ଦଦର୍ଶତୁର୍ମୃଗପତିଂ ପୂର୍ଵଜେନାଵରୋପିତମ୍। ଋଷ୍ଯମୂକସ୍ଯ ମୂଲେ ତୁ ବହୁପାଦପସଂକୁଲେ
ସେମାନେ ପୂର୍ବ ଭାଗ୍ୟରେ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ହୋଇଥିବା ପଶୁରାଜଙ୍କୁ, ଋଷ୍ୟମୂକ ପାହାଡ଼ ତଳେ ଘନ ଗଛମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଦେଖିଲେ।
ଭ୍ରାତୁର୍ଭଯାର୍ତମାସୀନଂ ସୁଗ୍ରୀଵଂ ପ୍ରିଯଦର୍ଶନମ୍। ଵଯଂ ଚ ହରିରାଜଂ ତଂ ସୁଗ୍ରୀଵଂ ସତ୍ଯସଙ୍ଗରମ୍
ଭାଇଙ୍କ ଭୟରେ ବସିଥିବା, ଦେଖିବାକୁ ଭଲ ଲାଗୁଥିବା ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କୁ ସେମାନେ ଦେଖିଲେ; ଆମେ ମଧ୍ୟ ସତ୍ୟବାନ୍ ବାନରରାଜ ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କୁ ଦେଖିଲୁ।
ପରିଚର୍ଯାମହେ ରାଜ୍ଯାତ୍ ପୂର୍ଵଜେନାଵରୋପିତମ୍। ତତସ୍ତୌ ଚୀରଵସନୌ ଧନୁଃପ୍ରଵରପାଣିନୌ
ଆମେ ପୂର୍ବ ଭାଗ୍ୟରେ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ରାଜ୍ୟରେ ସେବା କରୁଛୁ; ତାପରେ ସେ ଦୁଇଜଣ ଚୀରବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧି, ହାତରେ ଉତ୍ତମ ଧନୁଷ୍ଧାରଣ କରିଥିଲେ।
ଋଷ୍ଯମୂକସ୍ଯ ଶୈଲସ୍ଯ ରମ୍ଯଂ ଦେଶମୁପାଗତୌ। ସ ତୌ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ନରଵ୍ଯାଘ୍ରୌ ଧନ୍ଵିନୌ ଵାନରର୍ଷଭଃ
ସେମାନେ ଋଷ୍ୟମୂକ ପାହାଡ଼ର ମନୋହର ଅଞ୍ଚଳକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ; ସେ ଦୁଇ ଧନୁର୍ଧର ନରଶ୍ରେଷ୍ଠଙ୍କୁ ଦେଖି ବାନରମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସେ।
ଅଭିପ୍ଲୁତୋ ଗିରେସ୍ତସ୍ଯ ଶିଖରଂ ଭଯମୋହିତଃ। ତତଃ ସ ଶିଖରେ ତସ୍ମିନ୍ ଵାନରେନ୍ଦ୍ରୋ ଵ୍ଯଵସ୍ଥିତଃ
ଭୟରେ ଅସ୍ତବ୍ୟସ୍ତ ହୋଇ ସେ ପାହାଡ଼ର ଶିଖରକୁ ଲାଘିଲେ; ତାପରେ ସେଇ ଶିଖରରେ ବାନରରାଜ ଅବସ୍ଥିତ ରହିଲେ।
ତଯୋଃ ସମୀପଂ ମାମେଵ ପ୍ରେଷଯାମାସ ସତ୍ଵରମ୍। ତାଵହଂ ପୁରୁଷଵ୍ଯାଘ୍ରୌ ସୁଗ୍ରୀଵଵଚନାତ୍ ପ୍ରଭୂ
ସେ ଦ୍ରୁତ ଭାବେ ମୋତେ ଏକାକି ସେମାନଙ୍କ ନିକଟକୁ ପଠାଇଲେ; ଏହିପରି ଭାବେ ମୁଁ ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କ ଆଦେଶରେ ସେ ଦୁଇ ନରଶ୍ରେଷ୍ଠଙ୍କୁ ଆସିଲି।
ରୂପଲକ୍ଷଣସମ୍ପନ୍ନୌ କୃତାଞ୍ଜଲିରୁପସ୍ଥିତଃ। ତୌ ପରିଜ୍ଞାତତତ୍ତ୍ଵାର୍ଥୌ ମଯା ପ୍ରୀତିସମନ୍ଵିତୌ
ସୁନ୍ଦର ରୂପ ଓ ଶୁଭ ଲକ୍ଷଣରେ ଯୁକ୍ତ, ହାତ ଯୋଡି ମୋ ସମ୍ମୁଖରେ ଦଢ଼ିଲେ; ମୁଁ ସେମାନଙ୍କର ସତ୍ୟ ସ୍ୱଭାବ ବୁଝି ଭଲପାଇଲି।
ପୃଷ୍ଠମାରୋପ୍ଯ ତଂ ଦେଶଂ ପ୍ରାପିତୌ ପୁରୁଷର୍ଷଭୌ। ନିଵେଦିତୌ ଚ ତତ୍ତ୍ଵେନ ସୁଗ୍ରୀଵାଯ ମହାତ୍ମନେ
ପଛେ ବସି ତାଙ୍କୁ ସେଠାକୁ ନେଇଗଲି, ଏବଂ ସେ ଦୁଇଜଣ ପୁରୁଷଶ୍ରେଷ୍ଠଙ୍କୁ ମହାତ୍ମା ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କୁ ସତ୍ୟ ଭାବେ ପରିଚୟ କରାଗଲା।
ତଯୋରନ୍ଯୋନ୍ଯସମ୍ଭାଷାଦ୍ ଭୃଶଂ ପ୍ରୀତିରଜାଯତ। ତତ୍ର ତୌ କୀର୍ତିସମ୍ପନ୍ନୌ ହରୀଶ୍ଵରନରେଶ୍ଵରୌ
ସେ ଦୁଇଜଣଙ୍କର ଆପସରେ କଥାବାର୍ତ୍ତାରୁ ଗଭୀର ସ୍ନେହ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା; ସେଠାରେ, ଖ୍ୟାତିଶାଳୀ ବାନରରାଜ ଓ ନରରାଜ ଦୁଇଜଣ।
ପରସ୍ପରକୃତାଶ୍ଵାସୌ କଥଯା ପୂର୍ଵଵୃତ୍ତଯା। ତଂ ତତଃ ସାନ୍ତ୍ଵଯାମାସ ସୁଗ୍ରୀଵଂ ଲକ୍ଷ୍ମଣାଗ୍ରଜଃ
ଏକାପର ଏକା ଆଶ୍ୱାସ ଦେଇ, ପୂର୍ବ ଘଟଣା କଥା କହିଲେ; ତାପରେ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କର ଭାଇ ରାମ ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କୁ ସାନ୍ତ୍ୱନା ଦେଲେ।
ସ୍ତ୍ରୀହେତୋର୍ଵାଲିନା ଭ୍ରାତ୍ରା ନିରସ୍ତଂ ପୁରୁତେଜସା। ତତସ୍ତ୍ଵନ୍ନାଶଜଂ ଶୋକଂ ରାମସ୍ଯାକ୍ଲିଷ୍ଟକର୍ମଣଃ
ସ୍ତ୍ରୀ ପାଇଁ ଭାଇ ବାଲିଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଶକ୍ତିଶାଳୀ ସୁଗ୍ରୀବ ଦେଶ ଛାଡ଼ିବାକୁ ବାଧ୍ୟ ହେଲେ; ତାପରେ ତୁମ ହାନିରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ଦୁଃଖ ନିଷ୍ପାପ କର୍ମ ଥିବା ରାମଙ୍କୁ ବ୍ୟାକୁଳ କଲା।
ଲକ୍ଷ୍ମଣୋ ଵାନରେନ୍ଦ୍ରାଯ ସୁଗ୍ରୀଵାଯ ନ୍ଯଵେଦଯତ୍। ସ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଵାନରେନ୍ଦ୍ରସ୍ତୁ ଲକ୍ଷ୍ମଣେନେରିତଂ ଵଚଃ
ଲକ୍ଷ୍ମଣ ବାନରରାଜ ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କୁ ସମସ୍ତ କଥା କହିଲେ; ଏବଂ ବାନରରାଜ ସୁଗ୍ରୀବ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କ କଥା ଶୁଣିଲେ।
ତଦାସୀନ୍ନିଷ୍ପ୍ରଭୋଽତ୍ଯର୍ଥଂ ଗ୍ରହଗ୍ରସ୍ତ ଇଵାଂଶୁମାନ୍। ତତସ୍ତ୍ଵଦ୍ଗାତ୍ରଶୋଭୀନି ରକ୍ଷସା ହ୍ରିଯମାଣଯା
ସେ ସମୟରେ ସେ ବହୁତ ଦୁଃଖିତ ଓ ଅନ୍ଦକାର ହୋଇଥିଲେ, ଯେପରି ଗ୍ରହ ଧରିଥିବା ସୂର୍ଯ୍ୟ; ତାପରେ ତୁମ ଅଳଙ୍କାର ପିନ୍ଧିଥିବା, ରାକ୍ଷସ ଦ୍ୱାରା ନିୟତ ହୋଇଥିବା।
ଯାନ୍ଯାଭରଣଜାଲାନି ପାତିତାନି ମହୀତଲେ। ତାନି ସର୍ଵାଣି ରାମାଯ ଆନୀଯ ହରିଯୂଥପାଃ
ଯେଉଁ ଅଳଙ୍କାରମାଳାମାନେ ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଥିଲା, ସେ ସମସ୍ତ ଅଳଙ୍କାର ବାନରସେନାପତିମାନେ ରାମଙ୍କୁ ଆଣିଦେଲେ।
ସଂହୃଷ୍ଟା ଦର୍ଶଯାମାସୁର୍ଗତିଂ ତୁ ନ ଵିଦୁସ୍ତଵ। ତାନି ରାମାଯ ଦତ୍ତାନି ମଯୈଵୋପହୃତାନି ଚ
ସେମାନେ ଖୁସି ହୋଇ ଏହାକୁ ଦେଖାଇଲେ, କିନ୍ତୁ ତୁମ ପଥ ଜାଣିପାରିଲେ ନାହିଁ। ସେଗୁଡିକୁ ରାମଙ୍କୁ ଦିଆଯାଇଥିଲା, ଏବଂ ମୁଁ ନିଜେ ଏହା ଆଣିଥିଲି।
ସ୍ଵନଵନ୍ତ୍ଯଵକୀର୍ଣାନି ତସ୍ମିନ୍ ଵିହତଚେତସି। ତାନ୍ଯଙ୍କେ ଦର୍ଶନୀଯାନି କୃତ୍ଵା ବହୁଵିଧଂ ତଦା
ସେ ମନ ଭାଙ୍ଗିଯାଇଥିବାବେଳେ, ଗହଣାଗୁଡିକ ଛିଟିଯାଇ ଏବଂ ଝଙ୍କାରି ଉଠୁଥିଲା। ସେତେବେଳେ, ସେ ଶୋଭାବନ୍ତି ଗହଣାଗୁଡିକୁ ଆପଣଙ୍କ ଆଖରେ ରଖି, ବହୁ ପ୍ରକାରରେ ଦେଖୁଥିଲେ।
ତେନ ଦେଵପ୍ରକାଶେନ ଦେଵେନ ପରିଦେଵିତମ୍। ପଶ୍ଯତସ୍ତାନି ରୁଦତସ୍ତାମ୍ଯତଶ୍ଚ ପୁନଃ ପୁନଃ
ଏହି ଦେବୀୟ ଆଭା ସହିତ, ଦେବତା ସ୍ୱୟଂ ଶୋକ କରୁଥିଲେ। ସେ ଗହଣାଗୁଡିକୁ ଦେଖି, ପୁନିପୁନି କାନ୍ଦୁଥିଲେ ଏବଂ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଭୋଗୁଥିଲେ।
ପ୍ରାଦୀପଯଦ୍ ଦାଶରଥେସ୍ତଦା ଶୋକହୁତାଶନମ୍
ସେ ସମୟରେ ଦଶରଥନନ୍ଦନ ଦୁଃଖର ଅଗ୍ନିକୁ ଭଡ଼ାଇଲେ।
ଶାଯିତଂ ଚ ଚିରଂ ତେନ ଦୁଃଖାର୍ତେନ ମହାତ୍ମନା। ମଯାପି ଵିଵିଧୈର୍ଵାକ୍ଯୈଃ କୃଚ୍ଛ୍ରାଦୁତ୍ଥାପିତଃ ପୁନଃ
ସେ ମହାତ୍ମା ଦୁଃଖରେ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ପଡ଼ି ରହିଲେ। ମୁଁ ବିଭିନ୍ନ କଥା କହି, ବଡ଼ କଷ୍ଟରେ ତାଙ୍କୁ ପୁନି ଉଠାଇଲି।
ତାନି ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ମହାର୍ହାଣି ଦର୍ଶଯିତ୍ଵା ମୁହୁର୍ମୁହୁଃ। ରାଘଵଃ ସହସୌମିତ୍ରିଃ ସୁଗ୍ରୀଵେ ସଂନ୍ଯଵେଶଯତ୍
ସେ ମହାମୂଲ୍ୟବାନ୍ତି ଗହଣାଗୁଡିକୁ ପୁନିପୁନି ଦେଖି, ଦେଖାଇଲେ। ରାଘବ ଏବଂ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ସହିତ, ସେଗୁଡିକୁ ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କ ହାତରେ ଦେଲେ।
ସ ତଵାଦର୍ଶନାଦାର୍ଯେ ରାଘଵଃ ପରିତପ୍ଯତେ। ମହତା ଜ୍ଵଲତା ନିତ୍ଯମଗ୍ନିନେଵାଗ୍ନିପର୍ଵତଃ
ହେ ମହିଳା, ତୁମକୁ ଦେଖିପାରୁନଥିବା ଦୁଃଖରେ ରାଘବ ତୀବ୍ର ଯନ୍ତ୍ରଣା ଭୋଗୁଛନ୍ତି। ସେ ସଦା ବଡ଼ ଅଗ୍ନିରେ ପଡ଼ିଥିବା ପାହାଡ଼ ପରି ଜଳୁଛନ୍ତି।
ତ୍ଵତ୍କୃତେ ତମନିଦ୍ରା ଚ ଶୋକଶ୍ଚିନ୍ତା ଚ ରାଘଵମ୍। ତାପଯନ୍ତି ମହାତ୍ମାନମଗ୍ନ୍ଯଗାରମିଵାଗ୍ନଯଃ
ତୁମ ପାଇଁ ରାଘବ ନିଦ୍ରାହୀନତା, ଶୋକ ଏବଂ ଚିନ୍ତାରେ ଦୁଃଖିତ। ଏହାମାନେ ତାଙ୍କୁ ଅଗ୍ନି ଘରରେ ଅଗ୍ନି ଯେପରି ଜଳାଇ ଦେଉଛି।
ତଵାଦର୍ଶନଶୋକେନ ରାଘଵଃ ପରିଚାଲ୍ଯତେ। ମହତା ଭୂମିକମ୍ପେନ ମହାନିଵ ଶିଲୋଚ୍ଚଯଃ
ତୁମକୁ ଦେଖିନଥିବା ଦୁଃଖରେ ରାଘବ ଅସ୍ଥିର ହୋଇଯାଉଛନ୍ତି, ଯେପରି ଏକ ବଡ଼ ପାହାଡ଼ ଭୂକମ୍ପରେ କମ୍ପିତ ହୁଏ।
କାନନାନି ସୁରମ୍ଯାଣି ନଦୀପ୍ରସ୍ରଵଣାନି ଚ। ଚରନ୍ ନ ରତିମାପ୍ନୋତି ତ୍ଵାମପଶ୍ଯନ୍ ନୃପାତ୍ମଜେ
ସେ ମନୋହର କାନନ ଏବଂ ନଦୀର ଝରଣା ଚାରିପାଖ ଘୁରୁଛନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ରାଜକୁମାରୀ, ତୁମକୁ ଦେଖିନଥିବାରୁ କୌଣସି ଆନନ୍ଦ ପାଉନାହାନ୍ତି।
ସ ତ୍ଵାଂ ମନୁଜଶାର୍ଦୂଲଃ କ୍ଷିପ୍ରଂ ପ୍ରାପ୍ସ୍ଯତି ରାଘଵଃ। ସମିତ୍ରବାନ୍ଧଵଂ ହତ୍ଵା ରାଵଣଂ ଜନକାତ୍ମଜେ
ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବାଘ ସମ ରାଘବ ଶୀଘ୍ର ତୁମ ପାଖକୁ ଆସିବେ, ଜନକନନ୍ଦିନୀ, ତାଙ୍କ ସହଯୋଗୀ ଓ ବନ୍ଧୁମାନେ ସହିତ ରାବଣଙ୍କୁ ବଧ କରି।
ସହିତୌ ରାମସୁଗ୍ରୀଵାଵୁଭାଵକୁରୁତାଂ ତଦା। ସମଯଂ ଵାଲିନଂ ହନ୍ତୁଂ ତଵ ଚାନ୍ଵେଷଣଂ ପ୍ରତି
ତାପରେ, ରାମ ଓ ସୁଗ୍ରୀବ ଏକଠି ହୋଇ, ବାଲିଙ୍କୁ ବଧ କରିବା ଏବଂ ତୁମକୁ ଖୋଜିବା ପାଇଁ ଚୁକ୍ତି କଲେ।
ତତସ୍ତାଭ୍ଯାଂ କୁମାରାଭ୍ଯାଂ ଵୀରାଭ୍ଯାଂ ସ ହରୀଶ୍ଵରଃ। କିଷ୍କିନ୍ଧାଂ ସମୁପାଗମ୍ଯ ଵାଲୀ ଯୁଦ୍ଧେ ନିପାତିତଃ
ତାପରେ, ସେ ଦୁଇ ଶୂରବୀର ପ୍ରିନ୍ସଙ୍କ ସହିତ ବନରାଜ କିଷ୍କିନ୍ଧାକୁ ଯାଇ, ବାଲିଙ୍କୁ ଯୁଦ୍ଧରେ ବଧ କଲେ।
ତତୋ ନିହତ୍ଯ ତରସା ରାମୋ ଵାଲିନମାହଵେ। ସର୍ଵର୍କ୍ଷହରିସଙ୍ଘାନାଂ ସୁଗ୍ରୀଵମକରୋତ୍ ପତିମ୍
ତାପରେ ରାମ ଯୁଦ୍ଧରେ ବାଲିଙ୍କୁ ତୁରନ୍ତ ବଧ କରି, ସମସ୍ତ ବନର ଓ ଭାଲୁମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କୁ ରାଜା କଲେ।
ରାମସୁଗ୍ରୀଵଯୋରୈକ୍ଯଂ ଦେଵ୍ଯେଵଂ ସମଜାଯତ। ହନୂମନ୍ତଂ ଚ ମାଂ ଵିଦ୍ଧି ତଯୋର୍ଦୂତମୁପାଗତମ୍
ଏଭଳି ରାମ ଓ ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମିତ୍ରତା ହେଲା। ମୋତେ, ହନୁମାନ୍ ବୋଲି ଜାଣ, ଯିଏ ତାଙ୍କ ଦୂତି ହୋଇ ଆସିଛି।
ସ୍ଵଂ ରାଜ୍ଯଂ ପ୍ରାପ୍ଯ ସୁଗ୍ରୀଵଃ ସ୍ଵାନାନୀଯ ମହାକପୀନ୍। ତ୍ଵଦର୍ଥଂ ପ୍ରେଷଯାମାସ ଦିଶୋ ଦଶ ମହାବଲାନ୍
ନିଜ ରାଜ୍ୟ ପୁନଃ ପାଇ ସୁଗ୍ରୀବ ବଡ଼ ବନରମାନେକୁ ଡାକିଲେ ଏବଂ ତୁମ ପାଇଁ ଦଶ ଦିଗକୁ ଶକ୍ତିଶାଳୀମାନେକୁ ପଠାଇଲେ।