ମଣିଵରମୁପଗୃହ୍ଯ ତଂ ମହାର୍ହଂ ଜନକନୃପାତ୍ମଜଯା ଧୃତଂ ପ୍ରଭାଵାତ୍। ଗିରିଵରପଵନାଵଧୂତମୁକ୍ତଃ ସୁଖିତମନାଃ ପ୍ରତିସଂକ୍ରମଂ ପ୍ରପେଦେ
ଜନକ ରାଜାଙ୍କ କନ୍ୟା ସୀତାଙ୍କ ଚୁଲିରୁ ପବନ ଦ୍ୱାରା ଖସିଥିବା, ମହାମୂଲ୍ୟବାନ ମଣିଟିକୁ ନେଇ, ହନୁମାନ ଆନନ୍ଦିତ ମନେ ଫେରିବା ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ଥାନ କଲେ।
thumb|ଏକୋନଚତ୍ଵାରିଂଶଃ ସର୍ଗଃ ଶ୍ରୂଯତାମ୍|center ଶ୍ରୀମଦ୍ଵାଲ୍ମୀକିଯରାମାଯଣେ ସୁନ୍ଦରକାଣ୍ଡେ ଏକୋନଚତ୍ଵାରିଂଶଃ ସର୍ଗଃ ॥୫-
ଶ୍ରୀମଦ୍ ବାଲ୍ମୀକିଙ୍କ ରାମାୟଣର ସୁନ୍ଦରକାଣ୍ଡର ଉଣଚାଳିଶତମ ସର୍ଗ ଏବେ ଶୁଣନ୍ତୁ।
ମଣିଂ ଦତ୍ତ୍ଵା ତତଃ ସୀତା ହନୂମନ୍ତମଥାବ୍ରଵୀତ୍। ଅଭିଜ୍ଞାନମଭିଜ୍ଞାତମେତଦ୍ ରାମସ୍ଯ ତତ୍ତ୍ଵତଃ
ତାପରେ, ସୀତା ମଣିଟିକୁ ଦେଇ ହନୁମାନଙ୍କୁ କହିଲେ, 'ଏହା ରାମଙ୍କ ପାଇଁ ଚିହ୍ନ ଭାବେ ଦିଆଯାଇଛି, ସେ ଏହାକୁ ସଠିକ୍ ଭାବେ ଚିହ୍ନିବେ।'
ମଣିଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ତୁ ରାମୋ ଵୈ ତ୍ରଯାଣାଂ ସଂସ୍ମରିଷ୍ଯତି। ଵୀରୋ ଜନନ୍ଯା ମମ ଚ ରାଜ୍ଞୋ ଦଶରଥସ୍ଯ ଚ
ଏହି ମଣି ଦେଖି ରାମ ତିନିଜଣଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରିବେ—ବୀର, ମୋର ମାଆ ଓ ଦଶରଥ ରାଜାଙ୍କୁ।
ସ ଭୂଯସ୍ତ୍ଵଂ ସମୁତ୍ସାହଚୋଦିତୋ ହରିସତ୍ତମ। ଅସ୍ମିନ୍ କାର୍ଯସମୁତ୍ସାହେ ପ୍ରଚିନ୍ତଯ ଯଦୁତ୍ତରମ୍
ଏହି କାମରେ ଉତ୍ସାହ ଦେଇ, ବନରାଜ ହେଉଥିବା ତୁମେ, ଆଉ କଣ କରିପାରିବ, ଭଲଭାବେ ଚିନ୍ତା କର।
ତ୍ଵମସ୍ମିନ୍ କାର୍ଯନିର୍ଯୋଗେ ପ୍ରମାଣଂ ହରିସତ୍ତମ। ତସ୍ଯ ଚିନ୍ତଯ ଯୋ ଯତ୍ନୋ ଦୁଃଖକ୍ଷଯକରୋ ଭଵେତ୍
ଏହି କାମ ସଫଳ କରିବାରେ ତୁମେ ମୁଖ୍ୟ, ବନରାଜ; ଯେଉଁ ପ୍ରୟାସ ଦୁଃଖ ଶେଷ କରିପାରିବ, ତାହା ଭଲଭାବେ ଭାବ।
ହନୂମନ୍ ଯତ୍ନମାସ୍ଥାଯ ଦୁଃଖକ୍ଷଯକରୋ ଭଵ। ସ ତଥେତି ପ୍ରତିଜ୍ଞାଯ ମାରୁତିର୍ଭୀମଵିକ୍ରମଃ
ହନୁମାନ, ଦୁଃଖ ଦୂର କରିବା ପାଇଁ ପ୍ରୟାସ କର; ମାରୁତପୁତ୍ର ଭୟଙ୍କର ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ହୋଇ, 'ଏମିତି ହେବ' ବୋଲି ପ୍ରତିଜ୍ଞା କଲେ।
ଶିରସାଽଽଵନ୍ଦ୍ଯ ଵୈଦେହୀଂ ଗମନାଯୋପଚକ୍ରମେ। ଜ୍ଞାତ୍ଵା ସମ୍ପ୍ରସ୍ଥିତଂ ଦେଵୀ ଵାନରଂ ପଵନାତ୍ମଜମ୍
ହନୁମାନ ମୁଣ୍ଡ ନମାଇ ବୈଦେହୀଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରି, ଯିବା ପାଇଁ ତୟାରି କଲେ; ଦେବୀ ବୁଝିଲେ ଯେ, ପବନପୁତ୍ର ବନରାଜ ପ୍ରସ୍ଥାନ କରୁଛନ୍ତି।
ବାଷ୍ପଗଦ୍ଗଦଯା ଵାଚା ମୈଥିଲୀ ଵାକ୍ଯମବ୍ରଵୀତ୍। ହନୂମନ୍ କୁଶଲଂ ବ୍ରୂଯାଃ ସହିତୌ ରାମଲକ୍ଷ୍ମଣୌ
କଣ୍ଣାରେ ଅଶ୍ରୁ ଜମିଥିବା କଣ୍ଠରେ, ମୈଥିଲୀ କହିଲେ, 'ହନୁମାନ, ରାମ ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ ମୋର କୁଶଳ ଖବର ଦେଅ।'
ସୁଗ୍ରୀଵଂ ଚ ସହାମାତ୍ଯଂ ସର୍ଵାନ୍ ଵୃଦ୍ଧାଂଶ୍ଚ ଵାନରାନ୍। ବ୍ରୂଯାସ୍ତ୍ଵଂ ଵାନରଶ୍ରେଷ୍ଠ କୁଶଲଂ ଧର୍ମସଂହିତମ୍
ବନରାଜ ମଧ୍ୟରୁ ସ୍ରେଷ୍ଠ, ସୁଗ୍ରୀବ, ତାଙ୍କ ସାଥି ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ ଓ ସମସ୍ତ ବୟସ୍କ ବନରମାନେଙ୍କୁ ଧର୍ମମୟ ଆଦର ଓ କୁଶଳ ଖବର ଦେଅ।
ଯଥା ଚ ସ ମହାବାହୁର୍ମାଂ ତାରଯତି ରାଘଵଃ। ଅସ୍ମାଦ୍ ଦୁଃଖାମ୍ବୁସଂରୋଧାତ୍ ତ୍ଵଂ ସମାଧାତୁମର୍ହସି
ଯେପରି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରାଘବ ମୋତେ ଏହି ଦୁଃଖର ନଦୀରୁ ଉଦ୍ଧାର କରିବେ, ସେପରି ତୁମେ ମଧ୍ୟ ଏହା ସଫଳ କରିବାକୁ ଉଦ୍ୟମ କର।
ଜୀଵନ୍ତୀଂ ମାଂ ଯଥା ରାମଃ ସମ୍ଭାଵଯତି କୀର୍ତିମାନ୍। ତତ୍ ତ୍ଵଯା ହନୁମନ୍ ଵାଚ୍ଯଂ ଵାଚା ଧର୍ମମଵାପ୍ନୁହି
ହନୁମାନ, ରାମଙ୍କୁ କହିବାକୁ ଭୁଲିନିଅ, 'ମୁଁ ଏଉଁଠି ଜୀବନ୍ତ'; ଏହି କଥା କହି ଧର୍ମର ପାଳନ କର।
ନିତ୍ଯମୁତ୍ସାହଯୁକ୍ତସ୍ଯ ଵାଚଃ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ମଯେରିତାଃ। ଵର୍ଧିଷ୍ଯତେ ଦାଶରଥେଃ ପୌରୁଷଂ ମଦଵାପ୍ତଯେ
ମୋ ଏହି ଆଶାଭରା କଥା ଶୁଣି, ଦଶରଥପୁତ୍ରଙ୍କ ମନେ ମୋତେ ଉଦ୍ଧାର କରିବା ପାଇଁ ଆତ୍ମବଳ ବଢ଼ିବ।
ମତ୍ସଂଦେଶଯୁତା ଵାଚସ୍ତ୍ଵତ୍ତଃ ଶ୍ରୁତ୍ଵୈଵ ରାଘଵଃ। ପରାକ୍ରମେ ମତିଂ ଵୀରୋ ଵିଧିଵତ୍ ସଂଵିଧାସ୍ଯତି
ତୁମ ମୁଖରୁ ମୋ ସନ୍ଦେଶ ଶୁଣି, ଶୂରବୀର ରାଘବ ଯଥାଯଥ ଭାବରେ ପ୍ରଭାବ ଦେଖାଇବାକୁ ମନ ଦୃଢ଼ କରିବେ।
ସୀତାଯାସ୍ତଦ୍ ଵଚଃ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ହନୂମାନ୍ ମାରୁତାତ୍ମଜଃ। ଶିରସ୍ଯଞ୍ଜଲିମାଧାଯ ଵାକ୍ଯମୁତ୍ତରମବ୍ରଵୀତ୍
ସୀତାଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ପବନପୁତ୍ର ହନୁମାନ ମୁଣ୍ଡ ଉପରେ ହାତ ଯୋଡ଼ି, ଉତ୍ତର ଦେଲେ।
କ୍ଷିପ୍ରମେଷ୍ଯତି କାକୁତ୍ସ୍ଥୋ ହର୍ଯୃକ୍ଷପ୍ରଵରୈର୍ଵୃତଃ। ଯସ୍ତେ ଯୁଧି ଵିଜିତ୍ଯାରୀନ୍ ଶୋକଂ ଵ୍ଯପନଯିଷ୍ଯତି
ଅତି ଶୀଘ୍ର ରାମ, ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ ବନର ଓ ଭାଲୁମାନେ ସହିତ, ଆସି ଯୁଦ୍ଧରେ ଶତ୍ରୁମାନେକୁ ଜିତି, ତୁମର ଦୁଃଖ ଦୂର କରିଦେବେ।
ନହି ପଶ୍ଯାମି ମର୍ତ୍ଯେଷୁ ନାସୁରେଷୁ ସୁରେଷୁ ଵା। ଯସ୍ତସ୍ଯ ଵମତୋ ବାଣାନ୍ ସ୍ଥାତୁମୁତ୍ସହତେଽଗ୍ରତଃ
ମୁଁ ମଣିଷ, ଦାନବ କିମ୍ବା ଦେବତାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ କାହାକୁ ମଧ୍ୟ ଦେଖୁନି, ଯେଉଁଠାରେ ସେ ତାଙ୍କର ଧନୁଷରୁ ବାଣ ଛାଡ଼ିଲେ, ସେଉଁଠି କେହି ତାଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ଠିଆ ରହିପାରିବ।
ଅପ୍ଯର୍କମପି ପର୍ଜନ୍ଯମପି ଵୈଵସ୍ଵତଂ ଯମମ୍। ସ ହି ସୋଢୁଂ ରଣେ ଶକ୍ତସ୍ତଵ ହେତୋର୍ଵିଶେଷତଃ
ସେ ସୂର୍ଯ୍ୟ, ବର୍ଷାଦେବ କିମ୍ବା ଯମ ଧର୍ମରାଜଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଯୁଦ୍ଧରେ ସହିପାରିବେ, ବିଶେଷକରି ତୁମ ପାଇଁ।
ସ ହି ସାଗରପର୍ଯନ୍ତାଂ ମହୀଂ ସାଧିତୁମର୍ହତି। ତ୍ଵନ୍ନିମିତ୍ତୋ ହି ରାମସ୍ଯ ଜଯୋ ଜନକନନ୍ଦିନି
ସେ ସାଗର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପୃଥିବୀକୁ ଜିତିପାରିବେ; ଜନକନନ୍ଦିନୀ, ତୁମ ପାଇଁ ରାମଙ୍କ ବିଜୟ ନିଶ୍ଚିତ।
ତସ୍ଯ ତଦ୍ ଵଚନଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ସମ୍ଯକ୍ ସତ୍ଯଂ ସୁଭାଷିତମ୍। ଜାନକୀ ବହୁ ମେନେ ତଂ ଵଚନଂ ଚେଦମବ୍ରଵୀତ୍
ଏହି ସତ୍ୟ ଓ ଭଲ କଥାଗୁଡ଼ିକୁ ଶୁଣି ସୀତା ଏହାକୁ ବହୁତ ମୂଲ୍ୟ ଦେଲେ ଏବଂ ଏହିପରି କଥା କହିଲେ।
ତତସ୍ତଂ ପ୍ରସ୍ଥିତଂ ସୀତା ଵୀକ୍ଷମାଣା ପୁନଃ ପୁନଃ। ଭର୍ତୃସ୍ନେହାନ୍ଵିତଂ ଵାକ୍ଯଂ ସୌହାର୍ଦାଦନୁମାନଯତ୍
ତାପରେ, ହନୁମାନ୍ ଯିବାକୁ ତୟାରି ହେଉଥିବାବେଳେ, ସୀତା ପୁଣିପୁଣି ତାଙ୍କୁ ଦେଖୁଥିଲେ ଏବଂ ତାଙ୍କ କଥାରୁ ସେ ତାଙ୍କର ଭର୍ତ୍ତା ପ୍ରତି ଗଭୀର ସ୍ନେହ ବୁଝିପାରିଲେ।
ଯଦି ଵା ମନ୍ଯସେ ଵୀର ଵସୈକାହମରିଂଦମ। କସ୍ମିଂଶ୍ଚିତ୍ ସଂଵୃତେ ଦେଶେ ଵିଶ୍ରାନ୍ତଃ ଶ୍ଵୋ ଗମିଷ୍ଯସି
ଯଦି ତୁମେ ଭଲ ଭାବୁଛ, ହେ ବୀର, ତେବେ ଏଠାରେ କୌଣସି ଗୁପ୍ତ ସ୍ଥାନରେ ଏକ ଦିନ ରୁହ, ଆରାମ କର, ଏବଂ କାଲି ଯିବ।
ମମ ଚୈଵାଲ୍ପଭାଗ୍ଯାଯାଃ ସାଂନିଧ୍ଯାତ୍ ତଵ ଵାନର। ଅସ୍ଯ ଶୋକସ୍ଯ ମହତୋ ମୁହୂର୍ତଂ ମୋକ୍ଷଣଂ ଭଵେତ୍
ମୋ ପରି ଅଭାଗିନୀ ପାଇଁ, ହେ ବାନର, ତୁମେ ଏଠାରେ ରୁହିଲେ ଏହି ବଡ଼ ଦୁଃଖରୁ ମୁଁ କିଛି ସମୟ ପାଇଁ ମୁକ୍ତି ପାଇପାରିବି।
ତତୋ ହି ହରିଶାର୍ଦୂଲ ପୁନରାଗମନାଯ ତୁ। ପ୍ରାଣାନାମପି ସଂଦେହୋ ମମ ସ୍ଯାନ୍ନାତ୍ର ସଂଶଯଃ
କିନ୍ତୁ, ହେ ବାନରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସିଂହ, ଯଦି ତୁମେ ଫେରିବାରେ ବିଳମ୍ବ କର, ତେବେ ମୋ ଜୀବନକୁ ମଧ୍ୟ ଆପଦ ଆସିପାରେ, ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।
ତଵାଦର୍ଶନଜଃ ଶୋକୋ ଭୂଯୋ ମାଂ ପରିତାପଯେତ୍। ଦୁଃଖାଦୁଃଖପରାମୃଷ୍ଟାଂ ଦୀପଯନ୍ନିଵ ଵାନର
ତୁମେ ଦେଖାନଥିବାରୁ ଯେ ଦୁଃଖ ହେଉଛି, ସେଠାରେ ମୋତେ ପୁଣି ତାପ ଦେବ, ହେ ବାନର, ଦୁଃଖ ଉପରେ ଆଉ ଦୁଃଖ ଦେଇ ଜଳାଇଦେବ।
ଅଯଂ ଚ ଵୀର ସଂଦେହସ୍ତିଷ୍ଠତୀଵ ମମାଗ୍ରତଃ। ସୁମହାଂସ୍ତ୍ଵତ୍ସହାଯେଷୁ ହର୍ଯୃକ୍ଷେଷୁ ହରୀଶ୍ଵର
ଏବଂ, ହେ ବାନରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରଭୁ, ତୁମ ସହଯୋଗୀ ବାନର ଓ ଭାଲୁମାନେ ନେଇ ମୋ ମନରେ ବଡ଼ ସନ୍ଦେହ ଦେଖାଯାଉଛି।
କଥଂ ନୁ ଖଲୁ ଦୁଷ୍ପାରଂ ତରିଷ୍ଯନ୍ତି ମହୋଦଧିମ୍। ତାନି ହର୍ଯୃକ୍ଷସୈନ୍ଯାନି ତୌ ଵା ନରଵରାତ୍ମଜୌ
କିପରି ଏହି ବଡ଼ ଏବଂ ଅତିକ୍ରମ କରିବାକୁ ଅସମ୍ଭବ ସାଗରକୁ ସେହି ବାନର ଓ ଭାଲୁ ସେନା, କିମ୍ବା ସେ ଦୁଇ ନରଶ୍ରେଷ୍ଠ ପୁଅ ଅଟିକିପାରିବେ?
ତ୍ରଯାଣାମେଵ ଭୂତାନାଂ ସାଗରସ୍ଯେହ ଲଙ୍ଘନେ। ଶକ୍ତିଃ ସ୍ଯାଦ୍ ଵୈନତେଯସ୍ଯ ତଵ ଵା ମାରୁତସ୍ଯ ଵା
ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଏହି ସାଗର ଉଲ୍ଲଂଘନ କରିବାକୁ କେବଳ ତିନିଜଣଙ୍କର ଶକ୍ତି ଅଛି—ଗରୁଡ଼, ତୁମେ, କିମ୍ବା ବାୟୁଦେବ।
ତଦସ୍ମିନ୍ କାର୍ଯନିର୍ଯୋଗେ ଵୀରୈଵଂ ଦୁରତିକ୍ରମେ। କିଂ ପଶ୍ଯସେ ସମାଧାନଂ ତ୍ଵଂ ହି କାର୍ଯଵିଦାଂ ଵରଃ
ଏହି ଅତି କଠିନ କାମରେ, ହେ ବୀର, ତୁମେ କଣ ଉପାୟ ଦେଖୁଛ? କାରଣ, କାମ ସାଧନାରେ ତୁମେ ସବୁଠାରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ।
କାମମସ୍ଯ ତ୍ଵମେଵୈକଃ କାର୍ଯସ୍ଯ ପରିସାଧନେ। ପର୍ଯାପ୍ତଃ ପରଵୀରଘ୍ନ ଯଶସ୍ଯସ୍ତେ ଫଲୋଦଯଃ
ନିଶ୍ଚୟ, ଏହି କାମ ସାଧନା ପାଇଁ ତୁମେ ଏକା ଯଥେଷ୍ଟ, ହେ ଶତ୍ରୁନାଶକ; ତୁମର ଯଶସ୍ବୀ ସଫଳତା ତୁମ କାର୍ଯ୍ୟର ଫଳ।