁଦ୍ରସ୍ଯ ମହାବଲାଃ
ତାଙ୍କର ଦହଡ଼ି ଶବ୍ଦରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ସହିତ ଆକାଶ କମ୍ପିଉଥିବା ପରି ଲାଗିଲା । ଏବଂ ସମୁଦ୍ରର ଉତ୍ତର କୂଳରେ ଥିବା ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଲୋକମାନେ
ପୂର୍ଵଂ ସଂଵିଷ୍ଠିତାଃ ଶୂରା ଵାଯୁପୁତ୍ରଦିଦୃକ୍ଷଵଃ। ମହତୋ ଵାଯୁନୁନ୍ନସ୍ଯ ତୋଯଦସ୍ଯେଵ ନିଃସ୍ଵନମ୍। ଶୁଶ୍ରୁଵୁସ୍ତେ ତଦା ଘୋଷମୂରୁଵେଗଂ ହନୂମତଃ
ପୂର୍ବରୁ ଯେଉଁ ସାହସୀ ମକଡ଼ମାନେ ସେଠାରେ ବସିଥିଲେ, ବାୟୁପୁତ୍ରଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ଚାହିଁ, ଏକ ବଡ଼ ବାୟୁ ଚାଳିତ ମେଘର ଗୁଞ୍ଜନ ଭଳି ହନୁମାନଙ୍କର ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଦହାଡ଼ ଶୁଣିଲେ।
ତେ ଦୀନମନସଃ ସର୍ଵେ ଶୁଶ୍ରୁଵୁଃ କାନନୌକସଃ। ଵାନରେନ୍ଦ୍ରସ୍ଯ ନିର୍ଘୋଷଂ ପର୍ଜନ୍ଯନିନଦୋପମମ୍
ସେଇ ଦୁଃଖିତ ମନରେ ଥିବା ସମସ୍ତ କାନନବାସୀ ବାନରମାନେ ବାନର ରାଜାଙ୍କର ମହାନ ଦହାଡ଼, ବଦଳର ଗୁଞ୍ଜନ ଭଳି ଶୁଣିଲେ।
ନିଶମ୍ଯ ନଦତୋ ନାଦଂ ଵାନରାସ୍ତେ ସମନ୍ତତଃ। ବଭୂଵୁରୁତ୍ସୁକାଃ ସର୍ଵେ ସୁହୃଦ୍ଦର୍ଶନକାଙ୍କ୍ଷିଣଃ
ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ଗୁଞ୍ଜିଥିବା ଏହି ଦହାଡ଼ ଶୁଣି, ସମସ୍ତ ବାନରମାନେ ଅତି ଉତ୍ସୁକ ହେଲେ, ନିଜ ପ୍ରିୟ ସଙ୍ଗୀକୁ ଦେଖିବାକୁ ଆଶା କରି।
ଜାମ୍ବଵାନ୍ ସ ହରିଶ୍ରେଷ୍ଠଃ ପ୍ରୀତିସଂହୃଷ୍ଟମାନସଃ। ଉପାମନ୍ତ୍ର୍ଯ ହରୀନ୍ ସର୍ଵାନିଦଂ ଵଚନମବ୍ରଵୀତ୍
ଜାମ୍ବବାନ, ସବୁଠୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବାନର, ଆନନ୍ଦ ଓ ଖୁସିରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୃଦୟରେ, ସମସ୍ତ ବାନରମାନେ ଉପସ୍ଥିତ କରି ଏହି କଥା କହିଲେ।
ସର୍ଵଥା କୃତକାର୍ଯୋଽସୌ ହନୂମାନ୍ ନାତ୍ର ସଂଶଯଃ। ନ ହ୍ଯସ୍ଯାକୃତକାର୍ଯସ୍ଯ ନାଦ ଏଵଂଵିଧୋ ଭଵେତ୍
ହନୁମାନ୍ ନିଶ୍ଚୟ ତାଙ୍କର କାମ ସଫଳ କରିଛନ୍ତି; ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ। କାମ ଅସଫଳ ଥିଲେ, ଏପରି ଶବ୍ଦ ତାଙ୍କୁ ହୁଏନା।
ତସ୍ଯ ବାହୂରୁଵେଗଂ ଚ ନିନାଦଂ ଚ ମହାତ୍ମନଃ। ନିଶମ୍ଯ ହରଯୋ ହୃଷ୍ଟାଃ ସମୁତ୍ପେତୁର୍ଯତସ୍ତତଃ
ତାଙ୍କର ବାହୁ ଓ ଉରୁର ଶକ୍ତି, ଏବଂ ଏହି ମହାତ୍ମାଙ୍କର ଉଚ୍ଚ ଦ୍ୱନି ସୁନି, ବାନରମାନେ ଖୁସି ହୋଇ, ନିଜ ଥିବା ସ୍ଥାନରୁ ଉଡି ଉଠିଲେ।