ସରଲାନ୍ କର୍ଣିକାରାଂଶ୍ଚ ଖର୍ଜୂରାଂଶ୍ଚ ସୁପୁଷ୍ପିତାନ୍। ପ୍ରିଯାଲାନ୍ ମୁଚୁଲିନ୍ଦାଂଶ୍ଚ କୁଟଜାନ୍ କେତକାନପି
ସେ ସାଲ ଗଛ, କର୍ଣିକାର, ଫୁଲ ଭରି ଖଜୁରୀ, ପ୍ରିୟାଳ, ମୁଚୁଲିନ୍ଦ, କୁଟଜ ଓ କେତକୀ ଦେଖିଲେ।
ପ୍ରିଯଙ୍ଗୂନ୍ ଗନ୍ଧପୂର୍ଣାଂଶ୍ଚ ନୀପାନ୍ ସପ୍ତଚ୍ଛଦାଂସ୍ତଥା। ଅସନାନ୍ କୋଵିଦାରାଂଶ୍ଚ କରଵୀରାଂଶ୍ଚ ପୁଷ୍ପିତାନ୍
ପ୍ରିୟଙ୍ଗୁ ଗଛ, ସୁଗନ୍ଧି ଭରି ନୀପ, ସପ୍ତଚ୍ଛଦ, ଅସନ, କୋବିଦାର ଓ ଫୁଲ ଭରି କରବୀର ଦେଖିଲେ।
ପୁଷ୍ପଭାରନିବଦ୍ଧାଂଶ୍ଚ ତଥା ମୁକୁଲିତାନପି। ପାଦପାନ୍ ଵିହଗାକୀର୍ଣାନ୍ ପଵନାଧୂତମସ୍ତକାନ୍
ସେ ଦେଖିଲେ ଫୁଲରେ ଭରିଥିବା ଗଛ, କିଛି ଗଛରେ ମୁଡି ଫୁଟି ଆସୁଥିଲା, ପବନରେ ଗଛର ମୁଣ୍ଡ ହଲେଇଯାଉଥିଲା, ଏବଂ ଗଛମାନେ ମଧ୍ୟ ଚିଡ଼ିଆରେ ଭରିଗଲା ।
ହଂସକାରଣ୍ଡଵାକୀର୍ଣା ଵାପୀଃ ପଦ୍ମୋତ୍ପଲାଵୃତାଃ। ଆକ୍ରୀଡାନ୍ ଵିଵିଧାନ୍ ରମ୍ଯାନ୍ ଵିଵିଧାଂଶ୍ଚ ଜଲାଶଯାନ୍
ସେ ଦେଖିଲେ ହଂସ ଓ କାରଣ୍ଡବ ରେ ଭରିଥିବା ପୋଖରୀ, ପଦ୍ମ ଓ ଉତ୍ପଳ ରେ ଢାକିଯାଇଥିଲା, ମନୋହର ଖେଳସ୍ଥଳ ଓ ବିଭିନ୍ନ ପାଣି ଜମା ଥିବା ସ୍ଥାନ ।
ସଂତତାନ୍ ଵିଵିଧୈର୍ଵୃକ୍ଷୈଃ ସର୍ଵର୍ତୁଫଲପୁଷ୍ପିତୈଃ। ଉଦ୍ଯାନାନି ଚ ରମ୍ଯାଣି ଦଦର୍ଶ କପିକୁଞ୍ଜରଃ
ବଳିଶାଳ ବାନର ଦେଖିଲେ ଉଦ୍ୟାନ ମାନେ, ଯେଉଁଠାରେ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ଗଛ ରହିଛି, ସମସ୍ତ ଋତୁରେ ଫଳ ଓ ଫୁଲ ଲଗିଥିଲା ।
ସମାସାଦ୍ଯ ଚ ଲକ୍ଷ୍ମୀଵାଁଲ୍ଲଂକାଂ ରାଵଣପାଲିତାମ୍। ପରିଖାଭିଃ ସପଦ୍ମାଭିଃ ସୋତ୍ପଲାଭିରଲଂକୃତାମ୍
ସେ ଲକ୍ଷ୍ମୀରେ ଭରିଥିବା ଲଙ୍କାକୁ ଆସିଲେ, ଯାହା ରାବଣ ରାଜ କରୁଥିଲେ, ପଦ୍ମ ଓ ଉତ୍ପଳ ରେ ଭରିଥିବା ଖାଇ ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ ହୋଇଥିଲା ।
ସୀତାପହରଣାତ୍ ତେନ ରାଵଣେନ ସୁରକ୍ଷିତାମ୍। ସମନ୍ତାଦ୍ ଵିଚରଦ୍ଭିଶ୍ଚ ରାକ୍ଷସୈରୁଗ୍ରଧନ୍ଵଭିଃ
ସୀତାଙ୍କୁ ଚୋରି ନେଇଥିବା ରାବଣ ଦ୍ୱାରା ଏହା ସୁରକ୍ଷିତ ହୋଇଥିଲା, ଚାରିପାଖରେ ଭୟାନକ ଧନୁ ଧରିଥିବା ରାକ୍ଷସମାନେ ଦେଖା ଦେଉଥିଲେ ।
କାଞ୍ଚନେନାଵୃତାଂ ରମ୍ଯାଂ ପ୍ରାକାରେଣ ମହାପୁରୀମ୍। ଗୃହୈଶ୍ଚ ଗିରିସଂକାଶୈଃ ଶାରଦାମ୍ବୁଦସଂନିଭୈଃ
ସୁନା ଦେଉଁଥିବା ଦେଉଁଥିବା ପ୍ରାକାର ଦ୍ୱାରା ଏହି ମହାପୁରୀ ଘେରାଯାଇଥିଲା, ଗିରିପରି ଦେଖାଯାଉଥିବା ଘର ଓ ଶରଦ ମେଘ ପରି ଦେଖାଯାଉଥିବା ଘର ରହିଥିଲା ।
ପାଣ୍ଡୁରାଭିଃ ପ୍ରତୋଲୀଭିରୁଚ୍ଚାଭିରଭିସଂଵୃତାମ୍। ଅଟ୍ଟାଲକଶତାକୀର୍ଣାଂ ପତାକାଧ୍ଵଜଶୋଭିତାମ୍
ଉଚ୍ଚ ଓ ପାଣ୍ଡୁର ରସ୍ତା ଦ୍ୱାରା ଏହା ଘେରାଯାଇଥିଲା, ଶତାଧିକ ଅଟ୍ଟାଳିକା ରେ ଶୋଭିତ ହୋଇଥିଲା, ପତାକା ଓ ଧ୍ୱଜ ରେ ଚମକିଉଠିଲା ।
ତୋରଣୈଃ କାଞ୍ଚନୈର୍ଦିଵ୍ଯୈର୍ଲତାପଙ୍କ୍ତିଵିରାଜିତୈଃ। ଦଦର୍ଶ ହନୁମାଁଲ୍ଲଂକାଂ ଦେଵୋ ଦେଵପୁରୀମିଵ
ହନୁମାନ ଦେଖିଲେ ଲଙ୍କା, ଦିବ୍ୟ ସୁନା ତୋରଣ ଓ ଲତାର ଶାରି ରେ ଚମକିଉଠିଲା, ଦେବତାଙ୍କ ପୁରୀ ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲା ।
ଗିରିମୂର୍ଧ୍ନି ସ୍ଥିତାଂ ଲଂକାଂ ପାଣ୍ଡୁରୈର୍ଭଵନୈଃ ଶୁଭୈଃ। ଦଦର୍ଶ ସ କପିଃ ଶ୍ରୀମାନ୍ ପୁରୀମାକାଶଗାମିଵ
ଶ୍ରୀମାନ ବାନର ଦେଖିଲେ ଗିରିର ଚୁଡ଼ିରେ ଥିବା ଲଙ୍କା, ଶୁଭ୍ର ଓ ଶୁଭ୍ର ଘର ରେ ଶୋଭିତ, ଆକାଶରେ ଉଡ଼ୁଥିବା ପୁରୀ ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲା ।
ପାଲିତାଂ ରାକ୍ଷସେନ୍ଦ୍ରେଣ ନିର୍ମିତାଂ ଵିଶ୍ଵକର୍ମଣା। ପ୍ଲଵମାନାମିଵାକାଶେ ଦଦର୍ଶ ହନୁମାନ୍ କପିଃ
ହନୁମାନ ଦେଖିଲେ ଏହି ପୁରୀ, ରାକ୍ଷସ ରାଜା ରାବଣ ରକ୍ଷା କରୁଥିଲେ, ବିଶ୍ୱକର୍ମା ତିଆରି କରିଥିଲେ, ଆକାଶରେ ଉଡ଼ୁଥିବା ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲା ।
ଵପ୍ରପ୍ରାକାରଜଘନାଂ ଵିପୁଲାମ୍ବୁଵନାମ୍ବରାମ୍। ଶତଘ୍ନୀଶୂଲକେଶାନ୍ତାମଟ୍ଟାଲକାଵତଂସକାମ୍
ସେ ଦେଖିଲେ ଏହାର ପ୍ରାକାର ଓ ଦେଉଁଥିବା ଦେଉଁଥିବା ଦିଅଁଥିବା ଜଘନ, ବିଶାଳ ଜଳ ଭଣ୍ଡାର ରେ ଅମ୍ବର ପରି ଶୋଭିତ, ଅଟ୍ଟାଳିକା ଓ ଅସ୍ତ୍ର ରେ ଅଳଙ୍କୃତ ।
ମନସେଵ କୃତାଂ ଲଂକାଂ ନିର୍ମିତାଂ ଵିଶ୍ଵକର୍ମଣା। ଦ୍ଵାରମୁତ୍ତରମାସାଦ୍ଯ ଚିନ୍ତଯାମାସ ଵାନରଃ
ବାନର ଉତ୍ତର ଦ୍ୱାରକୁ ପହଞ୍ଚି, ମନରେ ତିଆରି ହୋଇଥିବା ଲଙ୍କାକୁ ବିଶ୍ୱକର୍ମା ତିଆରି କରିଥିବା ପରି ଭାବିଲେ ।
କୈଲାସନିଲଯପ୍ରଖ୍ଯମାଲିଖନ୍ତମିଵାମ୍ବରମ୍। ଧ୍ରିଯମାଣମିଵାକାଶମୁଚ୍ଛ୍ରିତୈର୍ଭଵନୋତ୍ତମୈଃ
ଉଚ୍ଚ ଘର ଦ୍ୱାରା, କୈଳାସ ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲା, ଆକାଶକୁ ଚିତ୍ରିତ କରୁଥିବା ପରି, ମେଘକୁ ଧରିଥିବା ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲା ।
ସମ୍ପୂର୍ଣା ରାକ୍ଷସୈର୍ଘୋରୈର୍ନାଗୈର୍ଭୋଗଵତୀମିଵ। ଅଚିନ୍ତ୍ଯାଂ ସୁକୃତାଂ ସ୍ପଷ୍ଟାଂ କୁବେରାଧ୍ଯୁଷିତାଂ ପୁରା
ଭୟାନକ ରାକ୍ଷସମାନେ ରେ ଭରିଥିବା, ଭୋଗବତୀରେ ନାଗ ଭରିଥିବା ପରି, ଅଚିନ୍ତ୍ୟ, ଭଲ ଭାବରେ ତିଆରି, ସ୍ପଷ୍ଟ ଓ କୁବେର ରହିଥିବା ପୁରୀ ।
ଦଂଷ୍ଟ୍ରାଭିର୍ବହୁଭିଃ ଶୂରୈଃ ଶୂଲପଟ୍ଟିଶପାଣିଭିଃ। ରକ୍ଷିତାଂ ରାକ୍ଷସୈର୍ଘୋରୈର୍ଗୁହାମାଶୀଵିଷୈରିଵ
ଅନେକ ଭୟାନକ ଦାନ୍ତ ଓ ଶୂଳ, ପଟ୍ଟିଶ ଧରିଥିବା ରାକ୍ଷସମାନେ ଦ୍ୱାରା ଏହା ରକ୍ଷିତ, ଭୟାନକ ସାପ ରେ ରକ୍ଷିତ ଗୁହା ପରି ।
ତସ୍ଯାଶ୍ଚ ମହତୀଂ ଗୁପ୍ତିଂ ସାଗରଂ ଚ ନିରୀକ୍ଷ୍ଯ ସଃ। ରାଵଣଂ ଚ ରିପୁଂ ଘୋରଂ ଚିନ୍ତଯାମାସ ଵାନରଃ
ସେ ଏହାର ବଡ଼ ସୁରକ୍ଷା ଓ ସାଗରକୁ ଦେଖି, ଭୟାନକ ଶତ୍ରୁ ରାବଣକୁ ଭାବି, ବାନର ଚିନ୍ତା କରିଲେ ।
ଆଗତ୍ଯାପୀହ ହରଯୋ ଭଵିଷ୍ଯନ୍ତି ନିରର୍ଥକାଃ। ନହି ଯୁଦ୍ଧେନ ଵୈ ଲଂକା ଶକ୍ଯା ଜେତୁଂ ସୁରୈରପି
ଯଦି ବାନରମାନେ ଏଠାକୁ ଆସିବେ ମଧ୍ୟ, ତାଙ୍କର କୌଣସି ଫଳ ହେବ ନାହିଁ; ଯେଉଁଠି ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟ ଯୁଦ୍ଧରେ ଲଙ୍କାକୁ ଜିତିପାରିବେ ନାହିଁ ।
ଇମାଂ ତ୍ଵଵିଷମାଂ ଲଂକାଂ ଦୁର୍ଗାଂ ରାଵଣପାଲିତାମ୍। ପ୍ରାପ୍ଯାପି ସୁମହାବାହୁଃ କିଂ କରିଷ୍ଯତି ରାଘଵଃ
ଏହି ଅପରିଚୟ ଓ ଦୁର୍ଗମ ଲଙ୍କା, ରାବଣ ରକ୍ଷା କରୁଥିବା, ଯଦି ବଳିଶାଳ ରାଘବ ଆସିବେ ମଧ୍ୟ, ସେ କଣ କରିପାରିବେ ?
ଅଵକାଶୋ ନ ସାମ୍ନସ୍ତୁ ରାକ୍ଷସେଷ୍ଵଭିଗମ୍ଯତେ। ନ ଦାନସ୍ଯ ନ ଭେଦସ୍ଯ ନୈଵ ଯୁଦ୍ଧସ୍ଯ ଦୃଶ୍ଯତେ
ରାକ୍ଷସମାନେ ସହ ମନ୍ତ୍ରଣା, ଦାନ, ବିଭେଦ କିମ୍ବା ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ କେହି ସମ୍ଭାବନା ନାହିଁ।
ଚତୁର୍ଣାମେଵ ହି ଗତିର୍ଵାନରାଣାଂ ତରସ୍ଵିନାମ୍। ଵାଲିପୁତ୍ରସ୍ଯ ନୀଲସ୍ଯ ମମ ରାଜ୍ଞଶ୍ଚ ଧୀମତଃ
ବାନରମାନେ ମଧ୍ୟରୁ ଚାରିଜଣ ଦ୍ରୁତ ଚଳିତ କରିପାରିବେ: ବାଲିଙ୍କ ପୁଅ, ନୀଳ, ମୁଁ ଏବଂ ବୁଦ୍ଧିମାନ ରାଜା।
ଯାଵଜ୍ଜାନାମି ଵୈଦେହୀଂ ଯଦି ଜୀଵତି ଵା ନ ଵା। ତତ୍ରୈଵ ଚିନ୍ତଯିଷ୍ଯାମି ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ତାଂ ଜନକାତ୍ମଜାମ୍
ମୁଁ ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଜାଣିପାରିବି ଭାଇଦେହୀ ଜୀବନ୍ତ କି ନୁହେଁ, ତେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଜନକଙ୍କ ଝିଅକୁ ଦେଖି ଏଠାରେ ଚିନ୍ତା କରିବି।
ତତଃ ସ ଚିନ୍ତଯାମାସ ମୁହୂର୍ତଂ କପିକୁଞ୍ଜରଃ। ଗିରେଃ ଶୃଙ୍ଗେ ସ୍ଥିତସ୍ତସ୍ମିନ୍ ରାମସ୍ଯାଭ୍ଯୁଦଯଂ ତତଃ
ପ୍ରବଳ ବାନର ହନୁମାନ ଗିରି ଶୃଙ୍ଗରେ ଦଉଡ଼ି ରାମଙ୍କ ସଫଳତା ବିଷୟରେ କିଛି ସମୟ ଚିନ୍ତା କଲେ।
ଅନେନ ରୂପେଣ ମଯା ନ ଶକ୍ଯା ରକ୍ଷସାଂ ପୁରୀ। ପ୍ରଵେଷ୍ଟୁଂ ରାକ୍ଷସୈର୍ଗୁପ୍ତା କ୍ରୂରୈର୍ବଲସମନ୍ଵିତୈଃ
ଏହି ଆକୃତିରେ ମୁଁ କ୍ରୂର ଏବଂ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରାକ୍ଷସମାନେ ଦ୍ୱାରା ରକ୍ଷିତ ରାକ୍ଷସ ନଗରକୁ ପ୍ରବେଶ କରିପାରିବି ନାହିଁ।
ମହୌଜସୋ ମହାଵୀର୍ଯା ବଲଵନ୍ତଶ୍ଚ ରାକ୍ଷସାଃ। ଵଞ୍ଚନୀଯା ମଯା ସର୍ଵେ ଜାନକୀଂ ପରିମାର୍ଗତା
ମୁଁ ଜାନକୀଙ୍କୁ ଖୋଜିବା ବେଳେ ସମସ୍ତ ପ୍ରବଳ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରାକ୍ଷସମାନେକୁ ଭ୍ରମିତ କରିବାକୁ ପଡ଼ିବ।
ଲକ୍ଷ୍ଯାଲକ୍ଷ୍ଯେଣ ରୂପେଣ ରାତ୍ରୌ ଲଂକାପୁରୀ ମଯା। ପ୍ରାପ୍ତକାଲଂ ପ୍ରଵେଷ୍ଟୁଂ ମେ କୃତ୍ଯଂ ସାଧଯିତୁଂ ମହତ୍
ଦିନ ଶେଷରେ ଦୃଶ୍ୟ ଓ ଅଦୃଶ୍ୟ ଆକୃତି ନେଇ ମୁଁ ଲଙ୍କାରେ ପ୍ରବେଶ କରିବି, ଏହି ବଡ଼ କାମ ସଫଳ କରିବା ପାଇଁ।
ତାଂ ପୁରୀଂ ତାଦୃଶୀଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଦୁରାଧର୍ଷାଂ ସୁରାସୁରୈଃ। ହନୂମାଂଶ୍ଚିନ୍ତଯାମାସ ଵିନିଃଶ୍ଵସ୍ଯ ମୁହୁର୍ମୁହୁଃ
ସୁର ଓ ଅସୁରମାନେ ଯାହାକୁ ଜିତିପାରିବେ ନାହିଁ, ଏମିତି ଦୁର୍ଜୟ ନଗରକୁ ଦେଖି ହନୁମାନ ବାରମ୍ବାର ଦୀର୍ଘନିଶ୍ୱାସ ନେଇ ଚିନ୍ତା କଲେ।
କେନୋପାଯେନ ପଶ୍ଯେଯଂ ମୈଥିଲୀଂ ଜନକାତ୍ମଜାମ୍। ଅଦୃଷ୍ଟୋ ରାକ୍ଷସେନ୍ଦ୍ରେଣ ରାଵଣେନ ଦୁରାତ୍ମନା
କେଉଁ ଉପାୟରେ ମୁଁ ମୈଥିଳୀ, ଜନକଙ୍କ ଝିଅକୁ ଦେଖିପାରିବି, ରାକ୍ଷସମାନେର ଦୁଷ୍ଟ ରାଜା ରାବଣଙ୍କୁ ଅଦୃଶ୍ୟ ରହି?
ନ ଵିନଶ୍ଯେତ୍ କଥଂ କାର୍ଯଂ ରାମସ୍ଯ ଵିଦିତାତ୍ମନଃ। ଏକାମେକସ୍ତୁ ପଶ୍ଯେଯଂ ରହିତେ ଜନକାତ୍ମଜାମ୍
ରାମଙ୍କ କାମ କିପରି ନଷ୍ଟ ହେବ ନାହିଁ? ମୁଁ ଏକା ଏବଂ ଗୁପ୍ତ ଭାବେ ଜନକଙ୍କ ଝିଅକୁ ଦେଖିବି।