ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଭ୍ରାତୃଵଧଂ କୋପାଦିଦଂ ଵଚନମବ୍ରଵୀତ୍। ଯଵୀଯାନ୍ କେନ ମେ ଭ୍ରାତା ହତଃ କ୍ଵ ଚ ନିପାତିତଃ
ସେ ଜଣେ ଭାଇଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ଶୁଣି ରାଗରେ ପଚାରିଲେ: 'ମୋ ଛୋଟ ଭାଇ କିଏ ମାରିଦେଲା, କେଉଁଠି ସେ ପଡ଼ିଲା?'
ଏତଦାଖ୍ଯାତୁମିଚ୍ଛାମି ଭଵଦ୍ଭିର୍ଵାନରୋତ୍ତମାଃ। ଅଙ୍ଗଦୋଽକଥଯତ୍ ତସ୍ଯ ଜନସ୍ଥାନେ ମହଦ୍ଵଧମ୍
'ମୁଁ ଏହା ତୁମମାନେଠାରୁ ଶୁଣିବାକୁ ଚାହେଁ, ବାନର ଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ,' ବୋଲି ସେ କହିଲେ; ତେବେ ଅଙ୍ଗଦ ଜନସ୍ଥାନରେ ଘଟିଥିବା ବଡ଼ ହତ୍ୟା ବିଷୟରେ କହିଲେ।
ରକ୍ଷସା ଭୀମରୂପେଣ ତ୍ଵାମୁଦ୍ଦିଶ୍ଯ ଯଥାର୍ଥତଃ। ଜଟାଯୋସ୍ତୁ ଵଧଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଦୁଃଖିତଃ ସୋଽରୁଣାତ୍ମଜଃ
ତୁମ ପାଇଁ, ଏବଂ ଯଥାଘଟିଥିଲା, ଭୟଙ୍କର ରାକ୍ଷସ ଦ୍ୱାରା ଜଟାୟୁଙ୍କ ହତ୍ୟା ବିଷୟରେ ଶୁଣି, ଅରୁଣଙ୍କ ପୁତ୍ର ସମ୍ପାତି ଦୁଃଖିତ ହେଲେ।
ତ୍ଵାମାହ ସ ଵରାରୋହେ ଵସନ୍ତୀଂ ରାଵଣାଲଯେ। ତସ୍ଯ ତଦ୍ ଵଚନଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ସମ୍ପାତେଃ ପ୍ରୀତିଵର୍ଧନମ୍
ସେ ତୁମକୁ, ହେ ସୁନ୍ଦରୀ, ରାବଣଙ୍କ ଘରେ ରହୁଥିବାବେଳେ କଥା କହିଥିଲେ; ସେଇ କଥା ଶୁଣି ସମ୍ପାତିଙ୍କର ଅନେକ ଆନନ୍ଦ ହେଲା।
ଅଙ୍ଗଦପ୍ରମୁଖାଃ ସର୍ଵେ ତତଃ ପ୍ରସ୍ଥାପିତା ଵଯମ୍। ଵିନ୍ଧ୍ଯାଦୁତ୍ଥାଯ ସମ୍ପ୍ରାପ୍ତାଃ ସାଗରସ୍ଯାନ୍ତମୁତ୍ତମମ୍
ତାପରେ ଅଙ୍ଗଦଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ଆମେ ସମସ୍ତେ ଯାତ୍ରା କଲୁ; ଭିନ୍ଧ୍ୟ ପର୍ବତରୁ ଉଠି ସମୁଦ୍ରର ଶ୍ରେଷ୍ଠ କୂଳକୁ ପହଞ୍ଚିଲୁ।
ତ୍ଵଦ୍ଦର୍ଶନେ କୃତୋତ୍ସାହା ହୃଷ୍ଟାଃ ପୁଷ୍ଟାଃ ପ୍ଲଵଙ୍ଗମାଃ। ଅଙ୍ଗଦପ୍ରମୁଖାଃ ସର୍ଵେ ଵେଲୋପାନ୍ତମୁପାଗତାଃ
ତୁମକୁ ଦେଖିବା ଆଶାରେ, ଖୁସି ଓ ଶକ୍ତି ପାଇ, ଅଙ୍ଗଦଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ସମସ୍ତ ବାନର ସମୁଦ୍ର କୂଳକୁ ଆସିଲେ।
ଚିନ୍ତାଂ ଜଗ୍ମୁଃ ପୁନର୍ଭୀମାଂ ତ୍ଵଦ୍ଦର୍ଶନସମୁତ୍ସୁକାଃ। ଅଥାହଂ ହରିସୈନ୍ଯସ୍ଯ ସାଗରଂ ଦୃଶ୍ଯ ସୀଦତଃ
ତୁମକୁ ଦେଖିବାକୁ ଆତୁର ହୋଇ, ସେମାନେ ପୁଣି ଭୟଙ୍କର ଚିନ୍ତାରେ ପଡ଼ିଗଲେ; ତେବେ ମୁଁ, ବାନର ସେନାକୁ ସମୁଦ୍ର ପାଖରେ ବସିଥିବା ଦେଖିଲି।
ଵ୍ଯଵଧୂଯ ଭଯଂ ତୀଵ୍ରଂ ଯୋଜନାନାଂ ଶତଂ ପ୍ଲୁତଃ। ଲଙ୍କା ଚାପି ମଯା ରାତ୍ରୌ ପ୍ରଵିଷ୍ଟା ରାକ୍ଷସାକୁଲା
ମୁଁ ଭୟକୁ ପଛକୁ ଫେଙ୍ଗି ଶତ ଯୋଜନା ଦୂରକୁ ଲାଘୁଡ଼ି ଦେଲି; ଏବଂ ରାତିରେ ରାକ୍ଷସମାନେ ଭରିଥିବା ଲଙ୍କାକୁ ପ୍ରବେଶ କରିଲି।
ରାଵଣଶ୍ଚ ମଯା ଦୃଷ୍ଟସ୍ତ୍ଵଂ ଚ ଶୋକନିପୀଡିତା। ଏତତ୍ ତେ ସର୍ଵମାଖ୍ଯାତଂ ଯଥାଵୃତ୍ତମନିନ୍ଦିତେ
ମୁଁ ରାବଣଙ୍କୁ ଦେଖିଲି, ଏବଂ ଦୁଃଖରେ ଡୁବିଥିବା ତୁମକୁ ମଧ୍ୟ ଦେଖିଲି; ହେ ନିର୍ମଳା, ଏହି ସବୁ ଘଟଣା ଯେପରି ଘଟିଥିଲା, ସେପରି ତୁମକୁ କହିଦେଲି।
ଅଭିଭାଷସ୍ଵ ମାଂ ଦେଵି ଦୂତୋ ଦାଶରଥେରହମ୍। ତନ୍ମାଂ ରାମକୃତୋଦ୍ଯୋଗଂ ତ୍ଵନ୍ନିମିତ୍ତମିହାଗତମ୍
ମୋ ସହ କଥା କହ, ହେ ଦେବୀ, ମୁଁ ଦଶରଥପୁତ୍ରଙ୍କ ଦୂତ; ତୁମ ପାଇଁ ରାମଙ୍କ ଏହି ଚେଷ୍ଟା, ଏବଂ ଏହି କାରଣରେ ମୁଁ ଏଠାରେ ଆସିଛି।
ସୁଗ୍ରୀଵସଚିଵଂ ଦେଵି ବୁଦ୍ଧ୍ଯସ୍ଵ ପଵନାତ୍ମଜମ୍। କୁଶଲୀ ତଵ କାକୁତ୍ସ୍ଥଃ ସର୍ଵଶସ୍ତ୍ରଭୃତାଂ ଵରଃ
ଦେବୀ, ମୁଁ ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କର ମନ୍ତ୍ରୀ, ପବନପୁତ୍ର ହେବାକୁ ଜାଣନ୍ତୁ। ତୁମର ସ୍ୱାମୀ, ସମସ୍ତ ଶସ୍ତ୍ରଧାରୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସ୍ରେଷ୍ଠ, ସୁସ୍ଥ ଅଛନ୍ତି।
ଗୁରୋରାରାଧନେ ଯୁକ୍ତୋ ଲକ୍ଷ୍ମଣଃ ଶୁଭଲକ୍ଷଣଃ। ତସ୍ଯ ଵୀର୍ଯଵତୋ ଦେଵି ଭର୍ତୁସ୍ତଵ ହିତେ ରତଃ
ଶୁଭ ଲକ୍ଷଣ ଥିବା ଲକ୍ଷ୍ମଣ ନିଜ ଭାଇଙ୍କ ସେବାରେ ନିଷ୍ଠାବାନ। ଦେବୀ, ସେ ତୁମର ପ୍ରଭଳ ସ୍ୱାମୀଙ୍କ ମଙ୍ଗଳରେ ସଦା ଲାଗି ରହିଛନ୍ତି।
ଅହମେକସ୍ତୁ ସମ୍ପ୍ରାପ୍ତଃ ସୁଗ୍ରୀଵଵଚନାଦିହ। ମଯେଯମସହାଯେନ ଚରତା କାମରୂପିଣା
କିନ୍ତୁ ମୁଁ ଏଠାକୁ ଏକା ଆସିଛି, ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ। ମୁଁ ଏଠିକୁ ନିଜେ ଇଚ୍ଛାର ଆକାର ଧାରଣ କରି, ସହାୟ ବିନା ଘୁଞ୍ଚିଘୁଞ୍ଚି ଆସିଛି।
ଦକ୍ଷିଣା ଦିଗନୁକ୍ରାନ୍ତା ତ୍ଵନ୍ମାର୍ଗଵିଚଯୈଷିଣା। ଦିଷ୍ଟ୍ଯାହଂ ହରିସୈନ୍ଯାନାଂ ତ୍ଵନ୍ନାଶମନୁଶୋଚତାମ୍
ମୁଁ ତୁମ ପଥ ଖୋଜିବାକୁ ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗ ଚାରିଅଛି। ଭାଗ୍ୟବଶତଃ, ମୁଁ ସେହି ବାନର ସେନାକୁ ଦେଖିଲି, ଯେଉଁମାନେ ତୁମ ନଷ୍ଟ ହେବାକୁ ଦୁଃଖିତ ଥିଲେ।
ଅପନେଷ୍ଯାମି ସଂତାପଂ ତଵାଧିଗମଶାସନାତ୍। ଦିଷ୍ଟ୍ଯା ହି ନ ମମ ଵ୍ଯର୍ଥଂ ସାଗରସ୍ଯେହ ଲଙ୍ଘନମ୍
ତୁମକୁ ଖୋଜିବା ଆଦେଶ ମିଳିଥିବାରୁ, ମୁଁ ତୁମ ଦୁଃଖ ଦୂର କରିବି। ଭାଗ୍ୟରେ, ଏଠି ସାଗର ଲଂଘିବା ମୋର ବ୍ୟର୍ଥ ହୋଇନାହିଁ।
ପ୍ରାପ୍ସ୍ଯାମ୍ଯହମିଦଂ ଦେଵି ତ୍ଵଦ୍ଦର୍ଶନକୃତଂ ଯଶଃ। ରାଘଵଶ୍ଚ ମହାଵୀର୍ଯଃ କ୍ଷିପ୍ରଂ ତ୍ଵାମଭିପତ୍ସ୍ଯତେ
ଦେବୀ, ମୁଁ ତୁମକୁ ଦେଖିବା ଦ୍ୱାରା ଏହି କୀର୍ତ୍ତି ଲାଭ କରିବି। ଏବଂ ମହାବଳୀ ରାଘବ ଶୀଘ୍ର ତୁମ ପାଖକୁ ଆସିବେ।
ସପୁତ୍ରବାନ୍ଧଵଂ ହତ୍ଵା ରାଵଣଂ ରାକ୍ଷସାଧିପମ୍। ମାଲ୍ଯଵାନ୍ ନାମ ଵୈଦେହି ଗିରୀଣାମୁତ୍ତମୋ ଗିରିଃ
ରାକ୍ଷସମୁକ୍ତ ରାବଣଙ୍କୁ, ସେଠି ତାଙ୍କ ପୁଅ ଓ ବାନ୍ଧବମାନେ ସହିତ ହତ୍ୟା କରିବା ପରେ— ଓ ବୈଦେହୀ, ଗିରିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମାଲ୍ୟବାନ୍ ନାମକ ଏକ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପାହାଡ଼ ଅଛି।
ତତୋ ଗଚ୍ଛତି ଗୋକର୍ଣଂ ପର୍ଵତଂ କେସରୀ ହରିଃ। ସ ଚ ଦେଵର୍ଷିଭିର୍ଦିଷ୍ଟଃ ପିତା ମମ ମହାକପିଃ। ତୀର୍ଥେ ନଦୀପତେଃ ପୁଣ୍ଯେ ଶମ୍ବସାଦନମୁଦ୍ଧରନ୍
ସେଠାରୁ, ବାନର କେଶରୀ, ମୋର ପିତା, ଦେବଋଷିମାନଙ୍କ ଆଦେଶରେ ଗୋକର୍ଣ୍ଣ ପାହାଡ଼କୁ ଗଲେ। ନଦୀର ତୀରରେ ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନରେ, ସେ ଶମ୍ଭୁଙ୍କ ଆଶ୍ରମକୁ ପୁନଃ ସ୍ଥାପିତ କଲେ।
ଯସ୍ଯାହଂ ହରିଣଃ କ୍ଷେତ୍ରେ ଜାତୋ ଵାତେନ ମୈଥିଲି। ହନୂମାନିତି ଵିଖ୍ଯାତୋ ଲୋକେ ସ୍ଵେନୈଵ କର୍ମଣା
ମୈଥିଲୀ, ସେଇ ବାନର ଭୂମିରେ, ପବନ ଦ୍ୱାରା ମୋର ଜନ୍ମ ହୋଇଥିଲା। ମୁଁ ନିଜ କାର୍ଯ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ଲୋକରେ ହନୁମାନ୍ ଭାବେ ପରିଚିତ।
ଵିଶ୍ଵାସାର୍ଥଂ ତୁ ଵୈଦେହି ଭର୍ତୁରୁକ୍ତା ମଯା ଗୁଣାଃ। ଅଚିରାତ୍ ତ୍ଵାମିତୋ ଦେଵି ରାଘଵୋ ନଯିତା ଧ୍ରୁଵମ୍
ବୈଦେହୀ, ତୁମର ଭରସା ପାଇଁ ମୁଁ ତୁମ ସ୍ୱାମୀଙ୍କ ଗୁଣ କହିଛି। ଦେବୀ, ଶୀଘ୍ର ରାଘବ ନିଶ୍ଚିତ ତୁମକୁ ଏଠାରୁ ନେଇଯିବେ।
ଏଵଂ ଵିଶ୍ଵାସିତା ସୀତା ହେତୁଭିଃ ଶୋକକର୍ଶିତା। ଉପପନ୍ନୈରଭିଜ୍ଞାନୈର୍ଦୂତଂ ତମଧିଗଚ୍ଛତି
ଏଭଳି ଯୁକ୍ତିସଂପୂର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରମାଣ ଦ୍ୱାରା ଶୋକରେ କ୍ଲାନ୍ତ ସୀତା ନିଶ୍ଚିନ୍ତ ହେଲେ, ଏବଂ ସେ ତାଙ୍କୁ ଦୂତ ବୋଲି ଚିହ୍ନିଲେ।
ଅତୁଲଂ ଚ ଗତା ହର୍ଷଂ ପ୍ରହର୍ଷେଣ ତୁ ଜାନକୀ। ନେତ୍ରାଭ୍ଯାଂ ଵକ୍ରପକ୍ଷ୍ମାଭ୍ଯାଂ ମୁମୋଚାନନ୍ଦଜଂ ଜଲମ୍
ଅପୂର୍ବ ଆନନ୍ଦରେ ଭରିଯାଇଥିବା ଜାନକୀ ତାଙ୍କର ବକ୍ର ପାଖି ଅଞ୍ଚଳ ଆଖିରୁ ଆନନ୍ଦର ଲୁହ ଝରାଇଲେ।
ଚାରୁ ତଦ୍ ଵଦନଂ ତସ୍ଯାସ୍ତାମ୍ରଶୁକ୍ଲାଯତେକ୍ଷଣମ୍। ଅଶୋଭତ ଵିଶାଲାକ୍ଷ୍ଯା ରାହୁମୁକ୍ତ ଇଵୋଡୁରାଟ୍
ତାଙ୍କର ଚମତ୍କାର ମୁହଁ, ତାମ୍ର ଓ ଧଳା ରଙ୍ଗର ବଡ଼ ଆଖି ସହିତ, ରାହୁରୁ ମୁକ୍ତ ଚନ୍ଦ୍ରମା ପରି ଦୀପ୍ତିମାନ୍ ହେଉଥିଲା।
ହନୂମନ୍ତଂ କପିଂ ଵ୍ଯକ୍ତଂ ମନ୍ଯତେ ନାନ୍ଯଥେତି ସା। ଅଥୋଵାଚ ହନୂମାଂସ୍ତାମୁତ୍ତରଂ ପ୍ରିଯଦର୍ଶନାମ୍
ସେ ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବେ ବାନର ହନୁମାନ୍ କୁ ଚିହ୍ନିଲେ, ଅନ୍ୟ କାହାରି ହୋଇପାରିବେ ନାହିଁ ବୋଲି ଭାବିଲେ। ତାପରେ ହନୁମାନ୍ ସେଇ ସୁନ୍ଦରୀଙ୍କୁ କହିଲେ।
ଏତତ୍ ତେ ସର୍ଵମାଖ୍ଯାତଂ ସମାଶ୍ଵସିହି ମୈଥିଲି। କିଂ କରୋମି କଥଂ ଵା ତେ ରୋଚତେ ପ୍ରତିଯାମ୍ଯହମ୍
ମୈଥିଲୀ, ଏସବୁ କଥା ତୁମକୁ କହିଦେଲି। ଏବେ ଆଶ୍ୱସ୍ତ ହୁଅ। ମୁଁ କଣ କରିବି, କିମ୍ବା କିପରି ତୁମେ ଚାହୁଁଛ, ମୁଁ ପଛକୁ ଯିବି?
ହତେଽସୁରେ ସଂଯତି ଶମ୍ବସାଦନେ କପିପ୍ରଵୀରେଣ ମହର୍ଷିଚୋଦନାତ୍। ତତୋଽସ୍ମି ଵାଯୁପ୍ରଭଵୋ ହି ମୈଥିଲି ପ୍ରଭାଵତସ୍ତତ୍ପ୍ରତିମଶ୍ଚ ଵାନରଃ
ମହାର୍ଷିଙ୍କ ଉତ୍ସାହରେ, ଶମ୍ଭୁଙ୍କ ଆଶ୍ରମରେ ଯୁଦ୍ଧରେ ଦାନବ ହତ୍ୟା ହେବା ପରେ, ବାନରମଧ୍ୟରେ ପ୍ରମୁଖ କେଶରୀଙ୍କ ପୁତ୍ର ଭାବରେ, ମୈଥିଲୀ, ମୁଁ ପବନର ଶକ୍ତିରୁ ଜନ୍ମ ନେଇଛି, ଏବଂ ସେଉଁଠି ମୁଁ ତାଙ୍କ ସମାନ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବାନର।
thumb|ଷଟ୍ତ୍ରିଂଶଃ ସର୍ଗଃ ଶ୍ରୂଯତାମ୍|center ଶ୍ରୀମଦ୍ଵାଲ୍ମୀକିଯରାମାଯଣେ ସୁନ୍ଦରକାଣ୍ଡେ ଷଟ୍ତ୍ରିଂଶଃ ସର୍ଗଃ ॥୫-
ସୁନ୍ଦରକାଣ୍ଡର ଛତ୍ତିଶତମ ସର୍ଗ ଏବେ ଶୁଣନ୍ତୁ।
ଭୂଯ ଏଵ ମହାତେଜା ହନୂମାନ୍ ପଵନାତ୍ମଜଃ। ଅବ୍ରଵୀତ୍ ପ୍ରଶ୍ରିତଂ ଵାକ୍ଯଂ ସୀତାପ୍ରତ୍ଯଯକାରଣାତ୍
ପୁନିଥରେ, ମହାତେଜସ୍ୱୀ ପବନପୁତ୍ର ହନୁମାନ୍, ସୀତାଙ୍କୁ ନିଶ୍ଚିତ କରିବା ପାଇଁ ନମ୍ର ଭାବରେ କଥା କହିଲେ।
ପ୍ରତ୍ଯଯାର୍ଥଂ ତଵାନୀତଂ ତେନ ଦତ୍ତଂ ମହାତ୍ମନା। ସମାଶ୍ଵସିହି ଭଦ୍ରଂ ତେ କ୍ଷୀଣଦୁଃଖଫଲା ହ୍ଯସି
ତୁମର ନିଶ୍ଚିନ୍ତିତି ପାଇଁ, ଏହା ସେ ମହାତ୍ମାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଆଣି ଦିଆଯାଇଛି। ତୁମେ ଶାନ୍ତି ରୁହ, ଭଲ ହେଉ, କାରଣ ଏବେ ତୁମର ଦୁଃଖର ଫଳ କମିଯାଇଛି।
ଗୃହୀତ୍ଵା ପ୍ରେକ୍ଷମାଣା ସା ଭର୍ତୁଃ କରଵିଭୂଷିତମ୍। ଭର୍ତାରମିଵ ସମ୍ପ୍ରାପ୍ତଂ ଜାନକୀ ମୁଦିତାଭଵତ୍
ସେ ତାଙ୍କ ସ୍ୱାମୀଙ୍କର ଚିହ୍ନ ଥିବା ଏହାକୁ ନେଇ ଦେଖିଲେ, ଜାନକୀ ଖୁସିରେ ଭରିଗଲେ, ମନେ ହେଲା ସ୍ୱାମୀ ନିଜେ ଆସିଗଲେ।