ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଫଲଂ ଵା ପୁଷ୍ପଂ ଵା ଯଚ୍ଚାନ୍ଯତ୍ ସ୍ତ୍ରୀମନୋହରମ୍। ବହୁଶୋ ହା ପ୍ରିଯେତ୍ଯେଵଂ ଶ୍ଵସଂସ୍ତ୍ଵାମଭିଭାଷତେ
ସେଉଁଠି ଫଳ କିମ୍ବା ଫୁଲ କିମ୍ବା ଯାହାକି ନାରୀମାନେ ପସନ୍ଦ କରନ୍ତି, ଦେଖିଲେ ସେ ବାରମ୍ବାର 'ହା ପ୍ରିୟେ' ବୋଲି ଦୀର୍ଘଶ୍ୱାସ ଛାଡ଼ି, ତୁମ ସହ କଥା ହୁଏ।
ସ ଦେଵି ନିତ୍ଯଂ ପରିତପ୍ଯମାନ- ସ୍ତ୍ଵାମେଵ ସୀତେତ୍ଯଭିଭାଷମାଣଃ। ଧୃତଵ୍ରତୋ ରାଜସୁତୋ ମହାତ୍ମା ତଵୈଵ ଲାଭାଯ କୃତପ୍ରଯତ୍ନଃ
ଏଭଳି, ହେ ଦେବୀ, ମହାତ୍ମା ରାଜପୁତ୍ର ନିଜ ପ୍ରତିଜ୍ଞାରେ ଅଟୁଟ ଥାଇ, ସବୁବେଳେ ଦୁଃଖରେ ପିଡ଼ିତ ହୋଇ, 'ସୀତା' ବୋଲି ଡାକୁଥିବା, ସେ ତୁମ ପାଇଁ ମାତ୍ର ସବୁ ପ୍ରୟାସ କରୁଛନ୍ତି।
ସା ରାମସଂକୀର୍ତନଵୀତଶୋକା ରାମସ୍ଯ ଶୋକେନ ସମାନଶୋକା। ଶରନ୍ମୁଖେନାମ୍ବୁଦଶେଷଚନ୍ଦ୍ରା ନିଶେଵ ଵୈଦେହସୁତା ବଭୂଵ
ତାପରେ, ରାମଙ୍କର କୀର୍ତ୍ତି ଶୁଣି ସୀତାଙ୍କର ଦୁଃଖ ହ୍ରାସ ପାଇଲା, ରାମଙ୍କ ଦୁଃଖରେ ସେ ଭାଗୀ ହେଲେ, ତାଙ୍କର ମୁହଁ ଶରତ ପୂର୍ଣ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ପରି ମେଘ ମଧ୍ୟରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହେଲା।
thumb|ସପ୍ତତ୍ରିଂଶଃ ସର୍ଗଃ ଶ୍ରୂଯତାମ୍|center ଶ୍ରୀମଦ୍ଵାଲ୍ମୀକିଯରାମାଯଣେ ସୁନ୍ଦରକାଣ୍ଡେ ସପ୍ତତ୍ରିଂଶଃ ସର୍ଗଃ ॥୫-
ଏବେ ସପ୍ତତ୍ରିଂଶତମ ସର୍ଗ ଶୁଣନ୍ତୁ।
ସା ସୀତା ଵଚନଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ପୂର୍ଣଚନ୍ଦ୍ରନିଭାନନା। ହନୂମନ୍ତମୁଵାଚେଦଂ ଧର୍ମାର୍ଥସହିତଂ ଵଚଃ
ପୂର୍ଣ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ପରି ମୁହଁଥିବା ସୀତା, ଏହି କଥା ଶୁଣି, ହନୁମାନଙ୍କୁ ଧର୍ମ ଓ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଏକ କଥା କହିଲେ।
ଅମୃତଂ ଵିଷସମ୍ପୃକ୍ତଂ ତ୍ଵଯା ଵାନର ଭାଷିତମ୍। ଯଚ୍ଚ ନାନ୍ଯମନା ରାମୋ ଯଚ୍ଚ ଶୋକପରାଯଣଃ
ହେ ବାନର, ତୁମ କଥା ଅମୃତ ସହିତ ବିଷ ମିଶିଥିବା ପରି; କାରଣ ରାମ ଅନ୍ୟ କାହାରି ଚିନ୍ତା କରନ୍ତି ନାହିଁ, ସେ ଦୁଃଖରେ ଡୁବିଛନ୍ତି।
ଐଶ୍ଵର୍ଯେ ଵା ସୁଵିସ୍ତୀର୍ଣେ ଵ୍ଯସନେ ଵା ସୁଦାରୁଣେ। ରଜ୍ଜ୍ଵେଵ ପୁରୁଷଂ ବଦ୍ଧ୍ଵା କୃତାନ୍ତଃ ପରିକର୍ଷତି
ଧନ-ସମୃଦ୍ଧି କିମ୍ବା ଭୟଙ୍କର ବିପଦ୍ରେ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ମୃତ୍ୟୁ ମନୁଷ୍ୟକୁ ଡୋରିରେ ବାନ୍ଧି ଟାଣିନେଇଯାଏ।
ଵିଧିର୍ନୂନମସଂହାର୍ଯଃ ପ୍ରାଣିନାଂ ପ୍ଲଵଗୋତ୍ତମ। ସୌମିତ୍ରଂ ମାଂ ଚ ରାମଂ ଚ ଵ୍ଯସନୈଃ ପଶ୍ଯ ମୋହିତାନ୍
ନିଶ୍ଚୟ ଭାଗ୍ୟକୁ କେହି ଜିତିପାରେ ନାହିଁ, ହେ ବନରାଜ; ସେଇ ଦେଖ, ଲକ୍ଷ୍ମଣ, ମୁଁ ଓ ରାମ, ସମସ୍ତେ ବିପଦରେ ଭ୍ରମିତ ହୋଇଯାଇଛୁ।
ଶୋକସ୍ଯାସ୍ଯ କଥଂ ପାରଂ ରାଘଵୋଽଧିଗମିଷ୍ଯତି। ପ୍ଲଵମାନଃ ପରିକ୍ରାନ୍ତୋ ହତନୌଃ ସାଗରେ ଯଥା
ଏହି ଦୁଃଖର ସମୁଦ୍ରର ପାରକୁ ରାଘବ କିପରି ପହଞ୍ଚିପାରିବେ, ଭାଙ୍ଗିଯାଇଥିବା ନୌକା ନେଇ ସମୁଦ୍ର ପାର ହେବା ପରି।
ରାକ୍ଷସାନାଂ ଵଧଂ କୃତ୍ଵା ସୂଦଯିତ୍ଵା ଚ ରାଵଣମ୍। ଲଙ୍କାମୁନ୍ମଥିତାଂ କୃତ୍ଵା କଦା ଦ୍ରକ୍ଷ୍ଯତି ମାଂ ପତିଃ
ରାକ୍ଷସମାନେ ଓ ରାବଣଙ୍କୁ ମାରି, ଲଙ୍କାକୁ ଧ୍ୱଂସ କରି, କେବେ ମୋ ସ୍ୱାମୀ ମୋତେ ଦେଖିପାରିବେ?
ସ ଵାଚ୍ଯଃ ସଂତ୍ଵରସ୍ଵେତି ଯାଵଦେଵ ନ ପୂର୍ଯତେ। ଅଯଂ ସଂଵତ୍ସରଃ କାଲସ୍ତାଵଦ୍ଧି ମମ ଜୀଵିତମ୍
ସେଠାରେ, 'ଶୀଘ୍ର କର' ବୋଲି ତାଙ୍କୁ କହିବା ଦରକାର, କାରଣ ଏହି ବର୍ଷ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେବା ପୂର୍ବରୁ ମୋ ଜୀବନ ଏଠି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଅଛି।
ଵର୍ତତେ ଦଶମୋ ମାସୋ ଦ୍ଵୌ ତୁ ଶେଷୌ ପ୍ଲଵଙ୍ଗମ। ରାଵଣେନ ନୃଶଂସେନ ସମଯୋ ଯଃ କୃତୋ ମମ
ଦଶମ ମାସ ଚାଲିଛି, ଦୁଇଟି ମାସ ବାକି ଅଛି, ହେ ବାନର; ଏହି ସମୟ ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ କୠରୁର ରାବଣ ମୋ ପାଇଁ ଦେଇଛି।
ଵିଭୀଷଣେନ ଚ ଭ୍ରାତ୍ରା ମମ ନିର୍ଯାତନଂ ପ୍ରତି। ଅନୁନୀତଃ ପ୍ରଯତ୍ନେନ ନ ଚ ତତ୍ କୁରୁତେ ମତିମ୍
ମୋ ଭଉଣୀପତି ବିଭୀଷଣ ମୋ ମୁକ୍ତି ପାଇଁ ବହୁତ ଚେଷ୍ଟା କରି ରାବଣଙ୍କୁ ଅନୁରୋଧ କରିଛନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ସେ ତାଙ୍କର କଥା ଶୁଣୁନାହାନ୍ତି।
ମମ ପ୍ରତିପ୍ରଦାନଂ ହି ରାଵଣସ୍ଯ ନ ରୋଚତେ। ରାଵଣଂ ମାର୍ଗତେ ସଂଖ୍ଯେ ମୃତ୍ଯୁଃ କାଲଵଶଂଗତମ୍
ରାବଣ ମୋତେ ଫେରାଇବାକୁ ଚାହୁଁନାହାନ୍ତି; ଯୁଦ୍ଧରେ ମୃତ୍ୟୁ ତାଙ୍କୁ ଖୋଜୁଛି, ସେ କାଳର ଆଧୀନ ହୋଇଯାଇଛନ୍ତି।
ଜ୍ଯେଷ୍ଠା କନ୍ଯା କଲା ନାମ ଵିଭୀଷଣସୁତା କପେ। ତଯା ମମୈତଦାଖ୍ଯାତଂ ମାତ୍ରା ପ୍ରହିତଯା ସ୍ଵଯମ୍
ହେ ବନରାଜ, ବିଭୀଷଣଙ୍କର ବଡ଼ ଝିଅ କଳା ନାମକ, ତାଙ୍କର ମାଆ ଦ୍ୱାରା ପଠାଯାଇ, ଏହି କଥା ମୋତେ ନିଜେ କହିଥିଲେ।
ଅଵିନ୍ଧ୍ଯୋ ନାମ ମେଧାଵୀ ଵିଦ୍ଵାନ୍ ରାକ୍ଷସପୁଙ୍ଗଵଃ। ଧୃତିମାଞ୍ଛୀଲଵାନ୍ ଵୃଦ୍ଧୋ ରାଵଣସ୍ଯ ସୁସମ୍ମତଃ
ଅବିନ୍ଧ୍ୟ ନାମକ ଜଣେ ବୁଦ୍ଧିମାନ, ଜ୍ଞାନୀ, ଧୈର୍ୟଶୀଳ, ଶିଳବାନ୍, ବୟସ୍କ ଓ ରାବଣଙ୍କର ପ୍ରିୟ ରାକ୍ଷସ ଅଛନ୍ତି।
ରାମାତ୍ କ୍ଷଯମନୁପ୍ରାପ୍ତଂ ରକ୍ଷସାଂ ପ୍ରତ୍ଯଚୋଦଯତ୍। ନ ଚ ତସ୍ଯ ସ ଦୁଷ୍ଟାତ୍ମା ଶୃଣୋତି ଵଚନଂ ହିତମ୍
ସେ ରାକ୍ଷସମାନେ ରାମଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ବିନାଶ ହେବେ ବୋଲି ସଚେତନ କରିଥିଲେ; କିନ୍ତୁ ସେ ଦୁଷ୍ଟ ମନ୍ତି ଲୋକ ତାଙ୍କର ଭଲ କଥା ଶୁଣୁନାହାନ୍ତି।
ଆଶଂସେଯଂ ହରିଶ୍ରେଷ୍ଠ କ୍ଷିପ୍ରଂ ମାଂ ପ୍ରାପ୍ସ୍ଯତେ ପତିଃ। ଅନ୍ତରାତ୍ମା ହି ମେ ଶୁଦ୍ଧସ୍ତସ୍ମିଂଶ୍ଚ ବହଵୋ ଗୁଣାଃ
ହେ ବନରାଜ, ମୁଁ ଆଶା କରେ ମୋ ସ୍ୱାମୀ ଶୀଘ୍ର ମୋ ପାଖକୁ ଆସିବେ; କାରଣ, ମୋ ମନ ପବିତ୍ର ଓ ସେଠି ବହୁତ ଗୁଣ ଅଛି।
ଉତ୍ସାହଃ ପୌରୁଷଂ ସତ୍ତ୍ଵମାନୃଶଂସ୍ଯଂ କୃତଜ୍ଞତା। ଵିକ୍ରମଶ୍ଚ ପ୍ରଭାଵଶ୍ଚ ସନ୍ତି ଵାନର ରାଘଵେ
ଉତ୍ସାହ, ପୌରୁଷ, ଶକ୍ତି, ଦୟା, କୃତଜ୍ଞତା, ପ୍ରାକ୍ରମ ଓ ପ୍ରଭାବ — ଏସବୁ ଗୁଣ ରାଘବଙ୍କରେ ଅଛି, ହେ ବନରାଜ।
ଚତୁର୍ଦଶ ସହସ୍ରାଣି ରାକ୍ଷସାନାଂ ଜଘାନ ଯଃ। ଜନସ୍ଥାନେ ଵିନା ଭ୍ରାତ୍ରା ଶତ୍ରୁଃ କସ୍ତସ୍ଯ ନୋଦ୍ଵିଜେତ୍
ଯିଏ ଜନସ୍ଥାନରେ ତାଙ୍କର ଭାଇ ବିନା ଚାରିଦଶ ହଜାର ରାକ୍ଷସକୁ ମାରିଦେଲେ, ସେଠି ତାଙ୍କୁ କେଉଁ ଶତ୍ରୁ ଭୟ କରିବେ ନାହିଁ?
ନ ସ ଶକ୍ଯସ୍ତୁଲଯିତୁଂ ଵ୍ଯସନୈଃ ପୁରୁଷର୍ଷଭଃ। ଅହଂ ତସ୍ଯାନୁଭାଵଜ୍ଞା ଶକ୍ରସ୍ଯେଵ ପୁଲୋମଜା
ସେ ମହାନ ପୁରୁଷ କେବେ ଦୁଃଖରେ ତୁଳନୀୟ ନୁହଁନ୍ତି; ମୁଁ ତାଙ୍କର ମହିମା ଜାଣେ, ଯେପରି ଶଚୀ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କର ଜାଣନ୍ତି।
ଶରଜାଲାଂଶୁମାନ୍ ଶୂରଃ କପେ ରାମଦିଵାକରଃ। ଶତ୍ରୁରକ୍ଷୋମଯଂ ତୋଯମୁପଶୋଷଂ ନଯିଷ୍ଯତି
ହେ ବନରାଜ, ରାମ ଦିନକର ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଓ ବୀର; ସେ ତାଙ୍କର ବାଣରେ ରାକ୍ଷସ ଶତ୍ରୁମାନେ ଥିବା ସାଗରକୁ ଶୁଖାଇଦେବେ।
ଇତି ସଂଜଲ୍ପମାନାଂ ତାଂ ରାମାର୍ଥେ ଶୋକକର୍ଶିତାମ୍। ଅଶ୍ରୁସମ୍ପୂର୍ଣଵଦନାମୁଵାଚ ହନୁମାନ୍ କପିଃ
ଏପରି ଭାବେ ରାମଙ୍କ ପାଇଁ ଶୋକରେ କ୍ଷୀଣ ଓ ଅଶ୍ରୁପୂର୍ଣ୍ଣ ମୁହଁ ନେଇ ସିତା କଥା କହୁଥିବା ବେଳେ, ବନରାଜ ହନୁମାନ ତାଙ୍କୁ କହିଲେ।
ଶ୍ରୁତ୍ଵୈଵ ଚ ଵଚୋ ମହ୍ଯଂ କ୍ଷିପ୍ରମେଷ୍ଯତି ରାଘଵଃ। ଚମୂଂ ପ୍ରକର୍ଷନ୍ ମହତୀଂ ହର୍ଯୃକ୍ଷଗଣସଂକୁଲାମ୍
ମୋ କଥା ଶୁଣିଲେ ସାଥିକେ ରାଘବ ତୁରନ୍ତ ଆସିବେ, ବନରାଜ ଓ ଭାଲୁମାନେ ଭରିଥିବା ବଡ଼ ସେନା ନେଇ।
ଅଥଵା ମୋଚଯିଷ୍ଯାମି ତ୍ଵାମଦ୍ଯୈଵ ସରାକ୍ଷସାତ୍। ଅସ୍ମାଦ୍ ଦୁଃଖାଦୁପାରୋହ ମମ ପୃଷ୍ଠମନିନ୍ଦିତେ
ନହେଲେ, ଆଜି ଏହି ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କ ହାତରୁ ତୁମକୁ ମୁକ୍ତ କରିଦେବି; ମୋ ପিঠିରେ ଚଢ଼, ଏହି ଦୁଃଖରୁ ମୁକ୍ତି ପାଅ, ହେ ନିର୍ଦୋଷା।
ତ୍ଵାଂ ତୁ ପୃଷ୍ଠଗତାଂ କୃତ୍ଵା ସଂତରିଷ୍ଯାମି ସାଗରମ୍। ଶକ୍ତିରସ୍ତି ହି ମେ ଵୋଢୁଂ ଲଙ୍କାମପି ସରାଵଣାମ୍
ତୁମକୁ ମୋ ପিঠିରେ ବସାଇ ସାଗର ଉପରେ ଚାଲିଯିବି; ମୋର ଏତେ ଶକ୍ତି ଅଛି ଯେ ରାବଣ ସହିତ ସମସ୍ତ ଲଙ୍କାକୁ ଉଠାଇପାରିବି।
ଅହଂ ପ୍ରସ୍ରଵଣସ୍ଥାଯ ରାଘଵାଯାଦ୍ଯ ମୈଥିଲି। ପ୍ରାପଯିଷ୍ଯାମି ଶକ୍ରାଯ ହଵ୍ଯଂ ହୁତମିଵାନଲଃ
ମୈଥିଲୀ, ଆଜି ମୁଁ ପ୍ରସ୍ରବଣ ପାହାଡ଼ରେ ଥିବା ରାଘବଙ୍କୁ ତୁମକୁ ପହଞ୍ଚାଇଦେବି, ଯେପରି ଅଗ୍ନି ହବିକୁ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଦେଇଥାଏ।
ଦ୍ରକ୍ଷ୍ଯସ୍ଯଦ୍ଯୈଵ ଵୈଦେହି ରାଘଵଂ ସହଲକ୍ଷ୍ମଣମ୍। ଵ୍ଯଵସାଯସମାଯୁକ୍ତଂ ଵିଷ୍ଣୁଂ ଦୈତ୍ଯଵଧେ ଯଥା
ବୈଦେହୀ, ଆଜି ତୁମେ ଦୃଢ଼ ସଙ୍କଳ୍ପ ଥିବା ଲକ୍ଷ୍ମଣ ସହିତ ରାଘବଙ୍କୁ ଦେଖିବ, ଯେପରି ବିଷ୍ଣୁ ଦାଇତ୍ୟ ବଧ ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ।
ତ୍ଵଦ୍ଦର୍ଶନକୃତୋତ୍ସାହମାଶ୍ରମସ୍ଥଂ ମହାବଲମ୍। ପୁରଂଦରମିଵାସୀନଂ ନଗରାଜସ୍ଯ ମୂର୍ଧନି
ତୁମକୁ ଦେଖି ଉତ୍ସାହିତ ଓ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଯିଏ ଆଶ୍ରମରେ ବସିଛନ୍ତି, ସେଠି ତୁମେ ତାଙ୍କୁ ଦେଖିବ, ଯେପରି ଇନ୍ଦ୍ର ପାହାଡ଼ର ଶିଖରରେ ବସିଥାନ୍ତି।
ପୃଷ୍ଠମାରୋହ ମେ ଦେଵି ମା ଵିକାଙ୍କ୍ଷସ୍ଵ ଶୋଭନେ। ଯୋଗମନ୍ଵିଚ୍ଛ ରାମେଣ ଶଶାଙ୍କେନେଵ ରୋହିଣୀ
ମୋ ପিঠିରେ ଚଢ଼, ହେ ଦେବୀ, ଭୟ କରନି, ହେ ଶୋଭାମୟୀ; ରାମଙ୍କ ସହିତ ଯୋଗ ପାଇଁ ଚେଷ୍ଟା କର, ଯେପରି ରୋହିଣୀ ଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ସହିତ।