ସୁଗ୍ରୀଵସଚିଵଂ ଦେଵି ବୁଦ୍ଧ୍ଯସ୍ଵ ପଵନାତ୍ମଜମ୍। କୁଶଲୀ ତଵ କାକୁତ୍ସ୍ଥଃ ସର୍ଵଶସ୍ତ୍ରଭୃତାଂ ଵରଃ
ଦେବୀ, ମୁଁ ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କର ମନ୍ତ୍ରୀ, ପବନପୁତ୍ର ହେବାକୁ ଜାଣନ୍ତୁ। ତୁମର ସ୍ୱାମୀ, ସମସ୍ତ ଶସ୍ତ୍ରଧାରୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସ୍ରେଷ୍ଠ, ସୁସ୍ଥ ଅଛନ୍ତି।
ଗୁରୋରାରାଧନେ ଯୁକ୍ତୋ ଲକ୍ଷ୍ମଣଃ ଶୁଭଲକ୍ଷଣଃ। ତସ୍ଯ ଵୀର୍ଯଵତୋ ଦେଵି ଭର୍ତୁସ୍ତଵ ହିତେ ରତଃ
ଶୁଭ ଲକ୍ଷଣ ଥିବା ଲକ୍ଷ୍ମଣ ନିଜ ଭାଇଙ୍କ ସେବାରେ ନିଷ୍ଠାବାନ। ଦେବୀ, ସେ ତୁମର ପ୍ରଭଳ ସ୍ୱାମୀଙ୍କ ମଙ୍ଗଳରେ ସଦା ଲାଗି ରହିଛନ୍ତି।
ଅହମେକସ୍ତୁ ସମ୍ପ୍ରାପ୍ତଃ ସୁଗ୍ରୀଵଵଚନାଦିହ। ମଯେଯମସହାଯେନ ଚରତା କାମରୂପିଣା
କିନ୍ତୁ ମୁଁ ଏଠାକୁ ଏକା ଆସିଛି, ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ। ମୁଁ ଏଠିକୁ ନିଜେ ଇଚ୍ଛାର ଆକାର ଧାରଣ କରି, ସହାୟ ବିନା ଘୁଞ୍ଚିଘୁଞ୍ଚି ଆସିଛି।
ଦକ୍ଷିଣା ଦିଗନୁକ୍ରାନ୍ତା ତ୍ଵନ୍ମାର୍ଗଵିଚଯୈଷିଣା। ଦିଷ୍ଟ୍ଯାହଂ ହରିସୈନ୍ଯାନାଂ ତ୍ଵନ୍ନାଶମନୁଶୋଚତାମ୍
ମୁଁ ତୁମ ପଥ ଖୋଜିବାକୁ ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗ ଚାରିଅଛି। ଭାଗ୍ୟବଶତଃ, ମୁଁ ସେହି ବାନର ସେନାକୁ ଦେଖିଲି, ଯେଉଁମାନେ ତୁମ ନଷ୍ଟ ହେବାକୁ ଦୁଃଖିତ ଥିଲେ।
ଅପନେଷ୍ଯାମି ସଂତାପଂ ତଵାଧିଗମଶାସନାତ୍। ଦିଷ୍ଟ୍ଯା ହି ନ ମମ ଵ୍ଯର୍ଥଂ ସାଗରସ୍ଯେହ ଲଙ୍ଘନମ୍
ତୁମକୁ ଖୋଜିବା ଆଦେଶ ମିଳିଥିବାରୁ, ମୁଁ ତୁମ ଦୁଃଖ ଦୂର କରିବି। ଭାଗ୍ୟରେ, ଏଠି ସାଗର ଲଂଘିବା ମୋର ବ୍ୟର୍ଥ ହୋଇନାହିଁ।
ପ୍ରାପ୍ସ୍ଯାମ୍ଯହମିଦଂ ଦେଵି ତ୍ଵଦ୍ଦର୍ଶନକୃତଂ ଯଶଃ। ରାଘଵଶ୍ଚ ମହାଵୀର୍ଯଃ କ୍ଷିପ୍ରଂ ତ୍ଵାମଭିପତ୍ସ୍ଯତେ
ଦେବୀ, ମୁଁ ତୁମକୁ ଦେଖିବା ଦ୍ୱାରା ଏହି କୀର୍ତ୍ତି ଲାଭ କରିବି। ଏବଂ ମହାବଳୀ ରାଘବ ଶୀଘ୍ର ତୁମ ପାଖକୁ ଆସିବେ।
ସପୁତ୍ରବାନ୍ଧଵଂ ହତ୍ଵା ରାଵଣଂ ରାକ୍ଷସାଧିପମ୍। ମାଲ୍ଯଵାନ୍ ନାମ ଵୈଦେହି ଗିରୀଣାମୁତ୍ତମୋ ଗିରିଃ
ରାକ୍ଷସମୁକ୍ତ ରାବଣଙ୍କୁ, ସେଠି ତାଙ୍କ ପୁଅ ଓ ବାନ୍ଧବମାନେ ସହିତ ହତ୍ୟା କରିବା ପରେ— ଓ ବୈଦେହୀ, ଗିରିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମାଲ୍ୟବାନ୍ ନାମକ ଏକ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପାହାଡ଼ ଅଛି।
ତତୋ ଗଚ୍ଛତି ଗୋକର୍ଣଂ ପର୍ଵତଂ କେସରୀ ହରିଃ। ସ ଚ ଦେଵର୍ଷିଭିର୍ଦିଷ୍ଟଃ ପିତା ମମ ମହାକପିଃ। ତୀର୍ଥେ ନଦୀପତେଃ ପୁଣ୍ଯେ ଶମ୍ବସାଦନମୁଦ୍ଧରନ୍
ସେଠାରୁ, ବାନର କେଶରୀ, ମୋର ପିତା, ଦେବଋଷିମାନଙ୍କ ଆଦେଶରେ ଗୋକର୍ଣ୍ଣ ପାହାଡ଼କୁ ଗଲେ। ନଦୀର ତୀରରେ ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନରେ, ସେ ଶମ୍ଭୁଙ୍କ ଆଶ୍ରମକୁ ପୁନଃ ସ୍ଥାପିତ କଲେ।
ଯସ୍ଯାହଂ ହରିଣଃ କ୍ଷେତ୍ରେ ଜାତୋ ଵାତେନ ମୈଥିଲି। ହନୂମାନିତି ଵିଖ୍ଯାତୋ ଲୋକେ ସ୍ଵେନୈଵ କର୍ମଣା
ମୈଥିଲୀ, ସେଇ ବାନର ଭୂମିରେ, ପବନ ଦ୍ୱାରା ମୋର ଜନ୍ମ ହୋଇଥିଲା। ମୁଁ ନିଜ କାର୍ଯ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ଲୋକରେ ହନୁମାନ୍ ଭାବେ ପରିଚିତ।
ଵିଶ୍ଵାସାର୍ଥଂ ତୁ ଵୈଦେହି ଭର୍ତୁରୁକ୍ତା ମଯା ଗୁଣାଃ। ଅଚିରାତ୍ ତ୍ଵାମିତୋ ଦେଵି ରାଘଵୋ ନଯିତା ଧ୍ରୁଵମ୍
ବୈଦେହୀ, ତୁମର ଭରସା ପାଇଁ ମୁଁ ତୁମ ସ୍ୱାମୀଙ୍କ ଗୁଣ କହିଛି। ଦେବୀ, ଶୀଘ୍ର ରାଘବ ନିଶ୍ଚିତ ତୁମକୁ ଏଠାରୁ ନେଇଯିବେ।
ଏଵଂ ଵିଶ୍ଵାସିତା ସୀତା ହେତୁଭିଃ ଶୋକକର୍ଶିତା। ଉପପନ୍ନୈରଭିଜ୍ଞାନୈର୍ଦୂତଂ ତମଧିଗଚ୍ଛତି
ଏଭଳି ଯୁକ୍ତିସଂପୂର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରମାଣ ଦ୍ୱାରା ଶୋକରେ କ୍ଲାନ୍ତ ସୀତା ନିଶ୍ଚିନ୍ତ ହେଲେ, ଏବଂ ସେ ତାଙ୍କୁ ଦୂତ ବୋଲି ଚିହ୍ନିଲେ।
ଅତୁଲଂ ଚ ଗତା ହର୍ଷଂ ପ୍ରହର୍ଷେଣ ତୁ ଜାନକୀ। ନେତ୍ରାଭ୍ଯାଂ ଵକ୍ରପକ୍ଷ୍ମାଭ୍ଯାଂ ମୁମୋଚାନନ୍ଦଜଂ ଜଲମ୍
ଅପୂର୍ବ ଆନନ୍ଦରେ ଭରିଯାଇଥିବା ଜାନକୀ ତାଙ୍କର ବକ୍ର ପାଖି ଅଞ୍ଚଳ ଆଖିରୁ ଆନନ୍ଦର ଲୁହ ଝରାଇଲେ।
ଚାରୁ ତଦ୍ ଵଦନଂ ତସ୍ଯାସ୍ତାମ୍ରଶୁକ୍ଲାଯତେକ୍ଷଣମ୍। ଅଶୋଭତ ଵିଶାଲାକ୍ଷ୍ଯା ରାହୁମୁକ୍ତ ଇଵୋଡୁରାଟ୍
ତାଙ୍କର ଚମତ୍କାର ମୁହଁ, ତାମ୍ର ଓ ଧଳା ରଙ୍ଗର ବଡ଼ ଆଖି ସହିତ, ରାହୁରୁ ମୁକ୍ତ ଚନ୍ଦ୍ରମା ପରି ଦୀପ୍ତିମାନ୍ ହେଉଥିଲା।
ହନୂମନ୍ତଂ କପିଂ ଵ୍ଯକ୍ତଂ ମନ୍ଯତେ ନାନ୍ଯଥେତି ସା। ଅଥୋଵାଚ ହନୂମାଂସ୍ତାମୁତ୍ତରଂ ପ୍ରିଯଦର୍ଶନାମ୍
ସେ ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବେ ବାନର ହନୁମାନ୍ କୁ ଚିହ୍ନିଲେ, ଅନ୍ୟ କାହାରି ହୋଇପାରିବେ ନାହିଁ ବୋଲି ଭାବିଲେ। ତାପରେ ହନୁମାନ୍ ସେଇ ସୁନ୍ଦରୀଙ୍କୁ କହିଲେ।
ଏତତ୍ ତେ ସର୍ଵମାଖ୍ଯାତଂ ସମାଶ୍ଵସିହି ମୈଥିଲି। କିଂ କରୋମି କଥଂ ଵା ତେ ରୋଚତେ ପ୍ରତିଯାମ୍ଯହମ୍
ମୈଥିଲୀ, ଏସବୁ କଥା ତୁମକୁ କହିଦେଲି। ଏବେ ଆଶ୍ୱସ୍ତ ହୁଅ। ମୁଁ କଣ କରିବି, କିମ୍ବା କିପରି ତୁମେ ଚାହୁଁଛ, ମୁଁ ପଛକୁ ଯିବି?
ହତେଽସୁରେ ସଂଯତି ଶମ୍ବସାଦନେ କପିପ୍ରଵୀରେଣ ମହର୍ଷିଚୋଦନାତ୍। ତତୋଽସ୍ମି ଵାଯୁପ୍ରଭଵୋ ହି ମୈଥିଲି ପ୍ରଭାଵତସ୍ତତ୍ପ୍ରତିମଶ୍ଚ ଵାନରଃ
ମହାର୍ଷିଙ୍କ ଉତ୍ସାହରେ, ଶମ୍ଭୁଙ୍କ ଆଶ୍ରମରେ ଯୁଦ୍ଧରେ ଦାନବ ହତ୍ୟା ହେବା ପରେ, ବାନରମଧ୍ୟରେ ପ୍ରମୁଖ କେଶରୀଙ୍କ ପୁତ୍ର ଭାବରେ, ମୈଥିଲୀ, ମୁଁ ପବନର ଶକ୍ତିରୁ ଜନ୍ମ ନେଇଛି, ଏବଂ ସେଉଁଠି ମୁଁ ତାଙ୍କ ସମାନ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବାନର।
thumb|ଷଟ୍ତ୍ରିଂଶଃ ସର୍ଗଃ ଶ୍ରୂଯତାମ୍|center ଶ୍ରୀମଦ୍ଵାଲ୍ମୀକିଯରାମାଯଣେ ସୁନ୍ଦରକାଣ୍ଡେ ଷଟ୍ତ୍ରିଂଶଃ ସର୍ଗଃ ॥୫-
ସୁନ୍ଦରକାଣ୍ଡର ଛତ୍ତିଶତମ ସର୍ଗ ଏବେ ଶୁଣନ୍ତୁ।
ଭୂଯ ଏଵ ମହାତେଜା ହନୂମାନ୍ ପଵନାତ୍ମଜଃ। ଅବ୍ରଵୀତ୍ ପ୍ରଶ୍ରିତଂ ଵାକ୍ଯଂ ସୀତାପ୍ରତ୍ଯଯକାରଣାତ୍
ପୁନିଥରେ, ମହାତେଜସ୍ୱୀ ପବନପୁତ୍ର ହନୁମାନ୍, ସୀତାଙ୍କୁ ନିଶ୍ଚିତ କରିବା ପାଇଁ ନମ୍ର ଭାବରେ କଥା କହିଲେ।
ପ୍ରତ୍ଯଯାର୍ଥଂ ତଵାନୀତଂ ତେନ ଦତ୍ତଂ ମହାତ୍ମନା। ସମାଶ୍ଵସିହି ଭଦ୍ରଂ ତେ କ୍ଷୀଣଦୁଃଖଫଲା ହ୍ଯସି
ତୁମର ନିଶ୍ଚିନ୍ତିତି ପାଇଁ, ଏହା ସେ ମହାତ୍ମାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଆଣି ଦିଆଯାଇଛି। ତୁମେ ଶାନ୍ତି ରୁହ, ଭଲ ହେଉ, କାରଣ ଏବେ ତୁମର ଦୁଃଖର ଫଳ କମିଯାଇଛି।
ଗୃହୀତ୍ଵା ପ୍ରେକ୍ଷମାଣା ସା ଭର୍ତୁଃ କରଵିଭୂଷିତମ୍। ଭର୍ତାରମିଵ ସମ୍ପ୍ରାପ୍ତଂ ଜାନକୀ ମୁଦିତାଭଵତ୍
ସେ ତାଙ୍କ ସ୍ୱାମୀଙ୍କର ଚିହ୍ନ ଥିବା ଏହାକୁ ନେଇ ଦେଖିଲେ, ଜାନକୀ ଖୁସିରେ ଭରିଗଲେ, ମନେ ହେଲା ସ୍ୱାମୀ ନିଜେ ଆସିଗଲେ।
ଚାରୁ ତଦ୍ ଵଦନଂ ତସ୍ଯାସ୍ତାମ୍ରଶୁକ୍ଲାଯତେକ୍ଷଣମ୍। ବଭୂଵ ହର୍ଷୋଦଗ୍ରଂ ଚ ରାହୁମୁକ୍ତ ଇଵୋଡୁରାଟ୍
ତାଙ୍କର ସୁନ୍ଦର ମୁହଁ, ଲାଲ ଓ ଧଳା ଦୃଷ୍ଟି ସହିତ, ଅତି ଆନନ୍ଦରେ ଦୀପ୍ତିମାନ୍ ହେଲା, ଯେପରି ରାହୁ ଛାଡ଼ି ଚାନ୍ଦ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହୁଏ।
ତତଃ ସା ହ୍ରୀମତୀ ବାଲା ଭର୍ତୁଃ ସଂଦେଶହର୍ଷିତା। ପରିତୁଷ୍ଟା ପ୍ରିଯଂ କୃତ୍ଵା ପ୍ରଶଶଂସ ମହାକପିମ୍
ତାପରେ ସେ ଲଜ୍ଜାଶୀଳ ଜୁବତୀ, ସ୍ୱାମୀଙ୍କର ସନ୍ଦେଶରେ ଆନନ୍ଦିତ ହୋଇ, ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ ହେବାର ସନ୍ତୋଷରେ, ବଡ଼ ବାନରଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କଲେ।
ଵିକ୍ରାନ୍ତସ୍ତ୍ଵଂ ସମର୍ଥସ୍ତ୍ଵଂ ପ୍ରାଜ୍ଞସ୍ତ୍ଵଂ ଵାନରୋତ୍ତମ। ଯେନେଦଂ ରାକ୍ଷସପଦଂ ତ୍ଵଯୈକେନ ପ୍ରଧର୍ଷିତମ୍
ହେ ବାନରମାନ୍ୟ, ତୁମେ ଶୂର, ସମର୍ଥ ଓ ବୁଦ୍ଧିମାନ୍। ତୁମେ ଏକାକି ଏହି ରାକ୍ଷସମାନେ ରହୁଥିବା ସ୍ଥାନକୁ ଅଭିମୁଖୀନ କରିଛ।
ଶତଯୋଜନଵିସ୍ତୀର୍ଣଃ ସାଗରୋ ମକରାଲଯଃ। ଵିକ୍ରମଶ୍ଲାଘନୀଯେନ କ୍ରମତା ଗୋଷ୍ପଦୀକୃତଃ
ଶତ ଯୋଜନ ଚଉଡ଼ା, ମଗର ରହୁଥିବା ସାଗରକୁ, ତୁମର ଶୂରତାରେ ଏପରି ଚାଲିଗଲା, ଯେପରି ଗାଈର ଖୁରର ଚିହ୍ନ।
ନହି ତ୍ଵାଂ ପ୍ରାକୃତଂ ମନ୍ଯେ ଵାନରଂ ଵାନରର୍ଷଭ। ଯସ୍ଯ ତେ ନାସ୍ତି ସଂତ୍ରାସୋ ରାଵଣାଦପି ସମ୍ଭ୍ରମଃ
ମୁଁ ତୁମକୁ ସାଧାରଣ ବାନର ଭାବିନାହିଁ, ହେ ବାନରମାନ୍ୟ, କାରଣ ତୁମେ ରାବଣଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଭୟ କରୁନାହଁ।
ଅର୍ହସେ ଚ କପିଶ୍ରେଷ୍ଠ ମଯା ସମଭିଭାଷିତୁମ୍। ଯଦ୍ଯସି ପ୍ରେଷିତସ୍ତେନ ରାମେଣ ଵିଦିତାତ୍ମନା
ହେ ବାନରମାନ୍ୟ, ଯଦି ତୁମେ ନିଜକୁ ଜଣିଥିବା ରାମଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପଠାଯାଇଛ, ତେବେ ମୁଁ ତୁମ ସହ କଥା ହେବାକୁ ଯୋଗ୍ୟ।
ପ୍ରେଷଯିଷ୍ଯତି ଦୁର୍ଧର୍ଷୋ ରାମୋ ନହ୍ଯପରୀକ୍ଷିତମ୍। ପରାକ୍ରମମଵିଜ୍ଞାଯ ମତ୍ସକାଶଂ ଵିଶେଷତଃ
ଅଜୟ ରାମ କେବେ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କ ଶକ୍ତି ଜାଣିନଥିବା କାହାକୁ, ବିଶେଷ କରି ମୋ ପାଖକୁ, ପଠାଇବେ ନାହିଁ।
ଦିଷ୍ଟ୍ଯା ଚ କୁଶଲୀ ରାମୋ ଧର୍ମାତ୍ମା ସତ୍ଯସଂଗରଃ। ଲକ୍ଷ୍ମଣଶ୍ଚ ମହାତେଜାଃ ସୁମିତ୍ରାନନ୍ଦଵର୍ଧନଃ
ଭାଗ୍ୟରେ, ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ଓ ସତ୍ୟବାନ୍ ରାମ ସୁସ୍ଥ ଅଛନ୍ତି; ଏବଂ ମହାଶକ୍ତିଶାଳୀ, ସୁମିତ୍ରାଙ୍କ ଆନନ୍ଦ ବଢ଼ାଇଥିବା ଲକ୍ଷ୍ମଣ ମଧ୍ୟ।
କୁଶଲୀ ଯଦି କାକୁତ୍ସ୍ଥଃ କିଂ ନ ସାଗରମେଖଲାମ୍। ମହୀଂ ଦହତି କୋପେନ ଯୁଗାନ୍ତାଗ୍ନିରିଵୋତ୍ଥିତଃ
ଯଦି କକୁତ୍ସ୍ଥ ସୁସ୍ଥ ଅଛନ୍ତି, ତେବେ ସେ କାହିଁକି ସାଗରରେ ଘେରାଯାଇଥିବା ପୃଥିବୀକୁ, ଯୁଗାନ୍ତର ଅଗ୍ନି ପରି କ୍ରୋଧରେ ଜଳାଇ ଦେଉନାହଁ?
ଅଥଵା ଶକ୍ତିମନ୍ତୌ ତୌ ସୁରାଣାମପି ନିଗ୍ରହେ। ମମୈଵ ତୁ ନ ଦୁଃଖାନାମସ୍ତି ମନ୍ଯେ ଵିପର୍ଯଯଃ
କିମ୍ବା, ସେମାନେ ଦେବତାମାନେକୁ ମଧ୍ୟ ଜିତିପାରିବେ, ତଥାପି ମୋ ଦୁଃଖରେ କୌଣସି ପରିବର୍ତ୍ତନ ହେବାକୁ ମୁଁ ଭାବୁନାହିଁ।