ଏଵଂ ଵିଶ୍ଵାସିତା ସୀତା ହେତୁଭିଃ ଶୋକକର୍ଶିତା। ଉପପନ୍ନୈରଭିଜ୍ଞାନୈର୍ଦୂତଂ ତମଧିଗଚ୍ଛତି
ଏଭଳି ଯୁକ୍ତିସଂପୂର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରମାଣ ଦ୍ୱାରା ଶୋକରେ କ୍ଲାନ୍ତ ସୀତା ନିଶ୍ଚିନ୍ତ ହେଲେ, ଏବଂ ସେ ତାଙ୍କୁ ଦୂତ ବୋଲି ଚିହ୍ନିଲେ।
ଅତୁଲଂ ଚ ଗତା ହର୍ଷଂ ପ୍ରହର୍ଷେଣ ତୁ ଜାନକୀ। ନେତ୍ରାଭ୍ଯାଂ ଵକ୍ରପକ୍ଷ୍ମାଭ୍ଯାଂ ମୁମୋଚାନନ୍ଦଜଂ ଜଲମ୍
ଅପୂର୍ବ ଆନନ୍ଦରେ ଭରିଯାଇଥିବା ଜାନକୀ ତାଙ୍କର ବକ୍ର ପାଖି ଅଞ୍ଚଳ ଆଖିରୁ ଆନନ୍ଦର ଲୁହ ଝରାଇଲେ।
ଚାରୁ ତଦ୍ ଵଦନଂ ତସ୍ଯାସ୍ତାମ୍ରଶୁକ୍ଲାଯତେକ୍ଷଣମ୍। ଅଶୋଭତ ଵିଶାଲାକ୍ଷ୍ଯା ରାହୁମୁକ୍ତ ଇଵୋଡୁରାଟ୍
ତାଙ୍କର ଚମତ୍କାର ମୁହଁ, ତାମ୍ର ଓ ଧଳା ରଙ୍ଗର ବଡ଼ ଆଖି ସହିତ, ରାହୁରୁ ମୁକ୍ତ ଚନ୍ଦ୍ରମା ପରି ଦୀପ୍ତିମାନ୍ ହେଉଥିଲା।
ହନୂମନ୍ତଂ କପିଂ ଵ୍ଯକ୍ତଂ ମନ୍ଯତେ ନାନ୍ଯଥେତି ସା। ଅଥୋଵାଚ ହନୂମାଂସ୍ତାମୁତ୍ତରଂ ପ୍ରିଯଦର୍ଶନାମ୍
ସେ ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବେ ବାନର ହନୁମାନ୍ କୁ ଚିହ୍ନିଲେ, ଅନ୍ୟ କାହାରି ହୋଇପାରିବେ ନାହିଁ ବୋଲି ଭାବିଲେ। ତାପରେ ହନୁମାନ୍ ସେଇ ସୁନ୍ଦରୀଙ୍କୁ କହିଲେ।
ଏତତ୍ ତେ ସର୍ଵମାଖ୍ଯାତଂ ସମାଶ୍ଵସିହି ମୈଥିଲି। କିଂ କରୋମି କଥଂ ଵା ତେ ରୋଚତେ ପ୍ରତିଯାମ୍ଯହମ୍
ମୈଥିଲୀ, ଏସବୁ କଥା ତୁମକୁ କହିଦେଲି। ଏବେ ଆଶ୍ୱସ୍ତ ହୁଅ। ମୁଁ କଣ କରିବି, କିମ୍ବା କିପରି ତୁମେ ଚାହୁଁଛ, ମୁଁ ପଛକୁ ଯିବି?
ହତେଽସୁରେ ସଂଯତି ଶମ୍ବସାଦନେ କପିପ୍ରଵୀରେଣ ମହର୍ଷିଚୋଦନାତ୍। ତତୋଽସ୍ମି ଵାଯୁପ୍ରଭଵୋ ହି ମୈଥିଲି ପ୍ରଭାଵତସ୍ତତ୍ପ୍ରତିମଶ୍ଚ ଵାନରଃ
ମହାର୍ଷିଙ୍କ ଉତ୍ସାହରେ, ଶମ୍ଭୁଙ୍କ ଆଶ୍ରମରେ ଯୁଦ୍ଧରେ ଦାନବ ହତ୍ୟା ହେବା ପରେ, ବାନରମଧ୍ୟରେ ପ୍ରମୁଖ କେଶରୀଙ୍କ ପୁତ୍ର ଭାବରେ, ମୈଥିଲୀ, ମୁଁ ପବନର ଶକ୍ତିରୁ ଜନ୍ମ ନେଇଛି, ଏବଂ ସେଉଁଠି ମୁଁ ତାଙ୍କ ସମାନ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବାନର।
thumb|ଷଟ୍ତ୍ରିଂଶଃ ସର୍ଗଃ ଶ୍ରୂଯତାମ୍|center ଶ୍ରୀମଦ୍ଵାଲ୍ମୀକିଯରାମାଯଣେ ସୁନ୍ଦରକାଣ୍ଡେ ଷଟ୍ତ୍ରିଂଶଃ ସର୍ଗଃ ॥୫-
ସୁନ୍ଦରକାଣ୍ଡର ଛତ୍ତିଶତମ ସର୍ଗ ଏବେ ଶୁଣନ୍ତୁ।
ଭୂଯ ଏଵ ମହାତେଜା ହନୂମାନ୍ ପଵନାତ୍ମଜଃ। ଅବ୍ରଵୀତ୍ ପ୍ରଶ୍ରିତଂ ଵାକ୍ଯଂ ସୀତାପ୍ରତ୍ଯଯକାରଣାତ୍
ପୁନିଥରେ, ମହାତେଜସ୍ୱୀ ପବନପୁତ୍ର ହନୁମାନ୍, ସୀତାଙ୍କୁ ନିଶ୍ଚିତ କରିବା ପାଇଁ ନମ୍ର ଭାବରେ କଥା କହିଲେ।
ପ୍ରତ୍ଯଯାର୍ଥଂ ତଵାନୀତଂ ତେନ ଦତ୍ତଂ ମହାତ୍ମନା। ସମାଶ୍ଵସିହି ଭଦ୍ରଂ ତେ କ୍ଷୀଣଦୁଃଖଫଲା ହ୍ଯସି
ତୁମର ନିଶ୍ଚିନ୍ତିତି ପାଇଁ, ଏହା ସେ ମହାତ୍ମାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଆଣି ଦିଆଯାଇଛି। ତୁମେ ଶାନ୍ତି ରୁହ, ଭଲ ହେଉ, କାରଣ ଏବେ ତୁମର ଦୁଃଖର ଫଳ କମିଯାଇଛି।
ଗୃହୀତ୍ଵା ପ୍ରେକ୍ଷମାଣା ସା ଭର୍ତୁଃ କରଵିଭୂଷିତମ୍। ଭର୍ତାରମିଵ ସମ୍ପ୍ରାପ୍ତଂ ଜାନକୀ ମୁଦିତାଭଵତ୍
ସେ ତାଙ୍କ ସ୍ୱାମୀଙ୍କର ଚିହ୍ନ ଥିବା ଏହାକୁ ନେଇ ଦେଖିଲେ, ଜାନକୀ ଖୁସିରେ ଭରିଗଲେ, ମନେ ହେଲା ସ୍ୱାମୀ ନିଜେ ଆସିଗଲେ।
ଚାରୁ ତଦ୍ ଵଦନଂ ତସ୍ଯାସ୍ତାମ୍ରଶୁକ୍ଲାଯତେକ୍ଷଣମ୍। ବଭୂଵ ହର୍ଷୋଦଗ୍ରଂ ଚ ରାହୁମୁକ୍ତ ଇଵୋଡୁରାଟ୍
ତାଙ୍କର ସୁନ୍ଦର ମୁହଁ, ଲାଲ ଓ ଧଳା ଦୃଷ୍ଟି ସହିତ, ଅତି ଆନନ୍ଦରେ ଦୀପ୍ତିମାନ୍ ହେଲା, ଯେପରି ରାହୁ ଛାଡ଼ି ଚାନ୍ଦ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହୁଏ।
ତତଃ ସା ହ୍ରୀମତୀ ବାଲା ଭର୍ତୁଃ ସଂଦେଶହର୍ଷିତା। ପରିତୁଷ୍ଟା ପ୍ରିଯଂ କୃତ୍ଵା ପ୍ରଶଶଂସ ମହାକପିମ୍
ତାପରେ ସେ ଲଜ୍ଜାଶୀଳ ଜୁବତୀ, ସ୍ୱାମୀଙ୍କର ସନ୍ଦେଶରେ ଆନନ୍ଦିତ ହୋଇ, ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ ହେବାର ସନ୍ତୋଷରେ, ବଡ଼ ବାନରଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କଲେ।
ଵିକ୍ରାନ୍ତସ୍ତ୍ଵଂ ସମର୍ଥସ୍ତ୍ଵଂ ପ୍ରାଜ୍ଞସ୍ତ୍ଵଂ ଵାନରୋତ୍ତମ। ଯେନେଦଂ ରାକ୍ଷସପଦଂ ତ୍ଵଯୈକେନ ପ୍ରଧର୍ଷିତମ୍
ହେ ବାନରମାନ୍ୟ, ତୁମେ ଶୂର, ସମର୍ଥ ଓ ବୁଦ୍ଧିମାନ୍। ତୁମେ ଏକାକି ଏହି ରାକ୍ଷସମାନେ ରହୁଥିବା ସ୍ଥାନକୁ ଅଭିମୁଖୀନ କରିଛ।
ଶତଯୋଜନଵିସ୍ତୀର୍ଣଃ ସାଗରୋ ମକରାଲଯଃ। ଵିକ୍ରମଶ୍ଲାଘନୀଯେନ କ୍ରମତା ଗୋଷ୍ପଦୀକୃତଃ
ଶତ ଯୋଜନ ଚଉଡ଼ା, ମଗର ରହୁଥିବା ସାଗରକୁ, ତୁମର ଶୂରତାରେ ଏପରି ଚାଲିଗଲା, ଯେପରି ଗାଈର ଖୁରର ଚିହ୍ନ।
ନହି ତ୍ଵାଂ ପ୍ରାକୃତଂ ମନ୍ଯେ ଵାନରଂ ଵାନରର୍ଷଭ। ଯସ୍ଯ ତେ ନାସ୍ତି ସଂତ୍ରାସୋ ରାଵଣାଦପି ସମ୍ଭ୍ରମଃ
ମୁଁ ତୁମକୁ ସାଧାରଣ ବାନର ଭାବିନାହିଁ, ହେ ବାନରମାନ୍ୟ, କାରଣ ତୁମେ ରାବଣଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଭୟ କରୁନାହଁ।
ଅର୍ହସେ ଚ କପିଶ୍ରେଷ୍ଠ ମଯା ସମଭିଭାଷିତୁମ୍। ଯଦ୍ଯସି ପ୍ରେଷିତସ୍ତେନ ରାମେଣ ଵିଦିତାତ୍ମନା
ହେ ବାନରମାନ୍ୟ, ଯଦି ତୁମେ ନିଜକୁ ଜଣିଥିବା ରାମଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପଠାଯାଇଛ, ତେବେ ମୁଁ ତୁମ ସହ କଥା ହେବାକୁ ଯୋଗ୍ୟ।
ପ୍ରେଷଯିଷ୍ଯତି ଦୁର୍ଧର୍ଷୋ ରାମୋ ନହ୍ଯପରୀକ୍ଷିତମ୍। ପରାକ୍ରମମଵିଜ୍ଞାଯ ମତ୍ସକାଶଂ ଵିଶେଷତଃ
ଅଜୟ ରାମ କେବେ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କ ଶକ୍ତି ଜାଣିନଥିବା କାହାକୁ, ବିଶେଷ କରି ମୋ ପାଖକୁ, ପଠାଇବେ ନାହିଁ।
ଦିଷ୍ଟ୍ଯା ଚ କୁଶଲୀ ରାମୋ ଧର୍ମାତ୍ମା ସତ୍ଯସଂଗରଃ। ଲକ୍ଷ୍ମଣଶ୍ଚ ମହାତେଜାଃ ସୁମିତ୍ରାନନ୍ଦଵର୍ଧନଃ
ଭାଗ୍ୟରେ, ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ଓ ସତ୍ୟବାନ୍ ରାମ ସୁସ୍ଥ ଅଛନ୍ତି; ଏବଂ ମହାଶକ୍ତିଶାଳୀ, ସୁମିତ୍ରାଙ୍କ ଆନନ୍ଦ ବଢ଼ାଇଥିବା ଲକ୍ଷ୍ମଣ ମଧ୍ୟ।
କୁଶଲୀ ଯଦି କାକୁତ୍ସ୍ଥଃ କିଂ ନ ସାଗରମେଖଲାମ୍। ମହୀଂ ଦହତି କୋପେନ ଯୁଗାନ୍ତାଗ୍ନିରିଵୋତ୍ଥିତଃ
ଯଦି କକୁତ୍ସ୍ଥ ସୁସ୍ଥ ଅଛନ୍ତି, ତେବେ ସେ କାହିଁକି ସାଗରରେ ଘେରାଯାଇଥିବା ପୃଥିବୀକୁ, ଯୁଗାନ୍ତର ଅଗ୍ନି ପରି କ୍ରୋଧରେ ଜଳାଇ ଦେଉନାହଁ?
ଅଥଵା ଶକ୍ତିମନ୍ତୌ ତୌ ସୁରାଣାମପି ନିଗ୍ରହେ। ମମୈଵ ତୁ ନ ଦୁଃଖାନାମସ୍ତି ମନ୍ଯେ ଵିପର୍ଯଯଃ
କିମ୍ବା, ସେମାନେ ଦେବତାମାନେକୁ ମଧ୍ୟ ଜିତିପାରିବେ, ତଥାପି ମୋ ଦୁଃଖରେ କୌଣସି ପରିବର୍ତ୍ତନ ହେବାକୁ ମୁଁ ଭାବୁନାହିଁ।
କଚ୍ଚିନ୍ନ ଵ୍ଯଥତେ ରାମଃ କଚ୍ଚିନ୍ନ ପରିତପ୍ଯତେ। ଉତ୍ତରାଣି ଚ କାର୍ଯାଣି କୁରୁତେ ପୁରୁଷୋତ୍ତମଃ
ମୁଁ ଆଶା କରେ ରାମ ଦୁଃଖିତ ନୁହଁନ୍ତି, ଚିନ୍ତା କରୁନାହଁନ୍ତି, ଏବଂ ସେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପୁରୁଷ ଆବଶ୍ୟକ କାମ କରୁଛନ୍ତି।
କଚ୍ଚିନ୍ନ ଦୀନଃ ସମ୍ଭ୍ରାନ୍ତଃ କାର୍ଯେଷୁ ଚ ନ ମୁହ୍ଯତି। କଚ୍ଚିତ୍ ପୁରୁଷକାର୍ଯାଣି କୁରୁତେ ନୃପତେଃ ସୁତଃ
ମୁଁ ଆଶା କରେ ସେ ଦୁଃଖିତ କିମ୍ବା ଭ୍ରମିତ ନୁହଁନ୍ତି, କାମ କରିବାବେଳେ ମନ ହାରନାହଁନ୍ତି; ଏବଂ ରାଜାଙ୍କ ପୁଅ ପୁରୁଷର କାମ କରୁଛନ୍ତି।
ଦ୍ଵିଵିଧଂ ତ୍ରିଵିଧୋପାଯମୁପାଯମପି ସେଵତେ। ଵିଜିଗୀଷୁଃ ସୁହୃତ୍ କଚ୍ଚିନ୍ମିତ୍ରେଷୁ ଚ ପରଂତପଃ
ମୁଁ ଆଶା କରେ ଶତ୍ରୁଦମକ ଯୋଦ୍ଧା, ଜିତିବାକୁ ଇଚ୍ଛୁକ ଓ ବନ୍ଧୁମାନେ ପ୍ରତି ମିତ୍ରତାପୂର୍ଣ୍ଣ, ଦୁଇ ପ୍ରକାର ଓ ତିନି ପ୍ରକାର ଉପାୟ ବ୍ୟବହାର କରୁଛନ୍ତି।
କଚ୍ଚିନ୍ମିତ୍ରାଣି ଲଭତେଽମିତ୍ରୈଶ୍ଚାପ୍ଯଭିଗମ୍ଯତେ। କଚ୍ଚିତ୍ କଲ୍ଯାଣମିତ୍ରଶ୍ଚ ମିତ୍ରୈଶ୍ଚାପି ପୁରସ୍କୃତଃ
ମୁଁ ଆଶା କରେ ସେ ବନ୍ଧୁ ଲାଭ କରୁଛନ୍ତି, ଶତ୍ରୁମାନେ ମଧ୍ୟ ସେଠାକୁ ଆସୁଛନ୍ତି; ଏବଂ ସେ ନିଜ ବନ୍ଧୁ ଓ ଏକ ଭଲ ସାଥୀ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ମାନିତ ହୁଅନ୍ତି।
କଚ୍ଚିଦାଶାସ୍ତି ଦେଵାନାଂ ପ୍ରସାଦଂ ପାର୍ଥିଵାତ୍ମଜଃ। କଚ୍ଚିତ୍ ପୁରୁଷକାରଂ ଚ ଦୈଵଂ ଚ ପ୍ରତିପଦ୍ଯତେ
ମୁଁ ଆଶା କରେ ରାଜପୁତ୍ର ଦେବତାମାନେର କୃପା ଆଶା କରୁଛନ୍ତି, ଏବଂ ମନୁଷ୍ୟର ଚେଷ୍ଟା ଓ ଭାଗ୍ୟ ଦୁହିଁକୁ ଆଶ୍ରୟ କରୁଛନ୍ତି।
କଚ୍ଚିନ୍ନ ଵିଗତସ୍ନେହୋ ଵିଵାସାନ୍ମଯି ରାଘଵଃ। କଚ୍ଚିନ୍ମାଂ ଵ୍ଯସନାଦସ୍ମାନ୍ମୋକ୍ଷଯିଷ୍ଯତି ରାଘଵଃ
ମୁଁ ଆଶା କରେ ବନ୍ଧ୍ୟତାରେ ରାଘବଙ୍କର ମୋ ପ୍ରତି ସ୍ନେହ କମିଯାଇନାହିଁ; ଏବଂ ରାଘବ ମୋତେ ଏହି ବିପଦରୁ ଉଦ୍ଧାର କରିବେ।
ସୁଖାନାମୁଚିତୋ ନିତ୍ଯମସୁଖାନାମନୂଚିତଃ। ଦୁଃଖମୁତ୍ତରମାସାଦ୍ଯ କଚ୍ଚିଦ୍ ରାମୋ ନ ସୀଦତି
ସଦା ସୁଖରେ ଅଭ୍ୟସ୍ତ ଓ ଦୁଃଖରେ ଅନଭିଜ୍ଞ ଥିବା ରାମଚନ୍ଦ୍ର, ବଡ଼ କଷ୍ଟ ଆସିଲେ କାହିଁକି ମନ ଭାଙ୍ଗି ନପଡ଼ନ୍ତି ତାହା ଆଶା କରେ।
କୌସଲ୍ଯାଯାସ୍ତଥା କଚ୍ଚିତ୍ ସୁମିତ୍ରାଯାସ୍ତଥୈଵ ଚ। ଅଭୀକ୍ଷ୍ଣଂ ଶ୍ରୂଯତେ କଚ୍ଚିତ୍ କୁଶଲଂ ଭରତସ୍ଯ ଚ
କୌଶଲ୍ୟା ଓ ସୁମିତ୍ରାଙ୍କ ବିଷୟରେ, ଏବଂ ଭରତଙ୍କ ସମ୍ବନ୍ଧରେ ମଧ୍ୟ, ସଦା ଭଲ ଖବର ଶୁଣିବାକୁ ମିଳୁଥାଏ କି ନାହିଁ ଆଶା କରେ।
ମନ୍ନିମିତ୍ତେନ ମାନାର୍ହଃ କଚ୍ଚିଚ୍ଛୋକେନ ରାଘଵଃ। କଚ୍ଚିନ୍ନାନ୍ଯମନା ରାମଃ କଚ୍ଚିନ୍ମାଂ ତାରଯିଷ୍ଯତି
ମୋ ଦ୍ୱାରା ମାନ୍ୟ ରାଘବ କେଉଁସି ଦୁଃଖରେ ମନ ହରାଇ ନଥାନ୍ତି ତ ଆଶା କରେ, ରାମଙ୍କ ମନ ଅନ୍ୟ କଉଁଠି ନ ଥାଉ, ଏବଂ ସେ ମୋତେ ଉଦ୍ଧାର କରିବେ ବୋଲି ଆଶା କରେ।
କଚ୍ଚିଦକ୍ଷୌହିଣୀଂ ଭୀମାଂ ଭରତୋ ଭ୍ରାତୃଵତ୍ସଲଃ। ଧ୍ଵଜିନୀଂ ମନ୍ତ୍ରିଭିର୍ଗୁପ୍ତାଂ ପ୍ରେଷଯିଷ୍ଯତି ମତ୍କୃତେ
ଭାଇ ପ୍ରତି ପ୍ରେମିକ ଭରତ, ମୋ ପାଇଁ ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ ରକ୍ଷା କରୁଥିବା ଭୟଙ୍କର ବଡ଼ ସେନା ପଠାଇବେ ବୋଲି ଆଶା କରେ।