ପୀତ୍ଵାପ୍ଯୁପରତଂ ଚାପି ଦଦର୍ଶ ସ ମହାକପିଃ। ଭାସ୍ଵରେ ଶଯନେ ଵୀରଂ ପ୍ରସୁପ୍ତଂ ରାକ୍ଷସାଧିପମ୍
ହନୁମାନ୍ ଦେଖିଲେ, ରାକ୍ଷସମାନ୍ୟଙ୍କର ମହାବୀର ନାୟକ, ପାନିଅପାଇ ପରେ ଜଳନ୍ତ ଶଯ୍ୟାରେ ଶୋଇଛନ୍ତି।
ନିଃଶ୍ଵସନ୍ତଂ ଯଥା ନାଗଂ ରାଵଣଂ ଵାନରୋତ୍ତମଃ। ଆସାଦ୍ଯ ପରମୋଦ୍ଵିଗ୍ନଃ ସୋପାସର୍ପତ୍ ସୁଭୀତଵତ୍
ହନୁମାନ୍ ଯେତେବେଳେ ରାବଣଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯାଉଥିଲେ, ଯିଏ ନାଗ ଭଳି ଗଭୀର ଶ୍ୱାସ ନେଉଥିଲେ, ସେ ବହୁତ ଭୟଭିତ ହେଇ, ଅତି ସାବଧାନରେ ଆଗକୁ ବଢ଼ିଲେ।
ଅଥାରୋହଣମାସାଦ୍ଯ ଵେଦିକାନ୍ତରମାଶ୍ରିତଃ। କ୍ଷୀବଂ ରାକ୍ଷସଶାର୍ଦୂଲଂ ପ୍ରେକ୍ଷତେ ସ୍ମ ମହାକପିଃ
ତାପରେ, ଏକ ଉଚ୍ଚ ମଞ୍ଚରେ ଚଢ଼ି, ବେଦିର ପଛରେ ଲୁଚି, ମହାବାନର ମଦରେ ମତ ରାକ୍ଷସମାନ୍ୟଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ।
ଶୁଶୁଭେ ରାକ୍ଷସେନ୍ଦ୍ରସ୍ଯ ସ୍ଵପତଃ ଶଯନଂ ଶୁଭମ୍। ଗନ୍ଧହସ୍ତିନି ସଂଵିଷ୍ଟେ ଯଥା ପ୍ରସ୍ରଵଣଂ ମହତ୍
ରାକ୍ଷସରାଜ ଶୋଇଥିବା ଶୁଭ୍ର ଶଯ୍ୟା ଏମିତି ଅଲୋକିକ ଲାଗୁଥିଲା, ଯେପରି ଏକ ମହା ଝରଣା ପାଖରେ ଗନ୍ଧହସ୍ତୀ ବସିଛି।
କାଞ୍ଚନାଂଗଦସଂନଦ୍ଧୌ ଦଦର୍ଶ ସ ମହାତ୍ମନଃ। ଵିକ୍ଷିପ୍ତୌ ରାକ୍ଷସେନ୍ଦ୍ରସ୍ଯ ଭୁଜାଵିନ୍ଦ୍ରଧ୍ଵଜୋପମୌ
ହନୁମାନ୍ ଦେଖିଲେ, ମହାପୁରୁଷ ରାକ୍ଷସରାଜଙ୍କର ସୁନାର ବାହୁବନ୍ଧ ପିନ୍ଧିଥିବା ଦୁଇ ବାହୁ, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କର ଧ୍ୱଜ ଭଳି ଶଯ୍ୟାରେ ପସାରି ରହିଛି।
ଐରାଵତଵିଷାଣାଗ୍ରୈରାପୀଡନକୃତଵ୍ରଣୌ। ଵଜ୍ରୋଲ୍ଲିଖିତପୀନାଂସୌ ଵିଷ୍ଣୁଚକ୍ରପରିକ୍ଷତୌ
ଏଇ ବାହୁଗୁଡ଼ିକ ଏଇରାବତ ହାତୀର ଦାନ୍ତର ଆଘାତର ଚିହ୍ନରେ ଭରିଥିଲା, ବଜ୍ର ଦ୍ୱାରା ତିଆରି ହୋଇଥିବା ପରି ଚଉଡ଼ା, ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଚକ୍ରର ଚିହ୍ନ ଭଳି ଚିହ୍ନିତ।
ପୀନୌ ସମସୁଜାତାଂସୌ ସଂଗତୌ ବଲସଂଯୁତୌ। ସୁଲକ୍ଷଣନଖାଂଗୁଷ୍ଠୌ ସ୍ଵଂଗୁଲୀଯକଲକ୍ଷିତୌ
ଏହି ବାହୁଗୁଡ଼ିକ ମୋଟା, ସମାନ ଆକୃତିର, ଏକାଠି ଯୋଗାଯୋଗ ହୋଇଛି, ଶକ୍ତିରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ସୁନ୍ଦର ନଖ ଓ ଅଙ୍ଗୁଠି, ନିଜ ଅଙ୍ଗୁଠିର ଚିହ୍ନ ସହିତ।
ସଂହତୌ ପରିଘାକାରୌ ଵୃତ୍ତୌ କରିକରୋପମୌ। ଵିକ୍ଷିପ୍ତୌ ଶଯନେ ଶୁଭ୍ରେ ପଞ୍ଚଶୀର୍ଷାଵିଵୋରଗୌ
ଏହି ବାହୁଗୁଡ଼ିକ ପ୍ରେସ୍ତ ହୋଇ, ଲୋହା ଗଦା ଭଳି ଆକୃତିର, ଗୋଲାକାର ଓ ହାତୀର ସୁଣ୍ଡ ଭଳି, ଶୁଭ୍ର ଶଯ୍ୟାରେ ପସାରି ରହିଛି, ଯେପରି ଦୁଇଟି ପଞ୍ଚମୁଖୀ ସାପ ଶୋଇଛି।
ଶଶକ୍ଷତଜକଲ୍ପେନ ସୁଶୀତେନ ସୁଗନ୍ଧିନା। ଚନ୍ଦନେନ ପରାର୍ଘ୍ଯେନ ସ୍ଵନୁଲିପ୍ତୌ ସ୍ଵଲଂକୃତୌ
ଏହି ବାହୁଗୁଡ଼ିକ ଶୀତଳ, ସୁଗନ୍ଧିତ ଓ ଅତ୍ୟନ୍ତ ମୂଲ୍ୟବାନ ଚନ୍ଦନରେ ମଲିଥିଲା, ଚନ୍ଦ୍ର ବା ଶଶକର ଲେପ ଭଳି, ସୁନ୍ଦର ଭାବରେ ଶୋଭିତ।
ଉତ୍ତମସ୍ତ୍ରୀଵିମୃଦିତୌ ଗନ୍ଧୋତ୍ତମନିଷେଵିତୌ। ଯକ୍ଷପନ୍ନଗଗନ୍ଧର୍ଵଦେଵଦାନଵରାଵିଣୌ
ଉତ୍ତମ ନାରୀମାନେ ମସଲିଥିବା, ସ୍ବେଚ୍ଛା ଗନ୍ଧରେ ଅନୁଲିପ୍ତ, ଯକ୍ଷ, ନାଗ, ଗନ୍ଧର୍ବ, ଦେବତା ଓ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦାନବମାନେ ଯେଉଁଠି ଆସନ୍ତି।
ଦଦର୍ଶ ସ କପିସ୍ତସ୍ଯ ବାହୂ ଶଯନସଂସ୍ଥିତୌ। ମନ୍ଦରସ୍ଯାନ୍ତରେ ସୁପ୍ତୌ ମହାହୀ ରୁଷିତାଵିଵ
ସେ ବାନର ତାଙ୍କର ଦୁଇ ବାହୁ ଶଯ୍ୟାରେ ଶୋଇଥିବା ଦେଖିଲେ, ଯେପରି ମନ୍ଦର ପର୍ବତର ଗହ୍ୱରରେ ଦୁଇଟି ମହା ସାପ ଶୁଇଛି ଓ କ୍ରୋଧିତ।
ତାଭ୍ଯାଂ ସ ପରିପୂର୍ଣାଭ୍ଯାମୁଭାଭ୍ଯାଂ ରାକ୍ଷସେଶ୍ଵରଃ। ଶୁଶୁଭେଽଚଲସଂକାଶଃ ଶୃଂଗାଭ୍ଯାମିଵ ମନ୍ଦରଃ
ସେଇ ଦୁଇଟି ପୂର୍ଣ୍ଣ ବାହୁ ସହିତ, ରାକ୍ଷସମାନ୍ୟଙ୍କର ପ୍ରଭୁ ପାହାଡ଼ ଭଳି ଦେଖାଯାଉଥିଲେ, ମନ୍ଦର ପର୍ବତର ଦୁଇଟି ଶିଖର ଭଳି।
ଚୂତପୁଂନାଗସୁରଭିର୍ବକୁଲୋତ୍ତମସଂଯୁତଃ। ମୃଷ୍ଟାନ୍ନରସସଂଯୁକ୍ତଃ ପାନଗନ୍ଧପୁରଃସରଃ
ଆମ୍ବ, ପୁନ୍ନାଗ ଓ ଉତ୍ତମ ବକୁଳ ଫୁଲର ସୁଗନ୍ଧିରେ ମିଶିଥିବା, ସୁନ୍ଦର ଖାଦ୍ୟ ଓ ପାନର ଗନ୍ଧିରେ ମିଶିଥିବା।
ତସ୍ଯ ରାକ୍ଷସରାଜସ୍ଯ ନିଶ୍ଚକ୍ରାମ ମହାମୁଖାତ୍। ଶଯାନସ୍ଯ ଵିନିଃଶ୍ଵାସଃ ପୂରଯନ୍ନିଵ ତଦ୍ ଗୃହମ୍
ସେଇ ରାକ୍ଷସରାଜଙ୍କର ବଡ଼ ମୁଖରୁ, ଶୋଇଥିବା ବେଳେ, ତାଙ୍କର ଶ୍ୱାସ ବାହାରୁଥିଲା, ଯେପରି ସେଇ ଘରକୁ ପୂରି ଦେଉଛି।
ମୁକ୍ତାମଣିଵିଚିତ୍ରେଣ କାଞ୍ଚନେନ ଵିରାଜିତା। ମୁକୁଟେନାପଵୃତ୍ତେନ କୁଣ୍ଡଲୋଜ୍ଜ୍ଵଲିତାନନମ୍
ମୁକୁଟରେ ମୁକ୍ତା ଓ ମଣିର ଶୋଭା, ସୁନାରେ ଅଳଙ୍କୃତ, ମୁକୁଟ ଅଳ୍ପ ଏକପାଶକୁ ହୋଇଛି, ତାଙ୍କର ମୁହଁ ରତ୍ନ ଝୁମକାରେ ଚମକୁଛି।
ରକ୍ତଚନ୍ଦନଦିଗ୍ଧେନ ତଥା ହାରେଣ ଶୋଭିନା। ପୀନାଯତଵିଶାଲେନ ଵକ୍ଷସାଭିଵିରାଜିତା
ଲାଲ୍ ଚନ୍ଦନ ଲେପିଥିବା ଓ ଶୁଭ୍ର ହାର ପିନ୍ଧିଥିବା, ତାଙ୍କର ଚଉଡ଼ା, ଦୃଢ଼ ଓ ବଡ଼ ଛାତି ଅତି ଶୋଭା ପାଉଥିଲା।
ପାଣ୍ଡୁରେଣାପଵିଦ୍ଧେନ କ୍ଷୌମେଣ କ୍ଷତଜେକ୍ଷଣମ୍। ମହାର୍ହେଣ ସୁସଂଵୀତଂ ପୀତେନୋତ୍ତରଵାସସା
ଫିକା ରଙ୍ଗର ରେଶମ ଚିରା ଦ୍ୱାରା ତାଙ୍କର ଆହତ ପାର୍ଶ୍ୱ ଢାକାଯାଇଥିଲା, ସେ ମହାମୂଲ୍ୟବାନ ପିତାମ୍ବର ପରିଧାନ କରି ଭଲଭାବେ ଢାକିଥିଲେ।
ମାଷରାଶିପ୍ରତୀକାଶଂ ନିଃଶ୍ଵସନ୍ତଂ ଭୁଜଂଗଵତ୍। ଗାଂଗେ ମହତି ତୋଯାନ୍ତେ ପ୍ରସୁପ୍ତମିଵ କୁଞ୍ଜରମ୍
କଳା ମାସ ଦାନା ଭଳି ଦେଖାଯାଉଥିବା, ସାପ ଭଳି ଗଭୀର ଶ୍ୱାସ ନେଉଥିବା ସେ, ବଡ଼ ଗଙ୍ଗା ନଦୀର କୂଳରେ ଶୁଏଇଥିଲେ, ଯେପରି ଏକ ଶୁଏଇଥିବା ହାତୀ।
ଚତୁର୍ଭିଃ କାଞ୍ଚନୈର୍ଦୀପୈର୍ଦୀପ୍ଯମାନଂ ଚତୁର୍ଦିଶମ୍। ପ୍ରକାଶୀକୃତସର୍ଵାଂଗଂ ମେଘଂ ଵିଦ୍ଯୁଦ୍ଗଣୈରିଵ
ଚାରିଟି ସୁନା ଦୀପର ଆଲୋକରେ ତାଙ୍କର ସମସ୍ତ ଦେହ ଚମକୁଥିଲା, ମେଘ ଉପରେ ବିଜୁଳି ଚମକୁଥିବା ପରି।
ପାଦମୂଲଗତାଶ୍ଚାପି ଦଦର୍ଶ ସୁମହାତ୍ମନଃ। ପତ୍ନୀଃ ସ ପ୍ରିଯଭାର୍ଯସ୍ଯ ତସ୍ଯ ରକ୍ଷଃପତେର୍ଗୃହେ
ସେ ମହାନ ଆତ୍ମା ବଡ଼ ରାକ୍ଷସ ପତିଙ୍କର ଘରେ, ତାଙ୍କର ପ୍ରିୟା ଭାର୍ଯ୍ୟାମାନେ ପାଦମୂଳରେ ବସିଥିବାକୁ ଦେଖିଲେ।
ଶଶିପ୍ରକାଶଵଦନା ଵରକୁଣ୍ଡଲଭୂଷଣାଃ। ଅମ୍ଲାନମାଲ୍ଯାଭରଣା ଦଦର୍ଶ ହରିଯୂଥପଃ
ଚନ୍ଦ୍ର ପରି ଚମକୁଥିବା ମୁହଁ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ କୁଣ୍ଡଳ ରେ ଶୋଭିତ, ଅମଳ ମାଳା ଓ ଭୂଷଣ ପିନ୍ଧିଥିବା ସେମାନେ, ବାନର ସେନାପତି ଦେଖିଲେ।
ନୃତ୍ଯଵାଦିତ୍ରକୁଶଲା ରାକ୍ଷସେନ୍ଦ୍ରଭୁଜାଙ୍କଗାଃ। ଵରାଭରଣଧାରିଣ୍ଯୋ ନିଷଣ୍ଣା ଦଦୃଶେ କପିଃ
ନୃତ୍ୟ ଓ ସଙ୍ଗୀତରେ ପାରଙ୍ଗତ, ରାକ୍ଷସ ରାଜାଙ୍କ ହସ୍ତେ ବସିଥିବା, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଭୂଷଣ ପିନ୍ଧିଥିବା ସେମାନେ, ବାନର ତାଙ୍କୁ ଶୁଏଇଥିବା ଦେଖିଲେ।
ଵଜ୍ରଵୈଦୂର୍ଯଗର୍ଭାଣି ଶ୍ରଵଣାନ୍ତେଷୁ ଯୋଷିତାମ୍। ଦଦର୍ଶ ତାପନୀଯାନି କୁଣ୍ଡଲାନ୍ଯଂଗଦାନି ଚ
ସେ ନାରୀମାନଙ୍କର କାନର ଶେଷରେ ହୀରା ଓ ବୈଡୂର୍ୟ ମଣି ଲଗା ସୁନାର କୁଣ୍ଡଳ ଓ ବାହୁଡ଼ି ବିଭିନ୍ନ ଭୂଷଣ ଦେଖିଲେ।
ତାସାଂ ଚନ୍ଦ୍ରୋପମୈର୍ଵକ୍ତ୍ରୈଃ ଶୁଭୈର୍ଲଲିତକୁଣ୍ଡଲୈଃ। ଵିରରାଜ ଵିମାନଂ ତନ୍ନଭସ୍ତାରାଗଣୈରିଵ
ଚନ୍ଦ୍ରପ୍ରଭା ମୁହଁ ଓ ଶୁଭ୍ର କୁଣ୍ଡଳରେ ଶୋଭିତ ସେମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସେ ମହଲ ଆକାଶର ତାରାମାଳା ପରି ଚମକୁଥିଲା।
ମଦଵ୍ଯାଯାମଖିନ୍ନାସ୍ତା ରାକ୍ଷସେନ୍ଦ୍ରସ୍ଯ ଯୋଷିତଃ। ତେଷୁ ତେଷ୍ଵଵକାଶେଷୁ ପ୍ରସୁପ୍ତାସ୍ତନୁମଧ୍ଯମାଃ
ମଦ ଓ ଖେଳରେ କ୍ଲାନ୍ତ, ରାକ୍ଷସେନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ସେ ସୁନ୍ଦର ଦେହୀ ନାରୀମାନେ ବିଭିନ୍ନ ସ୍ଥାନରେ ଶୁଏଇଥିଲେ।
ଅଂଗହାରୈସ୍ତଥୈଵାନ୍ଯା କୋମଲୈର୍ନୃତ୍ଯଶାଲିନୀ। ଵିନ୍ଯସ୍ତଶୁଭସର୍ଵାଂଗୀ ପ୍ରସୁପ୍ତା ଵରଵର୍ଣିନୀ
ଅନ୍ୟେଉଁ ଜଣେ ନୃତ୍ୟରେ ପାରଙ୍ଗତ, ମୃଦୁ ଅଙ୍ଗ ଭଳି ଭଲଭାବେ ବିଛାଇ, ସମସ୍ତ ଶୋଭା ଦେଖାଉଥିବା, ଶୁଏଇଥିଲେ, ତାଙ୍କର ରୂପ ଅତି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ।
କାଚିଦ୍ ଵୀଣାଂ ପରିଷ୍ଵଜ୍ଯ ପ୍ରସୁପ୍ତା ସମ୍ପ୍ରକାଶତେ। ମହାନଦୀପ୍ରକୀର୍ଣେଵ ନଲିନୀ ପୋତମାଶ୍ରିତା
ଅନ୍ୟେଉଁ ଜଣେ ବୀଣାକୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କରି ଶୁଏଇଥିଲେ, ବଡ଼ ନଦୀରେ ତାଳ ଧରିଥିବା ଗୋଲାପ ଫୁଲ ପରି ଚମକୁଥିଲେ।
ଅନ୍ଯା କକ୍ଷଗତେନୈଵ ମଡ୍ଡୁକେନାସିତେକ୍ଷଣା। ପ୍ରସୁପ୍ତା ଭାମିନୀ ଭାତି ବାଲପୁତ୍ରେଵ ଵତ୍ସଲା
ଅନ୍ୟେଉଁ ଜଣେ କଳା ଚକ୍ଷୁଅଳି, କାଠିରେ ଡ଼଼ମ୍ବ ରଖି ଶୁଏଇଥିଲେ, ମାତୃସ୍ନେହରେ ଶିଶୁକୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କରୁଥିବା ମାଆ ପରି ଦେଖାଉଥିଲେ।
ପଟହଂ ଚାରୁସର୍ଵାଂଗୀ ନ୍ଯସ୍ଯ ଶେତେ ଶୁଭସ୍ତନୀ। ଚିରସ୍ଯ ରମଣଂ ଲବ୍ଧ୍ଵା ପରିଷ୍ଵଜ୍ଯେଵ କାମିନୀ
ଏକ ସୁନ୍ଦର ଅଙ୍ଗ ଓ ମଧୁର ଶସ୍ତନୀ ନାରୀ ତାଙ୍କର ଡ଼଼ମ୍ବ ଦୂରେ ରଖି ଶୁଏଇଥିଲେ, ଦୀର୍ଘ ସମୟ ପରେ ପ୍ରିୟ ସାଥୀକୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କରୁଥିବା ଚାହାଲି ନାରୀ ପରି।
କାଚିଦ୍ ଵୀଣାଂ ପରିଷ୍ଵଜ୍ଯ ସୁପ୍ତା କମଲଲୋଚନା। ଵରଂ ପ୍ରିଯତମଂ ଗୃହ୍ଯ ସକାମେଵ ହି କାମିନୀ
ଅନ୍ୟେଉଁ ଜଣେ ପଦ୍ମନୟନୀ, ବୀଣାକୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କରି ଶୁଏଇଥିଲେ, ଯେପରି ଏକ କାମନୀ ନାରୀ ନିଜ ପ୍ରିୟତମକୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କରି ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରିଥାଏ।