ସ ଚ ସର୍ଵୈର୍ଵିଚେତଵ୍ଯଃ ସସାନୁପ୍ରସ୍ଥଭୂଧରଃ। କ୍ରୌଞ୍ଚଂ ଗିରିମତିକ୍ରମ୍ଯ ମୈନାକୋ ନାମ ପର୍ଵତଃ
ସେଇ କ୍ରଉଞ୍ଚ ପାହାଡ଼, ତାହାର ଢାଳ, ମାଠ ଓ ଚୂଡ଼ା ସହିତ, ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭଳି ତଲାଶ କରିବାକୁ ପଡ଼ିବ; ଏହା ପାର୍ହେ ମୈନାକ ନାମକ ପାହାଡ଼ ଅଛି।
ମଯସ୍ଯ ଭଵନଂ ତତ୍ର ଦାନଵସ୍ଯ ସ୍ଵଯଂକୃତମ୍। ମୈନାକସ୍ତୁ ଵିଚେତଵ୍ଯଃ ସସାନୁପ୍ରସ୍ଥକନ୍ଦରଃ
ସେଠାରେ ଦାନବ ମୟାଙ୍କର ନିଜ ହାତରେ ତିଆରି ହୋଇଥିବା ମହଲ ଅଛି; ମୈନାକ ପାହାଡ଼, ତାହାର ଢାଳ, ମାଠ ଓ ଗୁହା ସହିତ, ମଧ୍ୟ ଭଲଭାବେ ତଲାଶ କରିବା ଦରକାର।
ସ୍ତ୍ରୀଣାମଶ୍ଵମୁଖୀନାଂ ତୁ ନିକେତସ୍ତତ୍ର ତତ୍ର ତୁ। ତଂ ଦେଶଂ ସମତିକ୍ରମ୍ଯ ଆଶ୍ରମଂ ସିଦ୍ଧସେଵିତମ୍
ସେଠାରେ ବିଭିନ୍ନ ସ୍ଥାନରେ ଘୋଡ଼ାମୁହଁ ଥିବା ମହିଳାମାନଙ୍କର ଘର ଅଛି; ସେ ଦେଶକୁ ଅତିକ୍ରମ କରିଲେ, ସିଦ୍ଧମନ୍ଦିର ରହୁଥିବା ଏକ ଆଶ୍ରମ ଅଛି।
ସିଦ୍ଧା ଵୈଖାନସା ଯତ୍ର ଵାଲଖିଲ୍ଯାଶ୍ଚ ତାପସାଃ। ଵନ୍ଦିତଵ୍ଯାସ୍ତତଃ ସିଦ୍ଧାସ୍ତପସା ଵୀତକଲ୍ମଷାଃ
ସେଠାରେ ସିଦ୍ଧ, ବୈଖାନସ ଓ ବାଳଖିଲ୍ୟ ତପସ୍ବୀମାନେ ବସନ୍ତି; ତପସ୍ୟାରେ ପବିତ୍ର ଏହି ନିଷ୍ପାପ ସିଦ୍ଧମାନେ ଆଦର ସହିତ ପ୍ରଣାମ କରିବା ଉଚିତ।
ପ୍ରଷ୍ଟଵ୍ଯା ଚାପି ସୀତାଯାଃ ପ୍ରଵୃତ୍ତିର୍ଵିନଯାନ୍ଵିତୈଃ। ହେମପୁଷ୍କରସଂଛନ୍ନଂ ତତ୍ର ଵୈଖାନସଂ ସରଃ
ସେମାନଙ୍କୁ ନମ୍ରତା ସହିତ ସୀତାଙ୍କ ବିଷୟରେ ଖୋଜିବା ଉଚିତ; ସେଠାରେ ସୁନା ଗୋଲାପ ଫୁଲରେ ଢାକିଥିବା ବୈଖାନସ ସରୋବର ଅଛି।
ତରୁଣାଦିତ୍ଯସଂକାଶୈର୍ହଂସୈର୍ଵିଚରିତଂ ଶୁଭୈଃ। ଔପଵାହ୍ଯଃ କୁବେରସ୍ଯ ସାର୍ଵଭୌମ ଇତି ସ୍ମୃତଃ
ସେଠାରେ ଉଦୟମାନ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଦେଖାଯାଉଥିବା ସୁନ୍ଦର ହଂସମାନେ ଘୁରିବା କରନ୍ତି; ଏହାକୁ କୁବେରଙ୍କ ରାଜସ୍ନାନସ୍ଥଳୀ ବୋଲି କୁହାଯାଏ।
ଗଜଃ ପର୍ଯେତି ତଂ ଦେଶଂ ସଦା ସହ କରେଣୁଭିଃ। ତତ୍ ସରଃ ସମତିକ୍ରମ୍ଯ ନଷ୍ଟଚନ୍ଦ୍ରଦିଵାକରମ୍। ଅନକ୍ଷତ୍ରଗଣଂ ଵ୍ଯୋମ ନିଷ୍ପଯୋଦମନାଦିତମ୍
ସେଠାରେ ଏକ ହାତୀ ନିଜ ମାଦାମାନଙ୍କ ସହିତ ସବୁବେଳେ ଘୁରିବା କରେ; ସେ ସରୋବରକୁ ଅତିକ୍ରମ କରିଲେ, ଚନ୍ଦ୍ର, ସୂର୍ଯ୍ୟ, ତାରା, ମେଘ ଓ ଆରମ୍ଭ ନଥିବା ଆକାଶ ଦେଖିବେ।
ଗଭସ୍ତିଭିରିଵାର୍କସ୍ଯ ସ ତୁ ଦେଶଃ ପ୍ରକାଶ୍ଯତେ। ଵିଶ୍ରାମ୍ଯଦ୍ଭିସ୍ତପଃସିଦ୍ଧୈର୍ଦେଵକଲ୍ପୈଃ ସ୍ଵଯଂପ୍ରଭୈଃ
ସେ ଦେଶ ସୂର୍ଯ୍ୟର କିରଣ ପରି ତପସ୍ୟାରେ ସିଦ୍ଧି ଲାଭ କରିଥିବା, ଦେବତା ସମାନ, ନିଜ ଆଲୋକରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ତପସ୍ବୀମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଆଲୋକିତ ହୁଏ।
ତଂ ତୁ ଦେଶମତିକ୍ରମ୍ଯ ଶୈଲୋଦା ନାମ ନିମ୍ନଗା। ଉଭଯୋସ୍ତୀରଯୋସ୍ତସ୍ଯାଃ କୀଚକା ନାମ ଵେଣଵଃ
ସେ ଦେଶକୁ ଅତିକ୍ରମ କରିଲେ, ଶୈଳୋଦା ନାମକ ଏକ ନଦୀ ବହେ; ତାହାର ଦୁଇ ପାରେ କିଚକ ନାମର ବାଁଶବନ ଅଛି।
ତେ ନଯନ୍ତି ପରଂ ତୀରଂ ସିଦ୍ଧାନ୍ ପ୍ରତ୍ଯାନଯନ୍ତି ଚ। ଉତ୍ତରାଃ କୁରଵସ୍ତତ୍ର କୃତପୁଣ୍ଯପ୍ରତିଶ୍ରଯାଃ
ସେଇ ବାଁଶମାନେ ସିଦ୍ଧମାନେକୁ ଏପାରୁ ଓପାରେ ନେଇଯାନ୍ତି ଓ ଫେରାଇ ଆଣନ୍ତି; ସେଠାରେ ଉତ୍ତର କୁରୁ ଅଛି, ଯେଉଁଠାରେ ପୁଣ୍ୟବାନମାନେ ବସନ୍ତି।
ତତଃ କାଞ୍ଚନପଦ୍ମାଭିଃ ପଦ୍ମିନୀଭିଃ କୃତୋଦକାଃ। ନୀଲଵୈଦୂର୍ଯପତ୍ରାଢ୍ଯା ନଦ୍ଯସ୍ତତ୍ର ସହସ୍ରଶଃ
ସେଠାରେ ହଜାର ହଜାର ନଦୀ ବହେ, ସୁନା ଗୋଲାପ ଫୁଲରେ ତିଆରି ଜଳ ଓ ନୀଳ ବୈଦୂର୍ୟ ପତ୍ର ଏବଂ ପଦ୍ମବନ ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ।
ରକ୍ତୋତ୍ପଲଵନୈଶ୍ଚାତ୍ର ମଣ୍ଡିତାଶ୍ଚ ହିରଣ୍ମଯୈଃ। ତରୁଣାଦିତ୍ଯସଂକାଶା ଭାନ୍ତି ତତ୍ର ଜଲାଶଯାଃ
ସେଠାରେ ଜଳାଶୟମାନେ ରକ୍ତ କମଳ ଓ ସୁନା ଅଳଙ୍କାରରେ ଶୋଭିତ, ଉଦୟମାନ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଚମକୁଛନ୍ତି।
ମହାର୍ହମଣିପତ୍ରୈଶ୍ଚ କାଞ୍ଚନପ୍ରଭକେସରୈଃ। ନୀଲୋତ୍ପଲଵନୈଶ୍ଚିତ୍ରୈଃ ସ ଦେଶଃ ସର୍ଵତୋ ଵୃତଃ
ସେ ଦେଶ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ମୂଲ୍ୟବାନ ମଣିର ପତ୍ର, ସୁନା ରେଶା ଓ ନୀଳ କମଳ ର ରଙ୍ଗୀନ ଉଦ୍ୟାନରେ ଢାକିଯାଇଛି।
ନିସ୍ତୁଲାଭିଶ୍ଚ ମୁକ୍ତାଭିର୍ମଣିଭିଶ୍ଚ ମହାଧନୈଃ। ଉଦ୍ଧୂତପୁଲିନାସ୍ତତ୍ର ଜାତରୂପୈଶ୍ଚ ନିମ୍ନଗାଃ
ସେଠାରେ ନଦୀପାର ଅପୂର୍ବ ମୁକ୍ତା ଓ ମୂଲ୍ୟବାନ ମଣିର ଧନରେ ଭରିଯାଇଛି, ଏବଂ ନଦୀମାନେ ସୁନା ଜଳ ବହେ।
ନିତ୍ଯପୁଷ୍ପଫଲାସ୍ତତ୍ର ନଗାଃ ପତ୍ରରଥାକୁଲାଃ। ଦିଵ୍ଯଗନ୍ଧରସସ୍ପର୍ଶାଃ ସର୍ଵକାମାନ୍ ସ୍ରଵନ୍ତି ଚ
ସେଠାରେ ଗଛମାନେ ସବୁବେଳେ ଫୁଲ ଓ ଫଳରେ ଭରିଥାଏ, ଶାଖାପତ୍ର ଘନ, ଦିବ୍ୟ ଗନ୍ଧ, ରସ ଓ ସ୍ପର୍ଶ ଥାଏ, ଏବଂ ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛିତ ଜିନିଷ ଦିଏ।
ନାନାକାରାଣି ଵାସାଂସି ଫଲନ୍ତ୍ଯନ୍ଯେ ନଗୋତ୍ତମାଃ। ମୁକ୍ତାଵୈଦୂର୍ଯଚିତ୍ରାଣି ଭୂଷଣାନି ତଥୈଵ ଚ। ସ୍ତ୍ରୀଣାଂ ଯାନ୍ଯନୁରୂପାଣି ପୁରୁଷାଣାଂ ତଥୈଵ ଚ
ଅନ୍ୟ ଉତ୍ତମ ଗଛମାନେ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ଜାମା, ମୁକ୍ତା ଓ ବୈଦୂର୍ୟ ମଣିର ଅଳଙ୍କାର ଫଳାଏ, ଯେଉଁଠି ମହିଳା ଓ ପୁରୁଷମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଉପଯୁକ୍ତ।
ସର୍ଵର୍ତୁସୁଖସେଵ୍ଯାନି ଫଲନ୍ତ୍ଯନ୍ଯେ ନଗୋତ୍ତମାଃ। ମହାର୍ହମଣିଚିତ୍ରାଣି ଫଲନ୍ତ୍ଯନ୍ଯେ ନଗୋତ୍ତମାଃ
ଅନ୍ୟ ଉତ୍ତମ ଗଛମାନେ ସମସ୍ତ ଋତୁରେ ଉପଭୋଗଯୋଗ୍ୟ ଫଳ ଦିଏ, ଏବଂ କିଛି ଗଛ ମୂଲ୍ୟବାନ ମଣିରେ ଶୋଭିତ ଫଳ ଦିଏ।
ଶଯନାନି ପ୍ରସୂଯନ୍ତେ ଚିତ୍ରାସ୍ତରଣଵନ୍ତି ଚ। ମନଃକାନ୍ତାନି ମାଲ୍ଯାନି ଫଲନ୍ତ୍ଯତ୍ରାପରେ ଦ୍ରୁମାଃ
ସେଠାରେ ରଙ୍ଗୀନ ଚାଦର ଦିଆଯାଇଥିବା ଶୋଇବା ଶଯ୍ୟା ମିଳେ, ଏବଂ ଅନ୍ୟ ଗଛମାନେ ମନକୁ ଆନନ୍ଦ ଦେଇଥିବା ମାଳା ଦିଏ।
ପାନାନି ଚ ମହାର୍ହାଣି ଭକ୍ଷ୍ଯାଣି ଵିଵିଧାନି ଚ। ସ୍ତ୍ରିଯଶ୍ଚ ଗୁଣସମ୍ପନ୍ନା ରୂପଯୌଵନଲକ୍ଷିତାଃ
ସେଠାରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ମୂଲ୍ୟବାନ ପାନୀୟ ଓ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର ଖାଦ୍ୟ ମିଳେ, ଏବଂ ଶୁଭ ଗୁଣ, ରୂପ ଓ ଯୌବନରେ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ନାରୀମାନେ ମଧ୍ୟ ଅଛନ୍ତି।
ଗନ୍ଧର୍ଵାଃ କିନ୍ନରାଃ ସିଦ୍ଧା ନାଗା ଵିଦ୍ଯାଧରାସ୍ତଥା। ରମନ୍ତେ ସତତଂ ତତ୍ର ନାରୀଭିର୍ଭାସ୍ଵରପ୍ରଭାଃ
ସେଠାରେ ଗନ୍ଧର୍ବ, କିନ୍ନର, ସିଦ୍ଧ, ନାଗ ଓ ବିଦ୍ୟାଧରମାନେ ତାଙ୍କର ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ତେଜରେ ଅନ୍ୟନ୍ୟ ନାରୀମାନଙ୍କ ସହିତ ସଦା ଆନନ୍ଦରେ ବ୍ୟସ୍ତ ରହନ୍ତି।
ସର୍ଵେ ସୁକୃତକର୍ମାଣଃ ସର୍ଵେ ରତିପରାଯଣାଃ। ସର୍ଵେ କାମାର୍ଥସହିତା ଵସନ୍ତି ସହ ଯୋଷିତଃ
ସେଠାରେ ସମସ୍ତେ ନିତ୍ୟ ନିୟମିତ ଭଲ କାମ କରନ୍ତି, ସମସ୍ତେ ଆନନ୍ଦରେ ଲିନ ଓ ଇଚ୍ଛାମୁତାବକ ସମସ୍ତ ସୁଖ ଉପଭୋଗ କରି ନାରୀମାନଙ୍କ ସହିତ ବସିବାକୁ ମିଳେ।
ଗୀତଵାଦିତ୍ରନିର୍ଘୋଷଃ ସୋତ୍କୃଷ୍ଟହସିତସ୍ଵନଃ। ଶ୍ରୂଯତେ ସତତଂ ତତ୍ର ସର୍ଵଭୂତମନୋରମଃ
ସେଠାରେ ସଦା ଗୀତ, ବାଦ୍ୟ ଓ ଉଚ୍ଚ ହସର ଶବ୍ଦ ଶୁଣାଯାଏ, ଯାହା ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କୁ ଆନନ୍ଦ ଦେଇଥାଏ।
ତତ୍ର ନାମୁଦିତଃ କଶ୍ଚିନ୍ନାତ୍ର କଶ୍ଚିଦସତ୍ପ୍ରିଯଃ। ଅହନ୍ଯହନି ଵର୍ଧନ୍ତେ ଗୁଣାସ୍ତତ୍ର ମନୋରମାଃ
ସେଠାରେ କେହି କେବେ ଦୁଃଖୀ ନୁହଁନ୍ତି, କିମ୍ବା କେହି ଅପ୍ରିୟ ନୁହଁନ୍ତି; ପ୍ରତିଦିନ ସେଠାର ମନୋହର ଗୁଣମାନେ ବଢ଼ିଯାଏ।
ସମତିକ୍ରମ୍ଯ ତଂ ଦେଶମୁତ୍ତରଃ ପଯସାଂ ନିଧିଃ। ତତ୍ର ସୋମଗିରିର୍ନାମ ମଧ୍ଯେ ହେମମଯୋ ମହାନ୍
ସେ ଦେଶକୁ ଅତିକ୍ରମ କଲେ ଉତ୍ତର ଦିଗରେ ବଡ଼ ଜଳରାଶି ଅଛି, ଏବଂ ସେଠାର ମଧ୍ୟରେ ସୋମ ନାମକ ସୁନାର ପର୍ବତ ଅଛି।
ଇନ୍ଦ୍ରଲୋକଗତା ଯେ ଚ ବ୍ରହ୍ମଲୋକଗତାଶ୍ଚ ଯେ। ଦେଵାସ୍ତଂ ସମଵେକ୍ଷନ୍ତେ ଗିରିରାଜଂ ଦିଵଂ ଗତାଃ
ଯେମାନେ ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଲୋକକୁ ଗଲେ, ସେମାନେ ସେ ଦିବ୍ୟ ରଜତ ପର୍ବତ ଦେଖନ୍ତି, ଯାହା ଆକାଶରେ ଚମକୁଛି।
ସ ତୁ ଦେଶୋ ଵିସୂର୍ଯୋଽପି ତସ୍ଯ ଭାସା ପ୍ରକାଶତେ। ସୂର୍ଯଲକ୍ଷ୍ମ୍ଯାଭିଵିଜ୍ଞେଯସ୍ତପତେଵ ଵିଵସ୍ଵତା
ସେ ଦେଶ ରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ନଥିଲେ ମଧ୍ୟ ସ୍ୱୟଂ ତାଙ୍କର ତେଜରେ ଚମକେ, ସୂର୍ଯ୍ୟର ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତା ଦ୍ୱାରା ଚିହ୍ନିତ ହୁଏ ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ତାପ ଦେଉଛି।
ଭଗଵାଂସ୍ତତ୍ର ଵିଶ୍ଵାତ୍ମା ଶମ୍ଭୁରେକାଦଶାତ୍ମକଃ। ବ୍ରହ୍ମା ଵସତି ଦେଵେଶୋ ବ୍ରହ୍ମର୍ଷିପରିଵାରିତଃ
ସେଠାରେ ସମସ୍ତ ଜଗତର ଆତ୍ମା, ଏକାଦଶ ରୂପ ଧାରଣ କରିଥିବା ଶିବ, ଦେବତାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବ୍ରହ୍ମା ଓ ବଡ଼ ବଡ଼ ଋଷିମାନଙ୍କ ସହିତ ବସିଛନ୍ତି।
ନ କଥଂଚନ ଗନ୍ତଵ୍ଯଂ କୁରୂଣାମୁତ୍ତରେଣ ଵଃ। ଅନ୍ଯେଷାମପି ଭୂତାନାଂ ନାନୁକ୍ରାମତି ଵୈ ଗତିଃ
ତୁମେ କେବେ ବି କୁରୁମାନଙ୍କ ଉତ୍ତର ଦିଗକୁ ଯିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ; ଅନ୍ୟ କୌଣସି ପ୍ରାଣୀ ମଧ୍ୟ ସେଠାରୁ ଆଗକୁ ଯିବାକୁ ସମର୍ଥ ନୁହେଁ।
ସ ହି ସୋମଗିରିର୍ନାମ ଦେଵାନାମପି ଦୁର୍ଗମଃ। ତମାଲୋକ୍ଯ ତତଃ କ୍ଷିପ୍ରମୁପାଵର୍ତିତୁମର୍ହଥ
ସୋମ ନାମକ ଏହି ପର୍ବତ ଦେବତାମାନଙ୍କ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଅତି ଦୁର୍ଗମ; ଏହାକୁ ଦେଖିବା ପରେ ତୁମେ ଶୀଘ୍ର ଫେରିଯିବା ଉଚିତ।
ଏତାଵଦ୍ ଵାନରୈଃ ଶକ୍ଯଂ ଗନ୍ତୁଂ ଵାନରପୁଂଗଵାଃ। ଅଭାସ୍କରମମର୍ଯାଦଂ ନ ଜାନୀମସ୍ତତଃ ପରମ୍
ହେ ବନରାଜ୍ୟର ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ବନରମାନେ ଏଠା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଯିବାକୁ ସମର୍ଥ; ଏହା ପରେ ଅନ୍ଧକାର ଓ ସୀମାହୀନ ଦେଶ ବିଷୟରେ ଆମେ କିଛି ଜାଣିନାହୁଁ।