କିଂ ନୁ ତତ୍ କାରଣଂ ଯେନ ରାମୋ ଦୃଢପରାକ୍ରମଃ। ରକ୍ଷସାପହୃତାଂ ଭାର୍ଯାମିଷ୍ଟାଂ ଯୋ ନାଭିପଦ୍ଯତେ
ଏହି ଦୃଢ଼ ପରାକ୍ରମୀ ରାମ ତାଙ୍କର ପ୍ରିୟା ଭାର୍ଯ୍ୟା, ଯାହାକୁ ରାକ୍ଷସ ହରଣ କରିଛି, ସେଠାକୁ କାହିଁକି ଆସୁନାହାନ୍ତି—ଏହାର କ'ଣ କାରଣ?
ଇହସ୍ଥାଂ ମାଂ ନ ଜାନୀତେ ଶଙ୍କେ ଲକ୍ଷ୍ମଣପୂର୍ଵଜଃ। ଜାନନ୍ନପି ସ ତେଜସ୍ଵୀ ଧର୍ଷଣାଂ ମର୍ଷଯିଷ୍ଯତି
ମୁଁ ଭାବୁଛି ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କ ଭାଇ ରାମ ଶାୟଦ ମୁଁ ଏଠାରେ ଅଛି ବୋଲି ଜାଣିନାହାନ୍ତି; କିମ୍ବା ଜାଣିଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ସେ ମହାନ ମଣିଷ ଏହି ଅପମାନକୁ ସହିଯାଉଛନ୍ତି।
ହୃତେତି ମାଂ ଯୋଽଧିଗତ୍ଯ ରାଘଵାଯ ନିଵେଦଯେତ୍। ଗୃଧ୍ରରାଜୋଽପି ସ ରଣେ ରାଵଣେନ ନିପାତିତଃ
ମୋତେ ହରାଯାଇଛି ବୋଲି ଯିଏ ରାଘବଙ୍କୁ ଖବର ଦେବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କଲେ, ସେ ଗୃଧ୍ରରାଜ ମଧ୍ୟ ଯୁଦ୍ଧରେ ରାବଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ବଧ ହୋଇଗଲେ।
କୃତଂ କର୍ମ ମହତ୍ ତେନ ମାଂ ତଥାଭ୍ଯଵପଦ୍ଯତା। ତିଷ୍ଠତା ରାଵଣଵଧେ ଵୃଦ୍ଧେନାପି ଜଟାଯୁଷା
ମୋ ପାଇଁ ରାବଣଙ୍କୁ ବଧ କରିବା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ଯେଉଁ ବୃଦ୍ଧ ଜଟାୟୁ ରାବଣଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ଦୃଢ଼ ହୋଇ ଦଢ଼ି ଦେଲେ, ସେ ଏକ ବଡ଼ କାମ କରିଥିଲେ।
ଯଦି ମାମିହ ଜାନୀଯାଦ୍ ଵର୍ତମାନାଂ ହି ରାଘଵଃ। ଅଦ୍ଯ ବାଣୈରଭିକ୍ରୁଦ୍ଧଃ କୁର୍ଯାଲ୍ଲୋକମରାକ୍ଷସମ୍
ଯଦି ରାଘବ ଏଠାରେ ମୁଁ ଅଛି ବୋଲି ଜାଣିଥାନ୍ତେ, ଏଠି ଏବେ ମଧ୍ୟ ସେ କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ ତାଙ୍କର ବାଣରେ ସମସ୍ତ ରାକ୍ଷସମାନେ ଦୁନିଆଁରୁ ଶେଷ କରିଦେଇଥାନ୍ତେ।
ନିର୍ଦହେଚ୍ଚ ପୁରୀଂ ଲଙ୍କାଂ ନିର୍ଦହେଚ୍ଚ ମହୋଦଧିମ୍। ରାଵଣସ୍ଯ ଚ ନୀଚସ୍ଯ କୀର୍ତିଂ ନାମ ଚ ନାଶଯେତ୍
ସେ ଲଙ୍କା ପୁରୀକୁ ଦହିଦେଇଥାନ୍ତେ, ମହାସାଗରକୁ ମଧ୍ୟ ଦହିଦେଇଥାନ୍ତେ, ଏବଂ ନିଚ ରାବଣଙ୍କର କୀର୍ତ୍ତି ଓ ନାମକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ନଷ୍ଟ କରିଦେଇଥାନ୍ତେ।
ତତୋ ନିହତନାଥାନାଂ ରାକ୍ଷସୀନାଂ ଗୃହେ ଗୃହେ। ଯଥାହମେଵଂ ରୁଦତୀ ତଥା ଭୂଯୋ ନ ସଂଶଯଃ
ତାପରେ ଯେଉଁ ରାକ୍ଷସୀମାନେ ତାଙ୍କର ପତିକୁ ହରାଇଛନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କ ଘରେ ଘରେ ମୁଁ ଯେପରି ଏବେ କନ୍ଦୁଛି, ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ଏଭଳି କନ୍ଦିବେ—ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।
ଅନ୍ଵିଷ୍ଯ ରକ୍ଷସାଂ ଲଙ୍କାଂ କୁର୍ଯାଦ୍ ରାମଃ ସଲକ୍ଷ୍ମଣଃ। ନହି ତାଭ୍ଯାଂ ରିପୁର୍ଦୃଷ୍ଟୋ ମୁହୂର୍ତମପି ଜୀଵତି
ରାମ ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଲଙ୍କାକୁ ଖୋଜିବା ପରେ ଏହାକୁ ନଷ୍ଟ କରିଦେଇବେ; କାରଣ, ସେ ଦୁଇଁଜଣଙ୍କ ଦୃଷ୍ଟିରେ ପଡ଼ିଥିବା ଶତ୍ରୁ କେବେ ମଧ୍ୟ ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ଜୀବିତ ରହିପାରିବେ ନାହିଁ।
ଚିତାଧୂମାକୁଲପଥା ଗୃଧ୍ରମଣ୍ଡଲମଣ୍ଡିତା। ଅଚିରେଣୈଵ କାଲେନ ଶ୍ମଶାନସଦୃଶୀ ଭଵେତ୍
ଏଠି ଶୀଘ୍ର ଏଭଳି ହେବ, ଯେଉଁଠି ଚିତାର ଧୂଆଁ ରାସ୍ତାକୁ ଢାକିଦେବ ଏବଂ ଗୃଧ୍ରମାନେ ଚାରିପାଖରେ ଘୂରିବେ; ଏହି ସ୍ଥାନ ଶମ୍ଶାନ ସଦୃଶ ହୋଇଯିବ।
ଅଚିରେଣୈଵ କାଲେନ ପ୍ରାପ୍ସ୍ଯାମ୍ଯେନଂ ମନୋରଥମ୍। ଦୁଷ୍ପ୍ରସ୍ଥାନୋଽଯମାଭାତି ସର୍ଵେଷାଂ ଵୋ ଵିପର୍ଯଯଃ
ଅତି ଶୀଘ୍ର ମୁଁ ଏହି ଆଶାକୁ ପୂରଣ କରିପାରିବି; ଏହି ବିଦାୟ ଦୁର୍ଲଭ ଲାଗୁଛି, ଏବଂ ତୁମମାନେ ସମସ୍ତଙ୍କ ପାଇଁ ଦୁର୍ଦ୍ଦିନ ଆସୁଛି।
ନୂନଂ ଲଙ୍କା ହତେ ପାପେ ରାଵଣେ ରାକ୍ଷସାଧିପେ। ଶୋଷମେଷ୍ଯତି ଦୁର୍ଧର୍ଷା ପ୍ରମଦା ଵିଧଵା ଯଥା
ନିଶ୍ଚୟ, ଯେତେବେଳେ ପାପୀ ରାବଣ, ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କର ମୁଖ୍ୟ, ବଧ ହେବେ, ତେବେ ଦୁର୍ଜୟ ଲଙ୍କା ଏକ ବିଧବା ଯେମିତି ଶୋକରେ ଶୁଷ୍କ ହେଇଯିବ।
ପୁଣ୍ଯୋତ୍ସଵସମୃଦ୍ଧା ଚ ନଷ୍ଟଭର୍ତ୍ରୀ ସରାକ୍ଷସା। ଭଵିଷ୍ଯତି ପୁରୀ ଲଙ୍କା ନଷ୍ଟଭର୍ତ୍ରୀ ଯଥାଂଗନା
ପୂର୍ବେ ଯେଉଁ ଲଙ୍କା ପବିତ୍ର ଉତ୍ସବ ଓ ରାକ୍ଷସମାନେ ଭରିଥିଲା, ସେହି ପୁରୀ ଏବେ ପତିହୀନା ଜନନୀ ପରି ହୋଇଯିବ।
ନୂନଂ ରାକ୍ଷସକନ୍ଯାନାଂ ରୁଦତୀନାଂ ଗୃହେ ଗୃହେ। ଶ୍ରୋଷ୍ଯାମି ନଚିରାଦେଵ ଦୁଃଖାର୍ତାନାମିହ ଧ୍ଵନିମ୍
ନିଶ୍ଚୟ, ଏଠି ଘରେ ଘରେ ଦୁଃଖରେ ମୁହଁ ଲୁଚାଇ କନ୍ଦୁଥିବା ରାକ୍ଷସ କନ୍ୟାମାନଙ୍କର କନ୍ଦନ ଶବ୍ଦ ମୁଁ ଶୀଘ୍ର ସୁଣିପାରିବି।
ସାନ୍ଧକାରା ହତଦ୍ଯୋତା ହତରାକ୍ଷସପୁଂଗଵା। ଭଵିଷ୍ଯତି ପୁରୀ ଲଙ୍କା ନିର୍ଦଗ୍ଧା ରାମସାଯକୈଃ
ଅନ୍ଧକାରରେ ଢାକା, ତାଙ୍କର ତେଜ ନାଶ ହୋଇଯାଇଛି, ମୁଖ୍ୟ ରାକ୍ଷସମାନେ ବଧ ହୋଇଯାଇଛନ୍ତି—ଏଭଳି ଲଙ୍କା ପୁରୀ ରାମଙ୍କ ବାଣରେ ଦହିଯିବ।
ଯଦି ନାମ ସ ଶୂରୋ ମାଂ ରାମୋ ରକ୍ତାନ୍ତଲୋଚନଃ। ଜାନୀଯାଦ୍ ଵର୍ତମାନାଂ ଯାଂ ରାକ୍ଷସସ୍ଯ ନିଵେଶନେ
ଯଦି ସେ ଶୂରବୀର ରାମ, ରକ୍ତ ଆଖି ଥିବା, ମୋତେ ଏଠି ରାକ୍ଷସଙ୍କ ଘରେ ଅଛି ବୋଲି ଜାଣିଥାନ୍ତେ!
ଅନେନ ତୁ ନୃଶଂସେନ ରାଵଣେନାଧମେନ ମେ। ସମଯୋ ଯସ୍ତୁ ନିର୍ଦିଷ୍ଟସ୍ତସ୍ଯ କାଲୋଽଯମାଗତଃ
କିନ୍ତୁ ଏହି କ୍ରୁର ଓ ନିଚ ରାବଣ ଯେଉଁ ସମୟ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ କରିଥିଲେ, ସେହି ସମୟ ଏବେ ମୋ ପାଇଁ ଆସିଯାଇଛି।
ସ ଚ ମେ ଵିହିତୋ ମୃତ୍ଯୁରସ୍ମିନ୍ ଦୁଷ୍ଟେନ ଵର୍ତତେ। ଅକାର୍ଯଂ ଯେ ନ ଜାନନ୍ତି ନୈର୍ଋତାଃ ପାପକାରିଣଃ
ଏହି ଦୁଷ୍ଟ ଦ୍ୱାରା ମୋ ପାଇଁ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ମୃତ୍ୟୁ ଏବେ ଆସିଛି; ଏହି ପାପୀ ରାତିରେ ଘୁରୁଥିବା ଦୂଷ୍ଟମାନେ କଣ କରିବା ଉଚିତ ତାହା ଜାଣନ୍ତି ନାହିଁ।
ଅଧର୍ମାତ୍ ତୁ ମହୋତ୍ପାତୋ ଭଵିଷ୍ଯତି ହି ସାମ୍ପ୍ରତମ୍। ନୈତେ ଧର୍ମଂ ଵିଜାନନ୍ତି ରାକ୍ଷସାଃ ପିଶିତାଶନାଃ
ଏବେ ଅଧର୍ମରୁ ବଡ ଦୁର୍ଗତି ହେବ; ଏହି ମାଂସ ଖାଉଥିବା ରାକ୍ଷସମାନେ ଧର୍ମ କ'ଣ ତାହା ବୁଝନ୍ତି ନାହିଁ।
ଧ୍ରୁଵଂ ମାଂ ପ୍ରାତରାଶାର୍ଥଂ ରାକ୍ଷସଃ କଲ୍ପଯିଷ୍ଯତି। ସାହଂ କଥଂ କରିଷ୍ଯାମି ତଂ ଵିନା ପ୍ରିଯଦର୍ଶନମ୍
ନିଶ୍ଚୟ ରାକ୍ଷସ ମୋତେ ପ୍ରଭାତର ଖାଦ୍ୟ ବାନେଇବ; ମୁଁ କିପରି ମୋ ପ୍ରିୟଙ୍କୁ ଦେଖିବା ବିନା ଏହି ଦୁଃଖ ସହିବି?
ରାମଂ ରକ୍ତାନ୍ତନଯନମପଶ୍ଯନ୍ତୀ ସୁଦୁଃଖିତା। କ୍ଷିପ୍ରଂ ଵୈଵସ୍ଵତଂ ଦେଵଂ ପଶ୍ଯେଯଂ ପତିନା ଵିନା
ମୁଁ ଅତି ଦୁଃଖରେ ରହି, ରାମଙ୍କ ରକ୍ତ ରଙ୍ଗ ଆଖି ଦେଖିପାରିବି ନାହିଁ; ଶୀଘ୍ର ମୁଁ ପତି ବିନା ଯମରାଜଙ୍କୁ ଦେଖିବି।
ନାଜାନାଜ୍ଜୀଵତୀଂ ରାମଃ ସ ମାଂ ଭରତପୂର୍ଵଜଃ। ଜାନନ୍ତୌ ତୁ ନ କୁର୍ଯାତାଂ ନୋର୍ଵ୍ଯାଂ ହି ପରିମାର୍ଗଣମ୍
ବର୍ତ୍ତମାନ ରାମ, ଭରତଙ୍କ ଭାଇ, ମୋତେ ବଞ୍ଚିତା ବୋଲି ଜାଣିନଥିଲେ, ତେବେ ସେ ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଜାଣିଥିଲେ ମଧ୍ୟ ମୋ ପାଇଁ ପୃଥିବୀରେ ଖୋଜିବେ ନାହିଁ।
ନୂନଂ ମମୈଵ ଶୋକେନ ସ ଵୀରୋ ଲକ୍ଷ୍ମଣାଗ୍ରଜଃ। ଦେଵଲୋକମିତୋ ଯାତସ୍ତ୍ଯକ୍ତ୍ଵା ଦେହଂ ମହୀତଲେ
ନିଶ୍ଚୟ, ମୋ ଦୁଃଖରେ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କ ଭାଇ ସେ ଶୂରବୀର ଦେହ ଛାଡ଼ି ଦେବତାମାନଙ୍କ ଲୋକକୁ ଚାଲିଗଲେ।
ଧନ୍ଯା ଦେଵାଃ ସଗନ୍ଧର୍ଵାଃ ସିଦ୍ଧାଶ୍ଚ ପରମର୍ଷଯଃ। ମମ ପଶ୍ଯନ୍ତି ଯେ ଵୀରଂ ରାମଂ ରାଜୀଵଲୋଚନମ୍
ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ ହେଲେ ଦେବତା, ଗନ୍ଧର୍ବ, ସିଦ୍ଧ ଓ ମହାମୁନିମାନେ, ଯେଉଁମାନେ ମୋର ଶୂରବୀର, ପଦ୍ମନୟନ ରାମଙ୍କୁ ଦେଖନ୍ତି।
ଅଥଵା ନହି ତସ୍ଯାର୍ଥୋ ଧର୍ମକାମସ୍ଯ ଧୀମତଃ। ମଯା ରାମସ୍ଯ ରାଜର୍ଷେର୍ଭାର୍ଯଯା ପରମାତ୍ମନଃ
କିମ୍ବା, ଶାନ୍ତ ଓ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ରାଜା ରାମଙ୍କ ପାଇଁ ମୋତେ ଜୀବନସଙ୍ଗିନୀ ଭାବେ ରଖିବାର କୌଣସି ଅର୍ଥ ନାହିଁ।
ଦୃଶ୍ଯମାନେ ଭଵେତ୍ ପ୍ରୀତିଃ ସୌହୃଦଂ ନାସ୍ତ୍ଯଦୃଶ୍ଯତଃ। ନାଶଯନ୍ତି କୃତଘ୍ନାସ୍ତୁ ନ ରାମୋ ନାଶଯିଷ୍ଯତି
ଦେଖିଲେ ଆନନ୍ଦ ମିଳେ, ଦେଖିପାରିଲେ ନାହିଁ ମିଳନ ନାହିଁ; ଅକୃତଜ୍ଞମାନେ ସବୁ କିଛି ନଷ୍ଟ କରନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ରାମ କେବେ ଏମିତି କରିବେ ନାହିଁ।
କିଂ ଵା ମଯ୍ଯଗୁଣାଃ କେଚିତ୍ କିଂ ଵା ଭାଗ୍ଯକ୍ଷଯୋ ହି ମେ। ଯା ହି ସୀତା ଵରାର୍ହେଣ ହୀନା ରାମେଣ ଭାମିନୀ
ମୋର ମଧ୍ୟ କୌଣସି ଗୁଣ ନାହିଁ କି? କିମ୍ବା ମୋର ଭାଗ୍ୟ ଖରାପ ହେଲା କି? ଯେଉଁଠାରେ ମୁଁ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପତି ଯୋଗ୍ୟ ସୀତା, ରାମଙ୍କୁ ବିଚ୍ଛିନ୍ନ ହେଇଛି।
ଶ୍ରେଯୋ ମେ ଜୀଵିତାନ୍ମର୍ତୁଂ ଵିହୀନାଯା ମହାତ୍ମନା। ରାମାଦକ୍ଲିଷ୍ଟଚାରିତ୍ରାଚ୍ଛୂରାଚ୍ଛତ୍ରୁନିବର୍ହଣାତ୍
ଏହି ମହାତ୍ମା, ନିର୍ମଳ ଚରିତ୍ର, ଶୂରବୀର ଓ ଶତ୍ରୁ ନାଶକ ରାମଙ୍କୁ ହରାଇ, ବଞ୍ଚିବାଠାରୁ ମୋ ପାଇଁ ମରିଯିବା ଭଲ।
ଅଥଵା ନ୍ଯସ୍ତଶସ୍ତ୍ରୌ ତୌ ଵନେ ମୂଲଫଲାଶନୌ। ଭ୍ରାତରୌ ହି ନରଶ୍ରେଷ୍ଠୌ ଚରନ୍ତୌ ଵନଗୋଚରୌ
କିମ୍ବା, ତାଙ୍କ ଦୁଇ ଭାଇ ଅସ୍ତ୍ର ତ୍ୟାଗ କରି, ଅରଣ୍ୟରେ ମୂଳ ଓ ଫଳ ଖାଇ, ଜଙ୍ଗଲରେ ଘୁରୁଛନ୍ତି।
ଅଥଵା ରାକ୍ଷସେନ୍ଦ୍ରେଣ ରାଵଣେନ ଦୁରାତ୍ମନା। ଛଦ୍ମନା ଘାତିତୌ ଶୂରୌ ଭ୍ରାତରୌ ରାମଲକ୍ଷ୍ମଣୌ
କିମ୍ବା, ଦୁଷ୍ଟ ରାକ୍ଷସ ରାଜା ରାବଣ ଚତୁର୍ଯ୍ୟ ଚାଳି ରାମ ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ ମାରିଦେଇଛି।
ସାହମେଵଂଵିଧେ କାଲେ ମର୍ତୁମିଚ୍ଛାମି ସର୍ଵତଃ। ନ ଚ ମେ ଵିହିତୋ ମୃତ୍ଯୁରସ୍ମିନ୍ ଦୁଃଖେଽତିଵର୍ତତି
ଏଭଳି ସମୟରେ, ମୁଁ ସବୁପ୍ରକାରେ ମୃତ୍ୟୁ ଆଶା କରେ; କିନ୍ତୁ ଏହି ଅତି ଦୁଃଖରୁ ମୋ ପାଇଁ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ମୃତ୍ୟୁ ଆସୁନାହିଁ।