ତମତିକ୍ରମ୍ଯ ଚାକାଶଂ ସର୍ଵତଃ ଶତଯୋଜନମ୍। ଅପର୍ଵତନଦୀଵୃକ୍ଷଂ ସର୍ଵସତ୍ତ୍ଵଵିଵର୍ଜିତମ୍
ସେହିଠାରୁ ଆଗକୁ ଯାଇ, ଶତ ଯୋଜନ ଦୂର ଚାରିପାଖରେ ଆକାଶ ଅଛି, ଯେଉଁଠି ପାହାଡ଼, ନଦୀ, ଗଛ କିମ୍ବା କୌଣସି ପ୍ରାଣୀ ନାହିଁ।
ତତ୍ତୁ ଶୀଘ୍ରମତିକ୍ରମ୍ଯ କାନ୍ତାରଂ ରୋମହର୍ଷଣମ୍। କୈଲାସଂ ପାଣ୍ଡୁରଂ ପ୍ରାପ୍ଯ ହୃଷ୍ଟା ଯୂଯଂ ଭଵିଷ୍ଯଥ
ସେହି ଭୟଙ୍କର ଜଙ୍ଗଲକୁ ଶୀଘ୍ର ଅତିକ୍ରମ କରି, ଫିକା କୈଳାସ ପାହାଡ଼କୁ ପହଞ୍ଚିଲେ, ତମେ ଖୁସି ହେବେ।
ତତ୍ର ପାଣ୍ଡୁରମେଘାଭଂ ଜାମ୍ବୂନଦପରିଷ୍କୃତମ୍। କୁବେରଭଵନଂ ରମ୍ଯଂ ନିର୍ମିତଂ ଵିଶ୍ଵକର୍ମଣା
ସେଠାରେ ଧଳା ମେଘ ପରି ଦେଖାଯାଉଥିବା, ସୁନାରେ ଶୋଭିତ, ବିଶ୍ୱକର୍ମା ତିଆରି କରିଥିବା କୁବେରଙ୍କ ରମ୍ୟ ମହଲ ଅଛି।
ଵିଶାଲା ନଲିନୀ ଯତ୍ର ପ୍ରଭୂତକମଲୋତ୍ପଲା। ହଂସକାରଣ୍ଡଵାକୀର୍ଣା ଅପ୍ସରୋଗଣସେଵିତା
ସେଠାରେ ବଡ଼ ଝିଅ, ଯେଉଁଠି ଅନେକ କମଳ ଓ ଉତ୍ପଳ ଫୁଲ ଅଛି, ହଂସ ଓ କାରଣ୍ଡବ ପକ୍ଷୀ ଭରି ରହିଛି, ଏବଂ ଅପ୍ସରାମାନେ ତାହାରେ ରହନ୍ତି।
ତତ୍ର ଵୈଶ୍ରଵଣୋ ରାଜା ସର୍ଵଲୋକନମସ୍କୃତଃ। ଧନଦୋ ରମତେ ଶ୍ରୀମାନ୍ ଗୁହ୍ଯକୈଃ ସହ ଯକ୍ଷରାଟ୍
ସେଠାରେ ସମସ୍ତ ଲୋକଙ୍କର ପ୍ରଣାମ ଲାଗିଥିବା, ଧନୀ ଓ ଶ୍ରୀମାନ୍, ଯକ୍ଷମାନଙ୍କ ରାଜା ବୈଶ୍ରବଣ, ଗୁହ୍ୟକମାନେ ସହିତ ଆନନ୍ଦରେ ବାସ କରନ୍ତି।
ତସ୍ଯ ଚନ୍ଦ୍ରନିକାଶେଷୁ ପର୍ଵତେଷୁ ଗୁହାସୁ ଚ। ରାଵଣଃ ସହ ଵୈଦେହ୍ଯା ମାର୍ଗିତଵ୍ଯସ୍ତତସ୍ତତଃ
ସେଠାରେ ଚନ୍ଦ୍ର ପରି ଚମକୁଥିବା ପାହାଡ଼ ଏବଂ ଗୁହାଗୁଡିକୁ ଭଲଭାବେ ଖୋଜି, ରାବଣ ଓ ସୀତାଙ୍କୁ ସମସ୍ତଠାରେ ଦେଖିବାକୁ ପଡିବ।
କ୍ରୌଞ୍ଚଂ ତୁ ଗିରିମାସାଦ୍ଯ ବିଲଂ ତସ୍ଯ ସୁଦୁର୍ଗମମ୍। ଅପ୍ରମତ୍ତୈଃ ପ୍ରଵେଷ୍ଟଵ୍ଯଂ ଦୁଷ୍ପ୍ରଵେଶଂ ହି ତତ୍ ସ୍ମୃତମ୍
କ୍ରଉଞ୍ଚ ପାହାଡ଼କୁ ପହଞ୍ଚି, ତାହାର ଗୁହା ଯେଉଁଠି ପ୍ରବେଶ କରିବା ଅତି କଷ୍ଟକର, ସତର୍କ ଭାବରେ ଭିତରକୁ ପ୍ରବେଶ କରିବାକୁ ପଡିବ, କାରଣ ଏହା ଅତି କଷ୍ଟକର ଭାବରେ ଜଣାଯାଇଛି।
ଵସନ୍ତି ହି ମହାତ୍ମାନସ୍ତତ୍ର ସୂର୍ଯସମପ୍ରଭାଃ। ଦେଵୈରଭ୍ଯର୍ଥିତାଃ ସମ୍ଯଗ୍ ଦେଵରୂପା ମହର୍ଷଯଃ
ସେଠାରେ ବଡ଼ ମନ୍ଦିର ମହାର୍ଷିମାନେ ବାସ କରନ୍ତି, ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଚମକୁଥିବା, ଦେବମାନେ ଭଲଭାବେ ଅନୁରୋଧ କରିଥିବା, ଦେବ ଦେଖା ମହାର୍ଷିମାନେ।
କ୍ରୌଞ୍ଚସ୍ଯ ତୁ ଗୁହାଶ୍ଚାନ୍ଯାଃ ସାନୂନି ଶିଖରାଣି ଚ। ନିର୍ଦରାଶ୍ଚ ନିତମ୍ବାଶ୍ଚ ଵିଚେତଵ୍ଯାସ୍ତତସ୍ତତଃ
କ୍ରଉଞ୍ଚ ପାହାଡ଼ର ଅନ୍ୟ ଗୁହା, ଉତ୍ତଳ, ଶିଖର, ଖାତି ଏବଂ ନିତମ୍ବଗୁଡିକୁ ସମସ୍ତଠାରେ ଭଲଭାବେ ଖୋଜିବାକୁ ପଡିବ।
ଅଵୃକ୍ଷଂ କାମଶୈଲଂ ଚ ମାନସଂ ଵିହଗାଲଯମ୍। ନ ଗତିସ୍ତତ୍ର ଭୂତାନାଂ ଦେଵାନାଂ ନ ଚ ରକ୍ଷସାମ୍
ଏଠି ଅଛି ଗଛ ନଥିବା କାମ ପାହାଡ଼ ଏବଂ ପକ୍ଷୀମାନଙ୍କ ଆଶ୍ରୟ ମାନସ ଝିଅ; ଏଠି ଦେବ, ଭୂତ କିମ୍ବା ରାକ୍ଷସମାନେ ପହଞ୍ଚିପାରନ୍ତି ନାହିଁ।
ସ ଚ ସର୍ଵୈର୍ଵିଚେତଵ୍ଯଃ ସସାନୁପ୍ରସ୍ଥଭୂଧରଃ। କ୍ରୌଞ୍ଚଂ ଗିରିମତିକ୍ରମ୍ଯ ମୈନାକୋ ନାମ ପର୍ଵତଃ
ସେଇ କ୍ରଉଞ୍ଚ ପାହାଡ଼, ତାହାର ଢାଳ, ମାଠ ଓ ଚୂଡ଼ା ସହିତ, ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭଳି ତଲାଶ କରିବାକୁ ପଡ଼ିବ; ଏହା ପାର୍ହେ ମୈନାକ ନାମକ ପାହାଡ଼ ଅଛି।
ମଯସ୍ଯ ଭଵନଂ ତତ୍ର ଦାନଵସ୍ଯ ସ୍ଵଯଂକୃତମ୍। ମୈନାକସ୍ତୁ ଵିଚେତଵ୍ଯଃ ସସାନୁପ୍ରସ୍ଥକନ୍ଦରଃ
ସେଠାରେ ଦାନବ ମୟାଙ୍କର ନିଜ ହାତରେ ତିଆରି ହୋଇଥିବା ମହଲ ଅଛି; ମୈନାକ ପାହାଡ଼, ତାହାର ଢାଳ, ମାଠ ଓ ଗୁହା ସହିତ, ମଧ୍ୟ ଭଲଭାବେ ତଲାଶ କରିବା ଦରକାର।
ସ୍ତ୍ରୀଣାମଶ୍ଵମୁଖୀନାଂ ତୁ ନିକେତସ୍ତତ୍ର ତତ୍ର ତୁ। ତଂ ଦେଶଂ ସମତିକ୍ରମ୍ଯ ଆଶ୍ରମଂ ସିଦ୍ଧସେଵିତମ୍
ସେଠାରେ ବିଭିନ୍ନ ସ୍ଥାନରେ ଘୋଡ଼ାମୁହଁ ଥିବା ମହିଳାମାନଙ୍କର ଘର ଅଛି; ସେ ଦେଶକୁ ଅତିକ୍ରମ କରିଲେ, ସିଦ୍ଧମନ୍ଦିର ରହୁଥିବା ଏକ ଆଶ୍ରମ ଅଛି।
ସିଦ୍ଧା ଵୈଖାନସା ଯତ୍ର ଵାଲଖିଲ୍ଯାଶ୍ଚ ତାପସାଃ। ଵନ୍ଦିତଵ୍ଯାସ୍ତତଃ ସିଦ୍ଧାସ୍ତପସା ଵୀତକଲ୍ମଷାଃ
ସେଠାରେ ସିଦ୍ଧ, ବୈଖାନସ ଓ ବାଳଖିଲ୍ୟ ତପସ୍ବୀମାନେ ବସନ୍ତି; ତପସ୍ୟାରେ ପବିତ୍ର ଏହି ନିଷ୍ପାପ ସିଦ୍ଧମାନେ ଆଦର ସହିତ ପ୍ରଣାମ କରିବା ଉଚିତ।
ପ୍ରଷ୍ଟଵ୍ଯା ଚାପି ସୀତାଯାଃ ପ୍ରଵୃତ୍ତିର୍ଵିନଯାନ୍ଵିତୈଃ। ହେମପୁଷ୍କରସଂଛନ୍ନଂ ତତ୍ର ଵୈଖାନସଂ ସରଃ
ସେମାନଙ୍କୁ ନମ୍ରତା ସହିତ ସୀତାଙ୍କ ବିଷୟରେ ଖୋଜିବା ଉଚିତ; ସେଠାରେ ସୁନା ଗୋଲାପ ଫୁଲରେ ଢାକିଥିବା ବୈଖାନସ ସରୋବର ଅଛି।
ତରୁଣାଦିତ୍ଯସଂକାଶୈର୍ହଂସୈର୍ଵିଚରିତଂ ଶୁଭୈଃ। ଔପଵାହ୍ଯଃ କୁବେରସ୍ଯ ସାର୍ଵଭୌମ ଇତି ସ୍ମୃତଃ
ସେଠାରେ ଉଦୟମାନ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଦେଖାଯାଉଥିବା ସୁନ୍ଦର ହଂସମାନେ ଘୁରିବା କରନ୍ତି; ଏହାକୁ କୁବେରଙ୍କ ରାଜସ୍ନାନସ୍ଥଳୀ ବୋଲି କୁହାଯାଏ।
ଗଜଃ ପର୍ଯେତି ତଂ ଦେଶଂ ସଦା ସହ କରେଣୁଭିଃ। ତତ୍ ସରଃ ସମତିକ୍ରମ୍ଯ ନଷ୍ଟଚନ୍ଦ୍ରଦିଵାକରମ୍। ଅନକ୍ଷତ୍ରଗଣଂ ଵ୍ଯୋମ ନିଷ୍ପଯୋଦମନାଦିତମ୍
ସେଠାରେ ଏକ ହାତୀ ନିଜ ମାଦାମାନଙ୍କ ସହିତ ସବୁବେଳେ ଘୁରିବା କରେ; ସେ ସରୋବରକୁ ଅତିକ୍ରମ କରିଲେ, ଚନ୍ଦ୍ର, ସୂର୍ଯ୍ୟ, ତାରା, ମେଘ ଓ ଆରମ୍ଭ ନଥିବା ଆକାଶ ଦେଖିବେ।
ଗଭସ୍ତିଭିରିଵାର୍କସ୍ଯ ସ ତୁ ଦେଶଃ ପ୍ରକାଶ୍ଯତେ। ଵିଶ୍ରାମ୍ଯଦ୍ଭିସ୍ତପଃସିଦ୍ଧୈର୍ଦେଵକଲ୍ପୈଃ ସ୍ଵଯଂପ୍ରଭୈଃ
ସେ ଦେଶ ସୂର୍ଯ୍ୟର କିରଣ ପରି ତପସ୍ୟାରେ ସିଦ୍ଧି ଲାଭ କରିଥିବା, ଦେବତା ସମାନ, ନିଜ ଆଲୋକରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ତପସ୍ବୀମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଆଲୋକିତ ହୁଏ।
ତଂ ତୁ ଦେଶମତିକ୍ରମ୍ଯ ଶୈଲୋଦା ନାମ ନିମ୍ନଗା। ଉଭଯୋସ୍ତୀରଯୋସ୍ତସ୍ଯାଃ କୀଚକା ନାମ ଵେଣଵଃ
ସେ ଦେଶକୁ ଅତିକ୍ରମ କରିଲେ, ଶୈଳୋଦା ନାମକ ଏକ ନଦୀ ବହେ; ତାହାର ଦୁଇ ପାରେ କିଚକ ନାମର ବାଁଶବନ ଅଛି।
ତେ ନଯନ୍ତି ପରଂ ତୀରଂ ସିଦ୍ଧାନ୍ ପ୍ରତ୍ଯାନଯନ୍ତି ଚ। ଉତ୍ତରାଃ କୁରଵସ୍ତତ୍ର କୃତପୁଣ୍ଯପ୍ରତିଶ୍ରଯାଃ
ସେଇ ବାଁଶମାନେ ସିଦ୍ଧମାନେକୁ ଏପାରୁ ଓପାରେ ନେଇଯାନ୍ତି ଓ ଫେରାଇ ଆଣନ୍ତି; ସେଠାରେ ଉତ୍ତର କୁରୁ ଅଛି, ଯେଉଁଠାରେ ପୁଣ୍ୟବାନମାନେ ବସନ୍ତି।
ତତଃ କାଞ୍ଚନପଦ୍ମାଭିଃ ପଦ୍ମିନୀଭିଃ କୃତୋଦକାଃ। ନୀଲଵୈଦୂର୍ଯପତ୍ରାଢ୍ଯା ନଦ୍ଯସ୍ତତ୍ର ସହସ୍ରଶଃ
ସେଠାରେ ହଜାର ହଜାର ନଦୀ ବହେ, ସୁନା ଗୋଲାପ ଫୁଲରେ ତିଆରି ଜଳ ଓ ନୀଳ ବୈଦୂର୍ୟ ପତ୍ର ଏବଂ ପଦ୍ମବନ ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ।
ରକ୍ତୋତ୍ପଲଵନୈଶ୍ଚାତ୍ର ମଣ୍ଡିତାଶ୍ଚ ହିରଣ୍ମଯୈଃ। ତରୁଣାଦିତ୍ଯସଂକାଶା ଭାନ୍ତି ତତ୍ର ଜଲାଶଯାଃ
ସେଠାରେ ଜଳାଶୟମାନେ ରକ୍ତ କମଳ ଓ ସୁନା ଅଳଙ୍କାରରେ ଶୋଭିତ, ଉଦୟମାନ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଚମକୁଛନ୍ତି।
ମହାର୍ହମଣିପତ୍ରୈଶ୍ଚ କାଞ୍ଚନପ୍ରଭକେସରୈଃ। ନୀଲୋତ୍ପଲଵନୈଶ୍ଚିତ୍ରୈଃ ସ ଦେଶଃ ସର୍ଵତୋ ଵୃତଃ
ସେ ଦେଶ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ମୂଲ୍ୟବାନ ମଣିର ପତ୍ର, ସୁନା ରେଶା ଓ ନୀଳ କମଳ ର ରଙ୍ଗୀନ ଉଦ୍ୟାନରେ ଢାକିଯାଇଛି।
ନିସ୍ତୁଲାଭିଶ୍ଚ ମୁକ୍ତାଭିର୍ମଣିଭିଶ୍ଚ ମହାଧନୈଃ। ଉଦ୍ଧୂତପୁଲିନାସ୍ତତ୍ର ଜାତରୂପୈଶ୍ଚ ନିମ୍ନଗାଃ
ସେଠାରେ ନଦୀପାର ଅପୂର୍ବ ମୁକ୍ତା ଓ ମୂଲ୍ୟବାନ ମଣିର ଧନରେ ଭରିଯାଇଛି, ଏବଂ ନଦୀମାନେ ସୁନା ଜଳ ବହେ।
ନିତ୍ଯପୁଷ୍ପଫଲାସ୍ତତ୍ର ନଗାଃ ପତ୍ରରଥାକୁଲାଃ। ଦିଵ୍ଯଗନ୍ଧରସସ୍ପର୍ଶାଃ ସର୍ଵକାମାନ୍ ସ୍ରଵନ୍ତି ଚ
ସେଠାରେ ଗଛମାନେ ସବୁବେଳେ ଫୁଲ ଓ ଫଳରେ ଭରିଥାଏ, ଶାଖାପତ୍ର ଘନ, ଦିବ୍ୟ ଗନ୍ଧ, ରସ ଓ ସ୍ପର୍ଶ ଥାଏ, ଏବଂ ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛିତ ଜିନିଷ ଦିଏ।
ନାନାକାରାଣି ଵାସାଂସି ଫଲନ୍ତ୍ଯନ୍ଯେ ନଗୋତ୍ତମାଃ। ମୁକ୍ତାଵୈଦୂର୍ଯଚିତ୍ରାଣି ଭୂଷଣାନି ତଥୈଵ ଚ। ସ୍ତ୍ରୀଣାଂ ଯାନ୍ଯନୁରୂପାଣି ପୁରୁଷାଣାଂ ତଥୈଵ ଚ
ଅନ୍ୟ ଉତ୍ତମ ଗଛମାନେ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ଜାମା, ମୁକ୍ତା ଓ ବୈଦୂର୍ୟ ମଣିର ଅଳଙ୍କାର ଫଳାଏ, ଯେଉଁଠି ମହିଳା ଓ ପୁରୁଷମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଉପଯୁକ୍ତ।
ସର୍ଵର୍ତୁସୁଖସେଵ୍ଯାନି ଫଲନ୍ତ୍ଯନ୍ଯେ ନଗୋତ୍ତମାଃ। ମହାର୍ହମଣିଚିତ୍ରାଣି ଫଲନ୍ତ୍ଯନ୍ଯେ ନଗୋତ୍ତମାଃ
ଅନ୍ୟ ଉତ୍ତମ ଗଛମାନେ ସମସ୍ତ ଋତୁରେ ଉପଭୋଗଯୋଗ୍ୟ ଫଳ ଦିଏ, ଏବଂ କିଛି ଗଛ ମୂଲ୍ୟବାନ ମଣିରେ ଶୋଭିତ ଫଳ ଦିଏ।
ଶଯନାନି ପ୍ରସୂଯନ୍ତେ ଚିତ୍ରାସ୍ତରଣଵନ୍ତି ଚ। ମନଃକାନ୍ତାନି ମାଲ୍ଯାନି ଫଲନ୍ତ୍ଯତ୍ରାପରେ ଦ୍ରୁମାଃ
ସେଠାରେ ରଙ୍ଗୀନ ଚାଦର ଦିଆଯାଇଥିବା ଶୋଇବା ଶଯ୍ୟା ମିଳେ, ଏବଂ ଅନ୍ୟ ଗଛମାନେ ମନକୁ ଆନନ୍ଦ ଦେଇଥିବା ମାଳା ଦିଏ।
ପାନାନି ଚ ମହାର୍ହାଣି ଭକ୍ଷ୍ଯାଣି ଵିଵିଧାନି ଚ। ସ୍ତ୍ରିଯଶ୍ଚ ଗୁଣସମ୍ପନ୍ନା ରୂପଯୌଵନଲକ୍ଷିତାଃ
ସେଠାରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ମୂଲ୍ୟବାନ ପାନୀୟ ଓ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର ଖାଦ୍ୟ ମିଳେ, ଏବଂ ଶୁଭ ଗୁଣ, ରୂପ ଓ ଯୌବନରେ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ନାରୀମାନେ ମଧ୍ୟ ଅଛନ୍ତି।
ଗନ୍ଧର୍ଵାଃ କିନ୍ନରାଃ ସିଦ୍ଧା ନାଗା ଵିଦ୍ଯାଧରାସ୍ତଥା। ରମନ୍ତେ ସତତଂ ତତ୍ର ନାରୀଭିର୍ଭାସ୍ଵରପ୍ରଭାଃ
ସେଠାରେ ଗନ୍ଧର୍ବ, କିନ୍ନର, ସିଦ୍ଧ, ନାଗ ଓ ବିଦ୍ୟାଧରମାନେ ତାଙ୍କର ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ତେଜରେ ଅନ୍ୟନ୍ୟ ନାରୀମାନଙ୍କ ସହିତ ସଦା ଆନନ୍ଦରେ ବ୍ୟସ୍ତ ରହନ୍ତି।