ମାରୁତସ୍ଯୌରସଃ ପୁତ୍ରସ୍ତେଜସା ଚାପି ତତ୍ସମଃ। ତ୍ଵଂ ହି ଵାଯୁସୁତୋ ଵତ୍ସ ପ୍ଲଵନେ ଚାପି ତତ୍ସମଃ
ତୁମେ ବାୟୁଙ୍କ ସତ୍ୟ ସନ୍ତାନ, ତାଙ୍କ ପରି ତେଜସ୍ୱୀ; ଓ ପୁତ୍ର, ତୁମେ ବାୟୁଙ୍କ ପୁତ୍ର ଏବଂ ତାଙ୍କ ପରି ଲାଘବରେ ସମାନ।
ଵଯମଦ୍ଯ ଗତପ୍ରାଣା ଭଵାନସ୍ମାସୁ ସାମ୍ପ୍ରତମ୍। ଦାକ୍ଷ୍ଯଵିକ୍ରମସମ୍ପନ୍ନଃ କପିରାଜ ଇଵାପରଃ
ଆଜି ଆମର ଜୀବନ ଶେଷ, କିନ୍ତୁ ଏବେ ତୁମେ ଆମ ମଧ୍ୟରେ, ଦକ୍ଷତା ଓ ପ୍ରତାପରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ଅନ୍ୟ ଏକ ବାନର ରାଜା ପରି।
ତ୍ରିଵିକ୍ରମେ ମଯା ତାତ ସଶୈଲଵନକାନନା। ତ୍ରିଃସପ୍ତକୃତ୍ଵଃ ପୃଥିଵୀ ପରିକ୍ରାନ୍ତା ପ୍ରଦକ୍ଷିଣମ୍
'ତିନି ପଦେ, ଓ ପୁତ୍ର, ମୁଁ ନିଜେ ପାହାଡ଼, ଜଙ୍ଗଲ ଓ ଉଦ୍ୟାନ ସହିତ ପୃଥିବୀକୁ ଏକୋଇଶିଥର ପରିକ୍ରମା କରିଥିଲି।'
ତଥା ଚୌଷଧଯୋଽସ୍ମାଭିଃ ସଂଚିତା ଦେଵଶାସନାତ୍। ନିର୍ମଥ୍ଯମମୃତଂ ଯାଭିସ୍ତଦାନୀଂ ନୋ ମହଦ୍ବଲମ୍
'ଏଭଳି, ଦେବତାଙ୍କ ଆଦେଶରେ, ଆମେ ଔଷଧି ଆଣିଥିଲୁ, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ଅମୃତ ମଥାଯାଇଥିଲା, ତେଣୁ ଆମେ ବଡ଼ ଶକ୍ତି ଲାଭ କରିଥିଲୁ।'
ସ ଇଦାନୀମହଂ ଵୃଦ୍ଧଃ ପରିହୀନପରାକ୍ରମଃ। ସାମ୍ପ୍ରତଂ କାଲମସ୍ମାକଂ ଭଵାନ୍ ସର୍ଵଗୁଣାନ୍ଵିତଃ
'କିନ୍ତୁ ଏବେ ମୁଁ ବୃଦ୍ଧ, ମୋର ପ୍ରତାପ କମିଯାଇଛି; ଏ ସମୟରେ, ସମସ୍ତ ଗୁଣରେ ଯୁକ୍ତ ତୁମେ ଆମର ଆଶା।'
ତଦ୍ ଵିଜୃମ୍ଭସ୍ଵ ଵିକ୍ରାନ୍ତ ପ୍ଲଵତାମୁତ୍ତମୋ ହ୍ଯସି। ତ୍ଵଦ୍ଵୀର୍ଯଂ ଦ୍ରଷ୍ଟୁକାମା ହି ସର୍ଵା ଵାନରଵାହିନୀ
ଏବେ ତୁମର ପ୍ରତାପ ଦେଖାଅ, କାରଣ ତୁମେ ଲାଘବରେ ସବୁଠାରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ; ସମସ୍ତ ବାନର ସେନା ତୁମର ଶକ୍ତି ଦେଖିବାକୁ ଚାହୁଁଛନ୍ତି।
ଉତ୍ତିଷ୍ଠ ହରିଶାର୍ଦୂଲ ଲଙ୍ଘଯସ୍ଵ ମହାର୍ଣଵମ୍। ପରା ହି ସର୍ଵଭୂତାନାଂ ହନୁମନ୍ ଯା ଗତିସ୍ତଵ
ଉଠ, ବାନରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବାଘ, ବଡ଼ ସମୁଦ୍ର ଉଲ୍ଲାଙ୍ଘନ କର; କାରଣ, ହନୁମାନ, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ତୁମର ଗତି ସବୁଠାରୁ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ।
ଵିଷଣ୍ଣା ହରଯଃ ସର୍ଵେ ହନୁମନ୍ କିମୁପେକ୍ଷସେ। ଵିକ୍ରମସ୍ଵ ମହାଵେଗ ଵିଷ୍ଣୁସ୍ତ୍ରୀନ୍ ଵିକ୍ରମାନିଵ
ସମସ୍ତ ବାନର ହତାଶ, ହନୁମାନ, କାହିଁକି ତୁମେ ଦେଖିଦେଉଛ? ବଡ଼ ତ୍ୱରାରେ ଆଗେ ବଢ଼, ଯେପରି ବିଷ୍ଣୁ ତିନି ପଦ ନେଇଥିଲେ।
ତତଃ କପୀନାମୃଷଭେଣ ଚୋଦିତଃ ପ୍ରତୀତଵେଗଃ ପଵନାତ୍ମଜଃ କପିଃ। ପ୍ରହର୍ଷଯଂସ୍ତାଂ ହରିଵୀରଵାହିନୀଂ ଚକାର ରୂପଂ ମହଦାତ୍ମନସ୍ତଦା
ତାପରେ, ବାନରମାନଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱ କରୁଥିବା ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ଉତ୍ସାହରେ, ବାୟୁଙ୍କ ପୁତ୍ର, ନିଜ ତ୍ୱରାରେ ନିଶ୍ଚିତ ହୋଇ, ସେହି ବାନର ବୀରମାନଙ୍କ ସେନାକୁ ଆନନ୍ଦିତ କଲେ ଏବଂ ବଡ଼ ଆକାର ଧାରଣ କଲେ।
thumb|ସପ୍ତଷଷ୍ଠିତମଃ ସର୍ଗଃ ଶ୍ରୂଯତାମ୍|center ଶ୍ରୀମଦ୍ଵାଲ୍ମୀକିଯରାମାଯଣେ କିଷ୍କିନ୍ଧାକାଣ୍ଡେ ସପ୍ତଷଷ୍ଠିତମଃ ସର୍ଗଃ ॥୪-
ଏବେ ସତ୍ଷଷ୍ଠିତମ ସର୍ଗ ଶୁଣନ୍ତୁ।
ତଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଜୃମ୍ଭମାଣଂ ତେ କ୍ରମିତୁଂ ଶତଯୋଜନମ୍। ଵେଗେନାପୂର୍ଯମାଣଂ ଚ ସହସା ଵାନରୋତ୍ତମମ୍
ତାଙ୍କୁ ଦେଖି, ଶତ ଯୋଜନା ଅତିକ୍ରମ କରିବା ପାଇଁ ବିସ୍ତାରିତ ହେଉଛନ୍ତି, ତ୍ୱରାରେ ଆକାଶ ପୂରଣ କରୁଛନ୍ତି, ସେ ବାନରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ—
ସହସା ଶୋକମୁତ୍ସୃଜ୍ଯ ପ୍ରହର୍ଷେଣ ସମନ୍ଵିତାଃ। ଵିନେଦୁସ୍ତୁଷ୍ଟୁଵୁଶ୍ଚାପି ହନୂମନ୍ତଂ ମହାବଲମ୍
ହଠାତ୍ ଦୁଃଖ ଛାଡ଼ି, ଆନନ୍ଦରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ, ସେମାନେ ଚିତ୍କାର କଲେ ଏବଂ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହନୁମାନଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କଲେ।
ପ୍ରହୃଷ୍ଟା ଵିସ୍ମିତାଶ୍ଚାପି ତେ ଵୀକ୍ଷନ୍ତେ ସମନ୍ତତଃ। ତ୍ରିଵିକ୍ରମଂ କୃତୋତ୍ସାହଂ ନାରାଯଣମିଵ ପ୍ରଜାଃ
ସେମାନେ ଆନନ୍ଦରେ ଓ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟରେ, ସମସ୍ତ ଦିଗରୁ ତାଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ; ତିନି ପଦ ଦେଇ ଉତ୍ସାହିତ ହୋଇଥିବା ତାହାକୁ ଦେଖିବାରେ ଲୋକେ ନାରାୟଣଙ୍କୁ ଦେଖିବା ପରି ଅନୁଭବ କରିଲେ।
ସଂସ୍ତୂଯମାନୋ ହନୁମାନ୍ ଵ୍ଯଵର୍ଧତ ମହାବଲଃ। ସମାଵିଦ୍ଧ୍ଯ ଚ ଲାଙ୍ଗୂଲଂ ହର୍ଷାଦ୍ ବଲମୁପେଯିଵାନ୍
ସମସ୍ତଙ୍କର ପ୍ରଶଂସା ପାଇ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହନୁମାନ ଆପଣାକୁ ବଡ଼ କରିଲେ; ତାଙ୍କ ଲାଙ୍ଗୁଳକୁ ଚକ୍ରାକାର କରି, ଆନନ୍ଦରୁ ଶକ୍ତି ଅଧିକ ପାଇଲେ।
ତସ୍ଯ ସଂସ୍ତୂଯମାନସ୍ଯ ଵୃଦ୍ଧୈର୍ଵାନରପୁଙ୍ଗଵୈଃ। ତେଜସାଽଽପୂର୍ଯମାଣସ୍ଯ ରୂପମାସୀଦନୁତ୍ତମମ୍
ବୃଦ୍ଧ ବାନରମାନେ ହନୁମାନଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କରୁଥିବାବେଳେ, ତାଙ୍କ ତେଜରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ, ତାଙ୍କର ରୂପ ଅପୂର୍ବ ହେଲା।
ଯଥା ଵିଜୃମ୍ଭତେ ସିଂହୋ ଵିଵୃତେ ଗିରିଗହ୍ଵରେ। ମାରୁତସ୍ଯୌରସଃ ପୁତ୍ରସ୍ତଥା ସମ୍ପ୍ରତି ଜୃମ୍ଭତେ
ଖୋଲା ପାହାଡ଼ ଗୁହାରେ ସିଂହ ଯେପରି ଆପଣାକୁ ଫିଳାଇବା, ସେହିପରି ବାୟୁପୁତ୍ର ହନୁମାନ ଏବେ ଆପଣାକୁ ବିସ୍ତାର କରୁଛନ୍ତି।
ଅଶୋଭତ ମୁଖଂ ତସ୍ଯ ଜୃମ୍ଭମାଣସ୍ଯ ଧୀମତଃ। ଅମ୍ବରୀଷୋପମଂ ଦୀପ୍ତଂ ଵିଧୂମ ଇଵ ପାଵକଃ
ଧୀର ହନୁମାନ ଆପଣାକୁ ବିସ୍ତାର କରୁଥିବାବେଳେ, ତାଙ୍କର ମୁହଁ ଅମ୍ବରୀଷ ପରି ଦୀପ୍ତିମାନ ହେଲା, ଧୂମ ନଥିବା ଅଗ୍ନି ପରି ଜ୍ୱଳିଲା।
ହରୀଣାମୁତ୍ଥିତୋ ମଧ୍ଯାତ୍ ସମ୍ପ୍ରହୃଷ୍ଟତନୂରୁହଃ। ଅଭିଵାଦ୍ଯ ହରୀନ୍ ଵୃଦ୍ଧାନ୍ ହନୂମାନିଦମବ୍ରଵୀତ୍
ବାନରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଉଠି, ତାଙ୍କର ଦେହ ଆନନ୍ଦରେ କମ୍ପିତ, ହନୁମାନ ବୃଦ୍ଧ ବାନରମାନେଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କରି କହିଲେ।
ଆରୁଜନ୍ ପର୍ଵତାଗ୍ରାଣି ହୁତାଶନସଖୋଽନିଲଃ। ବଲଵାନପ୍ରମେଯଶ୍ଚ ଵାଯୁରାକାଶଗୋଚରଃ
ଅଗ୍ନିଙ୍କ ସହ ମିତ୍ର ବାୟୁ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଓ ଅପରିମାପ୍ୟ, ପାହାଡ଼ ଶିଖର ଉପରେ ଚଢ଼ି, ଆକାଶ ମାନେ ଚଳାପାଇ।
ତସ୍ଯାହଂ ଶୀଘ୍ରଵେଗସ୍ଯ ଶୀଘ୍ରଗସ୍ଯ ମହାତ୍ମନଃ। ମାରୁତସ୍ଯୌରସଃ ପୁତ୍ରଃ ପ୍ଲଵନେନାସ୍ମି ତତ୍ସମଃ
ମୁଁ ବାୟୁଙ୍କ ଜନ୍ମଜାତ ପୁତ୍ର, ତେଜସ୍ୱୀ ଓ ତ୍ୱରିତ; ଲାଫିବାରେ ମୁଁ ତାଙ୍କ ସମାନ।
ଉତ୍ସହେଯଂ ହି ଵିସ୍ତୀର୍ଣମାଲିଖନ୍ତମିଵାମ୍ବରମ୍। ମେରୁଂ ଗିରିମସଙ୍ଗେନ ପରିଗନ୍ତୁଂ ସହସ୍ରଶଃ
ମୁଁ ନିଶ୍ଚୟ ଏତେ ସମର୍ଥ, ମେରୁ ପାହାଡ଼କୁ ଅସ୍ପର୍ଶ କରି ହଜାର ଥର ଘେରିପାରିବି, ଆକାଶକୁ ଚିତ୍ରାଇବା ପରି।
ବାହୁଵେଗପ୍ରଣୁନ୍ନେନ ସାଗରେଣାହମୁତ୍ସହେ। ସମାପ୍ଲାଵଯିତୁଂ ଲୋକଂ ସପର୍ଵତନଦୀହ୍ରଦମ୍
ମୋର ବାହୁର ଗତିରେ, ମୁଁ ସମୁଦ୍ରକୁ ବିଶ୍ୱରେ ପ୍ରବାହ କରିପାରିବି, ପାହାଡ଼, ନଦୀ ଓ ହ୍ରଦ ସହିତ।
ମମୋରୁଜଙ୍ଘାଵେଗେନ ଭଵିଷ୍ଯତି ସମୁତ୍ଥିତଃ। ସମୁତ୍ଥିତମହାଗ୍ରାହଃ ସମୁଦ୍ରୋ ଵରୁଣାଲଯଃ
ମୋର ଜଂଘାର ତ୍ୱରାରେ, ବରୁଣଙ୍କ ନିବାସ ସମୁଦ୍ର ଉପରେ ଉଠିବ, ଯେପରି ବଡ଼ ଘରା ଉପରେ ଆସିଥାଏ।
ପନ୍ନଗାଶନମାକାଶେ ପତନ୍ତଂ ପକ୍ଷିସେଵିତମ୍। ଵୈନତେଯମହଂ ଶକ୍ତଃ ପରିଗନ୍ତୁଂ ସହସ୍ରଶଃ
ଆକାଶରେ ଉଡୁଥିବା, ପକ୍ଷୀମାନେ ଘିରିଥିବା ନାଗ ଭକ୍ଷକ ଗରୁଡ଼କୁ, ମୁଁ ହଜାର ଥର ଘେରିପାରିବି।
ଉଦଯାତ୍ ପ୍ରସ୍ଥିତଂ ଵାପି ଜ୍ଵଲନ୍ତଂ ରଶ୍ମିମାଲିନମ୍। ଅନସ୍ତମିତମାଦିତ୍ଯମହଂ ଗନ୍ତୁଂ ସମୁତ୍ସହେ
ଉଦୟ ହୋଇଥିବା କିମ୍ବା ଅସ୍ତ ହୋଇନଥିବା, ରଶ୍ମିରେ ଆବୃତ ଜ୍ୱଳନ୍ତ ସୂର୍ଯ୍ୟକୁ, ମୁଁ ପହଁଚିବାରେ ସମର୍ଥ।
ତତୋ ଭୂମିମସଂସ୍ପୃଷ୍ଟ୍ଵା ପୁନରାଗନ୍ତୁମୁତ୍ସହେ। ପ୍ରଵେଗେନୈଵ ମହତା ଭୀମେନ ପ୍ଲଵଗର୍ଷଭାଃ
ପୃଥିବୀକୁ ଛୁଇନାହିଁ, ମୁଁ ପୁଣି ଫେରିପାରିବି, ବଡ଼ ଓ ଭୟଙ୍କର ଗତିରେ, ବାନରମାନେ।
ଉତ୍ସହେଯମତିକ୍ରାନ୍ତୁଂ ସର୍ଵାନାକାଶଗୋଚରାନ୍। ସାଗରାନ୍ ଶୋଷଯିଷ୍ଯାମି ଦାରଯିଷ୍ଯାମି ମେଦିନୀମ୍
ମୁଁ ଆକାଶରେ ଚଳାପାଇଥିବା ସମସ୍ତକୁ ଅତିକ୍ରମ କରିପାରିବି; ସମୁଦ୍ରକୁ ଶୁଷ୍କ କରିବି, ଭୂମିକୁ ଫାଟିଦେଇବି।
ପର୍ଵତାଂଶ୍ଚୂର୍ଣଯିଷ୍ଯାମି ପ୍ଲଵମାନଃ ପ୍ଲଵଙ୍ଗମଃ। ହରିଷ୍ଯାମ୍ଯୁରୁଵେଗେନ ପ୍ଲଵମାନୋ ମହାର୍ଣଵମ୍
ଲାଫିବାବେଳେ, ମୁଁ ପାହାଡ଼ମାନେକୁ ଚୁର୍ଣ୍ଣ କରିଦେଇପାରିବି, ବାନର; ଲାଫିବାରେ, ମୋର ତ୍ୱରାରେ ବଡ଼ ସମୁଦ୍ରକୁ ଉଠାଇ ନେଇପାରିବି।
ଲତାନାଂ ଵିଵିଧଂ ପୁଷ୍ପଂ ପାଦପାନାଂ ଚ ସର୍ଵଶଃ। ଅନୁଯାସ୍ଯତି ମାମଦ୍ଯ ପ୍ଲଵମାନଂ ଵିହାଯସା
ଆଜି, ମୁଁ ଆକାଶରେ ଲାଫିବାବେଳେ, ଲତା ଓ ଗଛର ସମସ୍ତ ପ୍ରକାର ଫୁଲ ମୋ ପଛରେ ଚାଲିବ।
ଭଵିଷ୍ଯତି ହି ମେ ପନ୍ଥାଃ ସ୍ଵାତେଃ ପନ୍ଥା ଇଵାମ୍ବରେ। ଚରନ୍ତଂ ଘୋରମାକାଶମୁତ୍ପତିଷ୍ଯନ୍ତମେଵ ଚ
ନିଶ୍ଚୟ, ମୋର ପଥ ଆକାଶରେ ବାୟୁର ପଥ ପରି ହେବ; ମୁଁ ଭୟଙ୍କର ଆକାଶରେ ଚଳାପାଇବା ଓ ଉଡିବାବେଳେ।