ତାଂ ଦେଵୀଂ ଦୀନଵଦନାମଦୀନାଂ ଭର୍ତୃତେଜସା। ରକ୍ଷିତାଂ ସ୍ଵେନ ଶୀଲେନ ସୀତାମସିତଲୋଚନାମ୍
ଦୁଃଖିତ ମୁହଁ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ଅଦୃଢ଼ ନୁହଁନ୍ତି, ସ୍ୱଶୀଳରେ ରକ୍ଷିତ, ସ୍ୱାମୀଙ୍କ ତେଜରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, କଳା ଚକ୍ଷୁ ଥିବା ସୀତାକୁ।
ତାଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ହନୁମାନ୍ ସୀତାଂ ମୃଗଶାଵନିଭେକ୍ଷଣାମ୍। ମୃଗକନ୍ଯାମିଵ ତ୍ରସ୍ତାଂ ଵୀକ୍ଷମାଣାଂ ସମନ୍ତତଃ
ମୃଗଶାବ ଦୃଷ୍ଟି ଥିବା, ଭୟଭିତ ହରିଣୀ ପରି, ଚାରିପାଖ ଦେଖୁଥିବା ସୀତାଙ୍କୁ ହନୁମାନ୍ ଦେଖିଲେ।
ଦହନ୍ତୀମିଵ ନିଃଶ୍ଵାସୈର୍ଵୃକ୍ଷାନ୍ ପଲ୍ଲଵଧାରିଣଃ। ସଂଘାତମିଵ ଶୋକାନାଂ ଦୁଃଖସ୍ଯୋର୍ମିମିଵୋତ୍ଥିତାମ୍
ତାଙ୍କର ଦୀର୍ଘ ନିଶ୍ୱାସରେ ଗଛର ପତ୍ରକୁ ଦହାଉଥିବା ପରି, ଦୁଃଖର ଏକ ଦଳ, ଦୁଃଖର ତରଙ୍ଗ ଉଠିଥିବା ପରି।
ତାଂ କ୍ଷମାଂ ସୁଵିଭକ୍ତାଂଗୀଂ ଵିନାଭରଣଶୋଭିନୀମ୍। ପ୍ରହର୍ଷମତୁଲଂ ଲେଭେ ମାରୁତିଃ ପ୍ରେକ୍ଷ୍ଯ ମୈଥିଲୀମ୍
ସୁନିର୍ମିତ ଅଙ୍ଗ ଥିବା, ଅଳଙ୍କାର ନଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଶୋଭା ଅକ୍ଷୟ, ମୈଥିଳୀକୁ ଦେଖି ମାରୁତି ଅପୂର୍ବ ଆନନ୍ଦ ଅନୁଭବ କଲେ।
ହର୍ଷଜାନି ଚ ସୋଽଶ୍ରୂଣି ତାଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ମଦିରେକ୍ଷଣାମ୍। ମୁମୋଚ ହନୁମାଂସ୍ତତ୍ର ନମଶ୍ଚକ୍ରେ ଚ ରାଘଵମ୍
ମଦିରା ଦୃଷ୍ଟି ଥିବା ସୀତାଙ୍କୁ ଦେଖି, ହନୁମାନ୍ ସେଠାରେ ଆନନ୍ଦର ଲୁହ ଛାଡ଼ିଲେ ଓ ରାମଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କଲେ।
ନମସ୍କୃତ୍ଵାଥ ରାମାଯ ଲକ୍ଷ୍ମଣାଯ ଚ ଵୀର୍ଯଵାନ୍। ସୀତାଦର୍ଶନସଂହୃଷ୍ଟୋ ହନୁମାନ୍ ସଂଵୃତୋଽଭଵତ୍
ତାପରେ ରାମ ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି, ସୀତାଙ୍କୁ ଦେଖି ଆନନ୍ଦିତ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହନୁମାନ୍ ଆପଣକୁ ଲୁଚାଇଲେ।
thumb|ଅଷ୍ଟାଦଶଃ ସର୍ଗଃ ଶ୍ରୂଯତାମ୍|center ଶ୍ରୀମଦ୍ଵାଲ୍ମୀକିଯରାମାଯଣେ ସୁନ୍ଦରକାଣ୍ଡେ ଅଷ୍ଟାଦଶଃ ସର୍ଗଃ ॥୫-
ଏବେ ଶୁଣନ୍ତୁ ଶ୍ରୀମଦ୍ ବାଲ୍ମୀକି ରାମାୟଣର ସୁନ୍ଦରକାଣ୍ଡର ଅଠାରୋ ଅଧ୍ୟାୟ।
ତଥା ଵିପ୍ରେକ୍ଷମାଣସ୍ଯ ଵନଂ ପୁଷ୍ପିତପାଦପମ୍। ଵିଚିନ୍ଵତଶ୍ଚ ଵୈଦେହୀଂ କିଞ୍ଚିଚ୍ଛେଷା ନିଶାଭଵତ୍
ଫୁଲ ଫୁଟିଥିବା ଗଛରେ ଭରିଥିବା ଜଙ୍ଗଲକୁ ଦେଖୁଥିବା ଓ ବୈଦେହୀଙ୍କୁ ଖୋଜୁଥିବା ସମୟରେ, ରାତି ଅଳ୍ପ ଅଂଶ ଅବଶିଷ୍ଟ ରହିଗଲା।
ଷଡଂଗଵେଦଵିଦୁଷାଂ କ୍ରତୁପ୍ରଵରଯାଜିନାମ୍। ଶୁଶ୍ରାଵ ବ୍ରହ୍ମଘୋଷାନ୍ ସ ଵିରାତ୍ରେ ବ୍ରହ୍ମରକ୍ଷସାମ୍
ବେଦର ଛଅଟି ଅଂଗରେ ପାଣ୍ଡିତ୍ୟ ଥିବା, ବଡ଼ ବିଦ୍ୱାନ ଏବଂ ବ୍ରହ୍ମରାକ୍ଷସମାନେ ଯେଉଁମାନେ ଯଜ୍ଞ କରୁଥିଲେ, ସେ ରାତିରେ ବେଦ ଉଚ୍ଚାରଣ ଓ ବ୍ରହ୍ମରାକ୍ଷସମାନଙ୍କର ଯଜ୍ଞ ଶବ୍ଦ ଶୁଣିଲେ।
ଅଥ ମଂଗଲଵାଦିତ୍ରୈଃ ଶବ୍ଦୈଃ ଶ୍ରୋତ୍ରମନୋହରୈଃ। ପ୍ରାବୋଧ୍ଯତ ମହାବାହୁର୍ଦଶଗ୍ରୀଵୋ ମହାବଲଃ
ତାପରେ ଶୁଭ ସଙ୍ଗୀତ ଓ ମନକୁ ଆନନ୍ଦ ଦେଇଥିବା ଶବ୍ଦରେ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଦଶମୁଖ ରାବଣଙ୍କୁ ଜାଗାଇ ଦିଆଗଲା।
ଵିବୁଧ୍ଯ ତୁ ମହାଭାଗୋ ରାକ୍ଷସେନ୍ଦ୍ରଃ ପ୍ରତାପଵାନ୍। ସ୍ରସ୍ତମାଲ୍ଯାମ୍ବରଧରୋ ଵୈଦେହୀମନ୍ଵଚିନ୍ତଯତ୍
ଜାଗି ଉଠିବା ପରେ, ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କର ମହାନ ରାଜା, ଶ୍ରୀମାନ୍ ଏବଂ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ, ଝୁଲିଥିବା ମାଳା ଓ ପୋଷାକ ପିନ୍ଧି, ଵୈଦେହୀଙ୍କ ବିଷୟରେ ଚିନ୍ତା କରିବାକୁ ଲାଗିଲେ।
ଭୃଶଂ ନିଯୁକ୍ତସ୍ତସ୍ଯାଂ ଚ ମଦନେନ ମଦୋତ୍କଟଃ। ନ ତୁ ତଂ ରାକ୍ଷସଃ କାମଂ ଶଶାକାତ୍ମନି ଗୂହିତୁମ୍
ସେ ତାଙ୍କୁ ନିମନ୍ତେ ଭଲେଇ ଆକୁଳ ହୋଇ, ଅତି ଆଗ୍ରହ ଓ ଚାହିଦାରେ ଭରି ଯାଇଥିଲେ, ରାକ୍ଷସ ତାଙ୍କର ଏହି ଅଭିଲାଷାକୁ ମନରେ ଲୁଚାଇପାରିଲେ ନାହିଁ।
ସ ସର୍ଵାଭରଣୈର୍ଯୁକ୍ତୋ ବିଭ୍ରଚ୍ଛ୍ରିଯମନୁତ୍ତମାମ୍। ତାଂ ନଗୈର୍ଵିଵିଧୈର୍ଜୁଷ୍ଟାଂ ସର୍ଵପୁଷ୍ପଫଲୋପଗୈଃ
ସମସ୍ତ ଗହଣା ପିନ୍ଧି, ଅଦ୍ୱିତୀୟ ଭବ୍ୟତା ନେଇ, ସେ ବିଭିନ୍ନ ଫୁଲ ଓ ଫଳ ଥିବା ଗଛରେ ଭରିଥିବା ଏହି ଉଦ୍ୟାନକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ।
ଵୃତାଂ ପୁଷ୍କରିଣୀଭିଶ୍ଚ ନାନାପୁଷ୍ପୋପଶୋଭିତାମ୍। ସଦା ମତ୍ତୈଶ୍ଚ ଵିହଗୈର୍ଵିଚିତ୍ରାଂ ପରମାଦ୍ଭୁତୈଃ
ଏହି ଉଦ୍ୟାନ ଅନେକ ପଦ୍ମପୁଣ୍ଡି ଦ୍ୱାରା ଘିରିଥିଲା, ବିଭିନ୍ନ ଫୁଲରେ ଶୋଭିତ ହୋଇଥିଲା, ସଦା ମଦରେ ମତ ଓ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଦେଖାଉଥିବା ପକ୍ଷୀମାନେ ଭରି ଥିଲେ।
ଈହାମୃଗୈଶ୍ଚ ଵିଵିଧୈର୍ଵୃତାଂ ଦୃଷ୍ଟିମନୋହରୈଃ। ଵୀଥୀଃ ସମ୍ପ୍ରେକ୍ଷମାଣଶ୍ଚ ମଣିକାଞ୍ଚନତୋରଣାମ୍
ବିଭିନ୍ନ ଆକର୍ଷଣୀୟ ପଶୁମାନେ ଦ୍ୱାରା ଘିରିଥିଲା, ଦୃଷ୍ଟିକୁ ମନୋହର ଲାଗୁଥିଲା, ସେ ମଣି ଓ ସୁନାର ତୋରଣ ଥିବା ରସ୍ତାକୁ ଦେଖିଲେ।
ନାନାମୃଗଗଣାକୀର୍ଣାଂ ଫଲୈଃ ପ୍ରପତିତୈର୍ଵୃତାମ୍। ଅଶୋକଵନିକାମେଵ ପ୍ରାଵିଶତ୍ ସଂତତଦ୍ରୁମାମ୍
ବିଭିନ୍ନ ପଶୁମାନେ ଦ୍ୱାରା ଭରିଥିବା, ଝରିପଡ଼ିଥିବା ଫଳରେ ଶୋଭିତ, ଗଛରେ ଭରିଥିବା ଅଶୋକ ଉଦ୍ୟାନକୁ ସେ ପ୍ରବେଶ କଲେ।
ଅଂଗନାଃ ଶତମାତ୍ରଂ ତୁ ତଂ ଵ୍ରଜନ୍ତମନୁଵ୍ରଜନ୍। ମହେନ୍ଦ୍ରମିଵ ପୌଲସ୍ତ୍ଯଂ ଦେଵଗନ୍ଧର୍ଵଯୋଷିତଃ
ସେ ଚାଲିବା ସମୟରେ, ଏକ ଶତ ଜନେ ମହିଳା ତାଙ୍କୁ ଅନୁସରଣ କରୁଥିଲେ, ଯେପରି ଦେବଗନ୍ଧର୍ବ ମହିଳାମାନେ ମହେନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଅନୁସରଣ କରନ୍ତି।
ଦୀପିକାଃ କାଞ୍ଚନୀଃ କାଶ୍ଚିଜ୍ଜଗୃହୁସ୍ତତ୍ର ଯୋଷିତଃ। ଵାଲଵ୍ଯଜନହସ୍ତାଶ୍ଚ ତାଲଵୃନ୍ତାନି ଚାପରାଃ
ଏଠାରେ କିଛି ମହିଳା ସୁନାର ଦୀପ ନେଇଥିଲେ, କିଛି ଚୁଲରେ ତିଆରି ହୋଇଥିବା ବାଲବ୍ୟଜନ ଧରିଥିଲେ, ଅନ୍ୟମାନେ ତାଳପତ୍ରର ପଙ୍ଖା ନେଇଥିଲେ।
କାଞ୍ଚନୈଶ୍ଚୈଵ ଭୃଂଗାରୈର୍ଜହ୍ରୁଃ ସଲିଲମଗ୍ରତଃ। ମଣ୍ଡଲାଗ୍ରା ବୃସୀଶ୍ଚୈଵ ଗୃହ୍ଯାନ୍ଯାଃ ପୃଷ୍ଠତୋ ଯଯୁଃ
ଅନ୍ୟମାନେ ସୁନାର ପାତ୍ରରେ ପାଣି ନେଇ ସାମ୍ନାରେ ଚାଲିଥିଲେ, କିଛି ଗୋଲାକାର ପଙ୍ଖା ଧରି ପଛରେ ଚାଲିଥିଲେ।
କାଚିଦ୍ ରତ୍ନମଯୀଂ ପାତ୍ରୀଂ ପୂର୍ଣାଂ ପାନସ୍ଯ ଭ୍ରାଜତୀମ୍। ଦକ୍ଷିଣା ଦକ୍ଷିଣେନୈଵ ତଦା ଜଗ୍ରାହ ପାଣିନା
ଏକ ମହିଳା ତାଙ୍କର ଡାହାଣ ହାତରେ ରତ୍ନରେ ତିଆରି ହୋଇଥିବା ଚମକୁଥିବା ପାନପାତ୍ର, ପାନରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ଉଠାଇଲେ।
ରାଜହଂସପ୍ରତୀକାଶଂ ଛତ୍ରଂ ପୂର୍ଣଶଶିପ୍ରଭମ୍। ସୌଵର୍ଣଦଣ୍ଡମପରା ଗୃହୀତ୍ଵା ପୃଷ୍ଠତୋ ଯଯୌ
ଅନ୍ୟ ଜଣେ ସୁନାର ଦଣ୍ଡ ଥିବା, ପୂର୍ଣ୍ଣ ଚନ୍ଦ୍ର ପରି ଚମକୁଥିବା, ରାଜହଂସ ପରି ଦେଖାଉଥିବା ଛତା ଧରି ପଛରେ ଚାଲିଥିଲେ।
ନିଦ୍ରାମଦପରୀତାକ୍ଷ୍ଯୋ ରାଵଣସ୍ଯୋତ୍ତମସ୍ତ୍ରିଯଃ। ଅନୁଜଗ୍ମୁଃ ପତିଂ ଵୀରଂ ଘନଂ ଵିଦ୍ଯୁଲ୍ଲତା ଇଵ
ରାବଣଙ୍କର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମହିଳାମାନେ, ନିଦ୍ରା କିମ୍ବା ମଦରେ ଚକ୍ଷୁ ଅନ୍ଧା ନହେଇ, ତାଙ୍କର ବୀର ପତିକୁ ଘନରେ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଲତା ପରି ଅନୁସରଣ କରୁଥିଲେ।
ଵ୍ଯାଵିଦ୍ଧହାରକେଯୂରାଃ ସମାମୃଦିତଵର୍ଣକାଃ। ସମାଗଲିତକେଶାନ୍ତାଃ ସସ୍ଵେଦଵଦନାସ୍ତଥା
ତାଙ୍କର ହାର ଓ କେୟୁର ବେଠି ହୋଇଯାଇଥିଲା, ଚେହେରାର ରଙ୍ଗ ମଲିନ ହୋଇଯାଇଥିଲା, କେଶ ଅସ୍ତବ୍ୟସ୍ତ ହୋଇଯାଇଥିଲା, ମୁହଁ ଘମରେ ଭିଜିଯାଇଥିଲା।
ଘୂର୍ଣନ୍ତ୍ଯୋ ମଦଶେଷେଣ ନିଦ୍ରଯା ଚ ଶୁଭାନନାଃ। ସ୍ଵେଦକ୍ଲିଷ୍ଟାଂଗକୁସୁମାଃ ସମାଲ୍ଯାକୁଲମୂର୍ଧଜାଃ
ମଦ ଓ ନିଦ୍ରାରେ ତାଙ୍କର ଶୁଭ ମୁହଁ ଘମରେ ଚମକୁଥିଲା, ମାଳା ଓ ଫୁଲ ମଲିନ ହୋଇଯାଇଥିଲା, କେଶ ଫୁଲରେ ଅସ୍ତବ୍ୟସ୍ତ ହୋଇଯାଇଥିଲା।
ସ ଚ କାମପରାଧୀନଃ ପତିସ୍ତାସାଂ ମହାବଲଃ। ସୀତାସକ୍ତମନା ମନ୍ଦୋ ମନ୍ଦାଞ୍ଚିତଗତିର୍ବଭୌ
ତାଙ୍କର ଶକ୍ତିଶାଳୀ ପତି, ଅଭିଲାଷାରେ ବନ୍ଧା, ମନ ସୀତାରେ ଲଗିଥିଲା, ଧୀରେ ଧୀରେ ଚାଲିଥିଲେ ଓ ମନ ଅଳସ ଦେଖାଉଥିଲା।
ତତଃ କାଞ୍ଚୀନିନାଦଂ ଚ ନୂପୁରାଣାଂ ଚ ନିଃସ୍ଵନମ୍। ଶୁଶ୍ରାଵ ପରମସ୍ତ୍ରୀଣାଂ କପିର୍ମାରୁତନନ୍ଦନଃ
ମାରୁତନନ୍ଦନ ହନୁମାନ, ସେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମହିଳାମାନଙ୍କର କଞ୍ଚିର ଝଙ୍କାର ଓ ନୂପୁରର ଟିଙ୍କି ଶବ୍ଦ ଶୁଣିଲେ।
ତଂ ଚାପ୍ରତିମକର୍ମାଣମଚିନ୍ତ୍ଯବଲପୌରୁଷମ୍। ଦ୍ଵାରଦେଶମନୁପ୍ରାପ୍ତଂ ଦଦର୍ଶ ହନୁମାନ୍ କପିଃ
ଅପୂର୍ବ କାର୍ଯ୍ୟ ଓ ଅଚିନ୍ତ୍ୟ ଶକ୍ତି-ପୌରୁଷ ଥିବା ସେଠି, ଦ୍ୱାର ପାଖକୁ ଆସୁଥିବା ତାକୁ ହନୁମାନ୍ ଦେଖିଲେ।
ଦୀପିକାଭିରନେକାଭିଃ ସମନ୍ତାଦଵଭାସିତମ୍। ଗନ୍ଧତୈଲାଵସିକ୍ତାଭିର୍ଧ୍ରିଯମାଣାଭିରଗ୍ରତଃ
ଅନେକ ଦୀପର ଆଲୋକରେ ସମସ୍ତ ଦିଗରୁ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳିତ, ସୁଗନ୍ଧ ତେଲ ଲଗାଇଥିବା ମହିଳାମାନେ ସାମ୍ନାରେ ଦୀପ ଧରିଥିଲେ।
କାମଦର୍ପମଦୈର୍ଯୁକ୍ତଂ ଜିହ୍ମତାମ୍ରାଯତେକ୍ଷଣମ୍। ସମକ୍ଷମିଵ କଂଦର୍ପମପଵିଦ୍ଧଶରାସନମ୍
କାମ, ଅହଂକାର ଓ ମଦରେ ତାଙ୍କର ଚକ୍ଷୁ ଲାଲ ଓ ବାକୁଡ଼ା ଥିଲା; ତିଏ ମନେ ହେଉଥିଲେ କାମଦେବଙ୍କ ପରି, ଧନୁଷ ଛାଡ଼ି ଦେଇଛନ୍ତି।
ମଥିତାମୃତଫେନାଭମରଜୋଵସ୍ତ୍ରମୁତ୍ତମମ୍। ସପୁଷ୍ପମଵକର୍ଷନ୍ତଂ ଵିମୁକ୍ତଂ ସକ୍ତମଂଗଦେ
ମଥାଯାଇଥିବା ଅମୃତ ଫେନ ପରି ଧଳା ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧିଥିଲେ, ଫୁଲରେ ଶୋଭିତ, ଯାହା ହାତର ଗହଣାରେ ଅଟକି ଥିଲା।