ସମୁଦ୍ରମିଵ ଗମ୍ଭୀରଂ ସମୁଦ୍ରସମନିଃସ୍ଵନମ୍। ମହାତ୍ମନୋ ମହଦ୍ ଵେଶ୍ମ ମହାରତ୍ନପରିଚ୍ଛଦମ୍
ସମୁଦ୍ର ପରି ଗଭୀର ଓ ସମୁଦ୍ର ଭଳି ଗଞ୍ଜିଉଠୁଥିବା, ମହାନ ଆତ୍ମାଙ୍କର ବଡ଼ ଗୃହ ଅନେକ ମୂଲ୍ୟବାନ ଧନରେ ଭରିଥିଲା।
ମହାରତ୍ନସମାକୀର୍ଣଂ ଦଦର୍ଶ ସ ମହାକପିଃ। ଵିରାଜମାନଂ ଵପୁଷା ଗଜାଶ୍ଵରଥସଂକୁଲମ୍
ସେ ମହାବାନର ଏହି ମହାନ ଗୃହକୁ ଦେଖିଲେ, ଯାହା ମୂଲ୍ୟବାନ ରତ୍ନରେ ଭରିଥିଲା, ଶୋଭାରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଏବଂ ହାତୀ, ଘୋଡ଼ା ଓ ରଥରେ ଭିଡ଼ ଥିଲା।
ଲଂକାଭରଣମିତ୍ଯେଵ ସୋଽମନ୍ଯତ ମହାକପିଃ। ଚଚାର ହନୁମାଂସ୍ତତ୍ର ରାଵଣସ୍ଯ ସମୀପତଃ
ସେ ମହାବାନର ଭାବିଲେ, 'ଏହି ଲଙ୍କାର ଶୋଭା', ଏବଂ ହନୁମାନ ରାବଣଙ୍କ ନିକଟରେ ସେଠାରେ ଘୁରୁଥିଲେ।
ଗୃହାଦ୍ ଗୃହଂ ରାକ୍ଷସାନାମୁଦ୍ଯାନାନି ଚ ସର୍ଵଶଃ। ଵୀକ୍ଷମାଣୋଽପ୍ଯସଂତ୍ରସ୍ତଃ ପ୍ରାସାଦାଂଶ୍ଚ ଚଚାର ସଃ
ସେ ଭୟ ଛାଡ଼ି ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କ ଘରୁ ଘର, ସମସ୍ତ ବାଗିଚା ଓ ପ୍ରସାଦଗୁଡ଼ିକୁ ଦେଖି ଘୁରୁଥିଲେ।
ଅଵପ୍ଲୁତ୍ଯ ମହାଵେଗଃ ପ୍ରହସ୍ତସ୍ଯ ନିଵେଶନମ୍। ତତୋଽନ୍ଯତ୍ ପୁପ୍ଲୁଵେ ଵେଶ୍ମ ମହାପାର୍ଶ୍ଵସ୍ଯ ଵୀର୍ଯଵାନ୍
ତେବେ, ବଡ଼ ତ୍ୱରାରେ ଲାଫି ପ୍ରହସ୍ତଙ୍କ ଗୃହକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ, ତାହାଠାରୁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ସେ ବଡ଼ପାର୍ଶ୍ୱଙ୍କ ଘରକୁ ଯାଇଲେ।
ଅଥ ମେଘପ୍ରତୀକାଶଂ କୁମ୍ଭକର୍ଣନିଵେଶନମ୍। ଵିଭୀଷଣସ୍ଯ ଚ ତଥା ପୁପ୍ଲୁଵେ ସ ମହାକପିଃ
ତାପରେ, ମେଘ ପରି ଦେଖାଯାଉଥିବା କୁମ୍ଭକର୍ଣ୍ଣଙ୍କ ଗୃହ ଏବଂ ଭଳିଭାବେ ବିଭୀଷଣଙ୍କ ଘରକୁ ମହାବାନର ଲାଫିଗଲେ।
ମହୋଦରସ୍ଯ ଚ ତଥା ଵିରୂପାକ୍ଷସ୍ଯ ଚୈଵ ହି। ଵିଦ୍ଯୁଜ୍ଜିହ୍ଵସ୍ଯ ଭଵନଂ ଵିଦ୍ଯୁନ୍ମାଲେସ୍ତଥୈଵ ଚ
ଏଭଳି ମହୋଦର, ବିରୂପାକ୍ଷ, ବିଦ୍ୟୁଜ୍ଜିହ୍ୱ, ଏବଂ ବିଦ୍ୟୁନ୍ମାଳିଙ୍କ ଘରକୁ ମଧ୍ୟ ସେ ଯାଇଲେ।
ଵଜ୍ରଦଂଷ୍ଟ୍ରସ୍ଯ ଚ ତଥା ପୁପ୍ଲୁଵେ ସ ମହାକପିଃ। ଶୁକସ୍ଯ ଚ ମହାଵେଗଃ ସାରଣସ୍ଯ ଚ ଧୀମତଃ
ଏଭଳି ମହାବାନର ବଜ୍ରଦଂଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ଘରକୁ, ଶୁକ, ତ୍ୱରିତ ଚଳିତ ସାରଣ ଓ ବୁଦ୍ଧିମାନଙ୍କ ଘରକୁ ମଧ୍ୟ ଲାଫିଗଲେ।
ତଥା ଚେନ୍ଦ୍ରଜିତୋ ଵେଶ୍ମ ଜଗାମ ହରିଯୂଥପଃ। ଜମ୍ବୁମାଲେଃ ସୁମାଲେଶ୍ଚ ଜଗାମ ହରିସତ୍ତମଃ
ଏଭଳି ବାନରମାନ୍ୟ ଇନ୍ଦ୍ରଜିତଙ୍କ ମହଲକୁ ଯାଇଲେ, ଏବଂ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବାନର ଜମ୍ବୁମାଳି ଓ ସୁମାଳିଙ୍କ ଘରକୁ ମଧ୍ୟ ପ୍ରବେଶ କଲେ।
ରଶ୍ମିକେତୋଶ୍ଚ ଭଵନଂ ସୂର୍ଯଶତ୍ରୋସ୍ତଥୈଵ ଚ। ଵଜ୍ରକାଯସ୍ଯ ଚ ତଥା ପୁପ୍ଲୁଵେ ସ ମହାକପିଃ
ସେ ରଶ୍ମିକେତୁ, ସୂର୍ଯ୍ୟଶତ୍ରୁ ଏବଂ ବଜ୍ରକାୟଙ୍କ ଘରକୁ ଏଭଳି ଲାଫିଲେ।
ଧୂମ୍ରାକ୍ଷସ୍ଯାଥ ସମ୍ପାତେର୍ଭଵନଂ ମାରୁତାତ୍ମଜଃ। ଵିଦ୍ଯୁଦ୍ରୂପସ୍ଯ ଭୀମସ୍ଯ ଘନସ୍ଯ ଵିଘନସ୍ଯ ଚ
ତାପରେ, ବାୟୁପୁତ୍ର ଧୂମ୍ରାକ୍ଷ, ସମ୍ପାତି, ବିଦ୍ୟୁଦ୍ରୂପ, ଭୀମ, ଘନ ଓ ବିଘନଙ୍କ ଘରକୁ ଯାଇଲେ।
ଶୁକନାଭସ୍ଯ ଚକ୍ରସ୍ଯ ଶଠସ୍ଯ କପଟସ୍ଯ ଚ। ହ୍ରସ୍ଵକର୍ଣସ୍ଯ ଦଂଷ୍ଟ୍ରସ୍ଯ ଲୋମଶସ୍ଯ ଚ ରକ୍ଷସଃ
ସେ ଶୁକନାଭ, ଚକ୍ର, ଶଠ, କପଟ, ହ୍ରସ୍ୱକର୍ଣ୍ଣ, ଦଂଷ୍ଟ୍ର ଓ ଲୋମଶ ରାକ୍ଷସଙ୍କ ଘରକୁ ଯାଇଲେ।
ଯୁଦ୍ଧୋନ୍ମତ୍ତସ୍ଯ ମତ୍ତସ୍ଯ ଧ୍ଵଜଗ୍ରୀଵସ୍ଯ ସାଦିନଃ। ଵିଦ୍ଯୁଜ୍ଜିହ୍ଵଦ୍ଵିଜିହ୍ଵାନାଂ ତଥା ହସ୍ତିମୁଖସ୍ଯ ଚ
ହନୁମାନ୍ ଯୁଦ୍ଧୋନ୍ମତ୍ତ, ମତ୍ତ, ଧ୍ୱଜଗ୍ରୀବ ନାମକ ଅଶ୍ୱାରୋହୀ, ବିଦ୍ୟୁଜ୍ଜିହ୍ୱ, ବିଜିହ୍ୱ ଏବଂ ହସ୍ତିମୁଖଙ୍କ ଘରକୁ ଯାଇଥିଲେ।
କରାଲସ୍ଯ ପିଶାଚସ୍ଯ ଶୋଣିତାକ୍ଷସ୍ଯ ଚୈଵ ହି। ପ୍ଲଵମାନଃ କ୍ରମେଣୈଵ ହନୁମାନ୍ ମାରୁତାତ୍ମଜଃ
ତାପରେ, ବାୟୁପୁତ୍ର ହନୁମାନ୍ କ୍ରମେ କ୍ରମେ କରାଳ, ପିଶାଚ ଏବଂ ଶୋଣିତାକ୍ଷଙ୍କ ଘରକୁ ଲାଘୁଚାଳରେ ଯାଇଥିଲେ।
ତେଷୁ ତେଷୁ ମହାର୍ହେଷୁ ଭଵନେଷୁ ମହାଯଶାଃ। ତେଷାମୃଦ୍ଧିମତାମୃଦ୍ଧିଂ ଦଦର୍ଶ ସ ମହାକପିଃ
ସେଇ ସମ୍ପଦ୍ଧ ଭବନଗୁଡ଼ିକରେ, ମହାପ୍ରସିଦ୍ଧ ବନରାଜ ହନୁମାନ୍ ସେମାନଙ୍କର ଧନ-ଐଶ୍ୱର୍ଯ୍ୟ ଦେଖିଲେ।
ସର୍ଵେଷାଂ ସମତିକ୍ରମ୍ଯ ଭଵନାନି ସମନ୍ତତଃ। ଆସସାଦାଥ ଲକ୍ଷ୍ମୀଵାନ୍ ରାକ୍ଷସେନ୍ଦ୍ରନିଵେଶନମ୍
ସେ ସମସ୍ତ ଘରକୁ ଚାରିପାଖରୁ ଅତିକ୍ରମ କରି, ଶେଷରେ ଶ୍ରୀମାନ୍ ହନୁମାନ୍ ରାକ୍ଷସରାଜଙ୍କ ନିବାସକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ।
ରାଵଣସ୍ଯୋପଶାଯିନ୍ଯୋ ଦଦର୍ଶ ହରିସତ୍ତମଃ। ଵିଚରନ୍ ହରିଶାର୍ଦୂଲୋ ରାକ୍ଷସୀର୍ଵିକୃତେକ୍ଷଣାଃ
ବନରାଜ ମଧ୍ୟରେ ସିଂହ ସମାନ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ହନୁମାନ୍ ରାବଣଙ୍କ ଘରେ ତାଙ୍କର ଶୟନରତା ପତ୍ନୀମାନେ ଏବଂ ବିକୃତ ଚକ୍ଷୁ ବିଶିଷ୍ଟ ରାକ୍ଷସୀମାନେ ଦେଖିଲେ।
ଶୂଲମୁଦ୍ଗରହସ୍ତାଂଶ୍ଚ ଶକ୍ତିତୋମରଧାରିଣଃ। ଦଦର୍ଶ ଵିଵିଧାନ୍ଗୁଲ୍ମାଂସ୍ତସ୍ଯ ରକ୍ଷଃପତେର୍ଗୃହେ
ସେ ରାକ୍ଷସପତିଙ୍କ ଘରେ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ଦଳ ଦେଖିଲେ—କିଏ ଶୂଳ, ମୁସଳ ଧରିଥିଲେ, କିଏ ଶକ୍ତି ଓ ତୋମର ଧରିଥିଲେ।
ରାକ୍ଷସାଂଶ୍ଚ ମହାକାଯାନ୍ ନାନାପ୍ରହରଣୋଦ୍ଯତାନ୍। ରକ୍ତାନ୍ ଶ୍ଵେତାନ୍ ସିତାଂଶ୍ଚାପି ହରୀଂଶ୍ଚାପି ମହାଜଵାନ୍
ସେ ବଡ଼ ଦେହଯୁକ୍ତ, ବିଭିନ୍ନ ଅସ୍ତ୍ର ଧାରଣ କରିଥିବା, ଲାଲ, ସ୍ୱେତ ଓ ଧଳା ରଙ୍ଗର ରାକ୍ଷସମାନେ ଏବଂ ଅତି ତ୍ୱରିତ ବନରମାନେ ଦେଖିଲେ।
କୁଲୀନାନ୍ ରୂପସମ୍ପନ୍ନାନ୍ ଗଜାନ୍ ପରଗଜାରୁଜାନ୍। ଶିକ୍ଷିତାନ୍ ଗଜଶିକ୍ଷାଯାମୈରାଵତସମାନ୍ ଯୁଧି
ସେ ଉତ୍ତମ ବଂଶର, ସୁନ୍ଦର ଦେହଯୁକ୍ତ, ଯୁଦ୍ଧରେ ଶିକ୍ଷିତ, ଶତ୍ରୁ ହାତୀମାନଙ୍କୁ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଦେଇପାରୁଥିବା, ଯୁଦ୍ଧରେ ଏଇରାବତ ସମାନ ହାତୀମାନେ ଦେଖିଲେ।
ନିହନ୍ତୄନ୍ ପରସୈନ୍ଯାନାଂ ଗୃହେ ତସ୍ମିନ୍ ଦଦର୍ଶ ସଃ। କ୍ଷରତଶ୍ଚ ଯଥା ମେଘାନ୍ ସ୍ରଵତଶ୍ଚ ଯଥା ଗିରୀନ୍
ସେ ଘରରେ ଶତ୍ରୁ ସେନାକୁ ନଶ୍ଟ କରୁଥିବା, ମେଘ ଭଳି ଝରୁଥିବା ଏବଂ ପାହାଡ଼ ଭଳି ପ୍ରବାହିତ ହେଉଥିବା ବିରମାନେ ଦେଖିଲେ।
ମେଘସ୍ତନିତନିର୍ଘୋଷାନ୍ ଦୁର୍ଧର୍ଷାନ୍ ସମରେ ପରୈଃ। ସହସ୍ରଂ ଵାହିନୀସ୍ତତ୍ର ଜାମ୍ବୂନଦପରିଷ୍କୃତାଃ
ସେଠାରେ ସେ ହଜାର ଶକ୍ତିଶାଳୀ ସେନା ଦେଖିଲେ, ଯାହା ମେଘର ଗର୍ଜନ ଭଳି ଶବ୍ଦ କରୁଥିଲା, ଶତ୍ରୁମାନେ ଯୁଦ୍ଧରେ ଯାହାକୁ ଜିତିପାରୁନଥିଲେ, ସୁନାରେ ସଜିଥିଲେ।
ହେମଜାଲୈରଵିଚ୍ଛିନ୍ନାସ୍ତରୁଣାଦିତ୍ଯସଂନିଭାଃ। ଦଦର୍ଶ ରାକ୍ଷସେନ୍ଦ୍ରସ୍ଯ ରାଵଣସ୍ଯ ନିଵେଶନେ
ସେ ରାକ୍ଷସରାଜ ରାବଣଙ୍କ ନିବାସରେ ସୁନାର ଜାଲରେ ଅବିରତ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ଉଦୟମାନ ସୂର୍ଯ୍ୟ ସମାନ ଚମକୁଥିବା ମଣିଷମାନେ ଦେଖିଲେ।
ଶିବିକା ଵିଵିଧାକାରାଃ ସ କପିର୍ମାରୁତାତ୍ମଜଃ। ଲତାଗୃହାଣି ଚିତ୍ରାଣି ଚିତ୍ରଶାଲାଗୃହାଣି ଚ
ବାୟୁପୁତ୍ର ବନରାଜ ବିଭିନ୍ନ ଆକୃତିର ପାଳଙ୍କି, ଚିତ୍ର ଲତାମଣ୍ଡପ ଏବଂ ଚିତ୍ରଶାଳା ଘର ଦେଖିଲେ।
କ୍ରୀଡାଗୃହାଣି ଚାନ୍ଯାନି ଦାରୁପର୍ଵତକାନି ଚ। କାମସ୍ଯ ଗୃହକଂ ରମ୍ଯଂ ଦିଵାଗୃହକମେଵ ଚ
ସେ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ କ୍ରୀଡ଼ା ଘର, କାଠର ପାହାଡ଼ ମଡେଲ, ଆନନ୍ଦଦାୟକ କାମ ଘର ଏବଂ ଦିନ ଘର ଦେଖିଲେ।
ଦଦର୍ଶ ରାକ୍ଷସେନ୍ଦ୍ରସ୍ଯ ରାଵଣସ୍ଯ ନିଵେଶନେ। ସ ମନ୍ଦରସମପ୍ରଖ୍ଯଂ ମଯୂରସ୍ଥାନସଂକୁଲମ୍
ସେ ରାକ୍ଷସରାଜ ରାବଣଙ୍କ ନିବାସରେ ମନ୍ଦର ପର୍ବତ ସମାନ ଉଚ୍ଚ, ମୟୂରାସନରେ ଭରିଥିବା ଏକ ମହଲ ଦେଖିଲେ।
ଧ୍ଵଜଯଷ୍ଟିଭିରାକୀର୍ଣଂ ଦଦର୍ଶ ଭଵନୋତ୍ତମମ୍। ଅନନ୍ତରତ୍ନନିଚଯଂ ନିଧିଜାଲଂ ସମନ୍ତତଃ। ଧୀରନିଷ୍ଠିତକର୍ମାଙ୍ଗଂ ଗୃହଂ ଭୂତପତେରିଵ
ସେ ଧ୍ୱଜଦଣ୍ଡରେ ଭରିଥିବା, ଚାରିପାଖରେ ଅସଂଖ୍ୟ ରତ୍ନର ଢେର ଥିବା, ଦୃଢ଼ ଏବଂ ନିଶ୍ଚିତ ଗଠନ ଥିବା, ଭୂତପତିଙ୍କ ଘର ସମାନ ଏକ ଉତ୍ତମ ମହଲ ଦେଖିଲେ।
ଅର୍ଚିର୍ଭିଶ୍ଚାପି ରତ୍ନାନାଂ ତେଜସା ରାଵଣସ୍ଯ ଚ। ଵିରରାଜ ଚ ତଦ୍ ଵେଶ୍ମ ରଶ୍ମିଵାନିଵ ରଶ୍ମିଭିଃ
ରତ୍ନମାନଙ୍କର ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତା ଏବଂ ରାବଣଙ୍କ ତେଜରେ, ସେଇ ମହଲ ସୂର୍ଯ୍ୟର କିରଣରେ ଚମକୁଥିବା ଭଳି ଦେଖାଯାଉଥିଲା।
ଜାମ୍ବୂନଦମଯାନ୍ଯେଵ ଶଯନାନ୍ଯାସନାନି ଚ। ଭାଜନାନି ଚ ଶୁଭ୍ରାଣି ଦଦର୍ଶ ହରିଯୂଥପଃ
ବନରାଜ ମୁଖ୍ୟ ଶୁଦ୍ଧ ସୁନାରେ ତିଆରି ଶୟନ, ଆସନ ଏବଂ ଚମକୁଥିବା ପାତ୍ର ଦେଖିଲେ।
ମଧ୍ଵାସଵକୃତକ୍ଲେଦଂ ମଣିଭାଜନସଂକୁଲମ୍। ମନୋରମମସମ୍ବାଧଂ କୁବେରଭଵନଂ ଯଥା
ସେ ମଣିମୟ ପାତ୍ର, ମଧୁ ଓ ମଦରେ ଭିଜା, ଆକର୍ଷଣୀୟ ଏବଂ ବିଶାଳ, କୁବେରଙ୍କ ଭବନ ସମାନ ଘର ଦେଖିଲେ।