ପ୍ରଵିଶନ୍ନଭ୍ରଜାଲାନି ନିଷ୍ପତଂଶ୍ଚ ପୁନଃ ପୁନଃ। ପ୍ରଚ୍ଛନ୍ନଶ୍ଚ ପ୍ରକାଶଶ୍ଚ ଚନ୍ଦ୍ରମା ଇଵ ଦୃଶ୍ଯତେ
ସେ ମେଘମାଳା ଭିତରକୁ ପ୍ରବେଶ କରିବା ଓ ପୁଣି ପୁଣି ବାହାରିବା ସମୟରେ, ହନୁମାନ୍ କେବେ ଲୁଚିଯାଉଥିଲେ, କେବେ ପୁଣି ଦେଖାଯାଉଥିଲେ—ଏହା ଚନ୍ଦ୍ରମା ପରି ଲାଗୁଥିଲା।
ପ୍ଲଵମାନଂ ତୁ ତଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ପ୍ଲଵଗଂ ତ୍ଵରିତଂ ତଦା। ଵଵୃଷୁସ୍ତତ୍ର ପୁଷ୍ପାଣି ଦେଵଗନ୍ଧର୍ଵଚାରଣାଃ
ତାହା ସମୟରେ, ତୁରନ୍ତ ଉଡ଼ୁଥିବା ସେଇ ବାନରକୁ ଦେଖି, ଦେବତା, ଗନ୍ଧର୍ବ ଓ ଚାରଣମାନେ ସେଠାରେ ଫୁଲ ବର୍ଷା କରିଲେ।
ତତାପ ନହି ତଂ ସୂର୍ଯଃ ପ୍ଲଵନ୍ତଂ ଵାନରେଶ୍ଵରମ୍। ସିଷେଵେ ଚ ତଦା ଵାଯୂ ରାମକାର୍ଯାର୍ଥସିଦ୍ଧଯେ
ବାନରମାନଙ୍କ ରାଜା ହନୁମାନ୍ ଯେତେବେଳେ ଉଡ଼ୁଥିଲେ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ତାଙ୍କୁ ତାପିଲେ ନାହିଁ। ଏହି ସମୟରେ ବାୟୁ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କୁ ସେବା କରିଲେ, କାରଣ ରାମଙ୍କ କାମ ସଫଳ କରିବା ପାଇଁ।
ଋଷଯସ୍ତୁଷ୍ଟୁଵୁଶ୍ଚୈନଂ ପ୍ଲଵମାନଂ ଵିହାଯସା। ଜଗୁଶ୍ଚ ଦେଵଗନ୍ଧର୍ଵାଃ ପ୍ରଶଂସନ୍ତୋ ଵନୌକସମ୍
ଋଷିମାନେ ଆକାଶରେ ଉଡ଼ୁଥିବା ହନୁମାନ୍ଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କରି ଗୀତ ଗାଇଲେ, ଦେବତା ଓ ଗନ୍ଧର୍ବମାନେ ମଧ୍ୟ ଅରଣ୍ୟବାସୀଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କରି ଗାନ କରିଲେ।
ନାଗାଶ୍ଚ ତୁଷ୍ଟୁଵୁର୍ଯକ୍ଷା ରକ୍ଷାଂସି ଵିଵିଧାନି ଚ। ପ୍ରେକ୍ଷ୍ଯ ସର୍ଵେ କପିଵରଂ ସହସା ଵିଗତକ୍ଲମମ୍
ନାଗ, ଯକ୍ଷ ଓ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ରାକ୍ଷସମାନେ, ସମସ୍ତେ ହଠାତ୍ କ୍ଲାନ୍ତିହୀନ ଦେଖି ବାନରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ହନୁମାନ୍ଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କରିଲେ।
ତସ୍ମିନ୍ ପ୍ଲଵଗଶାର୍ଦୂଲେ ପ୍ଲଵମାନେ ହନୂମତି। ଇକ୍ଷ୍ଵାକୁକୁଲମାନାର୍ଥୀ ଚିନ୍ତଯାମାସ ସାଗରଃ
ବାନରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବାଘ ପରି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହନୁମାନ୍ ଉଡ଼ୁଥିବାବେଳେ, ଇକ୍ଷ୍ୱାକୁ ବଂଶକୁ ମାନ୍ୟତା ଦେବାକୁ ଚାହିଁ ସମୁଦ୍ର ଚିନ୍ତା କରିଲେ।
ସାହାଯ୍ଯଂ ଵାନରେନ୍ଦ୍ରସ୍ଯ ଯଦି ନାହଂ ହନୂମତଃ। କରିଷ୍ଯାମି ଭଵିଷ୍ଯାମି ସର୍ଵଵାଚ୍ଯୋ ଵିଵକ୍ଷତାମ୍
ଯଦି ମୁଁ ବାନରମାନଙ୍କ ରାଜା ହନୁମାନ୍ଙ୍କୁ ସାହାଯ୍ୟ ନ କରିବି, ତେବେ ସମସ୍ତଙ୍କ ଠାରୁ ନିନ୍ଦା ପାଇବି।
ଅହମିକ୍ଷ୍ଵାକୁନାଥେନ ସଗରେଣ ଵିଵର୍ଧିତଃ। ଇକ୍ଷ୍ଵାକୁସଚିଵଶ୍ଚାଯଂ ତନ୍ନାର୍ହତ୍ଯଵସାଦିତୁମ୍
ମୁଁ ଇକ୍ଷ୍ୱାକୁବଂଶର ନାଥ ସଗରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ବୃଦ୍ଧି ପାଇଛି। ଏହି ହନୁମାନ୍ ମଧ୍ୟ ଇକ୍ଷ୍ୱାକୁମାନେଙ୍କ ସଚିବ। ତେଣୁ ମୋ ଦ୍ୱାରା ତାଙ୍କୁ ବାଧା ଦେବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
ତଥା ମଯା ଵିଧାତଵ୍ଯଂ ଵିଶ୍ରମେତ ଯଥା କପିଃ। ଶେଷଂ ଚ ମଯି ଵିଶ୍ରାନ୍ତଃ ସୁଖୀ ସୋଽତିତରିଷ୍ଯତି
ମୋତେ ଏଭଳି କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ଉଚିତ୍, ଯାହାରେ ବାନର ହନୁମାନ୍ ବିଶ୍ରାମ ନେଇପାରିବେ। ମୋ ଉପରେ ବିଶ୍ରାମ କରି, ସେ ସୁଖରେ ଅବଶିଷ୍ଟ ଦୂରି ଅତିକ୍ରମ କରିପାରିବେ।
ଇତି କୃତ୍ଵା ମତିଂ ସାଧ୍ଵୀଂ ସମୁଦ୍ରଶ୍ଛନ୍ନମମ୍ଭସି। ହିରଣ୍ଯନାଭଂ ମୈନାକମୁଵାଚ ଗିରିସତ୍ତମମ୍
ଏଭଳି ଭଲ ଭାବନା କରି, ସମୁଦ୍ର ଜଳ ତଳରେ ଲୁଚିଥିବା ସୁନାର ନାଭି ଥିବା ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପାହାଡ଼ ମୈନାକଙ୍କୁ କହିଲେ।
ତ୍ଵମିହାସୁରସଙ୍ଘାନାଂ ଦେଵରାଜ୍ଞା ମହାତ୍ମନା। ପାତାଲନିଲଯାନାଂ ହି ପରିଘଃ ସଂନିଵେଶିତଃ
ଏଠାରେ, ଦେବତାମାନଙ୍କ ମହାନ ରାଜା ତୁମକୁ, ପାତାଳରେ ବସୁଥିବା ଅସୁରମାନେ ପାଇଁ ଏକ ବାଧା ଭାବେ ରଖିଛନ୍ତି।
ତ୍ଵମେଷାଂ ଜ୍ଞାତଵୀର୍ଯାଣାଂ ପୁନରେଵୋତ୍ପତିଷ୍ଯତାମ୍। ପାତାଲସ୍ଯାପ୍ରମେଯସ୍ଯ ଦ୍ଵାରମାଵୃତ୍ଯ ତିଷ୍ଠସି
ତୁମେ, ଯାହାଙ୍କ ଶକ୍ତି ସମସ୍ତଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପରିଚିତ, ଅପାର ପାତାଳର ଦ୍ୱାରକୁ ଅଟକାଇ ରହିଛ, ଯେଉଁଠାରୁ ସେମାନେ ପୁଣି ଉପରକୁ ଆସିନପାରନ୍ତି।
ତିର୍ଯଗୂର୍ଧ୍ଵମଧଶ୍ଚୈଵ ଶକ୍ତିସ୍ତେ ଶୈଲ ଵର୍ଧିତୁମ୍। ତସ୍ମାତ୍ ସଂଚୋଦଯାମି ତ୍ଵାମୁତ୍ତିଷ୍ଠ ଗିରିସତ୍ତମ
ହେ ପାହାଡ଼, ତୁମର ଶକ୍ତି ତଳ, ଉପର, ଓ ଚାରିପାଖରେ ବିସ୍ତାରିତ। ତେଣୁ ମୁଁ ତୁମକୁ ଅନୁରୋଧ କରୁଛି, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପାହାଡ଼, ଉଠ।
ସ ଏଷ କପିଶାର୍ଦୂଲସ୍ତ୍ଵାମୁପର୍ଯେତି ଵୀର୍ଯଵାନ୍। ହନୂମାନ୍ ରାମକାର୍ଯାର୍ଥୀ ଭୀମକର୍ମା ଖମାପ୍ଲୁତଃ
ଏହି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବାନରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ବାଘ ପରି ହନୁମାନ୍, ରାମଙ୍କ କାମ ପାଇଁ ଆକାଶ ଉପରେ ଉଡ଼ୁଥିବାବେଳେ, ବର୍ତ୍ତମାନ ତୁମ ଉପରକୁ ଆସୁଛନ୍ତି।
ଅସ୍ଯ ସାହ୍ଯଂ ମଯା କାର୍ଯମିକ୍ଷ୍ଵାକୁକୁଲଵର୍ତିନଃ। ମମ ଇକ୍ଷ୍ଵାକଵଃ ପୂଜ୍ଯାଃ ପରଂ ପୂଜ୍ଯତମାସ୍ତଵ
ଏହି ଇକ୍ଷ୍ୱାକୁବଂଶର ଉତ୍ତରାଧିକାରୀଙ୍କୁ ସାହାଯ୍ୟ କରିବା ମୋର କର୍ତ୍ତବ୍ୟ। ଇକ୍ଷ୍ୱାକୁମାନେ ମୋ ପାଇଁ ପୂଜ୍ୟ, ଏବଂ ସେମାନେ ତୁମ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ପୂଜ୍ୟ।
କୁରୁ ସାଚିଵ୍ଯମସ୍ମାକଂ ନ ନଃ କାର୍ଯମତିକ୍ରମେତ୍। କର୍ତଵ୍ଯମକୃତଂ କାର୍ଯଂ ସତାଂ ମନ୍ଯୁମୁଦୀରଯେତ୍
ତୁମେ ଆମକୁ ସାହାଯ୍ୟ କର, ଯାହାରେ ଆମର କାମରେ ବାଧା ନ ଆସୁ। କାରଣ, କରିବାକୁ ଥିବା କାମ ଯଦି ଅପୂର୍ଣ୍ଣ ରହିଯାଏ, ତେବେ ସତ୍ପୁରୁଷମାନେ ରୁଷ୍ଟ ହୁଅନ୍ତି।
ସଲିଲାଦୂର୍ଧ୍ଵମୁତ୍ତିଷ୍ଠ ତିଷ୍ଠତ୍ଵେଷ କପିସ୍ତ୍ଵଯି। ଅସ୍ମାକମତିଥିଶ୍ଚୈଵ ପୂଜ୍ଯଶ୍ଚ ପ୍ଲଵତାଂ ଵରଃ
ପାଣିରୁ ବାହାରି ଉଠ, ଏହି ବନରା ତୋର ଉପରେ ଦଣ୍ଡାଇ ରହୁ। ଏହାମାନେ ଆମର ଅତିଥି ଏବଂ ଲୀଳା କରିବା ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ, ଏହିଠାରେ ସମ୍ମାନ ଯୋଗ୍ୟ।
ଚାମୀକରମହାନାଭ ଦେଵଗନ୍ଧର୍ଵସେଵିତ। ହନୂମାଁସ୍ତ୍ଵଯି ଵିଶ୍ରାନ୍ତସ୍ତତଃ ଶେଷଂ ଗମିଷ୍ଯତି
ହେ ମୈନାକ, ତୋର ସୁନା ଶିଖର ଉପରେ ଦେବତା ଓ ଗନ୍ଧର୍ବମାନେ ସେବା କରନ୍ତି। ହନୁମାନ ତୋର ଉପରେ ବିଶ୍ରାମ କରୁନ୍ତୁ, ତାପରେ ସେ ତାଙ୍କର ଯାତ୍ରା ଆଗକୁ ବଢ଼ିବେ।
କାକୁତ୍ସ୍ଥସ୍ଯାନୃଶଂସ୍ଯଂ ଚ ମୈଥିଲ୍ଯାଶ୍ଚ ଵିଵାସନମ୍। ଶ୍ରମଂ ଚ ପ୍ଲଵଗେନ୍ଦ୍ରସ୍ଯ ସମୀକ୍ଷ୍ଯୋତ୍ଥାତୁମର୍ହସି
କକୁତ୍ସ୍ଥଙ୍କର ଦୟା, ସୀତାଙ୍କର ବନବାସ ଏବଂ ବନରା ମହାରାଜଙ୍କର କଷ୍ଟ ଭାବି, ତୁମେ ଉଠିବାକୁ ଉଚିତ।
ହିରଣ୍ଯଗର୍ଭୋ ମୈନାକୋ ନିଶମ୍ଯ ଲଵଣାମ୍ଭସଃ। ଉତ୍ପପାତ ଜଲାତ୍ ତୂର୍ଣଂ ମହାଦ୍ରୁମଲତାଵୃତଃ
ଏହି ଉପଦେଶ ଶୁଣି, ସୁନା ଶିଖର ଥିବା ମୈନାକ ପର୍ବତ, ବଡ଼ ବଡ଼ ଗଛ ଓ ଲତା ରେ ଢାକା, ଲୁଣ ପାଣିରୁ ତୁରନ୍ତ ଉପରକୁ ଉଠିଲେ।
ସ ସାଗରଜଲଂ ଭିତ୍ତ୍ଵା ବଭୂଵାତ୍ଯୁଚ୍ଛ୍ରିତସ୍ତଦା। ଯଥା ଜଲଧରଂ ଭିତ୍ତ୍ଵା ଦୀପ୍ତରଶ୍ମିର୍ଦିଵାକରଃ
ସେତେବେଳେ, ସାଗରର ପାଣି ଭେଦି, ସେ ପର୍ବତ ବହୁତ ଉଚ୍ଚରେ ଦଣ୍ଡାଇ ରହିଲେ, ଯେପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ସୂର୍ଯ୍ୟ ମେଘକୁ ଭେଦି ବାହାରି ଆସେ।
ସ ମହାତ୍ମା ମୁହୂର୍ତେନ ପର୍ଵତଃ ସଲିଲାଵୃତଃ। ଦର୍ଶଯାମାସ ଶୃଙ୍ଗାଣି ସାଗରେଣ ନିଯୋଜିତଃ
ସେ ମହାତ୍ମା ପର୍ବତ, ଜଳରେ ଢାକା ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ସାଗରଙ୍କ ଆଦେଶରେ କେବଳ ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ତାଙ୍କର ଶିଖରମାନେ ଦେଖାଇଦେଲେ।
ଶାତକୁମ୍ଭମଯୈଃ ଶୃଙ୍ଗୈଃ ସକିଂନରମହୋରଗୈଃ। ଆଦିତ୍ଯୋଦଯସଂକାଶୈରୁଲ୍ଲିଖଦ୍ଭିରିଵାମ୍ବରମ୍
ସୁନାର ଶିଖର, କିନ୍ନର ଓ ବଡ଼ ସର୍ପମାନେ ଶୋଭିତ, ସୂର୍ଯ୍ୟୋଦୟ ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ଏମିତି ଲାଗୁଥିଲା ଯେ ଆକାଶକୁ ଚିରିଦେଉଛି।
ତସ୍ଯ ଜାମ୍ବୂନଦୈଃ ଶୃଙ୍ଗୈଃ ପର୍ଵତସ୍ଯ ସମୁତ୍ଥିତୈଃ। ଆକାଶଂ ଶସ୍ତ୍ରସଂକାଶମଭଵତ୍ କାଞ୍ଚନପ୍ରଭମ୍
ଜାମ୍ବୁନଦ ସୁନାର ଉଚ୍ଚ ଶିଖର ଉପରେ ଉଠି, ଆକାଶ ସୁନା ଆଲୋକରେ ଝଲମଲାଇ ତଳୱାର ମାନେ ରହିଥିବା କ୍ଷେତ୍ର ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲା।
ଜାତରୂପମଯୈଃ ଶୃଙ୍ଗୈର୍ଭ୍ରାଜମାନୈର୍ମହାପ୍ରଭୈଃ। ଆଦିତ୍ଯଶତସଂକାଶଃ ସୋଽଭଵଦ୍ ଗିରିସତ୍ତମଃ
ଶୁଧ୍ଧ ସୁନାର ଶିଖର, ବଡ଼ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତାରେ ଚମକୁଥିଲା, ସେ ପର୍ବତ ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ, ଶତ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲେ।
ସମୁତ୍ଥିତମସଙ୍ଗେନ ହନୂମାନଗ୍ରତଃ ସ୍ଥିତମ୍। ମଧ୍ଯେ ଲଵଣତୋଯସ୍ଯ ଵିଘ୍ନୋଽଯମିତି ନିଶ୍ଚିତଃ
ହନୁମାନ ଦେଖିଲେ ଯେ, ଏହି ପର୍ବତ ଅଚାନକ ଲୁଣ ପାଣି ମଧ୍ୟରେ ତାଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ଉଠି ଦଣ୍ଡାଇଛି, ତେଣୁ ଭାବିଲେ, 'ଏହା ମୋ ପାଇଁ ବାଧା ହେବ।'
ସ ତମୁଚ୍ଛ୍ରିତମତ୍ଯର୍ଥଂ ମହାଵେଗୋ ମହାକପିଃ। ଉରସା ପାତଯାମାସ ଜୀମୂତମିଵ ମାରୁତଃ
ସେ ମହାବଳୀ ବନରା, ବାୟୁ ପରି ତୀବ୍ର ଗତିରେ, ଏହି ବଡ଼ ପର୍ବତକୁ ତାଙ୍କର ଛାତିରେ ଧକ୍କା ଦେଲେ, ଯେପରି ବାୟୁ ମେଘକୁ ଦୂରେ ଉଡ଼ାଇଦିଏ।
ସ ତଦାସାଦିତସ୍ତେନ କପିନା ପର୍ଵତୋତ୍ତମଃ। ବୁଦ୍ଧ୍ଵା ତସ୍ଯ ହରେର୍ଵେଗଂ ଜହର୍ଷ ଚ ନନାଦ ଚ
ସେତେବେଳେ, ସେ ବନରା ଛୁଇଁଥିବା ପର୍ବତ ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ, ବୁଝିଲେ ଯେ ଏହି ବନରାର ଶକ୍ତି କେତେ, ତେଣୁ ଖୁସି ହେଲେ ଏବଂ ଗର୍ଜନ କଲେ।
ତମାକାଶଗତଂ ଵୀରମାକାଶେ ସମୁପସ୍ଥିତଃ। ପ୍ରୀତୋ ହୃଷ୍ଟମନା ଵାକ୍ଯମବ୍ରଵୀତ୍ ପର୍ଵତଃ କପିମ୍
ଆକାଶରେ ଆସୁଥିବା ସେ ବୀରଙ୍କୁ ଦେଖି, ପର୍ବତ ଖୁସି ହୋଇ, ଆନନ୍ଦ ଭରା ହୃଦୟରେ ବନରାଙ୍କୁ କହିଲେ।
ମାନୁଷଂ ଧାରଯନ୍ ରୂପମାତ୍ମନଃ ଶିଖରେ ସ୍ଥିତଃ। ଦୁଷ୍କରଂ କୃତଵାନ୍ କର୍ମ ତ୍ଵମିଦଂ ଵାନରୋତ୍ତମ
ନିଜ ଶିଖର ଉପରେ ମାନବ ରୂପ ଧାରଣ କରି, ସେ କହିଲେ, 'ହେ ବନରା ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ, ତୁମେ ଏହି କଷ୍ଟସାଧ୍ୟ କାମ କରିଛ।'