ତତସ୍ତେଷ୍ଵଵସନ୍ନେଷୁ ସେନାପତିଷୁ ପଞ୍ଚସୁ। ବଲଂ ତଦଵଶେଷଂ ତୁ ନାଶଯାମାସ ଵାନରଃ
ପାଞ୍ଚଜଣ ସେନାପତି ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିବା ପରେ, ଶେଷ ଥିବା ସେନାକୁ ସେ ଵାନର ନଶ୍ଟ କରିଦେଲେ।
ଅଶ୍ଵୈରଶ୍ଵାନ୍ ଗଜୈର୍ନାଗାନ୍ ଯୋଧୈର୍ଯୋଧାନ୍ ରଥୈ ରଥାନ୍। ସ କପିର୍ନାଶଯାମାସ ସହସ୍ରାକ୍ଷ ଇଵାସୁରାନ୍
ଘୋଡ଼ା ସହ ଘୋଡ଼ା, ହାତୀ ସହ ହାତୀ, ଯୋଦ୍ଧା ସହ ଯୋଦ୍ଧା, ରଥ ସହ ରଥ — ଏଭଳି ହନୁମାନ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଧ୍ୱଂସ କଲେ, ଯେପରି ଇନ୍ଦ୍ର ଦାନବମାନେଠାରେ କରନ୍ତି।
ହଯୈର୍ନାଗୈସ୍ତୁରଂଗୈଶ୍ଚ ଭଗ୍ନାକ୍ଷୈଶ୍ଚ ମହାରଥୈଃ। ହତୈଶ୍ଚ ରାକ୍ଷସୈର୍ଭୂମୀ ରୁଦ୍ଧମାର୍ଗା ସମନ୍ତତଃ
ଘୋଡ଼ା, ହାତୀ, ଦୃତ ଘୋଡ଼ା, ଭଙ୍ଗ ହୋଇଥିବା ରଥ ଓ ମୃତ ରାକ୍ଷସମାନେ ଦ୍ୱାରା ପୃଥିବୀ ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ଅଟକିଯାଇଥିଲା।
ତତଃ କପିସ୍ତାନ୍ ଧ୍ଵଜିନୀପତୀନ୍ ରଣେ ନିହତ୍ଯ ଵୀରାନ୍ ସବଲାନ୍ ସଵାହନାନ୍। ତଥୈଵ ଵୀରଃ ପରିଗୃହ୍ଯ ତୋରଣଂ କୃତକ୍ଷଣଃ କାଲ ଇଵ ପ୍ରଜାକ୍ଷଯେ
ତାପରେ, ହନୁମାନ ସେହି ସେନାପତିମାନେ ଓ ତାଙ୍କର ସେନା ଓ ଯାନବାହନକୁ ଯୁଦ୍ଧରେ ବଧ କରି, ଦ୍ୱାରକୁ ଦଖଲ କଲେ, ସମୟର ଅନ୍ତିମ କ୍ଷଣରେ ପ୍ରଜାନାଶକାଳର କାଳ ଭଳି ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେଲେ।
thumb|ସପ୍ତଚତ୍ଵାରିଂଶଃ ସର୍ଗଃ ଶ୍ରୂଯତାମ୍|center ଶ୍ରୀମଦ୍ଵାଲ୍ମୀକିଯରାମାଯଣେ ସୁନ୍ଦରକାଣ୍ଡେ ସପ୍ତଚତ୍ଵାରିଂଶଃ ସର୍ଗଃ ॥୫-
ଏବେ ସୁନ୍ଦରକାଣ୍ଡର ସତଚାଳିଶିତମ ସର୍ଗ ଶୁଣନ୍ତୁ।
ସେନାପତୀନ୍ ପଞ୍ଚ ସ ତୁ ପ୍ରମାପିତାନ୍ ହନୂମତା ସାନୁଚରାନ୍ ସଵାହନାନ୍। ନିଶମ୍ଯ ରାଜା ସମରୋଦ୍ଧତୋନ୍ମୁଖଂ କୁମାରମକ୍ଷଂ ପ୍ରସମୈକ୍ଷତାକ୍ଷମ୍
ହନୁମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପାଞ୍ଚଜଣ ସେନାପତି ସେମାନଙ୍କର ସହଚର ଓ ବାହନ ସହିତ ବଶୀଭୂତ ହେବାର କଥା ଶୁଣି, ଯୁଦ୍ଧକୁ ଉତ୍ସୁକ ରାଜା ଅକ୍ଷୟକୁ ଦୃଢ଼ ଭାବରେ ଦେଖିଲେ।
ସ ତସ୍ଯ ଦୃଷ୍ଟ୍ଯର୍ପଣସମ୍ପ୍ରଚୋଦିତଃ ପ୍ରତାପଵାନ୍ କାଞ୍ଚନଚିତ୍ରକାର୍ମୁକଃ। ସମୁତ୍ପପାତାଥ ସଦସ୍ଯୁଦୀରିତୋ ଦ୍ଵିଜାତିମୁଖ୍ଯୈର୍ହଵିଷେଵ ପାଵକଃ
ରାଜାଙ୍କ ଦୃଷ୍ଟିରେ ପ୍ରେରିତ ହୋଇ, ସେ ପ୍ରବଳ ଓ ସୁନ୍ଦର ସୁନାର ଧନୁଷ ଧାରୀ ଅକ୍ଷୟ, ସଭାରେ ଅଗ୍ନିକୁ ହବି ଦେବା ପରି, ଉଠିଯାଇଲେ।
ତତୋ ମହାନ୍ ବାଲଦିଵାକରପ୍ରଭଂ ପ୍ରତପ୍ତଜାମ୍ବୂନଦଜାଲସଂତତମ୍। ରଥଂ ସମାସ୍ଥାଯ ଯଯୌ ସ ଵୀର୍ଯଵାନ୍ ମହାହରିଂ ତଂ ପ୍ରତି ନୈର୍ଋତର୍ଷଭଃ
ତାପରେ, ତାପିତ ସୁନାର ଜାଲି ଲଗାଇଥିବା, ନବ ଦିନକର ପ୍ରଭା ଦେଉଥିବା ବଡ଼ ରଥକୁ ଚଢ଼ି, ସେ ପ୍ରବଳ ରାକ୍ଷସ ନାୟକ ମହାବୀର ହନୁମାନଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଯାଇଲେ।
ତତସ୍ତପଃସଂଗ୍ରହସଂଚଯାର୍ଜିତଂ ପ୍ରତପ୍ତଜାମ୍ବୂନଦଜାଲଚିତ୍ରିତମ୍। ପତାକିନଂ ରତ୍ନଵିଭୂଷିତଧ୍ଵଜଂ ମନୋଜଵାଷ୍ଟାଶ୍ଵଵରୈଃ ସୁଯୋଜିତମ୍
ସେହି ରଥ ତପଃଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ଅର୍ଜିତ, ତାପିତ ସୁନାର ଶୋଭାରେ ଶୋଭିତ, ପତାକା ଓ ରତ୍ନମଣି ଲଗାଇଥିବା ଧ୍ୱଜ ସହିତ, ଅଠଟି ଦୃତ ଘୋଡ଼ା ଦ୍ୱାରା ଭଲଭାବେ ଯୁକ୍ତ ହୋଇଥିଲା।
ସୁରାସୁରାଧୃଷ୍ଯମସଙ୍ଗଚାରିଣଂ ତଡିତ୍ପ୍ରଭଂ ଵ୍ଯୋମଚରଂ ସମାହିତମ୍। ସତୂଣମଷ୍ଟାସିନିବଦ୍ଧବନ୍ଧୁରଂ ଯଥାକ୍ରମାଵେଶିତଶକ୍ତିତୋମରମ୍
ଦେବ ଓ ଦାନବମାନେ ଯାହାକୁ ଜିତିପାରିବେ ନାହିଁ, ସ୍ୱେଚ୍ଛାରେ ଚଳିଥିବା, ବିଦ୍ୟୁତ୍ ପରି ଚମକୁଥିବା, ଆକାଶରେ ଚଳିଥିବା, ତୁଣୀ ଓ ଅଠଟି ତଳୱାର ସହିତ ସୁନ୍ଦର ଭାବେ ବାନ୍ଧାଯାଇଥିବା, ନିୟମିତ ଭାବରେ ଶକ୍ତି ଓ ତୋମର ଲଗାଯାଇଥିବା।
ଵିରାଜମାନଂ ପ୍ରତିପୂର୍ଣଵସ୍ତୁନା ସହେମଦାମ୍ନା ଶଶିସୂର୍ଯଵର୍ଚସା। ଦିଵାକରାଭଂ ରଥମାସ୍ଥିତସ୍ତତଃ ସ ନିର୍ଜଗାମାମରତୁଲ୍ଯଵିକ୍ରମଃ
ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଉପକରଣର ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତାରେ ଅଲୋକିତ, ସୁନାର ରଶି ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ, ଚନ୍ଦ୍ର ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ସେହି ଦିନକର ସଦୃଶ ରଥକୁ ଅକ୍ଷୟ ଚଢ଼ି, ଅମରମାନେ ଭଳି ପ୍ରବଳ ହୋଇ ବାହାରିଲେ।
ସ ପୂରଯନ୍ ଖଂ ଚ ମହୀଂ ଚ ସାଚଲାଂ ତୁରଙ୍ଗମାତଙ୍ଗମହାରଥସ୍ଵନୈଃ। ବଲୈଃ ସମେତୈଃ ସହତୋରଣସ୍ଥିତଂ ସମର୍ଥମାସୀନମୁପାଗମତ୍ କପିମ୍
ଘୋଡ଼ା, ହାତୀ ଓ ବଡ଼ ରଥର ଶବ୍ଦରେ ଆକାଶ ଓ ପୃଥିବୀ ସହ ପାହାଡ଼ମାନେ ମଧ୍ୟ ଗୁଞ୍ଜିଉଠିଲା। ସେ ସେନା ସହିତ ଦ୍ୱାରରେ ଅବସ୍ଥିତ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହନୁମାନଙ୍କ ନିକଟକୁ ଆସିଲେ।
ସ ତଂ ସମାସାଦ୍ଯ ହରିଂ ହରୀକ୍ଷଣୋ ଯୁଗାନ୍ତକାଲାଗ୍ନିମିଵ ପ୍ରଜାକ୍ଷଯେ। ଅଵସ୍ଥିତଂ ଵିସ୍ମିତଜାତସମ୍ଭ୍ରମଂ ସମୈକ୍ଷତାକ୍ଷୋ ବହୁମାନଚକ୍ଷୁଷା
ସେ, ସିଂହ ଦୃଷ୍ଟି ଥିବା ହନୁମାନଙ୍କୁ ସମ୍ମୁଖରେ ପାଇ, ସେଠାରେ ଅବିଚଳ ଓ ଅଦ୍ଭୁତ ଭାବରେ ବସିଥିବା, ଯୁଗାନ୍ତର ଅଗ୍ନି ପରି ପ୍ରଜାନାଶ ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହୋଇଥିବା, ଭୟ ଓ ଆଶ୍ଚର୍ୟ ଉତ୍ପନ୍ନ କରୁଥିବା ହନୁମାନଙ୍କୁ ଗଭୀର ସମ୍ମାନର ଦୃଷ୍ଟିରେ ଦେଖିଲେ।
ସ ତସ୍ଯ ଵେଗଂ ଚ କପେର୍ମହାତ୍ମନଃ ପରାକ୍ରମଂ ଚାରିଷୁ ରାଵଣାତ୍ମଜଃ। ଵିଚାରଯନ୍ ସ୍ଵଂ ଚ ବଲଂ ମହାବଲୋ ଯୁଗକ୍ଷଯେ ସୂର୍ଯ ଇଵାଭିଵର୍ଧତ
ରାବଣଙ୍କ ପୁଅ ସେ ପ୍ରବଳ ଅକ୍ଷୟ, ମହାତ୍ମା ହନୁମାନଙ୍କର ବେଗ ଓ ପ୍ରାକ୍ରମ ବିଚାର କରି, ନିଜ ଶକ୍ତି ମଧ୍ୟ ମନେ ମନେ ଅନୁଧ୍ୟାନ କରି, ଯୁଗାନ୍ତର ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଶକ୍ତିରେ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଲେ।
ସ ଜାତମନ୍ଯୁଃ ପ୍ରସମୀକ୍ଷ୍ଯ ଵିକ୍ରମଂ ସ୍ଥିତଃ ସ୍ଥିରଃ ସଂଯତି ଦୁର୍ନିଵାରଣମ୍। ସମାହିତାତ୍ମା ହନୁମନ୍ତମାହଵେ ପ୍ରଚୋଦଯାମାସ ଶିତୈଃ ଶରୈସ୍ତ୍ରିଭିଃ
ତାପରେ, ଯୁଦ୍ଧରେ ଦୁର୍ଜୟ ଓ ଦୃଢ଼ ହୋଇଥିବା ହନୁମାନଙ୍କର ପ୍ରବଳ ପ୍ରାକ୍ରମ ଦେଖି, ସ୍ଥିର ଓ ଶାନ୍ତ ଅବସ୍ଥାରେ ଥିବା, କ୍ରୋଧିତ ଅକ୍ଷୟ ତିନିଟି ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣ ଦ୍ୱାରା ହନୁମାନଙ୍କୁ ଯୁଦ୍ଧରେ ଉତ୍ତେଜିତ କଲେ।
ତତଃ କପିଂ ତଂ ପ୍ରସମୀକ୍ଷ୍ଯ ଗର୍ଵିତଂ ଜିତଶ୍ରମଂ ଶତ୍ରୁପରାଜଯୋଚିତମ୍। ଅଵୈକ୍ଷତାକ୍ଷଃ ସମୁଦୀର୍ଣମାନସଂ ସବାଣପାଣିଃ ପ୍ରଗୃହୀତକାର୍ମୁକଃ
ତାପରେ, ଗର୍ବିତ, କ୍ଲାନ୍ତିହୀନ ଓ ଶତ୍ରୁ ଜୟକୁ ଯୋଗ୍ୟ ହନୁମାନଙ୍କୁ ଦେଖି, ମନେ ଉତ୍କଣ୍ଠା ଭରି, ଧନୁଷ ଓ ବାଣ ହାତରେ ଧରି, ଅକ୍ଷୟ ତାଙ୍କୁ ଗଭୀର ଦୃଷ୍ଟିରେ ନିରିଖିଲେ।
ସ ହେମନିଷ୍କାଙ୍ଗଦଚାରୁକୁଣ୍ଡଲଃ ସମାସସାଦାଶୁପରାକ୍ରମଃ କପିମ୍। ତଯୋର୍ବଭୂଵାପ୍ରତିମଃ ସମାଗମଃ ସୁରାସୁରାଣାମପି ସମ୍ଭ୍ରମପ୍ରଦଃ
ସୁନାର ନିଷ୍କ ଓ ଶୋଭାମୟ କୁଣ୍ଡଳ ପିନ୍ଧିଥିବା, ଅସାଧାରଣ ପ୍ରାକ୍ରମ ଥିବା ଅକ୍ଷୟ, ହନୁମାନଙ୍କ ନିକଟକୁ ଆସିଲେ। ସେମାନଙ୍କର ସମ୍ମୁଖୀନ ଯୁଦ୍ଧ ଅପୂର୍ବ ହୋଇଥିଲା, ଯାହା ଦେଖି ଦେବ ଓ ଦାନବମାନେ ମଧ୍ୟ ଭୟଭିତ ହେଲେ।
ରରାସ ଭୂମିର୍ନ ତତାପ ଭାନୁମାନ୍ ଵଵୌ ନ ଵାଯୁଃ ପ୍ରଚଚାଲ ଚାଚଲଃ। କପେଃ କୁମାରସ୍ଯ ଚ ଵୀର୍ଯସଂଯୁଗଂ ନନାଦ ଚ ଦ୍ଯୌରୁଦଧିଶ୍ଚ ଚୁକ୍ଷୁଭେ
ପୃଥିବୀ ଗୁଞ୍ଜିଉଠିଲା, ସୂର୍ଯ୍ୟ ତାପ ଦେଲେନି, ପବନ ବହିଲେନି, ପାହାଡ଼ ହଲିଲେନି; ହନୁମାନ ଓ ଅକ୍ଷୟଙ୍କର ବଳ ଯୁଦ୍ଧ ଆରମ୍ଭ ହେଉଥିବାବେଳେ ଆକାଶ ଗଜଗଜିଲା ଓ ସମୁଦ୍ର ଚଞ୍ଚଳ ହେଲା।
ସ ତସ୍ଯ ଵୀରଃ ସୁମୁଖାନ୍ ପତତ୍ରିଣଃ ସୁଵର୍ଣପୁଙ୍ଖାନ୍ ସଵିଷାନିଵୋରଗାନ୍। ସମାଧିସଂଯୋଗଵିମୋକ୍ଷତତ୍ତ୍ଵଵି- ଚ୍ଛରାନଥ ତ୍ରୀନ୍ କପିମୂର୍ଧ୍ନ୍ଯତାଡଯତ୍
ସେ ଶୂରବୀର ତିନିଟି ସୁନ୍ଦର ପଙ୍ଖ ଓ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଟୋପ ଥିବା, ବିଷାକ୍ତ ସର ନେଇ, ଗଭୀର ଧ୍ୟାନ ଓ ଦକ୍ଷତା ସହିତ ମୁକ୍ତ କରି, ବନର ମୁଣ୍ଡ ଉପରେ ଘାତ କଲେ।
ସ ତୈଃ ଶରୈର୍ମୂର୍ଧ୍ନି ସମଂ ନିପାତିତୈଃ କ୍ଷରନ୍ନସୃଗ୍ଦିଗ୍ଧଵିଵୃତ୍ତନେତ୍ରଃ। ନଵୋଦିତାଦିତ୍ଯନିଭଃ ଶରାଂଶୁମାନ୍ ଵ୍ଯରାଜତାଦିତ୍ଯ ଇଵାଂଶୁମାଲିକଃ
ସେଇ ସରଗୁଡିକ ମୁଣ୍ଡ ଉପରେ ପଡିବା ସହିତ, ହନୁମାନଙ୍କ ଆଖି ରକ୍ତ ଓ ଘୂରୁଚିଲା, ରକ୍ତ ଝରୁଥିଲା, ତାଙ୍କର ଦେହ ନୂତନ ଉଦିତ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଚମକୁଥିଲା, ସରମାଳାର ଆଲୋକରେ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲେ।
ତତଃ ପ୍ଲଵଙ୍ଗାଧିପମନ୍ତ୍ରିସତ୍ତମଃ ସମୀକ୍ଷ୍ଯ ତଂ ରାଜଵରାତ୍ମଜଂ ରଣେ। ଉଦଗ୍ରଚିତ୍ରାଯୁଧଚିତ୍ରକାର୍ମୁକଂ ଜହର୍ଷ ଚାପୂର୍ଯତ ଚାହଵୋନ୍ମୁଖଃ
ତାପରେ ବନରାଜଙ୍କର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମନ୍ତ୍ରୀ, ଯୁଦ୍ଧରେ ଏହି ରାଜପୁତ୍ରଙ୍କୁ ଅଦ୍ଭୁତ ଅସ୍ତ୍ର ଓ ଧନୁଷ୍ୟ ସହିତ ଦେଖି, ଖୁସି ହେଲେ ଓ ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ଉତ୍ସାହିତ ହେଲେ।
ସ ମନ୍ଦରାଗ୍ରସ୍ଥ ଇଵାଂଶୁମାଲୀ ଵିଵୃଦ୍ଧକୋପୋ ବଲଵୀର୍ଯସଂଵୃତଃ। କୁମାରମକ୍ଷଂ ସବଲଂ ସଵାହନଂ ଦଦାହ ନେତ୍ରାଗ୍ନିମରୀଚିଭିସ୍ତଦା
ସେ, ମନ୍ଦର ପର୍ବତ ଉପରେ ଥିବା ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି, କ୍ରୋଧରେ ଭରିଯାଇ, ଶକ୍ତି ଓ ପ୍ରତାପରେ ଆବୃତ, ତାପରେ କୁମାର ଅକ୍ଷ, ତାଙ୍କର ସେନା ଓ ଯାନ ସହିତ, ନଜରର ଅଗ୍ନିର କିରଣରେ ଜଳାଇଦେଲେ।
ତତଃ ସ ବାଣାସନଶକ୍ରକାର୍ମୁକଃ ଶରପ୍ରଵର୍ଷୋ ଯୁଧି ରାକ୍ଷସାମ୍ବୁଦଃ। ଶରାନ୍ ମୁମୋଚାଶୁ ହରୀଶ୍ଵରାଚଲେ ବଲାହକୋ ଵୃଷ୍ଟିମିଵାଚଲୋତ୍ତମେ
ତାପରେ, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଧନୁଷ୍ୟ ଓ ସର ଧାରଣ କରିଥିବା, ରାକ୍ଷସମାନେ ମଧ୍ୟରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଯୁଦ୍ଧରେ ମେଘ ପରି, ବନରାଜଙ୍କ ଉପରେ ତୁରନ୍ତ ସରବୃଷ୍ଟି କଲେ, ଯେପରି ମେଘ ପର୍ବତ ଉପରେ ବର୍ଷା କରେ।
କପିସ୍ତତସ୍ତଂ ରଣଚଣ୍ଡଵିକ୍ରମଂ ପ୍ରଵୃଦ୍ଧତେଜୋବଲଵୀର୍ଯସାଯକମ୍। କୁମାରମକ୍ଷଂ ପ୍ରସମୀକ୍ଷ୍ଯ ସଂଯୁଗେ ନନାଦ ହର୍ଷାଦ୍ ଘନତୁଲ୍ଯନିଃସ୍ଵନଃ
ବନର, ଯୁଦ୍ଧରେ ଭୟଙ୍କର ଶକ୍ତି, ତୀବ୍ର ତେଜ ଓ ପ୍ରତାପରେ ଭରିଥିବା, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ସର ଧାରଣ କରିଥିବା କୁମାର ଅକ୍ଷଙ୍କୁ ଦେଖି, ଆନନ୍ଦରେ ଘନର ଗର୍ଜନ ପରି ଚିତ୍କାର କଲେ।
ସ ବାଲଭାଵାଦ୍ ଯୁଧି ଵୀର୍ଯଦର୍ପିତଃ ପ୍ରଵୃଦ୍ଧମନ୍ଯୁଃ କ୍ଷତଜୋପମେକ୍ଷଣଃ। ସମାସସାଦାପ୍ରତିମଂ ରଣେ କପିଂ ଗଜୋ ମହାକୂପମିଵାଵୃତଂ ତୃଣୈଃ
ସେ, ଯଦିଓ ଅପରିପକ୍ୱ, ଯୁଦ୍ଧରେ ପ୍ରତାପରେ ଗର୍ବିତ, କ୍ରୋଧରେ ତୀବ୍ର, ରକ୍ତ ଆଖି, ତାହା ସତ୍ତ୍ୱେ ଅପୂର୍ବ ବନର ସାମ୍ନାରେ ଏମିତି ଆସିଲେ, ଯେପରି ହାତୀ ଘାସ ଢାକିଥିବା ବଡ଼ କୁଆଁ ପାଖକୁ ଯାଏ।
ସ ତେନ ବାଣୈଃ ପ୍ରସଭଂ ନିପାତିତୈ- ଶ୍ଚକାର ନାଦଂ ଘନନାଦନିଃସ୍ଵନଃ। ସମୁତ୍ସହେନାଶୁ ନଭଃ ସମାରୁଜନ୍ ଭୁଜୋରୁଵିକ୍ଷେପଣଘୋରଦର୍ଶନଃ
ସେଇ ସରଗୁଡିକ ଦ୍ୱାରା ଦୃଢ଼ ଭାବରେ ଆঘାତ ପାଇ, ସେ ଘନର ଗର୍ଜନ ପରି ଶବ୍ଦ କଲେ, ଉତ୍ସାହରେ ତୁରନ୍ତ ଆକାଶକୁ ଲାଫିଲେ, ବଡ଼ ହାତ ଚାଲାଇ ଭୟଙ୍କର ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖାଇଲେ।
ତମୁତ୍ପତନ୍ତଂ ସମଭିଦ୍ରଵଦ୍ ବଲୀ ସ ରାକ୍ଷସାନାଂ ପ୍ରଵରଃ ପ୍ରତାପଵାନ୍। ରଥୀ ରଥଶ୍ରେଷ୍ଠତରଃ କିରନ୍ ଶରୈଃ ପଯୋଧରଃ ଶୈଲମିଵାଶ୍ମଵୃଷ୍ଟିଭିଃ
ଏହି ସମୟରେ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରାକ୍ଷସପୁତ୍ର, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରଥୀ, ସେ ଉଡ଼ୁଥିବା ବନର ପଛରେ ଦୌଡ଼ିଗଲେ, ସର ଝରାଇଲେ, ଯେପରି ମେଘ ପର୍ବତ ଉପରେ ପାଥର ବର୍ଷା କରେ।
ସ ତାଞ୍ଛରାଂସ୍ତସ୍ଯ ହରିର୍ଵିମୋକ୍ଷଯଂ- ଶ୍ଚଚାର ଵୀରଃ ପଥି ଵାଯୁସେଵିତେ। ଶରାନ୍ତରେ ମାରୁତଵଦ୍ ଵିନିଷ୍ପତନ୍ ମନୋଜଵଃ ସଂଯତି ଭୀମଵିକ୍ରମଃ
ସେ ଶୂର ବନର, ମନର ତୁଳନାରେ ତୀବ୍ର ଓ ଯୁଦ୍ଧରେ ଭୟଙ୍କର, ବାୟୁ ଚଳିଥିବା ପଥରେ ଚଳି, ସେଇ ସରଗୁଡିକୁ ବାୟୁ ପରି ଚାଳାକିରେ ଏଡ଼ିଗଲେ।
ତମାତ୍ତବାଣାସନମାହଵୋନ୍ମୁଖଂ ଖମାସ୍ତୃଣନ୍ତଂ ଵିଵିଧୈଃ ଶରୋତ୍ତମୈଃ। ଅଵୈକ୍ଷତାକ୍ଷଂ ବହୁମାନଚକ୍ଷୁଷା ଜଗାମ ଚିନ୍ତାଂ ସ ଚ ମାରୁତାତ୍ମଜଃ
ଧନୁଷ୍ୟ ଓ ସର ଧାରଣ କରି, ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ଅକ୍ଷ, ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ଉତ୍ତମ ସର ଦ୍ୱାରା ଆକାଶକୁ ଢାକିଦେଉଥିବାକୁ ହନୁମାନ ସମ୍ମାନ ଭରା ଦୃଷ୍ଟିରେ ଦେଖିଲେ ଓ ଚିନ୍ତାରେ ପଡ଼ିଲେ।
ତତଃ ଶରୈର୍ଭିନ୍ନଭୁଜାନ୍ତରଃ କପିଃ କୁମାରଵର୍ଯେଣ ମହାତ୍ମନା ନଦନ୍। ମହାଭୁଜଃ କର୍ମଵିଶେଷତତ୍ତ୍ଵଵିଦ୍ ଵିଚିନ୍ତଯାମାସ ରଣେ ପରାକ୍ରମମ୍
ତାପରେ, ସର ଦ୍ୱାରା ହାତ ଆଘାତ ପାଇ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବନର ଉଚ୍ଚ ସ୍ୱରରେ ଚିତ୍କାର କଲେ, ଅସାଧାରଣ କାର୍ଯ୍ୟର ତତ୍ତ୍ୱ ଜାଣିଥିବା, ସେ ଯୁଦ୍ଧରେ ସେଇ ଶ୍ରେଷ୍ଠ କୁମାରଙ୍କ ପ୍ରତାପ ବିଷୟରେ ଚିନ୍ତା କଲେ।