ଭିଦ୍ଯତେଽଯଂ ଗିରିର୍ଭୂତୈରିତି ମତ୍ଵା ତପସ୍ଵିନଃ। ତ୍ରସ୍ତା ଵିଦ୍ଯାଧରାସ୍ତସ୍ମାଦୁତ୍ପେତୁଃ ସ୍ତ୍ରୀଗଣୈଃ ସହ
‘ଏହି ପାହାଡ଼ଟି ଭୂତମାନେ ଭାଙ୍ଗୁଛନ୍ତି’ ବୋଲି ଭାବି, ଭୟଭୀତ ତପସ୍ୱୀମାନେ ନାରୀମାନେ ସହିତ ଦୌଡ଼ି ପଳାଇଗଲେ।
ପାନଭୂମିଗତଂ ହିତ୍ଵା ହୈମମାସଵଭାଜନମ୍। ପାତ୍ରାଣି ଚ ମହାର୍ହାଣି କରକାଂଶ୍ଚ ହିରଣ୍ମଯାନ୍
ପାନ ପିବା ଥାନରେ ରହିଥିବା ସୁନାର ମଦ ପାତ୍ର, ମୂଲ୍ୟବାନ ପାତ୍ର ଏବଂ ସୁନାର କପ ବି ସେମାନେ ଛାଡ଼ିଦେଲେ।
ଲେହ୍ଯାନୁଚ୍ଚାଵଚାନ୍ ଭକ୍ଷ୍ଯାନ୍ ମାଂସାନି ଵିଵିଧାନି ଚ। ଆର୍ଷଭାଣି ଚ ଚର୍ମାଣି ଖଡ୍ଗାଂଶ୍ଚ କନକତ୍ସରୂନ୍
ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ମିଠା, ଖାଦ୍ୟ, ମାଂସ, ବୃଷଭ ଚର୍ମ ଏବଂ ସୁନା ହାତଲା ଥିବା ତଳୱାର ବି ସେମାନେ ଛାଡ଼ିଦେଲେ।
କୃତକଣ୍ଠଗୁଣାଃ କ୍ଷୀବା ରକ୍ତମାଲ୍ଯାନୁଲେପନାଃ। ରକ୍ତାକ୍ଷାଃ ପୁଷ୍କରାକ୍ଷାଶ୍ଚ ଗଗନଂ ପ୍ରତିପେଦିରେ
ଗଳାରେ ଗଠିତ ମାଳା, ମଦରେ ମତ୍ତ, ଲାଲ ମାଳା ଓ ଲାଲ ଚନ୍ଦନ ଲାଗିଥିବା, ଲାଲ ଚକ୍ଷୁ ଓ ପଦ୍ମପରି ଚକ୍ଷୁ ଥିବା ସେମାନେ ଆକାଶକୁ ଉଡ଼ିଗଲେ।
ହାରନୂପୁରକେଯୂରପାରିହାର୍ଯଧରାଃ ସ୍ତ୍ରିଯଃ। ଵିସ୍ମିତାଃ ସସ୍ମିତାସ୍ତସ୍ଥୁରାକାଶେ ରମଣୌଃ ସହ
ହାର, ନୂପୁର, କେୟୂର ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଗହନା ପିନ୍ଧିଥିବା ସେଇ ସ୍ତ୍ରୀମାନେ, ତାଙ୍କର ପ୍ରେମିକମାନଙ୍କ ସହିତ ଆକାଶରେ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଓ ହସିଥିବା ଅବସ୍ଥାରେ ଦଢ଼ି ରହିଥିଲେ।
ଦର୍ଶଯନ୍ତୋ ମହାଵିଦ୍ଯାଂ ଵିଦ୍ଯାଧରମହର୍ଷଯଃ। ସହିତାସ୍ତସ୍ଥୁରାକାଶେ ଵୀକ୍ଷାଂଚକ୍ରୁଶ୍ଚ ପର୍ଵତମ୍
ବିଦ୍ୟାଧର ମହାର୍ଷିମାନେ ତାଙ୍କର ବଡ଼ ଶକ୍ତି ଦେଖାଇ ଆକାଶରେ ଏକାଠି ଦଢ଼ି ରହିଥିଲେ ଏବଂ ପାହାଡ଼କୁ ତକୁଥିଲେ।
ଶୁଶ୍ରୁଵୁଶ୍ଚ ତଦା ଶବ୍ଦମୃଷୀଣାଂ ଭାଵିତାତ୍ମନାମ୍। ଚାରଣାନାଂ ଚ ସିଦ୍ଧାନାଂ ସ୍ଥିତାନାଂ ଵିମଲେଽମ୍ବରେ
ସେବେ ସେମାନେ ଶୁଧ୍ଧ ମନର ଋଷିମାନେ, ଚାରଣ ଓ ସିଦ୍ଧମାନେ ଯେଉଁମାନେ ସ୍ପଷ୍ଟ ଆକାଶରେ ଦଢ଼ି ରହିଥିଲେ, ସେମାନଙ୍କର କଥା ଶୁଣିଲେ।
ଏଷ ପର୍ଵତସଂକାଶୋ ହନୁମାନ୍ ମାରୁତାତ୍ମଜଃ। ତିତୀର୍ଷତି ମହାଵେଗଃ ସମୁଦ୍ରଂ ଵରୁଣାଲଯମ୍
ଏହି ପବନପୁତ୍ର ହନୁମାନ, ପାହାଡ଼ ପରି ଦେଖାଯାଉଥିବା, ବଡ଼ ତେଜ ଗତିରେ ବରୁଣଙ୍କର ନିବାସ ସମୁଦ୍ରକୁ ଅତିକ୍ରମ କରିବାକୁ ଚାହୁଁଛନ୍ତି।
ରାମାର୍ଥଂ ଵାନରାର୍ଥଂ ଚ ଚିକୀର୍ଷନ୍ କର୍ମ ଦୁଷ୍କରମ୍। ସମୁଦ୍ରସ୍ଯ ପରଂ ପାରଂ ଦୁଷ୍ପ୍ରାପଂ ପ୍ରାପ୍ତୁମିଚ୍ଛତି
ରାମ ଓ ବାନରମାନେ ପାଇଁ ଏହି କଠିନ କାମ କରିବାକୁ ଚାହିଁ, ସେ ସମୁଦ୍ରର ଅପ୍ରାପ୍ୟ ପାରକୁ ପହଞ୍ଚିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରୁଛନ୍ତି।
ଇତି ଵିଦ୍ଯାଧରା ଵାଚଃ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ତେଷାଂ ତପସ୍ଵିନାମ୍। ତମପ୍ରମେଯଂ ଦଦୃଶୁଃ ପର୍ଵତେ ଵାନରର୍ଷଭମ୍
ବିଦ୍ୟାଧର ଓ ତପସ୍ବୀମାନଙ୍କର କଥା ଶୁଣି, ସେମାନେ ପାହାଡ଼ ଉପରେ ଅପରିମିତ ବାନରମୁଖ୍ୟଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ।
ଦୁଧୁଵେ ଚ ସ ରୋମାଣି ଚକମ୍ପେ ଚାନଲୋପମଃ। ନନାଦ ଚ ମହାନାଦଂ ସୁମହାନିଵ ତୋଯଦଃ
ସେ ତାଙ୍କର ଲୋମ ଉଠିଯିବାରେ, ଅଗ୍ନି ପରି କମ୍ପିଥିବାରେ ଏବଂ ବଡ଼ ଗର୍ଜନ କରିଥିଲେ, ଯେପରି ମହାମେଘ ଗର୍ଜନ କରେ।
ଆନୁପୂର୍ଵ୍ଯା ଚ ଵୃତ୍ତଂ ତଲ୍ଲାଙ୍ଗୂଲଂ ରୋମଭିଶ୍ଚିତମ୍। ଉତ୍ପତିଷ୍ଯନ୍ ଵିଚିକ୍ଷେପ ପକ୍ଷିରାଜ ଇଵୋରଗମ୍
ତାଙ୍କର ଲାଙ୍ଗୁଳ ଅନୁକ୍ରମରେ ବେଙ୍କି ଲୋମରେ ଢାକାଯାଇଥିଲା, ଉଡ଼ିବାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେଉଥିବା ବେଳେ, ପକ୍ଷୀମାନଙ୍କ ରାଜା ସର୍ପକୁ ଯେପରି ଉଠାଇ ନେଇଯାଏ, ସେପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲା।
ତସ୍ଯ ଲାଙ୍ଗୂଲମାଵିଦ୍ଧମତିଵେଗସ୍ଯ ପୃଷ୍ଠତଃ। ଦଦୃଶେ ଗରୁଡେନେଵ ହ୍ରିଯମାଣୋ ମହୋରଗଃ
ତାଙ୍କର ଲାଙ୍ଗୁଳ ବଡ଼ ତେଜରେ ପଛେ ବେନ୍ଧାଯାଇଥିଲା, ଯେପରି ଗରୁଡ଼ ଦ୍ୱାରା ଏକ ବଡ଼ ସର୍ପ ଉଠାଇ ନେଯାଉଛି, ସେପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲା।
ବାହୂ ସଂସ୍ତମ୍ଭଯାମାସ ମହାପରିଘସଂନିଭୌ। ଆସସାଦ କପିଃ କଟ୍ଯାଂ ଚରଣୌ ସଂଚୁକୋଚ ଚ
ବାନରଟିଏ ତାଙ୍କର ଦୁଇ ହାତକୁ ବଡ଼ ଲୋହା ଦଣ୍ଡ ପରି ଦଢ଼ି କରିଲେ, କମର ନିକଟକୁ ଆଣିଲେ ଏବଂ ପାଦକୁ ଚିପିଲେ।
ସଂହୃତ୍ଯ ଚ ଭୁଜୌ ଶ୍ରୀମାଂସ୍ତଥୈଵ ଚ ଶିରୋଧରାମ୍। ତେଜଃ ସତ୍ତ୍ଵଂ ତଥା ଵୀର୍ଯମାଵିଵେଶ ସ ଵୀର୍ଯଵାନ୍
ସେ ତାଙ୍କର ହାତ ଓ ଗଳାକୁ ଗଠିଲେ, ତାଙ୍କର ଶକ୍ତି, ଧୈର୍ଯ୍ୟ ଓ ପ୍ରଭାବକୁ ଅନ୍ତରେ ନେଇଲେ।
ମାର୍ଗମାଲୋକଯନ୍ ଦୂରାଦୂର୍ଧ୍ଵପ୍ରଣିହିତେକ୍ଷଣଃ। ରୁରୋଧ ହୃଦଯେ ପ୍ରାଣାନାକାଶମଵଲୋକଯନ୍
ସେ ଦୂରରୁ ପଥ ଦେଖି, ଦୃଷ୍ଟି ଉପରକୁ ଲଗାଇ, ହୃଦୟରେ ଶ୍ୱାସକୁ ରୋକି ଆକାଶକୁ ତକୁଥିଲେ।
ପଦ୍ଭ୍ଯାଂ ଦୃଢମଵସ୍ଥାନଂ କୃତ୍ଵା ସ କପିକୁଞ୍ଜରଃ। ନିକୁଚ୍ଯ କର୍ଣୌ ହନୁମାନୁତ୍ପତିଷ୍ଯନ୍ ମହାବଲଃ
ସେ ବାନରମୁଖ୍ୟ ହନୁମାନ ଦୁଇ ପାଦ ଦଢ଼ି କରି, କାନକୁ ଚିପି, ଉଡ଼ିବାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେଲେ।
ଵାନରାନ୍ ଵାନରଶ୍ରେଷ୍ଠ ଇଦଂ ଵଚନମବ୍ରଵୀତ୍। ଯଥା ରାଘଵନିର୍ମୁକ୍ତଃ ଶରଃ ଶ୍ଵସନଵିକ୍ରମଃ
ବାନରମାନେଂକୁ ସେ ବାନରମୁଖ୍ୟ ଏହି କଥା କହିଲେ—
ଗଚ୍ଛେତ୍ ତଦ୍ଵଦ୍ ଗମିଷ୍ଯାମି ଲଂକାଂ ରାଵଣପାଲିତାମ୍। ନହି ଦ୍ରକ୍ଷ୍ଯାମି ଯଦି ତାଂ ଲଂକାଯାଂ ଜନକାତ୍ମଜାମ୍
ଯେପରି ରାଘବଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଛାଡ଼ାଯାଇଥିବା ବାଣ ବାୟୁ ପରି ଦୂରକୁ ଯାଏ, ସେପରି ମୁଁ ରାବଣ ଶାସିତ ଲଙ୍କାକୁ ଯିବି। ଯଦି ମୁଁ ଲଙ୍କାରେ ଜନକନନ୍ଦିନୀଙ୍କୁ ଦେଖିପାରିବିନାହିଁ—
ଅନେନୈଵ ହି ଵେଗେନ ଗମିଷ୍ଯାମି ସୁରାଲଯମ୍। ଯଦି ଵା ତ୍ରିଦିଵେ ସୀତାଂ ନ ଦ୍ରକ୍ଷ୍ଯାମି କୃତଶ୍ରମଃ
ଏହି ତେଜ ଗତିରେ ମୁଁ ସ୍ୱର୍ଗର ନିବାସକୁ ଯିବି, ଯଦି ତିନି ଦିବରେ ମୁଁ ଶୀତାଙ୍କୁ ଦେଖିପାରିବିନାହିଁ, ଯଦିଓ ମୋର ଶ୍ରମ ଶେଷ ହୋଇଯିବ।
ବଦ୍ଧ୍ଵା ରାକ୍ଷସରାଜାନମାନଯିଷ୍ଯାମି ରାଵଣମ୍। ସର୍ଵଥା କୃତକାର୍ଯୋଽହମେଷ୍ଯାମି ସହ ସୀତଯା
କିମ୍ବା ମୁଁ ରାକ୍ଷସରାଜ ରାବଣଙ୍କୁ ବାନ୍ଧି ଆଣିଦେବି, ଯେପରି ହେଉ ମୁଁ ନିଶ୍ଚିତ ଶୀତା ସହିତ କାମ ସଫଳ କରି ଫେରିବି।
ଆନଯିଷ୍ଯାମି ଵା ଲଂକାଂ ସମୁତ୍ପାଟ୍ଯ ସରାଵଣାମ୍। ଏଵମୁକ୍ତ୍ଵା ତୁ ହନୁମାନ୍ ଵାନରୋ ଵାନରୋତ୍ତମଃ
କିମ୍ବା ମୁଁ ରାବଣ ସହିତ ସମଗ୍ର ଲଙ୍କାକୁ ଉଖଳି ଆଣିଦେବି। ଏଭଳି କହି ହନୁମାନ, ବାନରମାନେଂକ ମଧ୍ୟରୁ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ, ...
ଉତ୍ପପାତାଥ ଵେଗେନ ଵେଗଵାନଵିଚାରଯନ୍। ସୁପର୍ଣମିଵ ଚାତ୍ମାନଂ ମେନେ ସ କପିକୁଞ୍ଜରଃ
ତାପରେ ସେ ବନରାଜ ଶୀଘ୍ର ଗତିରେ ଲାଫ ଦେଲେ, ମନରେ ଦୃଢ଼ ନିଶ୍ଚୟ ନେଇ, ନିଜକୁ ସୁପର୍ଣ୍ଣ ଭଳି ଭାବିଲେ।
ସମୁତ୍ପତତି ଵେଗାତ୍ ତୁ ଵେଗାତ୍ ତେ ନଗରୋହିଣଃ। ସଂହୃତ୍ଯ ଵିଟପାନ୍ ସର୍ଵାନ୍ ସମୁତ୍ପେତୁଃ ସମନ୍ତତଃ
ସେ ଜଣେ ବନରାଜ ତୀବ୍ର ବେଗରେ ଉଡ଼ିବା ସମୟରେ, ପାହାଡ଼ ଉପର ଥିବା ଗଛମାନେ ସମସ୍ତ ଡାଳପାତା ଗୁଡ଼ିକୁ ଟାଣି ନେଇ, ଚାରିପାଖରେ ଉଡ଼ିଯାଇଥିଲେ।
ସ ମତ୍ତକୋଯଷ୍ଟିଭକାନ୍ ପାଦପାନ୍ ପୁଷ୍ପଶାଲିନଃ। ଉଦ୍ଵହନ୍ନୁରୁଵେଗେନ ଜଗାମ ଵିମଲେଽମ୍ବରେ
ମଧୁରେ ମତ ହୋଇଥିବା ପକ୍ଷୀ ଓ ଫୁଲରେ ଭରିଥିବା ଗଛମାନେ ସହିତ ସେ ବନରାଜ ବିପୁଳ ବେଗରେ ସ୍ପଷ୍ଟ ଆକାଶ ମାଧ୍ୟମରେ ଯାଉଥିଲେ।
ଊରୁଵେଗୋତ୍ଥିତା ଵୃକ୍ଷା ମୁହୂର୍ତଂ କପିମନ୍ଵଯୁଃ। ପ୍ରସ୍ଥିତଂ ଦୀର୍ଘମଧ୍ଵାନଂ ସ୍ଵବନ୍ଧୁମିଵ ବାନ୍ଧଵାଃ
ତାଙ୍କର ଉରୁର ବେଗରେ ଉଠିଥିବା ଗଛମାନେ କିଛି ସମୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସେ ବନରାଜଙ୍କୁ ଅନୁସରଣ କଲେ, ଯେପରି ବନ୍ଧୁମାନେ ଦୀର୍ଘ ଯାତ୍ରାରେ ବହୁଦୂର ଯିବା ନିଜ ବନ୍ଧୁଙ୍କୁ ଅନୁସରଣ କରନ୍ତି।
ତମୂରୁଵେଗୋନ୍ମଥିତାଃ ସାଲାଶ୍ଚାନ୍ଯେ ନଗୋତ୍ତମାଃ। ଅନୁଜଗ୍ମୁର୍ହନୂମନ୍ତଂ ସୈନ୍ଯା ଇଵ ମହୀପତିମ୍
ତାଙ୍କର ଉରୁର ତୀବ୍ର ବେଗରେ ଉଖଳିଯାଇଥିବା ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଗଛମାନେ ହନୁମାନଙ୍କୁ ଏଭଳି ଅନୁସରଣ କଲେ, ଯେପରି ସେନା ନିଜ ରାଜାଙ୍କୁ ଅନୁସରଣ କରେ।
ସୁପୁଷ୍ପିତାଗ୍ରୈର୍ବହୁଭିଃ ପାଦପୈରନ୍ଵିତଃ କପିଃ। ହନୂମାନ୍ ପର୍ଵତାକାରୋ ବଭୂଵାଦ୍ଭୁତଦର୍ଶନଃ
ଅନେକ ଫୁଲରେ ଭରିଥିବା ଗଛମାନେ ସହିତ, ପାହାଡ଼ ସଦୃଶ ଆକୃତି ଧାରଣ କରିଥିବା ହନୁମାନ ଦେଖିବାକୁ ଅତି ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟଜନକ ଲାଗୁଥିଲେ।
ସାରଵନ୍ତୋଽଥ ଯେ ଵୃକ୍ଷା ନ୍ଯମଜ୍ଜଁଲ୍ଲଵଣାମ୍ଭସି। ଭଯାଦିଵ ମହେନ୍ଦ୍ରସ୍ଯ ପର୍ଵତା ଵରୁଣାଲଯେ
ଯେଉଁ ଗଛମାନେ ଦୃଢ଼ ମୂଳ ସହିତ ଥିଲେ, ସେମାନେ ଲୁଣ ଜଳରେ ବିଲୀନ ହେଉଥିଲେ, ଯେପରି ମହେନ୍ଦ୍ର ପାହାଡ଼ର ପାହାଡ଼ମାନେ ଭୟରେ ବରୁଣଙ୍କ ନିବାସକୁ ବୁଡ଼ିଯାଆନ୍ତି।
ସ ନାନାକୁସୁମୈଃ କୀର୍ଣଃ କପିଃ ସାଙ୍କୁରକୋରକୈଃ। ଶୁଶୁଭେ ମେଘସଂକାଶଃ ଖଦ୍ଯୋତୈରିଵ ପର୍ଵତଃ
ନାନା ପ୍ରକାର ଫୁଲ ଓ କଳିରେ ଢାକାଯାଇଥିବା ସେ ବନରାଜ ଆକାଶରେ ଏଭଳି ଦୀପ୍ତିମାନ ଲାଗୁଥିଲେ, ଯେପରି ଜୁଗନ୍ତି ମେଘ ଉପରେ ଜୁହାରି ଲାଗିଥିବା ପାହାଡ଼।