ଧୂମ୍ରାକ୍ଷସ୍ଯାଥ ସମ୍ପାତେର୍ଭଵନଂ ମାରୁତାତ୍ମଜଃ। ଵିଦ୍ଯୁଦ୍ରୂପସ୍ଯ ଭୀମସ୍ଯ ଘନସ୍ଯ ଵିଘନସ୍ଯ ଚ
ତାପରେ, ବାୟୁପୁତ୍ର ଧୂମ୍ରାକ୍ଷ, ସମ୍ପାତି, ବିଦ୍ୟୁଦ୍ରୂପ, ଭୀମ, ଘନ ଓ ବିଘନଙ୍କ ଘରକୁ ଯାଇଲେ।
ଶୁକନାଭସ୍ଯ ଚକ୍ରସ୍ଯ ଶଠସ୍ଯ କପଟସ୍ଯ ଚ। ହ୍ରସ୍ଵକର୍ଣସ୍ଯ ଦଂଷ୍ଟ୍ରସ୍ଯ ଲୋମଶସ୍ଯ ଚ ରକ୍ଷସଃ
ସେ ଶୁକନାଭ, ଚକ୍ର, ଶଠ, କପଟ, ହ୍ରସ୍ୱକର୍ଣ୍ଣ, ଦଂଷ୍ଟ୍ର ଓ ଲୋମଶ ରାକ୍ଷସଙ୍କ ଘରକୁ ଯାଇଲେ।
ଯୁଦ୍ଧୋନ୍ମତ୍ତସ୍ଯ ମତ୍ତସ୍ଯ ଧ୍ଵଜଗ୍ରୀଵସ୍ଯ ସାଦିନଃ। ଵିଦ୍ଯୁଜ୍ଜିହ୍ଵଦ୍ଵିଜିହ୍ଵାନାଂ ତଥା ହସ୍ତିମୁଖସ୍ଯ ଚ
ହନୁମାନ୍ ଯୁଦ୍ଧୋନ୍ମତ୍ତ, ମତ୍ତ, ଧ୍ୱଜଗ୍ରୀବ ନାମକ ଅଶ୍ୱାରୋହୀ, ବିଦ୍ୟୁଜ୍ଜିହ୍ୱ, ବିଜିହ୍ୱ ଏବଂ ହସ୍ତିମୁଖଙ୍କ ଘରକୁ ଯାଇଥିଲେ।
କରାଲସ୍ଯ ପିଶାଚସ୍ଯ ଶୋଣିତାକ୍ଷସ୍ଯ ଚୈଵ ହି। ପ୍ଲଵମାନଃ କ୍ରମେଣୈଵ ହନୁମାନ୍ ମାରୁତାତ୍ମଜଃ
ତାପରେ, ବାୟୁପୁତ୍ର ହନୁମାନ୍ କ୍ରମେ କ୍ରମେ କରାଳ, ପିଶାଚ ଏବଂ ଶୋଣିତାକ୍ଷଙ୍କ ଘରକୁ ଲାଘୁଚାଳରେ ଯାଇଥିଲେ।
ତେଷୁ ତେଷୁ ମହାର୍ହେଷୁ ଭଵନେଷୁ ମହାଯଶାଃ। ତେଷାମୃଦ୍ଧିମତାମୃଦ୍ଧିଂ ଦଦର୍ଶ ସ ମହାକପିଃ
ସେଇ ସମ୍ପଦ୍ଧ ଭବନଗୁଡ଼ିକରେ, ମହାପ୍ରସିଦ୍ଧ ବନରାଜ ହନୁମାନ୍ ସେମାନଙ୍କର ଧନ-ଐଶ୍ୱର୍ଯ୍ୟ ଦେଖିଲେ।
ସର୍ଵେଷାଂ ସମତିକ୍ରମ୍ଯ ଭଵନାନି ସମନ୍ତତଃ। ଆସସାଦାଥ ଲକ୍ଷ୍ମୀଵାନ୍ ରାକ୍ଷସେନ୍ଦ୍ରନିଵେଶନମ୍
ସେ ସମସ୍ତ ଘରକୁ ଚାରିପାଖରୁ ଅତିକ୍ରମ କରି, ଶେଷରେ ଶ୍ରୀମାନ୍ ହନୁମାନ୍ ରାକ୍ଷସରାଜଙ୍କ ନିବାସକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ।
ରାଵଣସ୍ଯୋପଶାଯିନ୍ଯୋ ଦଦର୍ଶ ହରିସତ୍ତମଃ। ଵିଚରନ୍ ହରିଶାର୍ଦୂଲୋ ରାକ୍ଷସୀର୍ଵିକୃତେକ୍ଷଣାଃ
ବନରାଜ ମଧ୍ୟରେ ସିଂହ ସମାନ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ହନୁମାନ୍ ରାବଣଙ୍କ ଘରେ ତାଙ୍କର ଶୟନରତା ପତ୍ନୀମାନେ ଏବଂ ବିକୃତ ଚକ୍ଷୁ ବିଶିଷ୍ଟ ରାକ୍ଷସୀମାନେ ଦେଖିଲେ।
ଶୂଲମୁଦ୍ଗରହସ୍ତାଂଶ୍ଚ ଶକ୍ତିତୋମରଧାରିଣଃ। ଦଦର୍ଶ ଵିଵିଧାନ୍ଗୁଲ୍ମାଂସ୍ତସ୍ଯ ରକ୍ଷଃପତେର୍ଗୃହେ
ସେ ରାକ୍ଷସପତିଙ୍କ ଘରେ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ଦଳ ଦେଖିଲେ—କିଏ ଶୂଳ, ମୁସଳ ଧରିଥିଲେ, କିଏ ଶକ୍ତି ଓ ତୋମର ଧରିଥିଲେ।
ରାକ୍ଷସାଂଶ୍ଚ ମହାକାଯାନ୍ ନାନାପ୍ରହରଣୋଦ୍ଯତାନ୍। ରକ୍ତାନ୍ ଶ୍ଵେତାନ୍ ସିତାଂଶ୍ଚାପି ହରୀଂଶ୍ଚାପି ମହାଜଵାନ୍
ସେ ବଡ଼ ଦେହଯୁକ୍ତ, ବିଭିନ୍ନ ଅସ୍ତ୍ର ଧାରଣ କରିଥିବା, ଲାଲ, ସ୍ୱେତ ଓ ଧଳା ରଙ୍ଗର ରାକ୍ଷସମାନେ ଏବଂ ଅତି ତ୍ୱରିତ ବନରମାନେ ଦେଖିଲେ।
କୁଲୀନାନ୍ ରୂପସମ୍ପନ୍ନାନ୍ ଗଜାନ୍ ପରଗଜାରୁଜାନ୍। ଶିକ୍ଷିତାନ୍ ଗଜଶିକ୍ଷାଯାମୈରାଵତସମାନ୍ ଯୁଧି
ସେ ଉତ୍ତମ ବଂଶର, ସୁନ୍ଦର ଦେହଯୁକ୍ତ, ଯୁଦ୍ଧରେ ଶିକ୍ଷିତ, ଶତ୍ରୁ ହାତୀମାନଙ୍କୁ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଦେଇପାରୁଥିବା, ଯୁଦ୍ଧରେ ଏଇରାବତ ସମାନ ହାତୀମାନେ ଦେଖିଲେ।
ନିହନ୍ତୄନ୍ ପରସୈନ୍ଯାନାଂ ଗୃହେ ତସ୍ମିନ୍ ଦଦର୍ଶ ସଃ। କ୍ଷରତଶ୍ଚ ଯଥା ମେଘାନ୍ ସ୍ରଵତଶ୍ଚ ଯଥା ଗିରୀନ୍
ସେ ଘରରେ ଶତ୍ରୁ ସେନାକୁ ନଶ୍ଟ କରୁଥିବା, ମେଘ ଭଳି ଝରୁଥିବା ଏବଂ ପାହାଡ଼ ଭଳି ପ୍ରବାହିତ ହେଉଥିବା ବିରମାନେ ଦେଖିଲେ।
ମେଘସ୍ତନିତନିର୍ଘୋଷାନ୍ ଦୁର୍ଧର୍ଷାନ୍ ସମରେ ପରୈଃ। ସହସ୍ରଂ ଵାହିନୀସ୍ତତ୍ର ଜାମ୍ବୂନଦପରିଷ୍କୃତାଃ
ସେଠାରେ ସେ ହଜାର ଶକ୍ତିଶାଳୀ ସେନା ଦେଖିଲେ, ଯାହା ମେଘର ଗର୍ଜନ ଭଳି ଶବ୍ଦ କରୁଥିଲା, ଶତ୍ରୁମାନେ ଯୁଦ୍ଧରେ ଯାହାକୁ ଜିତିପାରୁନଥିଲେ, ସୁନାରେ ସଜିଥିଲେ।
ହେମଜାଲୈରଵିଚ୍ଛିନ୍ନାସ୍ତରୁଣାଦିତ୍ଯସଂନିଭାଃ। ଦଦର୍ଶ ରାକ୍ଷସେନ୍ଦ୍ରସ୍ଯ ରାଵଣସ୍ଯ ନିଵେଶନେ
ସେ ରାକ୍ଷସରାଜ ରାବଣଙ୍କ ନିବାସରେ ସୁନାର ଜାଲରେ ଅବିରତ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ଉଦୟମାନ ସୂର୍ଯ୍ୟ ସମାନ ଚମକୁଥିବା ମଣିଷମାନେ ଦେଖିଲେ।
ଶିବିକା ଵିଵିଧାକାରାଃ ସ କପିର୍ମାରୁତାତ୍ମଜଃ। ଲତାଗୃହାଣି ଚିତ୍ରାଣି ଚିତ୍ରଶାଲାଗୃହାଣି ଚ
ବାୟୁପୁତ୍ର ବନରାଜ ବିଭିନ୍ନ ଆକୃତିର ପାଳଙ୍କି, ଚିତ୍ର ଲତାମଣ୍ଡପ ଏବଂ ଚିତ୍ରଶାଳା ଘର ଦେଖିଲେ।
କ୍ରୀଡାଗୃହାଣି ଚାନ୍ଯାନି ଦାରୁପର୍ଵତକାନି ଚ। କାମସ୍ଯ ଗୃହକଂ ରମ୍ଯଂ ଦିଵାଗୃହକମେଵ ଚ
ସେ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ କ୍ରୀଡ଼ା ଘର, କାଠର ପାହାଡ଼ ମଡେଲ, ଆନନ୍ଦଦାୟକ କାମ ଘର ଏବଂ ଦିନ ଘର ଦେଖିଲେ।
ଦଦର୍ଶ ରାକ୍ଷସେନ୍ଦ୍ରସ୍ଯ ରାଵଣସ୍ଯ ନିଵେଶନେ। ସ ମନ୍ଦରସମପ୍ରଖ୍ଯଂ ମଯୂରସ୍ଥାନସଂକୁଲମ୍
ସେ ରାକ୍ଷସରାଜ ରାବଣଙ୍କ ନିବାସରେ ମନ୍ଦର ପର୍ବତ ସମାନ ଉଚ୍ଚ, ମୟୂରାସନରେ ଭରିଥିବା ଏକ ମହଲ ଦେଖିଲେ।
ଧ୍ଵଜଯଷ୍ଟିଭିରାକୀର୍ଣଂ ଦଦର୍ଶ ଭଵନୋତ୍ତମମ୍। ଅନନ୍ତରତ୍ନନିଚଯଂ ନିଧିଜାଲଂ ସମନ୍ତତଃ। ଧୀରନିଷ୍ଠିତକର୍ମାଙ୍ଗଂ ଗୃହଂ ଭୂତପତେରିଵ
ସେ ଧ୍ୱଜଦଣ୍ଡରେ ଭରିଥିବା, ଚାରିପାଖରେ ଅସଂଖ୍ୟ ରତ୍ନର ଢେର ଥିବା, ଦୃଢ଼ ଏବଂ ନିଶ୍ଚିତ ଗଠନ ଥିବା, ଭୂତପତିଙ୍କ ଘର ସମାନ ଏକ ଉତ୍ତମ ମହଲ ଦେଖିଲେ।
ଅର୍ଚିର୍ଭିଶ୍ଚାପି ରତ୍ନାନାଂ ତେଜସା ରାଵଣସ୍ଯ ଚ। ଵିରରାଜ ଚ ତଦ୍ ଵେଶ୍ମ ରଶ୍ମିଵାନିଵ ରଶ୍ମିଭିଃ
ରତ୍ନମାନଙ୍କର ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତା ଏବଂ ରାବଣଙ୍କ ତେଜରେ, ସେଇ ମହଲ ସୂର୍ଯ୍ୟର କିରଣରେ ଚମକୁଥିବା ଭଳି ଦେଖାଯାଉଥିଲା।
ଜାମ୍ବୂନଦମଯାନ୍ଯେଵ ଶଯନାନ୍ଯାସନାନି ଚ। ଭାଜନାନି ଚ ଶୁଭ୍ରାଣି ଦଦର୍ଶ ହରିଯୂଥପଃ
ବନରାଜ ମୁଖ୍ୟ ଶୁଦ୍ଧ ସୁନାରେ ତିଆରି ଶୟନ, ଆସନ ଏବଂ ଚମକୁଥିବା ପାତ୍ର ଦେଖିଲେ।
ମଧ୍ଵାସଵକୃତକ୍ଲେଦଂ ମଣିଭାଜନସଂକୁଲମ୍। ମନୋରମମସମ୍ବାଧଂ କୁବେରଭଵନଂ ଯଥା
ସେ ମଣିମୟ ପାତ୍ର, ମଧୁ ଓ ମଦରେ ଭିଜା, ଆକର୍ଷଣୀୟ ଏବଂ ବିଶାଳ, କୁବେରଙ୍କ ଭବନ ସମାନ ଘର ଦେଖିଲେ।
ନୂପୁରାଣାଂ ଚ ଘୋଷେଣ କାଞ୍ଚୀନାଂ ନିଃସ୍ଵନେନ ଚ। ମୃଦଙ୍ଗତଲନିର୍ଘୋଷୈର୍ଘୋଷଵଦ୍ଭିର୍ଵିନାଦିତମ୍
ଅଂଜୁଳିର ଝଙ୍କାର, କମରବନ୍ଧର ରିଙ୍ଗାଣି ଏବଂ ମୃଦଙ୍ଗର ଗମ୍ଭୀର ଧ୍ୱନିରେ ସେଠା ସବୁଦିନ ଶବ୍ଦରେ ଭରିଯାଇଥିଲା।
ପ୍ରାସାଦସଂଘାତଯୁତଂ ସ୍ତ୍ରୀରତ୍ନଶତସଂକୁଲମ୍। ସୁଵ୍ଯୂଢକକ୍ଷ୍ଯଂ ହନୁମାନ୍ ପ୍ରଵିଵେଶ ମହାଗୃହମ୍
ହନୁମାନ୍ ସେ ମହାନ ଗୃହକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ, ଯାହା ପାଖରେ ଅନେକ ରାଜମହଳ ଏବଂ ଶତଶଃ ସୁନ୍ଦରୀ ନାରୀମାନେ ଥିଲେ, ଏବଂ ତାହାର ଅଙ୍ଗନା ଭଲଭାବେ ଗଠିତ ଥିଲା।
thumb|ସପ୍ତମଃ ସର୍ଗଃ ଶ୍ରୂଯତାମ୍|center ଶ୍ରୀମଦ୍ଵାଲ୍ମୀକିଯରାମାଯଣେ ସୁନ୍ଦରକାଣ୍ଡେ ସପ୍ତମଃ ସର୍ଗଃ ॥୫-
ଏହି ସୁନ୍ଦରକାଣ୍ଡର ସପ୍ତମ ସର୍ଗ ଶୁଣନ୍ତୁ। ଶ୍ରୀମଦ୍ ବାଲ୍ମୀକି ରାମାୟଣରେ ସୁନ୍ଦରକାଣ୍ଡର ସପ୍ତମ ସର୍ଗ ଏଠି ସମାପ୍ତ ହେଲା।
ସ ଵେଶ୍ମଜାଲଂ ବଲଵାନ୍ ଦଦର୍ଶ ଵ୍ଯାସକ୍ତଵୈଦୂର୍ଯସୁଵର୍ଣଜାଲମ୍। ଯଥା ମହତ୍ପ୍ରାଵୃଷି ମେଘଜାଲଂ ଵିଦ୍ଯୁତ୍ପିନଦ୍ଧଂ ସଵିହଙ୍ଗଜାଲମ୍
ସେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବନରାଜ ଅନେକ ମହଳ ଦେଖିଲେ, ଯାହା ବୈଡୂର୍ୟ ଓ ସୁନାର ଜାଲିରେ ଶୋଭିତ, ବର୍ଷାକାଳୀନ ମେଘର ଦଳ ଭଳି, ଯେଉଁଠି ହେଲେକ୍ ଓ ପକ୍ଷୀମାନେ ରହିଥିଲେ।
ନିଵେଶନାନାଂ ଵିଵିଧାଶ୍ଚ ଶାଲାଃ ପ୍ରଧାନଶଙ୍ଖାଯୁଧଚାପଶାଲାଃ। ମନୋହରାଶ୍ଚାପି ପୁନର୍ଵିଶାଲା ଦଦର୍ଶ ଵେଶ୍ମାଦ୍ରିଷୁ ଚନ୍ଦ୍ରଶାଲାଃ
ସେ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ଗୃହ ଓ ଶାଳା ଦେଖିଲେ—ମୁଖ୍ୟ ଶଂଖ, ଅସ୍ତ୍ର ଓ ଧନୁଷ ରଖିବା ଶାଳା; ଏବଂ ପୁନି, ମହଳ ପାହାଡ଼ ଉପରେ ଆକର୍ଷଣୀୟ ଓ ବିଶାଳ ଚନ୍ଦ୍ରଶାଳା ଦେଖିଲେ।
ଗୃହାଣି ନାନାଵସୁରାଜିତାନି ଦେଵାସୁରୈଶ୍ଚାପି ସୁପୂଜିତାନି। ସର୍ଵୈଶ୍ଚ ଦୋଷୈଃ ପରିଵର୍ଜିତାନି କପିର୍ଦଦର୍ଶ ସ୍ଵବଲାର୍ଜିତାନି
ସେ ଦେଖିଲେ, ଯେଉଁ ଗୃହଗୁଡ଼ିକ ତାଙ୍କର ଶକ୍ତିରେ ଅର୍ଜିତ, ବିଭିନ୍ନ ଭୂତପିଶାଚ ଦ୍ୱାରା ଶାସିତ, ଦେବତା ଓ ଦାନବମାନେ ଯେଉଁଠି ପୂଜା କରିଥିଲେ, ଏବଂ ସମସ୍ତ ଦୋଷରୁ ମୁକ୍ତ।
ତାନି ପ୍ରଯତ୍ନାଭିସମାହିତାନି ମଯେନ ସାକ୍ଷାଦିଵ ନିର୍ମିତାନି। ମହୀତଲେ ସର୍ଵଗୁଣୋତ୍ତରାଣି ଦଦର୍ଶ ଲଂକାଧିପତେର୍ଗୃହାଣି
ସେ ଦେଖିଲେ, ସେଠାର ଗୃହଗୁଡ଼ିକ ବଡ଼ ଯତ୍ନରେ ତିଆରି, ମାୟାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ତିଆରି ହୋଇଥିବା ପରି, ପୃଥିବୀରେ ସମସ୍ତ ଗୁଣରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଲଙ୍କାର ରାଜାଙ୍କ ଗୃହ।
ତତୋ ଦଦର୍ଶୋଚ୍ଛ୍ରିତମେଘରୂପଂ ମନୋହରଂ କାଞ୍ଚନଚାରୁରୂପମ୍। ରକ୍ଷୋଽଧିପସ୍ଯାତ୍ମବଲାନୁରୂପଂ ଗୃହୋତ୍ତମଂ ହ୍ଯପ୍ରତିରୂପରୂପମ୍
ତାପରେ ସେ ଦେଖିଲେ, ଏକ ଉଚ୍ଚ ମହଳ, ମେଘ ଭଳି ଆକୃତି, ସୁନାର ଚମକରେ ଆକର୍ଷଣୀୟ, ରାକ୍ଷସ ରାଜାଙ୍କ ଶକ୍ତିକୁ ଯଥାଯଥି ମିଳିଥିବା, ଏମିତି ଏକ ଅଦ୍ୱିତୀୟ ଗୃହ।
ମହୀତଲେ ସ୍ଵର୍ଗମିଵ ପ୍ରକୀର୍ଣଂ ଶ୍ରିଯା ଜ୍ଵଲନ୍ତଂ ବହୁରତ୍ନକୀର୍ଣମ୍। ନାନାତରୂଣାଂ କୁସୁମାଵକୀର୍ଣଂ ଗିରେରିଵାଗ୍ରଂ ରଜସାଵକୀର୍ଣମ୍
ପୃଥିବୀ ଉପରେ ସ୍ୱର୍ଗ ଭଳି ପ୍ରସାରିତ, ଅନେକ ରତ୍ନରେ ଚମକୁଥିବା, ବିଭିନ୍ନ ଗଛର ଫୁଲରେ ଢାକା, ପାହାଡ଼ର ଶିଖର ଭଳି ଧୂଳିରେ ଢାକା।
ଯଥା ନଗାଗ୍ରଂ ବହୁଧାତୁଚିତ୍ରଂ ଯଥା ନଭଶ୍ଚ ଗ୍ରହଚନ୍ଦ୍ରଚିତ୍ରମ୍। ଦଦର୍ଶ ଯୁକ୍ତୀକୃତଚାରୁମେଘ- ଚିତ୍ରଂ ଵିମାନଂ ବହୁରତ୍ନଚିତ୍ରମ୍
ସେ ଦେଖିଲେ, ଏକ ମହଳ ଅନେକ ରତ୍ନରେ ଶୋଭିତ, ପାହାଡ଼ର ଶିଖର ଭଳି ବିଭିନ୍ନ ଧାତୁର ରଙ୍ଗରେ ରଙ୍ଗିନ, ଆକାଶରେ ଗ୍ରହ ଓ ଚନ୍ଦ୍ର ଭଳି ଶୋଭା ପାଉଥିବା, ଚତୁର୍ ଭାବେ ମେଘରେ ଶୋଭିତ।