ନୂନଂ ଲଙ୍କା ହତେ ପାପେ ରାଵଣେ ରାକ୍ଷସାଧିପେ। ଶୋଷମେଷ୍ଯତି ଦୁର୍ଧର୍ଷା ପ୍ରମଦା ଵିଧଵା ଯଥା
ନିଶ୍ଚୟ, ଯେତେବେଳେ ପାପୀ ରାବଣ, ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କର ମୁଖ୍ୟ, ବଧ ହେବେ, ତେବେ ଦୁର୍ଜୟ ଲଙ୍କା ଏକ ବିଧବା ଯେମିତି ଶୋକରେ ଶୁଷ୍କ ହେଇଯିବ।
ପୁଣ୍ଯୋତ୍ସଵସମୃଦ୍ଧା ଚ ନଷ୍ଟଭର୍ତ୍ରୀ ସରାକ୍ଷସା। ଭଵିଷ୍ଯତି ପୁରୀ ଲଙ୍କା ନଷ୍ଟଭର୍ତ୍ରୀ ଯଥାଂଗନା
ପୂର୍ବେ ଯେଉଁ ଲଙ୍କା ପବିତ୍ର ଉତ୍ସବ ଓ ରାକ୍ଷସମାନେ ଭରିଥିଲା, ସେହି ପୁରୀ ଏବେ ପତିହୀନା ଜନନୀ ପରି ହୋଇଯିବ।
ନୂନଂ ରାକ୍ଷସକନ୍ଯାନାଂ ରୁଦତୀନାଂ ଗୃହେ ଗୃହେ। ଶ୍ରୋଷ୍ଯାମି ନଚିରାଦେଵ ଦୁଃଖାର୍ତାନାମିହ ଧ୍ଵନିମ୍
ନିଶ୍ଚୟ, ଏଠି ଘରେ ଘରେ ଦୁଃଖରେ ମୁହଁ ଲୁଚାଇ କନ୍ଦୁଥିବା ରାକ୍ଷସ କନ୍ୟାମାନଙ୍କର କନ୍ଦନ ଶବ୍ଦ ମୁଁ ଶୀଘ୍ର ସୁଣିପାରିବି।
ସାନ୍ଧକାରା ହତଦ୍ଯୋତା ହତରାକ୍ଷସପୁଂଗଵା। ଭଵିଷ୍ଯତି ପୁରୀ ଲଙ୍କା ନିର୍ଦଗ୍ଧା ରାମସାଯକୈଃ
ଅନ୍ଧକାରରେ ଢାକା, ତାଙ୍କର ତେଜ ନାଶ ହୋଇଯାଇଛି, ମୁଖ୍ୟ ରାକ୍ଷସମାନେ ବଧ ହୋଇଯାଇଛନ୍ତି—ଏଭଳି ଲଙ୍କା ପୁରୀ ରାମଙ୍କ ବାଣରେ ଦହିଯିବ।
ଯଦି ନାମ ସ ଶୂରୋ ମାଂ ରାମୋ ରକ୍ତାନ୍ତଲୋଚନଃ। ଜାନୀଯାଦ୍ ଵର୍ତମାନାଂ ଯାଂ ରାକ୍ଷସସ୍ଯ ନିଵେଶନେ
ଯଦି ସେ ଶୂରବୀର ରାମ, ରକ୍ତ ଆଖି ଥିବା, ମୋତେ ଏଠି ରାକ୍ଷସଙ୍କ ଘରେ ଅଛି ବୋଲି ଜାଣିଥାନ୍ତେ!
ଅନେନ ତୁ ନୃଶଂସେନ ରାଵଣେନାଧମେନ ମେ। ସମଯୋ ଯସ୍ତୁ ନିର୍ଦିଷ୍ଟସ୍ତସ୍ଯ କାଲୋଽଯମାଗତଃ
କିନ୍ତୁ ଏହି କ୍ରୁର ଓ ନିଚ ରାବଣ ଯେଉଁ ସମୟ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ କରିଥିଲେ, ସେହି ସମୟ ଏବେ ମୋ ପାଇଁ ଆସିଯାଇଛି।
ସ ଚ ମେ ଵିହିତୋ ମୃତ୍ଯୁରସ୍ମିନ୍ ଦୁଷ୍ଟେନ ଵର୍ତତେ। ଅକାର୍ଯଂ ଯେ ନ ଜାନନ୍ତି ନୈର୍ଋତାଃ ପାପକାରିଣଃ
ଏହି ଦୁଷ୍ଟ ଦ୍ୱାରା ମୋ ପାଇଁ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ମୃତ୍ୟୁ ଏବେ ଆସିଛି; ଏହି ପାପୀ ରାତିରେ ଘୁରୁଥିବା ଦୂଷ୍ଟମାନେ କଣ କରିବା ଉଚିତ ତାହା ଜାଣନ୍ତି ନାହିଁ।
ଅଧର୍ମାତ୍ ତୁ ମହୋତ୍ପାତୋ ଭଵିଷ୍ଯତି ହି ସାମ୍ପ୍ରତମ୍। ନୈତେ ଧର୍ମଂ ଵିଜାନନ୍ତି ରାକ୍ଷସାଃ ପିଶିତାଶନାଃ
ଏବେ ଅଧର୍ମରୁ ବଡ ଦୁର୍ଗତି ହେବ; ଏହି ମାଂସ ଖାଉଥିବା ରାକ୍ଷସମାନେ ଧର୍ମ କ'ଣ ତାହା ବୁଝନ୍ତି ନାହିଁ।
ଧ୍ରୁଵଂ ମାଂ ପ୍ରାତରାଶାର୍ଥଂ ରାକ୍ଷସଃ କଲ୍ପଯିଷ୍ଯତି। ସାହଂ କଥଂ କରିଷ୍ଯାମି ତଂ ଵିନା ପ୍ରିଯଦର୍ଶନମ୍
ନିଶ୍ଚୟ ରାକ୍ଷସ ମୋତେ ପ୍ରଭାତର ଖାଦ୍ୟ ବାନେଇବ; ମୁଁ କିପରି ମୋ ପ୍ରିୟଙ୍କୁ ଦେଖିବା ବିନା ଏହି ଦୁଃଖ ସହିବି?
ରାମଂ ରକ୍ତାନ୍ତନଯନମପଶ୍ଯନ୍ତୀ ସୁଦୁଃଖିତା। କ୍ଷିପ୍ରଂ ଵୈଵସ୍ଵତଂ ଦେଵଂ ପଶ୍ଯେଯଂ ପତିନା ଵିନା
ମୁଁ ଅତି ଦୁଃଖରେ ରହି, ରାମଙ୍କ ରକ୍ତ ରଙ୍ଗ ଆଖି ଦେଖିପାରିବି ନାହିଁ; ଶୀଘ୍ର ମୁଁ ପତି ବିନା ଯମରାଜଙ୍କୁ ଦେଖିବି।
ନାଜାନାଜ୍ଜୀଵତୀଂ ରାମଃ ସ ମାଂ ଭରତପୂର୍ଵଜଃ। ଜାନନ୍ତୌ ତୁ ନ କୁର୍ଯାତାଂ ନୋର୍ଵ୍ଯାଂ ହି ପରିମାର୍ଗଣମ୍
ବର୍ତ୍ତମାନ ରାମ, ଭରତଙ୍କ ଭାଇ, ମୋତେ ବଞ୍ଚିତା ବୋଲି ଜାଣିନଥିଲେ, ତେବେ ସେ ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଜାଣିଥିଲେ ମଧ୍ୟ ମୋ ପାଇଁ ପୃଥିବୀରେ ଖୋଜିବେ ନାହିଁ।
ନୂନଂ ମମୈଵ ଶୋକେନ ସ ଵୀରୋ ଲକ୍ଷ୍ମଣାଗ୍ରଜଃ। ଦେଵଲୋକମିତୋ ଯାତସ୍ତ୍ଯକ୍ତ୍ଵା ଦେହଂ ମହୀତଲେ
ନିଶ୍ଚୟ, ମୋ ଦୁଃଖରେ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କ ଭାଇ ସେ ଶୂରବୀର ଦେହ ଛାଡ଼ି ଦେବତାମାନଙ୍କ ଲୋକକୁ ଚାଲିଗଲେ।
ଧନ୍ଯା ଦେଵାଃ ସଗନ୍ଧର୍ଵାଃ ସିଦ୍ଧାଶ୍ଚ ପରମର୍ଷଯଃ। ମମ ପଶ୍ଯନ୍ତି ଯେ ଵୀରଂ ରାମଂ ରାଜୀଵଲୋଚନମ୍
ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ ହେଲେ ଦେବତା, ଗନ୍ଧର୍ବ, ସିଦ୍ଧ ଓ ମହାମୁନିମାନେ, ଯେଉଁମାନେ ମୋର ଶୂରବୀର, ପଦ୍ମନୟନ ରାମଙ୍କୁ ଦେଖନ୍ତି।
ଅଥଵା ନହି ତସ୍ଯାର୍ଥୋ ଧର୍ମକାମସ୍ଯ ଧୀମତଃ। ମଯା ରାମସ୍ଯ ରାଜର୍ଷେର୍ଭାର୍ଯଯା ପରମାତ୍ମନଃ
କିମ୍ବା, ଶାନ୍ତ ଓ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ରାଜା ରାମଙ୍କ ପାଇଁ ମୋତେ ଜୀବନସଙ୍ଗିନୀ ଭାବେ ରଖିବାର କୌଣସି ଅର୍ଥ ନାହିଁ।
ଦୃଶ୍ଯମାନେ ଭଵେତ୍ ପ୍ରୀତିଃ ସୌହୃଦଂ ନାସ୍ତ୍ଯଦୃଶ୍ଯତଃ। ନାଶଯନ୍ତି କୃତଘ୍ନାସ୍ତୁ ନ ରାମୋ ନାଶଯିଷ୍ଯତି
ଦେଖିଲେ ଆନନ୍ଦ ମିଳେ, ଦେଖିପାରିଲେ ନାହିଁ ମିଳନ ନାହିଁ; ଅକୃତଜ୍ଞମାନେ ସବୁ କିଛି ନଷ୍ଟ କରନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ରାମ କେବେ ଏମିତି କରିବେ ନାହିଁ।
କିଂ ଵା ମଯ୍ଯଗୁଣାଃ କେଚିତ୍ କିଂ ଵା ଭାଗ୍ଯକ୍ଷଯୋ ହି ମେ। ଯା ହି ସୀତା ଵରାର୍ହେଣ ହୀନା ରାମେଣ ଭାମିନୀ
ମୋର ମଧ୍ୟ କୌଣସି ଗୁଣ ନାହିଁ କି? କିମ୍ବା ମୋର ଭାଗ୍ୟ ଖରାପ ହେଲା କି? ଯେଉଁଠାରେ ମୁଁ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପତି ଯୋଗ୍ୟ ସୀତା, ରାମଙ୍କୁ ବିଚ୍ଛିନ୍ନ ହେଇଛି।
ଶ୍ରେଯୋ ମେ ଜୀଵିତାନ୍ମର୍ତୁଂ ଵିହୀନାଯା ମହାତ୍ମନା। ରାମାଦକ୍ଲିଷ୍ଟଚାରିତ୍ରାଚ୍ଛୂରାଚ୍ଛତ୍ରୁନିବର୍ହଣାତ୍
ଏହି ମହାତ୍ମା, ନିର୍ମଳ ଚରିତ୍ର, ଶୂରବୀର ଓ ଶତ୍ରୁ ନାଶକ ରାମଙ୍କୁ ହରାଇ, ବଞ୍ଚିବାଠାରୁ ମୋ ପାଇଁ ମରିଯିବା ଭଲ।
ଅଥଵା ନ୍ଯସ୍ତଶସ୍ତ୍ରୌ ତୌ ଵନେ ମୂଲଫଲାଶନୌ। ଭ୍ରାତରୌ ହି ନରଶ୍ରେଷ୍ଠୌ ଚରନ୍ତୌ ଵନଗୋଚରୌ
କିମ୍ବା, ତାଙ୍କ ଦୁଇ ଭାଇ ଅସ୍ତ୍ର ତ୍ୟାଗ କରି, ଅରଣ୍ୟରେ ମୂଳ ଓ ଫଳ ଖାଇ, ଜଙ୍ଗଲରେ ଘୁରୁଛନ୍ତି।
ଅଥଵା ରାକ୍ଷସେନ୍ଦ୍ରେଣ ରାଵଣେନ ଦୁରାତ୍ମନା। ଛଦ୍ମନା ଘାତିତୌ ଶୂରୌ ଭ୍ରାତରୌ ରାମଲକ୍ଷ୍ମଣୌ
କିମ୍ବା, ଦୁଷ୍ଟ ରାକ୍ଷସ ରାଜା ରାବଣ ଚତୁର୍ଯ୍ୟ ଚାଳି ରାମ ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ ମାରିଦେଇଛି।
ସାହମେଵଂଵିଧେ କାଲେ ମର୍ତୁମିଚ୍ଛାମି ସର୍ଵତଃ। ନ ଚ ମେ ଵିହିତୋ ମୃତ୍ଯୁରସ୍ମିନ୍ ଦୁଃଖେଽତିଵର୍ତତି
ଏଭଳି ସମୟରେ, ମୁଁ ସବୁପ୍ରକାରେ ମୃତ୍ୟୁ ଆଶା କରେ; କିନ୍ତୁ ଏହି ଅତି ଦୁଃଖରୁ ମୋ ପାଇଁ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ମୃତ୍ୟୁ ଆସୁନାହିଁ।
ଧନ୍ଯାଃ ଖଲୁ ମହାତ୍ମାନୋ ମୁନଯଃ ସତ୍ଯସମ୍ମତାଃ। ଜିତାତ୍ମାନୋ ମହାଭାଗା ଯେଷାଂ ନ ସ୍ତଃ ପ୍ରିଯାପ୍ରିଯେ
ଏହି ମହାତ୍ମା, ସତ୍ୟରେ ସମ୍ମାନିତ ମୁନିମାନେ, ଆତ୍ମାକୁ ଜିତିଥିବା ଭାଗ୍ୟଶାଳୀମାନେ, ଯେଉଁମାନଙ୍କ ପାଖରେ ପ୍ରିୟ ଓ ଅପ୍ରିୟ ନାହିଁ, ସେମାନେ ନିଶ୍ଚୟ ଧନ୍ୟ।
ପ୍ରିଯାନ୍ନ ସମ୍ଭଵେଦ୍ ଦୁଃଖମପ୍ରିଯାଦଧିକଂ ଭଵେତ୍। ତାଭ୍ଯାଂ ହି ତେ ଵିଯୁଜ୍ଯନ୍ତେ ନମସ୍ତେଷାଂ ମହାତ୍ମନାମ୍
ପ୍ରିୟ ଜିନିଷରୁ ଦୁଃଖ ଆସେ, ଅପ୍ରିୟରୁ ତ ଏଠାରୁ ଅଧିକ ଦୁଃଖ ମିଳେ; କିନ୍ତୁ ସେ ମହାତ୍ମାମାନେ ଏହି ଦୁଇଠାରୁ ଅଲଗା, ସେମାନଙ୍କୁ ମୁଁ ଶିରୋନମାନ୍ତି।
ସାହଂ ତ୍ଯକ୍ତା ପ୍ରିଯେଣୈଵ ରାମେଣ ଵିଦିତାତ୍ମନା। ପ୍ରାଣାଂସ୍ତ୍ଯକ୍ଷ୍ଯାମି ପାପସ୍ଯ ରାଵଣସ୍ଯ ଗତା ଵଶମ୍
ଏଭଳି ଭାବରେ, ମୋର ପ୍ରିୟ ଓ ଆତ୍ମଜ୍ଞାନୀ ରାମଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ତ୍ୟାଗିତ, ମୁଁ ଏବେ ପାପୀ ରାବଣଙ୍କ ଅଧୀନରେ ଥିବା ବେଳେ, ମୋ ପ୍ରାଣ ତ୍ୟାଗ କରିଦେବି।
thumb|ସପ୍ତଵିଂଶଃ ସର୍ଗଃ ଶ୍ରୂଯତାମ୍|center ଶ୍ରୀମଦ୍ଵାଲ୍ମୀକିଯରାମାଯଣେ ସୁନ୍ଦରକାଣ୍ଡେ ସପ୍ତଵିଂଶଃ ସର୍ଗଃ ॥୫-
ଏବେ ଶୁଣ, ଶ୍ରୀମଦ୍ ବାଲ୍ମୀକି ରାମାୟଣର ସୁନ୍ଦରକାଣ୍ଡର ସପ୍ତବିଂଶତିତମ ସର୍ଗ।
ଇତ୍ଯୁକ୍ତାଃ ସୀତଯା ଘୋରଂ ରାକ୍ଷସ୍ଯଃ କ୍ରୋଧମୂର୍ଚ୍ଛିତାଃ। କାଶ୍ଚିଜ୍ଜଗ୍ମୁସ୍ତଦାଖ୍ଯାତୁଂ ରାଵଣସ୍ଯ ଦୁରାତ୍ମନଃ
ସୀତାଙ୍କର କଥା ଶୁଣି, ରାକ୍ଷସୀମାନେ ଭୟଙ୍କର କ୍ରୋଧରେ ପାଗଳ ହୋଇଗଲେ। ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ କିଛି ଜଣେ ସିଧାସଳଖ ରାବଣଙ୍କ ପାଖକୁ ଏହି ଖବର ଦେବାକୁ ଚାଲିଗଲେ।
ତତଃ ସୀତାମୁପାଗମ୍ଯ ରାକ୍ଷସ୍ଯୋ ଭୀମଦର୍ଶନାଃ। ପୁନଃ ପରୁଷମେକାର୍ଥମନର୍ଥାର୍ଥମଥାବ୍ରୁଵନ୍
ତାପରେ, ଭୟଜନକ ଦେଖାଯାଉଥିବା ରାକ୍ଷସୀମାନେ ସୀତାଙ୍କ ନିକଟକୁ ଆସି, ପୁଣିଥରେ ଏକେ ଅର୍ଥରେ, ଦୁଷ୍ଟ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ କଠୋର କଥା କହିଲେ।
ଅଦ୍ଯେଦାନୀଂ ତଵାନାର୍ଯେ ସୀତେ ପାପଵିନିଶ୍ଚଯେ। ରାକ୍ଷସ୍ଯୋ ଭକ୍ଷଯିଷ୍ଯନ୍ତି ମାଂସମେତଦ୍ ଯଥାସୁଖମ୍
ଏ ଅନାର୍ୟ ସୀତେ, ତୁମେ ଏବେ ପାପରେ ନିଶ୍ଚିତ ହୋଇଛ, ଆଜି ଏହି ରାକ୍ଷସୀମାନେ ଚାହିଁଲେ ଯେପରି, ତୁମ ମାଂସ ଖାଇଦେବେ।
ସୀତାଂ ତାଭିରନାର୍ଯାଭିର୍ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ସଂତର୍ଜିତାଂ ତଦା। ରାକ୍ଷସୀ ତ୍ରିଜଟା ଵୃଦ୍ଧା ପ୍ରବୁଦ୍ଧା ଵାକ୍ଯମବ୍ରଵୀତ୍
ଏଭଳି ଅନ୍ୟାୟ ଭାବେ ରାକ୍ଷସୀମାନେ ସୀତାଙ୍କୁ ଭୟ ଦେଉଥିବାକୁ ଦେଖି, ବୟସ୍କ ଓ ଜ୍ଞାନୀ ରାକ୍ଷସୀ ତ୍ରିଜଟା ସେଠାରେ କହିଲେ—
ଆତ୍ମାନଂ ଖାଦତାନାର୍ଯା ନ ସୀତାଂ ଭକ୍ଷଯିଷ୍ଯଥ। ଜନକସ୍ଯ ସୁତାମିଷ୍ଟାଂ ସ୍ନୁଷାଂ ଦଶରଥସ୍ଯ ଚ
ହେ ଅନାର୍ୟମାନେ, ତମେ ନିଜ ଦେହ ଖାଉ, ତମେ ଜନକଙ୍କ ପ୍ରିୟ କନ୍ୟା ଓ ଦଶରଥଙ୍କ ଜଣେ ସ୍ନୁଷା ସୀତାଙ୍କୁ ଖାଇପାରିବେ ନାହିଁ।
ସ୍ଵପ୍ନୋ ହ୍ଯଦ୍ଯ ମଯା ଦୃଷ୍ଟୋ ଦାରୁଣୋ ରୋମହର୍ଷଣଃ। ରାକ୍ଷସାନାମଭାଵାଯ ଭର୍ତୁରସ୍ଯା ଭଵାଯ ଚ
ଆଜି ମୁଁ ଏକ ଭୟଙ୍କର ଓ ରୋମାଞ୍ଚକର ସ୍ୱପ୍ନ ଦେଖିଛି, ଯାହା ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କ ବିନାଶ ଓ ସୀତାଙ୍କ ସ୍ୱାମୀଙ୍କ ଭଲ ହେବାର ଚିହ୍ନ।