ଵିମୁକ୍ତାସ୍ତସ୍ଯ ଵେଗେନ ମୁକ୍ତ୍ଵା ପୁଷ୍ପାଣି ତେ ଦ୍ରୁମାଃ। ଵ୍ଯଵଶୀର୍ଯନ୍ତ ସଲିଲେ ନିଵୃତ୍ତାଃ ସୁହୃଦୋ ଯଥା
ତାଙ୍କର ବେଗରେ ଗଛମାନେ ତାଙ୍କ ଫୁଲ ଛାଡ଼ିଦେଲେ, ଯେଉଁଫୁଲଗୁଡ଼ିକ ଜଳରେ ଛିଟିଯାଇଲା, ଯେପରି ବନ୍ଧୁମାନେ ଦେଖା ସରି ଯିବା ପରେ ଏକାଏକି ଫେରିଯାଆନ୍ତି।
ଲଘୁତ୍ଵେନୋପପନ୍ନଂ ତଦ୍ ଵିଚିତ୍ରଂ ସାଗରେଽପତତ୍। ଦ୍ରୁମାଣାଂ ଵିଵିଧଂ ପୁଷ୍ପଂ କପିଵାଯୁସମୀରିତମ୍। ତାରାଚିତମିଵାକାଶଂ ପ୍ରବଭୌ ସ ମହାର୍ଣଵଃ
ବନରାଜଙ୍କ ବେଗରେ ଉଡ଼ିଯାଇଥିବା ଗଛମାନେର ନାନା ପ୍ରକାର ଫୁଲ ହଳକା ଭାବରେ ସମୁଦ୍ର ଉପରେ ପଡ଼ିଲା, ଯାହାରେ ବଡ଼ ସମୁଦ୍ର ଆକାଶରେ ତାରା ଛିଟିଯାଇଥିବା ଭଳି ଦେଖାଯାଉଥିଲା।
ପୁଷ୍ପୌଘେଣ ସୁଗନ୍ଧେନ ନାନାଵର୍ଣେନ ଵାନରଃ। ବଭୌ ମେଘ ଇଵୋଦ୍ଯନ୍ ଵୈ ଵିଦ୍ଯୁଦ୍ଗଣଵିଭୂଷିତଃ
ସୁଗନ୍ଧ ଓ ବିବିଧ ରଙ୍ଗର ଫୁଲର ବନ୍ଧରେ ଢାକାଯାଇଥିବା ବନରାଜ ଉଦୟମାନ ମେଘ ଭଳି ଦେଖାଯାଉଥିଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଝୁଲିଯାଇଛି।
ତସ୍ଯ ଵେଗସମୁଦ୍ଭୂତୈଃ ପୁଷ୍ପୈସ୍ତୋଯମଦୃଶ୍ଯତ। ତାରାଭିରିଵ ରାମାଭିରୁଦିତାଭିରିଵାମ୍ବରମ୍
ତାଙ୍କର ବେଗରେ ଛିଟିଯାଇଥିବା ଫୁଲରେ ଜଳ ଆଛାଦିତ ହୋଇଯାଇଥିଲା, ଯେପରି ଆକାଶରେ ତାରା କିମ୍ବା ଦୀପ ଦୀପ୍ତି ଦେଉଛି।
ତସ୍ଯାମ୍ବରଗତୌ ବାହୂ ଦଦୃଶାତେ ପ୍ରସାରିତୌ। ପର୍ଵତାଗ୍ରାଦ୍ ଵିନିଷ୍କ୍ରାନ୍ତୌ ପଞ୍ଚାସ୍ଯାଵିଵ ପନ୍ନଗୌ
ତାଙ୍କର ବାହୁ ଦୁଇଟି ଆକାଶରେ ବିସ୍ତାରିତ ଥିଲା, ଯାହା ପାହାଡ଼ ଶିଖରରୁ ବାହାରିଥିବା ପଞ୍ଚମୁଖୀ ସର୍ପ ଭଳି ଦେଖାଯାଉଥିଲା।
ପିବନ୍ନିଵ ବଭୌ ଚାପି ସୋର୍ମିଜାଲଂ ମହାର୍ଣଵମ୍। ପିପାସୁରିଵ ଚାକାଶଂ ଦଦୃଶେ ସ ମହାକପିଃ
ସେ ବଡ଼ ବନରାଜ ଏଭଳି ଦୀପ୍ତିମାନ ଲାଗୁଥିଲେ, ଯେପରି ସେ ତରଙ୍ଗ ଭରା ବଡ଼ ସମୁଦ୍ରକୁ ପିଉଛନ୍ତି, ଏବଂ ଆକାଶ ପାଇଁ ତୃଷ୍ଣାର୍ତ୍ତ ହୋଇଛନ୍ତି।
ତସ୍ଯ ଵିଦ୍ଯୁତ୍ପ୍ରଭାକାରେ ଵାଯୁମାର୍ଗାନୁସାରିଣଃ। ନଯନେ ଵିପ୍ରକାଶେତେ ପର୍ଵତସ୍ଥାଵିଵାନଲୌ
ବାୟୁ ମାର୍ଗରେ ଚାଲୁଥିବା ଏବଂ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ସଦୃଶ ଦୀପ୍ତି ଦେଉଥିବା ତାଙ୍କର ଦୁଇ ଆଖି ପାହାଡ଼ ଉପରେ ଜଳୁଥିବା ଅଗ୍ନି ଭଳି ଚମକୁଥିଲା।
ପିଙ୍ଗେ ପିଙ୍ଗାକ୍ଷମୁଖ୍ଯସ୍ଯ ବୃହତୀ ପରିମଣ୍ଡଲେ। ଚକ୍ଷୁଷୀ ସମ୍ପ୍ରକାଶେତେ ଚନ୍ଦ୍ରସୂର୍ଯାଵିଵ ସ୍ଥିତୌ
ପିଙ୍ଗଳ ଆଖି ଥିବା ସେ ନେତୃତ୍ୱ କରୁଥିବା ବନରାଜଙ୍କର ବଡ଼ ଓ ଗୋଲାକାର ଆଖି ଚନ୍ଦ୍ର ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଭଳି ଚମକୁଥିଲା।
ମୁଖଂ ନାସିକଯା ତସ୍ଯ ତାମ୍ରଯା ତାମ୍ରମାବଭୌ। ସଂଧ୍ଯଯା ସମଭିସ୍ପୃଷ୍ଟଂ ଯଥା ସ୍ଯାତ୍ ସୂର୍ଯମଣ୍ଡଲମ୍
ତାଙ୍କର ମୁହଁ ଲାଲ ନାକ ସହିତ ଏଭଳି ଲାଲ ଚମକୁଥିଲା, ଯେପରି ସନ୍ଧ୍ୟାର ଛୁଆଁ ଲାଗିଥିବା ସୂର୍ଯ୍ୟମଣ୍ଡଳ।
ଲାଙ୍ଗୂଲଂ ଚ ସମାଵିଦ୍ଧଂ ପ୍ଲଵମାନସ୍ଯ ଶୋଭତେ। ଅମ୍ବରେ ଵାଯୁପୁତ୍ରସ୍ଯ ଶକ୍ରଧ୍ଵଜ ଇଵୋଚ୍ଛ୍ରିତମ୍
ଉଡ଼ୁଥିବା ବେଳେ ତାଙ୍କର ଉଁଜା ଆକାଶରେ ଏଭଳି ଚମକୁଥିଲା, ଯେପରି ବାୟୁପୁତ୍ରଙ୍କ ଧ୍ୱଜ ଆକାଶରେ ଉଚ୍ଚ ହୋଇଥାଏ।
ଲାଙ୍ଗୂଲଚକ୍ରୋ ହନୁମାନ୍ ଶୁକ୍ଲଦଂଷ୍ଟ୍ରୋଽନିଲାତ୍ମଜଃ। ଵ୍ଯରୋଚତ ମହାପ୍ରାଜ୍ଞଃ ପରିଵେଷୀଵ ଭାସ୍କରଃ
ପୂଛରେ ଗୋଲାକାର ବନ୍ଧି, ଧଳା ଦାନ୍ତ ଚମକୁଥିବା ବାୟୁପୁତ୍ର ହନୁମାନ୍, ଅତି ଜ୍ଞାନୀ, ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ଚାରିପାଖରେ ଆଲୋକମଣ୍ଡଳ ଯେପରି ଦେଖାଯାଏ, ସେପରି ଦୀପ୍ତିମାନ୍ ଲାଗୁଥିଲେ।
ସ୍ଫିଗ୍ଦେଶେନାତିତାମ୍ରେଣ ରରାଜ ସ ମହାକପିଃ। ମହତା ଦାରିତେନେଵ ଗିରିର୍ଗୈରିକଧାତୁନା
ତାଙ୍କର ତିବ୍ର ଲାଲ୍ ନିତମ୍ଭ ଅଞ୍ଚଳ ଦେଖି, ସେ ମହାକପି ଏମିତି ଲାଗୁଥିଲେ, ଯେପରି ଏକ ପାହାଡ଼ ଭାଙ୍ଗି ଲାଲ୍ ମାଟିରେ ରଙ୍ଗିଯାଇଛି।
ତସ୍ଯ ଵାନରସିଂହସ୍ଯ ପ୍ଲଵମାନସ୍ଯ ସାଗରମ୍। କକ୍ଷାନ୍ତରଗତୋ ଵାଯୁର୍ଜୀମୂତ ଇଵ ଗର୍ଜତି
ବାନରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସିଂହ ସମ ହନୁମାନ୍ ସମୁଦ୍ର ଉପରେ ଲାଫିବାବେଳେ, ତାଙ୍କର ପାର୍ଶ୍ୱ ମଧ୍ୟରେ ବାୟୁ ବହି, ମେଘର ଗର୍ଜନ ଭଳି ଶବ୍ଦ କରୁଥିଲା।
ଖେ ଯଥା ନିପତତ୍ଯୁଲ୍କା ଉତ୍ତରାନ୍ତାଦ୍ ଵିନିଃସୃତା। ଦୃଶ୍ଯତେ ସାନୁବନ୍ଧା ଚ ତଥା ସ କପିକୁଞ୍ଜରଃ
ଉତ୍ତର ଆକାଶରୁ ଝରିପଡ଼ୁଥିବା ଉଲ୍କା ଯେପରି ତାହାର ଚିହ୍ନ ଦେଖାଯାଏ, ସେପରି ସେ ବଳଶାଳୀ ବାନର ଦେଖାଯାଉଥିଲେ।
ପତତ୍ପତଙ୍ଗସଂକାଶୋ ଵ୍ଯାଯତଃ ଶୁଶୁଭେ କପିଃ। ପ୍ରଵୃଦ୍ଧ ଇଵ ମାତଙ୍ଗଃ କକ୍ଷ୍ଯଯା ବଧ୍ଯମାନଯା
ଉଡ଼ୁଥିବା ଅଗ୍ନିଶଳା ଭଳି ଦୀପ୍ତିମାନ୍ ଓ ଲମ୍ବା ହୋଇଥିବା ସେ ବାନର, ଏକ ବଡ଼ ହାତୀ ଭଳି ଦେଖାଯାଉଥିଲେ, ଯାହା ପାର୍ଶ୍ୱରେ ଦୂର୍ବଳ ରସି ବାନ୍ଧାଯାଇଛି।
ଉପରିଷ୍ଟାଚ୍ଛରୀରେଣ ଚ୍ଛାଯଯା ଚାଵଗାଢଯା। ସାଗରେ ମାରୁତାଵିଷ୍ଟା ନୌରିଵାସୀତ୍ ତଦା କପିଃ
ତାଙ୍କର ଶରୀର ଓ ଗଭୀର ଛାୟା ଉପରେ ପଡ଼ି, ସେ ବାନର ସମୁଦ୍ର ମଧ୍ୟରେ ବାୟୁ ଚାଳିତ ଏକ ନୌକା ଭଳି ଲାଗୁଥିଲେ।
ଯଂ ଯଂ ଦେଶଂ ସମୁଦ୍ରସ୍ଯ ଜଗାମ ସ ମହାକପିଃ। ସ ତୁ ତସ୍ଯାଙ୍ଗଵେଗେନ ସୋନ୍ମାଦ ଇଵ ଲକ୍ଷ୍ଯତେ
ସେ ବଳଶାଳୀ ବାନର ସମୁଦ୍ରର ଯେଉଁଠିକୁ ଯାଉଥିଲେ, ସେଠି ତାଙ୍କର ଅଙ୍ଗର ତୀବ୍ର ଗତିରେ ସମୁଦ୍ର ମାନେ ପାଗଳ ହୋଇଯାଉଥିବା ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲା।
ସାଗରସ୍ଯୋର୍ମିଜାଲାନାମୁରସା ଶୈଲଵର୍ଷ୍ମଣାମ୍। ଅଭିଧ୍ନଂସ୍ତୁ ମହାଵେଗଃ ପୁପ୍ଲୁଵେ ସ ମହାକପିଃ
ସେ ମହାବଳୀ ବାନର, ପାହାଡ଼ ପରି ଉଁଚା ସମୁଦ୍ର ତରଙ୍ଗ ଉପରେ ତୀବ୍ର ଗତିରେ ଲାଫି ଯାଉଥିଲେ।
କପିଵାତଶ୍ଚ ବଲଵାନ୍ ମେଘଵାତଶ୍ଚ ନିର୍ଗତଃ। ସାଗରଂ ଭୀମନିର୍ହ୍ରାଦଂ କମ୍ପଯାମାସତୁର୍ଭୃଶମ୍
ବାନରଙ୍କ ତୀବ୍ର ବାୟୁ ଓ ମେଘରୁ ଆସୁଥିବା ବଳିଯୁକ୍ତ ପବନ, ଦୁଇଏ ମିଶି ଭୟଙ୍କର ଗର୍ଜନ କରୁଥିବା ସମୁଦ୍ରକୁ ବେଶି ହଲାଇଦେଉଥିଲେ।
ଵିକର୍ଷନ୍ନୂର୍ମିଜାଲାନି ବୃହନ୍ତି ଲଵଣାମ୍ଭସି। ପୁପ୍ଲୁଵେ କପିଶାର୍ଦୂଲୋ ଵିକିରନ୍ନିଵ ରୋଦସୀ
ଉଚ୍ଚ ତରଙ୍ଗମାଳାକୁ ଟାଣି ନେଇ, ଲୁଣା ପାଣିରେ ବାନରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବାଘ ସମ ହନୁମାନ୍ ଏମିତି ଲାଫିଯାଉଥିଲେ, ଯେପରି ଆକାଶ ଓ ପୃଥିବୀକୁ ଛିଣ୍ଡି ଦେଉଛନ୍ତି।
ମେରୁମନ୍ଦରସଂକାଶାନୁଦ୍ଗତାନ୍ ସୁମହାର୍ଣଵେ। ଅତ୍ଯକ୍ରାମନ୍ମହାଵେଗସ୍ତରଙ୍ଗାନ୍ ଗଣଯନ୍ନିଵ
ମେରୁ ଓ ମନ୍ଦର ପାହାଡ଼ ପରି ଉଁଚା ତରଙ୍ଗଗୁଡ଼ିକୁ, ସେ ମହାବଳୀ ବାନର ତୀବ୍ର ଗତିରେ ଏମିତି ଅତିକ୍ରମ କରୁଥିଲେ, ଯେପରି ଗଣି ଯାଉଛନ୍ତି।
ତସ୍ଯ ଵେଗସମୁଦ୍ଘୁଷ୍ଟଂ ଜଲଂ ସଜଲଦଂ ତଦା। ଅମ୍ବରସ୍ଥଂ ଵିବଭ୍ରାଜେ ଶରଦଭ୍ରମିଵାତତମ୍
ତାଙ୍କର ତୀବ୍ର ବେଗରେ ଗୁଞ୍ଜିଉଥିବା ଏବଂ ମେଘରେ ଭରିଥିବା ସମୁଦ୍ରର ପାଣି, ଆକାଶରେ ଶରଦ ମଘ ଭଳି ଚମକୁଥିଲା।
ତିମିନକ୍ରଝଷାଃ କୂର୍ମା ଦୃଶ୍ଯନ୍ତେ ଵିଵୃତାସ୍ତଦା। ଵସ୍ତ୍ରାପକର୍ଷଣେନେଵ ଶରୀରାଣି ଶରୀରିଣାମ୍
ସେବେଳେ, ଟିମି, ମଗର, ମାଛ ଓ କଚ୍ଛପ ମାନେ ସ୍ପଷ୍ଟ ଦେଖାଯାଉଥିଲେ, ଯେପରି ତାଙ୍କର ଶରୀର ଉପରୁ ଆବରଣ ଖସିଯାଇଛି।
କ୍ରମମାଣଂ ସମୀକ୍ଷ୍ଯାଥ ଭୁଜଗାଃ ସାଗରଂଗମାଃ। ଵ୍ଯୋମ୍ନି ତଂ କପିଶାର୍ଦୂଲଂ ସୁପର୍ଣମିଵ ମେନିରେ
ସେ ବାନରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବାଘ ସମ ହନୁମାନ୍ ଆଗକୁ ବଢ଼ୁଥିବାକୁ ଦେଖି, ସମୁଦ୍ରରେ ବସୁଥିବା ସର୍ପମାନେ ତାଙ୍କୁ ଆକାଶରେ ଉଡ଼ୁଥିବା ଗରୁଡ଼ ଭଳି ଭାବିଲେ।
ଦଶଯୋଜନଵିସ୍ତୀର୍ଣା ତ୍ରିଂଶଦ୍ଯୋଜନମାଯତା। ଛାଯା ଵାନରସିଂହସ୍ଯ ଜଵେ ଚାରୁତରାଭଵତ୍
ବାନରସିଂହ ହନୁମାନଙ୍କର ଛାୟା ତାଙ୍କର ତୀବ୍ର ଗତିରେ ଦଶ ଯୋଜନା ଚଉଡ଼ା ଓ ତିରିଶି ଯୋଜନା ଲମ୍ବା ହୋଇ ଅତି ସୁନ୍ଦର ଲାଗୁଥିଲା।
ଶ୍ଵେତାଭ୍ରଘନରାଜୀଵ ଵାଯୁପୁତ୍ରାନୁଗାମିନୀ। ତସ୍ଯ ସା ଶୁଶୁଭେ ଛାଯା ପତିତା ଲଵଣାମ୍ଭସି
ବାୟୁପୁତ୍ରଙ୍କ ପଛେ ପଛେ ଯାଉଥିବା ତାଙ୍କର ଛାୟା, ଲୁଣା ପାଣି ଉପରେ ଧଳା ଘନ ମେଘର ଶୃଙ୍ଖଳା ଭଳି ଚମକୁଥିଲା।
ଶୁଶୁଭେ ସ ମହାତେଜା ମହାକାଯୋ ମହାକପିଃ। ଵାଯୁମାର୍ଗେ ନିରାଲମ୍ବେ ପକ୍ଷଵାନିଵ ପର୍ଵତଃ
ସେ ମହାପ୍ରଭାବଶାଳୀ, ବଡ଼ ଦେହ ଥିବା ମହାକପି, ବାୟୁର ମାର୍ଗରେ କିଛି ଆଧାର ଛାଡ଼ି ଏକ ପଖି ଲାଗିଥିବା ପାହାଡ଼ ଭଳି ଚମକୁଥିଲେ।
ଯେନାସୌ ଯାତି ବଲଵାନ୍ ଵେଗେନ କପିକୁଞ୍ଜରଃ। ତେନ ମାର୍ଗେଣ ସହସା ଦ୍ରୋଣୀକୃତ ଇଵାର୍ଣଵଃ
ଯେ ମାର୍ଗରେ ସେ ବଳଶାଳୀ ବାନର-ହାତୀ ଦୂର୍ଦ୍ଦମ ବେଗରେ ଯାଉଥିଲେ, ସେଇ ମାର୍ଗରେ ସମୁଦ୍ର ହଠାତ୍ ଏକ ତାଲି ଭଳି ହୋଇଯାଉଥିଲା।
ଆପାତେ ପକ୍ଷିସଙ୍ଘାନାଂ ପକ୍ଷିରାଜ ଇଵ ଵ୍ରଜନ୍। ହନୁମାନ୍ ମେଘଜାଲାନି ପ୍ରକର୍ଷନ୍ ମାରୁତୋ ଯଥା
ହନୁମାନ୍ ଯେତେବେଳେ ପକ୍ଷୀମାନେ ଥିବା ଆକାଶ ମଧ୍ୟରେ ଉତରୁଥିଲେ, ସେ ପକ୍ଷୀମାନଙ୍କ ରାଜା ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲେ। ସେ ମେଘମାଳାକୁ ବାୟୁ ପରି ଉଡ଼ାଇ ନେଉଥିଲେ।
ପାଣ୍ଡୁରାରୁଣଵର୍ଣାନି ନୀଲମଞ୍ଜିଷ୍ଠକାନି ଚ। କପିନାଽଽକୃଷ୍ଯମାଣାନି ମହାଭ୍ରାଣି ଚକାଶିରେ
ବାନର ହନୁମାନ୍ ଯେଉଁଠି ଯାଉଥିଲେ, ସେଠାରେ ଧଳା, ଲାଲ, ନୀଳ ଓ ମଞ୍ଜିଷ୍ଠା ରଙ୍ଗର ବଡ଼ ବଡ଼ ମେଘମାନେ ତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଟାଣାଯାଇ ଆଲୋକିତ ହେଉଥିଲେ।