ଆଦିଷ୍ଟା ଵାନରେନ୍ଦ୍ରେଣ ସୁଗ୍ରୀଵେଣ ମହୌଜସଃ। ଅଦ୍ରିରାଜପ୍ରତୀକାଶାଃ ସର୍ଵତଃ ପ୍ରସ୍ଥିତା ମହୀମ୍
ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବନରରାଜ ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କ ଆଦେଶରେ, ପାହାଡ଼ ସମାନ ବନରମାନେ ସମସ୍ତ ଦିଗକୁ ଯାତ୍ରା କଲେ।
ତତସ୍ତେ ମାର୍ଗମାଣା ଵୈ ସୁଗ୍ରୀଵଵଚନାତୁରାଃ। ଚରନ୍ତି ଵସୁଧାଂ କୃତ୍ସ୍ନାଂ ଵଯମନ୍ଯେ ଚ ଵାନରାଃ
ଏଭଳି, ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କ ଆଦେଶ ଅନୁଯାୟୀ, ଆମେ ଏବଂ ଅନ୍ୟ ବନରମାନେ, ତାଙ୍କ କଥା ପୂରଣ କରିବା ଉତ୍ସାହରେ, ସମଗ୍ର ପୃଥିବୀ ଖୋଜୁଛୁ।
ଅଙ୍ଗଦୋ ନାମ ଲକ୍ଷ୍ମୀଵାନ୍ ଵାଲିସୂନୁର୍ମହାବଲଃ। ପ୍ରସ୍ଥିତଃ କପିଶାର୍ଦୂଲସ୍ତ୍ରିଭାଗବଲସଂଵୃତଃ
ଆମ ମଧ୍ୟରେ ବାଲିଙ୍କ ପୁତ୍ର ଅଙ୍ଗଦ ନାମକ ଏକ ଶୂରବୀର, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଓ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ବାନର ଅଛନ୍ତି, ସେ ବହୁତ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଏବଂ ବାହିନୀର ତୃତୀୟ ଅଂଶ ସହିତ ଯାତ୍ରା କରିଥିଲେ।
ତେଷାଂ ନୋ ଵିପ୍ରଣଷ୍ଟାନାଂ ଵିନ୍ଧ୍ଯେ ପର୍ଵତସତ୍ତମେ। ଭୃଶଂ ଶୋକପରୀତାନାମହୋରାତ୍ରଗଣା ଗତାଃ
ଆମେ ମାନେ ହରାଇଯିବା ଓ ଦୁଃଖରେ ଡୁବିଥିବା ବେଳେ, ଭିନ୍ଧ୍ୟ ପର୍ବତରେ ଅନେକ ଦିନ ଓ ରାତି କଟିଗଲା।
ତେ ଵଯଂ କାର୍ଯନୈରାଶ୍ଯାତ୍ କାଲସ୍ଯାତିକ୍ରମେଣ ଚ। ଭଯାଚ୍ଚ କପିରାଜସ୍ଯ ପ୍ରାଣାଂସ୍ତ୍ଯକ୍ତୁମୁପସ୍ଥିତାଃ
କାମରେ ନିରାଶ ଓ ସମୟ ବହୁତ ଯାଇଯିବା ସହ, ବାନର ରାଜାଙ୍କ ଭୟରୁ ଆମେ ମାନେ ଜୀବନ ଛାଡିବାକୁ ଚିନ୍ତା କରିଥିଲୁ।
ଵିଚିତ୍ଯ ଗିରିଦୁର୍ଗାଣି ନଦୀପ୍ରସ୍ରଵଣାନି ଚ। ଅନାସାଦ୍ଯ ପଦଂ ଦେଵ୍ଯାଃ ପ୍ରାଣାଂସ୍ତ୍ଯକ୍ତୁଂ ଵ୍ଯଵସ୍ଥିତାଃ
ପର୍ବତ ଗୁହା ଓ ନଦୀ ଉତ୍ସ ଖୋଜି ଖୋଜି, ମା ରାଣୀ, ଆପଣଙ୍କର କୌଣସି ଚିହ୍ନ ନ ମିଳିଲାବେଳେ, ଆମେ ମାନେ ଜୀବନ ଛାଡିବାକୁ ଠିକ କରିଦେଲୁ।
ତତସ୍ତସ୍ଯ ଗିରେର୍ମୂର୍ଧ୍ନି ଵଯଂ ପ୍ରାଯମୁପାସ୍ମହେ। ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ପ୍ରାଯୋପଵିଷ୍ଟାଂଶ୍ଚ ସର୍ଵାନ୍ ଵାନରପୁଙ୍ଗଵାନ୍
ତାପରେ, ସେ ପର୍ବତର ଶିଖରରେ ଆମେ ମାନେ ଉପବାସ କରିବାକୁ ବସିଲୁ, ଏବଂ ସମସ୍ତ ବାନର ଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ ମଧ୍ୟ ଏହି ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ବସିଥିବାକୁ ଦେଖିଲୁ।
ଭୃଶଂ ଶୋକାର୍ଣଵେ ମଗ୍ନଃ ପର୍ଯଦେଵଯଦଙ୍ଗଦଃ। ତଵ ନାଶଂ ଚ ଵୈଦେହି ଵାଲିନଶ୍ଚ ତଥା ଵଧମ୍
ଗଭୀର ଦୁଃଖରେ ଡୁବିଥିବା ଅଙ୍ଗଦ ଆପଣଙ୍କର ବିୟୋଗ ଓ ବାଲିଙ୍କର ମୃତ୍ୟୁ ଉପରେ ଗଭୀର ଶୋକ କରିଥିଲେ।
ପ୍ରାଯୋପଵେଶମସ୍ମାକଂ ମରଣଂ ଚ ଜଟାଯୁଷଃ। ତେଷାଂ ନଃ ସ୍ଵାମିସଂଦେଶାନ୍ନିରାଶାନାଂ ମୁମୂର୍ଷତାମ୍
ଆମେ ମାନେ ଜଟାୟୁଙ୍କ ପରି ଉପବାସରେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିବାକୁ ଠିକ କରିଥିଲୁ; ଆମ ପ୍ରଭୁଙ୍କ ଆଦେଶରେ, ଆମେ ନିରାଶ ଓ ମୃତ୍ୟୁ ଆଶା କରୁଥିଲୁ।
କାର୍ଯହେତୋରିହାଯାତଃ ଶକୁନିର୍ଵୀର୍ଯଵାନ୍ ମହାନ୍। ଗୃଧ୍ରରାଜସ୍ଯ ସୋଦର୍ଯଃ ସମ୍ପାତିର୍ନାମ ଗୃଧ୍ରରାଟ୍
ତାପରେ, କାମ ପୂରଣ ପାଇଁ ଏକ ଶକୁନି, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଓ ବଡ଼, ଗୃଧ୍ରରାଜଙ୍କ ସହୋଦର ସମ୍ପାତି ନାମକ ଗୃଧ୍ର ରାଜା ଆସିଥିଲେ।
ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଭ୍ରାତୃଵଧଂ କୋପାଦିଦଂ ଵଚନମବ୍ରଵୀତ୍। ଯଵୀଯାନ୍ କେନ ମେ ଭ୍ରାତା ହତଃ କ୍ଵ ଚ ନିପାତିତଃ
ସେ ଜଣେ ଭାଇଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ଶୁଣି ରାଗରେ ପଚାରିଲେ: 'ମୋ ଛୋଟ ଭାଇ କିଏ ମାରିଦେଲା, କେଉଁଠି ସେ ପଡ଼ିଲା?'
ଏତଦାଖ୍ଯାତୁମିଚ୍ଛାମି ଭଵଦ୍ଭିର୍ଵାନରୋତ୍ତମାଃ। ଅଙ୍ଗଦୋଽକଥଯତ୍ ତସ୍ଯ ଜନସ୍ଥାନେ ମହଦ୍ଵଧମ୍
'ମୁଁ ଏହା ତୁମମାନେଠାରୁ ଶୁଣିବାକୁ ଚାହେଁ, ବାନର ଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ,' ବୋଲି ସେ କହିଲେ; ତେବେ ଅଙ୍ଗଦ ଜନସ୍ଥାନରେ ଘଟିଥିବା ବଡ଼ ହତ୍ୟା ବିଷୟରେ କହିଲେ।
ରକ୍ଷସା ଭୀମରୂପେଣ ତ୍ଵାମୁଦ୍ଦିଶ୍ଯ ଯଥାର୍ଥତଃ। ଜଟାଯୋସ୍ତୁ ଵଧଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଦୁଃଖିତଃ ସୋଽରୁଣାତ୍ମଜଃ
ତୁମ ପାଇଁ, ଏବଂ ଯଥାଘଟିଥିଲା, ଭୟଙ୍କର ରାକ୍ଷସ ଦ୍ୱାରା ଜଟାୟୁଙ୍କ ହତ୍ୟା ବିଷୟରେ ଶୁଣି, ଅରୁଣଙ୍କ ପୁତ୍ର ସମ୍ପାତି ଦୁଃଖିତ ହେଲେ।
ତ୍ଵାମାହ ସ ଵରାରୋହେ ଵସନ୍ତୀଂ ରାଵଣାଲଯେ। ତସ୍ଯ ତଦ୍ ଵଚନଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ସମ୍ପାତେଃ ପ୍ରୀତିଵର୍ଧନମ୍
ସେ ତୁମକୁ, ହେ ସୁନ୍ଦରୀ, ରାବଣଙ୍କ ଘରେ ରହୁଥିବାବେଳେ କଥା କହିଥିଲେ; ସେଇ କଥା ଶୁଣି ସମ୍ପାତିଙ୍କର ଅନେକ ଆନନ୍ଦ ହେଲା।
ଅଙ୍ଗଦପ୍ରମୁଖାଃ ସର୍ଵେ ତତଃ ପ୍ରସ୍ଥାପିତା ଵଯମ୍। ଵିନ୍ଧ୍ଯାଦୁତ୍ଥାଯ ସମ୍ପ୍ରାପ୍ତାଃ ସାଗରସ୍ଯାନ୍ତମୁତ୍ତମମ୍
ତାପରେ ଅଙ୍ଗଦଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ଆମେ ସମସ୍ତେ ଯାତ୍ରା କଲୁ; ଭିନ୍ଧ୍ୟ ପର୍ବତରୁ ଉଠି ସମୁଦ୍ରର ଶ୍ରେଷ୍ଠ କୂଳକୁ ପହଞ୍ଚିଲୁ।
ତ୍ଵଦ୍ଦର୍ଶନେ କୃତୋତ୍ସାହା ହୃଷ୍ଟାଃ ପୁଷ୍ଟାଃ ପ୍ଲଵଙ୍ଗମାଃ। ଅଙ୍ଗଦପ୍ରମୁଖାଃ ସର୍ଵେ ଵେଲୋପାନ୍ତମୁପାଗତାଃ
ତୁମକୁ ଦେଖିବା ଆଶାରେ, ଖୁସି ଓ ଶକ୍ତି ପାଇ, ଅଙ୍ଗଦଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ସମସ୍ତ ବାନର ସମୁଦ୍ର କୂଳକୁ ଆସିଲେ।
ଚିନ୍ତାଂ ଜଗ୍ମୁଃ ପୁନର୍ଭୀମାଂ ତ୍ଵଦ୍ଦର୍ଶନସମୁତ୍ସୁକାଃ। ଅଥାହଂ ହରିସୈନ୍ଯସ୍ଯ ସାଗରଂ ଦୃଶ୍ଯ ସୀଦତଃ
ତୁମକୁ ଦେଖିବାକୁ ଆତୁର ହୋଇ, ସେମାନେ ପୁଣି ଭୟଙ୍କର ଚିନ୍ତାରେ ପଡ଼ିଗଲେ; ତେବେ ମୁଁ, ବାନର ସେନାକୁ ସମୁଦ୍ର ପାଖରେ ବସିଥିବା ଦେଖିଲି।
ଵ୍ଯଵଧୂଯ ଭଯଂ ତୀଵ୍ରଂ ଯୋଜନାନାଂ ଶତଂ ପ୍ଲୁତଃ। ଲଙ୍କା ଚାପି ମଯା ରାତ୍ରୌ ପ୍ରଵିଷ୍ଟା ରାକ୍ଷସାକୁଲା
ମୁଁ ଭୟକୁ ପଛକୁ ଫେଙ୍ଗି ଶତ ଯୋଜନା ଦୂରକୁ ଲାଘୁଡ଼ି ଦେଲି; ଏବଂ ରାତିରେ ରାକ୍ଷସମାନେ ଭରିଥିବା ଲଙ୍କାକୁ ପ୍ରବେଶ କରିଲି।
ରାଵଣଶ୍ଚ ମଯା ଦୃଷ୍ଟସ୍ତ୍ଵଂ ଚ ଶୋକନିପୀଡିତା। ଏତତ୍ ତେ ସର୍ଵମାଖ୍ଯାତଂ ଯଥାଵୃତ୍ତମନିନ୍ଦିତେ
ମୁଁ ରାବଣଙ୍କୁ ଦେଖିଲି, ଏବଂ ଦୁଃଖରେ ଡୁବିଥିବା ତୁମକୁ ମଧ୍ୟ ଦେଖିଲି; ହେ ନିର୍ମଳା, ଏହି ସବୁ ଘଟଣା ଯେପରି ଘଟିଥିଲା, ସେପରି ତୁମକୁ କହିଦେଲି।
ଅଭିଭାଷସ୍ଵ ମାଂ ଦେଵି ଦୂତୋ ଦାଶରଥେରହମ୍। ତନ୍ମାଂ ରାମକୃତୋଦ୍ଯୋଗଂ ତ୍ଵନ୍ନିମିତ୍ତମିହାଗତମ୍
ମୋ ସହ କଥା କହ, ହେ ଦେବୀ, ମୁଁ ଦଶରଥପୁତ୍ରଙ୍କ ଦୂତ; ତୁମ ପାଇଁ ରାମଙ୍କ ଏହି ଚେଷ୍ଟା, ଏବଂ ଏହି କାରଣରେ ମୁଁ ଏଠାରେ ଆସିଛି।
ସୁଗ୍ରୀଵସଚିଵଂ ଦେଵି ବୁଦ୍ଧ୍ଯସ୍ଵ ପଵନାତ୍ମଜମ୍। କୁଶଲୀ ତଵ କାକୁତ୍ସ୍ଥଃ ସର୍ଵଶସ୍ତ୍ରଭୃତାଂ ଵରଃ
ଦେବୀ, ମୁଁ ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କର ମନ୍ତ୍ରୀ, ପବନପୁତ୍ର ହେବାକୁ ଜାଣନ୍ତୁ। ତୁମର ସ୍ୱାମୀ, ସମସ୍ତ ଶସ୍ତ୍ରଧାରୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସ୍ରେଷ୍ଠ, ସୁସ୍ଥ ଅଛନ୍ତି।
ଗୁରୋରାରାଧନେ ଯୁକ୍ତୋ ଲକ୍ଷ୍ମଣଃ ଶୁଭଲକ୍ଷଣଃ। ତସ୍ଯ ଵୀର୍ଯଵତୋ ଦେଵି ଭର୍ତୁସ୍ତଵ ହିତେ ରତଃ
ଶୁଭ ଲକ୍ଷଣ ଥିବା ଲକ୍ଷ୍ମଣ ନିଜ ଭାଇଙ୍କ ସେବାରେ ନିଷ୍ଠାବାନ। ଦେବୀ, ସେ ତୁମର ପ୍ରଭଳ ସ୍ୱାମୀଙ୍କ ମଙ୍ଗଳରେ ସଦା ଲାଗି ରହିଛନ୍ତି।
ଅହମେକସ୍ତୁ ସମ୍ପ୍ରାପ୍ତଃ ସୁଗ୍ରୀଵଵଚନାଦିହ। ମଯେଯମସହାଯେନ ଚରତା କାମରୂପିଣା
କିନ୍ତୁ ମୁଁ ଏଠାକୁ ଏକା ଆସିଛି, ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ। ମୁଁ ଏଠିକୁ ନିଜେ ଇଚ୍ଛାର ଆକାର ଧାରଣ କରି, ସହାୟ ବିନା ଘୁଞ୍ଚିଘୁଞ୍ଚି ଆସିଛି।
ଦକ୍ଷିଣା ଦିଗନୁକ୍ରାନ୍ତା ତ୍ଵନ୍ମାର୍ଗଵିଚଯୈଷିଣା। ଦିଷ୍ଟ୍ଯାହଂ ହରିସୈନ୍ଯାନାଂ ତ୍ଵନ୍ନାଶମନୁଶୋଚତାମ୍
ମୁଁ ତୁମ ପଥ ଖୋଜିବାକୁ ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗ ଚାରିଅଛି। ଭାଗ୍ୟବଶତଃ, ମୁଁ ସେହି ବାନର ସେନାକୁ ଦେଖିଲି, ଯେଉଁମାନେ ତୁମ ନଷ୍ଟ ହେବାକୁ ଦୁଃଖିତ ଥିଲେ।
ଅପନେଷ୍ଯାମି ସଂତାପଂ ତଵାଧିଗମଶାସନାତ୍। ଦିଷ୍ଟ୍ଯା ହି ନ ମମ ଵ୍ଯର୍ଥଂ ସାଗରସ୍ଯେହ ଲଙ୍ଘନମ୍
ତୁମକୁ ଖୋଜିବା ଆଦେଶ ମିଳିଥିବାରୁ, ମୁଁ ତୁମ ଦୁଃଖ ଦୂର କରିବି। ଭାଗ୍ୟରେ, ଏଠି ସାଗର ଲଂଘିବା ମୋର ବ୍ୟର୍ଥ ହୋଇନାହିଁ।
ପ୍ରାପ୍ସ୍ଯାମ୍ଯହମିଦଂ ଦେଵି ତ୍ଵଦ୍ଦର୍ଶନକୃତଂ ଯଶଃ। ରାଘଵଶ୍ଚ ମହାଵୀର୍ଯଃ କ୍ଷିପ୍ରଂ ତ୍ଵାମଭିପତ୍ସ୍ଯତେ
ଦେବୀ, ମୁଁ ତୁମକୁ ଦେଖିବା ଦ୍ୱାରା ଏହି କୀର୍ତ୍ତି ଲାଭ କରିବି। ଏବଂ ମହାବଳୀ ରାଘବ ଶୀଘ୍ର ତୁମ ପାଖକୁ ଆସିବେ।
ସପୁତ୍ରବାନ୍ଧଵଂ ହତ୍ଵା ରାଵଣଂ ରାକ୍ଷସାଧିପମ୍। ମାଲ୍ଯଵାନ୍ ନାମ ଵୈଦେହି ଗିରୀଣାମୁତ୍ତମୋ ଗିରିଃ
ରାକ୍ଷସମୁକ୍ତ ରାବଣଙ୍କୁ, ସେଠି ତାଙ୍କ ପୁଅ ଓ ବାନ୍ଧବମାନେ ସହିତ ହତ୍ୟା କରିବା ପରେ— ଓ ବୈଦେହୀ, ଗିରିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମାଲ୍ୟବାନ୍ ନାମକ ଏକ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପାହାଡ଼ ଅଛି।
ତତୋ ଗଚ୍ଛତି ଗୋକର୍ଣଂ ପର୍ଵତଂ କେସରୀ ହରିଃ। ସ ଚ ଦେଵର୍ଷିଭିର୍ଦିଷ୍ଟଃ ପିତା ମମ ମହାକପିଃ। ତୀର୍ଥେ ନଦୀପତେଃ ପୁଣ୍ଯେ ଶମ୍ବସାଦନମୁଦ୍ଧରନ୍
ସେଠାରୁ, ବାନର କେଶରୀ, ମୋର ପିତା, ଦେବଋଷିମାନଙ୍କ ଆଦେଶରେ ଗୋକର୍ଣ୍ଣ ପାହାଡ଼କୁ ଗଲେ। ନଦୀର ତୀରରେ ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନରେ, ସେ ଶମ୍ଭୁଙ୍କ ଆଶ୍ରମକୁ ପୁନଃ ସ୍ଥାପିତ କଲେ।
ଯସ୍ଯାହଂ ହରିଣଃ କ୍ଷେତ୍ରେ ଜାତୋ ଵାତେନ ମୈଥିଲି। ହନୂମାନିତି ଵିଖ୍ଯାତୋ ଲୋକେ ସ୍ଵେନୈଵ କର୍ମଣା
ମୈଥିଲୀ, ସେଇ ବାନର ଭୂମିରେ, ପବନ ଦ୍ୱାରା ମୋର ଜନ୍ମ ହୋଇଥିଲା। ମୁଁ ନିଜ କାର୍ଯ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ଲୋକରେ ହନୁମାନ୍ ଭାବେ ପରିଚିତ।
ଵିଶ୍ଵାସାର୍ଥଂ ତୁ ଵୈଦେହି ଭର୍ତୁରୁକ୍ତା ମଯା ଗୁଣାଃ। ଅଚିରାତ୍ ତ୍ଵାମିତୋ ଦେଵି ରାଘଵୋ ନଯିତା ଧ୍ରୁଵମ୍
ବୈଦେହୀ, ତୁମର ଭରସା ପାଇଁ ମୁଁ ତୁମ ସ୍ୱାମୀଙ୍କ ଗୁଣ କହିଛି। ଦେବୀ, ଶୀଘ୍ର ରାଘବ ନିଶ୍ଚିତ ତୁମକୁ ଏଠାରୁ ନେଇଯିବେ।