ମାର୍ଗାନୁଗଃ ଶୈଲଵନାନୁସାରୀ ସମ୍ପ୍ରସ୍ଥିତୋ ମେଘରଵଂ ନିଶମ୍ଯ। ଯୁଦ୍ଧାଭିକାମଃ ପ୍ରତିନାଦଶଙ୍କୀ ମତ୍ତୋ ଗଜେନ୍ଦ୍ରଃ ପ୍ରତିସଂନିଵୃତ୍ତଃ
ଏକ ବଡ଼ ହାତୀ, ପାହାଡ଼ ଓ ଜଙ୍ଗଲ ଦେଇ ଚାଲିଯାଉଥିବା, ମେଘର ଗଜ୍ଜନ ଶୁଣି, ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ଇଚ୍ଛା କଲେ ମଧ୍ୟ, ପ୍ରତିଧ୍ୱନିର ଭୟରେ ମଦରେ ପଛକୁ ଫେରିଯାଏ।
କ୍ଵଚିତ୍ ପ୍ରଗୀତା ଇଵ ଷଟ୍ପଦୌଘୈଃ କ୍ଵଚିତ୍ ପ୍ରନୃତ୍ତା ଇଵ ନୀଲକଣ୍ଠୈଃ। କ୍ଵଚିତ୍ ପ୍ରମତ୍ତା ଇଵ ଵାରଣେନ୍ଦ୍ରୈ- ର୍ଵିଭାନ୍ତ୍ଯନେକାଶ୍ରଯିଣୋ ଵନାନ୍ତାଃ
କେଉଁଠି ଛଅପାଖିଆମାନେ ଗୀତ ଗାଉଥିବା ପରି, କେଉଁଠି ନୀଳକଣ୍ଠ ମୟୂରମାନେ ନୃତ୍ୟ କରୁଥିବା ପରି, କେଉଁଠି ମହାହାତୀମାନେ ମଦରେ ମଗ୍ନ ହୋଇଥିବା ପରି, ଏହି ଜଙ୍ଗଲର ସୀମା ବିଭିନ୍ନ ରୂପ ଦେଖାଏ।
କଦମ୍ବସର୍ଜାର୍ଜୁନକନ୍ଦଲାଢ୍ଯା ଵନାନ୍ତଭୂମିର୍ମଧୁଵାରିପୂର୍ଣା। ମଯୂରମତ୍ତାଭିରୁତପ୍ରନୃତ୍ତୈ- ରାପାନଭୂମିପ୍ରତିମା ଵିଭାତି
କଦମ୍ବ, ସାଲ ଓ ଅର୍ଜୁନ ଚାରାରେ ଭରିଥିବା ଓ ମଧୁ ଜଳରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଜଙ୍ଗଲ ମାଟି, ବର୍ଷାରେ ମଦମସ୍ତ ମୟୂରମାନେ ନୃତ୍ୟ କରି ଡାକୁଥିବା, ମଦଶାଳାର ମାଟି ପରି ଦେଖାଯାଉଛି।
ମୁକ୍ତାସମାଭଂ ସଲିଲଂ ପତଦ୍ ଵୈ ସୁନିର୍ମଲଂ ପତ୍ରପୁଟେଷୁ ଲଗ୍ନମ୍। ହୃଷ୍ଟା ଵିଵର୍ଣଚ୍ଛଦନା ଵିହଂଗାଃ ସୁରେନ୍ଦ୍ରଦତ୍ତଂ ତୃଷିତାଃ ପିବନ୍ତି
ମୁକ୍ତା ମାଳା ପରି ପ୍ରସ୍ରବଣ ହେଉଥିବା ଏହି ସ୍ପଷ୍ଟ ଓ ଶୁଦ୍ଧ ଜଳ, ପତ୍ରର ଚୋଟରେ ଟିକିଥିବା, ରଙ୍ଗ ହରାଇଥିବା ତିଆରି ପକ୍ଷୀମାନେ ଆନନ୍ଦରେ, ଦେବତା ଦ୍ୱାରା ଦିଆଯାଇଥିବା ପରି, ତାହା ପିଉଛନ୍ତି।
ଷଟ୍ପାଦତନ୍ତ୍ରୀମଧୁରାଭିଧାନଂ ପ୍ଲଵଂଗମୋଦୀରିତକଣ୍ଠତାଲମ୍। ଆଵିଷ୍କୃତଂ ମେଘମୃଦଙ୍ଗନାଦୈ- ର୍ଵନେଷୁ ସଂଗୀତମିଵ ପ୍ରଵୃତ୍ତମ୍
ଛଅପାଖିଆମାନେ ମଧୁର ସ୍ୱରେ ଗାଉଛନ୍ତି, ବାନରମାନେ ତାଲ ଦେଉଛନ୍ତି, ମେଘର ଢୋଳ ଶବ୍ଦ ମିଶି, ଜଙ୍ଗଲରେ ଏକ ସଙ୍ଗୀତ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଯାଇଛି।
କ୍ଵଚିତ୍ ପ୍ରନୃତ୍ତୈଃ କ୍ଵଚିଦୁନ୍ନଦଦ୍ଭିଃ କ୍ଵଚିଚ୍ଚ ଵୃକ୍ଷାଗ୍ରନିଷଣ୍ଣକାଯୈଃ। ଵ୍ଯାଲମ୍ବବର୍ହାଭରଣୈର୍ମଯୂରୈ- ର୍ଵନେଷୁ ସଂଗୀତମିଵ ପ୍ରଵୃତ୍ତମ୍
କେଉଁଠି ମୟୂରମାନେ ନୃତ୍ୟ କରୁଛନ୍ତି, କେଉଁଠି ଉଚ୍ଚ ସ୍ୱରରେ ଡାକୁଛନ୍ତି, କେଉଁଠି ଗଛ ଶିଖରେ ଲମ୍ବା ପୁଛ ଧରି ବସିଛନ୍ତି, ଏହି ଜଙ୍ଗଲରେ ମନେ ହୁଏ ଯେ ସଙ୍ଗୀତ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଛି।
ସ୍ଵନୈର୍ଘନାନାଂ ପ୍ଲଵଗାଃ ପ୍ରବୁଦ୍ଧା ଵିହାଯ ନିଦ୍ରାଂ ଚିରସଂନିରୁଦ୍ଧାମ୍। ଅନେକରୂପାକୃତିଵର୍ଣନାଦା ନଵାମ୍ବୁଧାରାଭିହତା ନଦନ୍ତି
ମେଘର ଶବ୍ଦରେ ଜାଗିଉଥିବା ବାନରମାନେ, ଦୀର୍ଘ ସମୟର ଘୁମ ଛାଡ଼ି, ନୂତନ ବର୍ଷାର ଝରଣାରେ ବିଭିନ୍ନ ଆକୃତି, ରୂପ ଓ ସ୍ୱରରେ ଚିତ୍କାର କରୁଛନ୍ତି।
ନଦ୍ଯଃ ସମୁଦ୍ଵାହିତଚକ୍ରଵାକା- ସ୍ତଟାନି ଶୀର୍ଣାନ୍ଯପଵାହଯିତ୍ଵା। ଦୃପ୍ତା ନଵପ୍ରାଵୃତପୂର୍ଣଭୋଗା- ଦୃତଂ ସ୍ଵଭର୍ତାରମୁପୋପଯାନ୍ତି
ନଦୀମାନେ, ତାଙ୍କ ଅଭୟ ନେଇଥିବା ଚକ୍ରବାକ ପକ୍ଷୀମାନେକୁ ବହି ନେଇ, ତଟକୁ ସଫା କରି, ନୂତନ ବର୍ଷାରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ, ତାଙ୍କର ସାଗର ସ୍ୱାମୀଙ୍କୁ ଶୀଘ୍ର ଆଗକୁ ବଢ଼ିଯାଉଛନ୍ତି।
ନୀଲେଷୁ ନୀଲା ନଵଵାରିପୂର୍ଣା ମେଘେଷୁ ମେଘାଃ ପ୍ରତିଭାନ୍ତି ସକ୍ତାଃ। ଦଵାଗ୍ନିଦଗ୍ଧେଷୁ ଦଵାଗ୍ନିଦଗ୍ଧାଃ ଶୈଲେଷୁ ଶୈଲା ଇଵ ବଦ୍ଧମୂଲାଃ
ନୀଳ ପାହାଡ଼ରେ, ନୂତନ ଜଳରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ନୀଳ ମେଘମାନେ ଲଗା ଲାଗି ଦେଖାଯାଉଛନ୍ତି; ଅଗ୍ନିରେ ପୋଡ଼ିଥିବା ଜଙ୍ଗଲରେ, ମେଘ ଅଗ୍ନି ପରି ଦେଖାଯାଉଛି; ପାହାଡ଼ରେ, ସେମାନେ ପାହାଡ଼ ପରି ଦୃଢ଼ ଭାବେ ଦେଖାଯାଉଛନ୍ତି।
ପ୍ରମତ୍ତସଂନାଦିତବର୍ହିଣାନି ସଶକ୍ରଗୋପାକୁଲଶାଦ୍ଵଲାନି। ଚରନ୍ତି ନୀପାର୍ଜୁନଵାସିତାନି ଗଜାଃ ସୁରମ୍ଯାଣି ଵନାନ୍ତରାଣି
ମଦମସ୍ତ ମୟୂରମାନେ ଡାକୁଥିବା, ଇନ୍ଦ୍ରଗୋପ ପୋକରେ ଭରିଥିବା ଘାସରେ, କଦମ୍ବ ଓ ଅର୍ଜୁନ ଫୁଲର ଗନ୍ଧରେ ମଧୁର ଜଙ୍ଗଲ ମଧ୍ୟଭାଗରେ ହାତୀମାନେ ଚରୁଛନ୍ତି।
ନଵାମ୍ବୁଧାରାହତକେସରାଣି ଦ୍ରୁତଂ ପରିତ୍ଯଜ୍ଯ ସରୋରୁହାଣି। କଦମ୍ବପୁଷ୍ପାଣି ସକେସରାଣି ନଵାନି ହୃଷ୍ଟା ଭ୍ରମରାଃ ପିବନ୍ତି
ନୂତନ ବର୍ଷାରେ କେସର ଛାଡ଼ି ଦେଇ, ଭୃଙ୍ଗମାନେ ନୂତନ କଦମ୍ବ ଫୁଲର କେସର ସହିତ ମଧୁ ଆନନ୍ଦରେ ପିଉଛନ୍ତି।
ମତ୍ତା ଗଜେନ୍ଦ୍ରା ମୁଦିତା ଗଵେନ୍ଦ୍ରା ଵନେଷୁ ଵିକ୍ରାନ୍ତତରା ମୃଗେନ୍ଦ୍ରାଃ। ରମ୍ଯା ନଗେନ୍ଦ୍ରାଃ ନିଭୃତା ନରେନ୍ଦ୍ରାଃ ପ୍ରକ୍ରୀଡିତୋ ଵାରିଧରୈଃ ସୁରେନ୍ଦ୍ରଃ
ମହାହାତୀମାନେ ମଦରେ ମଗ୍ନ, ଗାୟମାନେ ଆନନ୍ଦିତ, ସିଂହମାନେ ଜଙ୍ଗଲରେ ଅଧିକ ପ୍ରବଳ, ପାହାଡ଼ମାନେ ଶୋଭାମୟ, ରାଜାମାନେ ଶାନ୍ତିରେ, ଏବଂ ଇନ୍ଦ୍ର ମେଘ ସହିତ କ୍ରୀଡ଼ା କରୁଛନ୍ତି।
ମେଘାଃ ସମୁଦ୍ଭୂତସମୁଦ୍ରନାଦା ମହାଜଲୌଘୈର୍ଗଗନାଵଲମ୍ବାଃ। ନଦୀସ୍ତଟାକାନି ସରାଂସି ଵାପୀ- ର୍ମହୀଂ ଚ କୃତ୍ସ୍ନାମପଵାହଯନ୍ତି
ମହାସାଗରର ଗଜ୍ଜନ ସହିତ ଉତ୍ପନ୍ନ ମେଘମାନେ, ଆକାଶରେ ବଡ଼ ଜଳଧାରା ନେଇ ଲଟକିଛନ୍ତି, ଏବଂ ନଦୀ, ପୋଖରୀ, ହ୍ରଦ, ଜଳାଶୟ ଓ ସମସ୍ତ ପୃଥିବୀକୁ ବହି ନେଉଛନ୍ତି।
ଵର୍ଷପ୍ରଵେଗା ଵିପୁଲାଃ ପତନ୍ତି ପ୍ରଵାନ୍ତି ଵାତାଃ ସମୁଦୀର୍ଣଵେଗାଃ। ପ୍ରଣଷ୍ଟକୂଲାଃ ପ୍ରଵହନ୍ତି ଶୀଘ୍ରଂ ନଦ୍ଯୋ ଜଲଂ ଵିପ୍ରତିପନ୍ନମାର୍ଗାଃ
ବଡ଼ ବଡ଼ ବର୍ଷା ଝରିପଡ଼ୁଛି, ପବନ ବେଶି ଜୋରରେ ବହୁଛି, ନଦୀମାନେ ତଟ ଭାଙ୍ଗି ଶୀଘ୍ର ଗତିରେ ବହୁଛନ୍ତି, ତାଙ୍କର ପଥ ବଦଳି ଜଳକୁ ବହୁଛନ୍ତି।
ନରୈର୍ନରେନ୍ଦ୍ରା ଇଵ ପର୍ଵତେନ୍ଦ୍ରାଃ ସୁରେନ୍ଦ୍ରଦତ୍ତୈଃ ପଵନୋପନୀତୈଃ। ଘନାମ୍ବୁକୁମ୍ଭୈରଭିଷିଚ୍ଯମାନା ରୂପଂ ଶ୍ରିଯଂ ସ୍ଵାମିଵ ଦର୍ଶଯନ୍ତି
ପବନ ଆଣିଥିବା ମেঘର ଜଳପାତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଇନ୍ଦ୍ର ଦେଇଥିବା ପର୍ବତମାନେ, ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ରାଜାଙ୍କ ପରି, ନିଜ ରୂପ ଓ ଶ୍ରୀକୁ ଦେଖାଇ ଦେଉଛନ୍ତି।
ଘନୋପଗୂଢଂ ଗଗନଂ ନ ତାରା ନ ଭାସ୍କରୋ ଦର୍ଶନମଭ୍ଯୁପୈତି। ନଵୈର୍ଜଲୌଘୈର୍ଧରଣୀ ଵିତୃପ୍ତା ତମୋଵିଲିପ୍ତା ନ ଦିଶଃ ପ୍ରକାଶାଃ
ମେଘରେ ଢାକି ଥିବା ଆକାଶରେ ନ ତାରା ଦେଖାଯାଉଛି, ନ ସୂର୍ଯ୍ୟ; ନୂତନ ଜଳଧାରାରେ ପୃଥିବୀ ତୃପ୍ତି ହୋଇଛି, ଅନ୍ଧାରେ ଢାକି ଦିଆଯାଇଛି, ଦିଗଗୁଡିକ ଦେଖାଯାଉନାହିଁ।
ମହାନ୍ତି କୂଟାନି ମହୀଧରାଣାଂ ଧାରାଵିଧୌତାନ୍ଯଧିକଂ ଵିଭାନ୍ତି। ମହାପ୍ରମାଣୈର୍ଵିପୁଲୈଃ ପ୍ରପାତୈ- ର୍ମୁକ୍ତାକଲାପୈରିଵ ଲମ୍ବମାନୈଃ
ପର୍ବତମାନଙ୍କର ବଡ଼ ଚୂଡ଼ାଗୁଡିକ ଝରଣାରେ ଧୋଇ ଅଧିକ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହେଉଛି; ବଡ଼ ବଡ଼ ଝରଣା ମୁକ୍ତାମାଳା ପରି ଲଟକି ରହିଛି।
ଶୈଲୋପଲପ୍ରସ୍ଖଲମାନଵେଗାଃ ଶୈଲୋତ୍ତମାନାଂ ଵିପୁଲାଃ ପ୍ରପାତାଃ। ଗୁହାସୁ ସଂନାଦିତବର୍ହିଣାସୁ ହାରା ଵିକୀର୍ଯନ୍ତ ଇଵାଵଭାନ୍ତି
ଉଚ୍ଚ ପର୍ବତମାନଙ୍କର ବଡ଼ ଝରଣାଗୁଡିକ ପଥର ଉପରେ ଝଟକି ଚଳିଥିବା ବେଗରେ, ମୟୂରର ଡାକରେ ଗୁଫା ଗୁଡିକ ଗୁଞ୍ଜି ଉଠିଛି, ଏହି ଝରଣାଗୁଡିକ ମାଳା ପରି ବିକିରିତ ଦେଖାଯାଉଛି।
ଶୀଘ୍ରପ୍ରଵେଗା ଵିପୁଲାଃ ପ୍ରପାତା ନିର୍ଧୌତଶୃଙ୍ଗୋପତଲା ଗିରୀଣାମ୍। ମୁକ୍ତାକଲାପପ୍ରତିମାଃ ପତନ୍ତୋ ମହାଗୁହୋତ୍ସଙ୍ଗତଲୈର୍ଧ୍ରିଯନ୍ତେ
ତେଜ ହେଉଥିବା ବଡ଼ ଝରଣାଗୁଡିକ ପର୍ବତର ଚୂଡ଼ା ଓ ଢାଳକୁ ଶୁଧ କରି ଦେଉଛି; ମୁକ୍ତାମାଳା ପରି ଝରିବା ସମୟରେ ଏହା ବଡ଼ ଗୁଫାର ଗଭୀର ଭାଗରେ ଧରି ରହିଛି।
ସୁରତାମର୍ଦଵିଚ୍ଛିନ୍ନାଃ ସ୍ଵର୍ଗସ୍ତ୍ରୀହାରମୌକ୍ତିକାଃ। ପତନ୍ତି ଚାତୁଲା ଦିକ୍ଷୁ ତୋଯଧାରାଃ ସମନ୍ତତଃ
ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ପଡ଼ୁଥିବା ଜଳଧାରାଗୁଡିକ ଶ୍ରୀମୟ ନାରୀମାନଙ୍କର ଭଙ୍ଗ ହୋଇଥିବା ମୁକ୍ତାମାଳା ପରି ଦେଖାଯାଉଛି, ଯେଉଁଥିରେ ପ୍ରେମର ଉତ୍ସାହ ରହିଛି।
ଵିଲୀଯମାନୈର୍ଵିହଗୈର୍ନିମୀଲଦ୍ଭିଶ୍ଚ ପଙ୍କଜୈଃ। ଵିକସନ୍ତ୍ଯା ଚ ମାଲତ୍ଯା ଗତୋଽସ୍ତଂ ଜ୍ଞାଯତେ ରଵିଃ
ପକ୍ଷୀମାନେ ନିଜ ନିଡ଼ରେ ଯାଉଛନ୍ତି, ପଦ୍ମ ଫୁଲଗୁଡିକ ମୁଡ଼ିଯାଉଛି, ମାଲତୀ ଫୁଲ ଫୁଟୁଛି, ଏହା ଦେଖି ସୂର୍ଯ୍ୟ ଅସ୍ତ ହୋଇଛି ବୋଲି ଜଣାପଡ଼େ।
ଵୃତ୍ତା ଯାତ୍ରା ନରେନ୍ଦ୍ରାଣାଂ ସେନା ପଥ୍ଯେଵ ଵର୍ତତେ। ଵୈରାଣି ଚୈଵ ମାର୍ଗାଶ୍ଚ ସଲିଲେନ ସମୀକୃତାଃ
ରାଜାମାନଙ୍କର ଯାତ୍ରା ଶେଷ ହୋଇଛି, ସେନା ରାସ୍ତାରେ ରହିଛି; ଶତ୍ରୁତା ଓ ମାର୍ଗ ଦୁଇଁଟି ଜଳରେ ସମାନ ହୋଇଯାଇଛି।
ମାସି ପ୍ରୌଷ୍ଠପଦେ ବ୍ରହ୍ମ ବ୍ରାହ୍ମଣାନାଂ ଵିଵକ୍ଷତାମ୍। ଅଯମଧ୍ଯାଯସମଯଃ ସାମଗାନାମୁପସ୍ଥିତଃ
ଭାଦ୍ରପଦ ମାସରେ, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ପାଠ ପଢ଼ିବାକୁ ଚାହୁଁଥିବାବେଳେ, ଅଧ୍ୟୟନ ଓ ସାମଗାନ ପାଇଁ ସମୟ ଆସିଛି।
ନିଵୃତ୍ତକର୍ମାଯତନୋ ନୂନଂ ସଂଚିତସଂଚଯଃ। ଆଷାଢୀମଭ୍ଯୁପଗତୋ ଭରତଃ କୋସଲାଧିପଃ
କୋଶଳର ନାଥ ଭରତ, ନିଜ କାର୍ଯ୍ୟ ଶେଷ କରି ଏବଂ ସମ୍ପତ୍ତି ସଂଗ୍ରହ କରି, ଏବେ ଆଷାଢ଼ ମାସକୁ ପ୍ରବେଶ କରିଛନ୍ତି।
ନୂନମାପୂର୍ଯମାଣାଯାଃ ସରଯ୍ଵା ଵର୍ଧତେ ରଯଃ। ମାଂ ସମୀକ୍ଷ୍ଯ ସମାଯାନ୍ତମଯୋଧ୍ଯାଯା ଇଵ ସ୍ଵନଃ
ନିଶ୍ଚୟ, ସରୟୂ ନଦୀ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଉଥିବା ସମୟରେ ତାହାର ଧାରା ବଢ଼ିଯାଉଛି, ଏବଂ ତାହାର ଶବ୍ଦ ମୋତେ ଆୟୋଧ୍ୟାର ଶବ୍ଦ ପରି ଲାଗୁଛି, ଯେପରିକି ମୁଁ ଫେରି ଆସୁଛି।
ଇମାଃ ସ୍ଫୀତଗୁଣା ଵର୍ଷାଃ ସୁଗ୍ରୀଵଃ ସୁଖମଶ୍ନୁତେ। ଵିଜିତାରିଃ ସଦାରଶ୍ଚ ରାଜ୍ଯେ ମହତି ଚ ସ୍ଥିତଃ
ସୁଗ୍ରୀବ, ଅଧିକ ଗୁଣରେ ଭରିପୂର୍ଣ୍ଣ, ଶତ୍ରୁମାନେକୁ ଜିତି, ଜନନୀ ସହ ଏକତ୍ରିତ ହୋଇ, ବଡ଼ ରାଜ୍ୟରେ ସ୍ଥିତ ହୋଇ ସୁଖ ଉପଭୋଗ କରୁଛନ୍ତି।
ଅହଂ ତୁ ହୃତଦାରଶ୍ଚ ରାଜ୍ଯାଚ୍ଚ ମହତଶ୍ଚ୍ଯୁତଃ। ନଦୀକୂଲମିଵ କ୍ଲିନ୍ନମଵସୀଦାମି ଲକ୍ଷ୍ମଣ
କିନ୍ତୁ ମୁଁ, ଲକ୍ଷ୍ମଣ, ନିଜ ଜନନୀ ଓ ବଡ଼ ରାଜ୍ୟ ହରାଇଛି; ଜଳରେ ଭିଜିଥିବା ନଦୀକୂଳ ପରି ମୁଁ ଅତି ଦୁଃଖରେ ଡୁବିଯାଉଛି।
ଶୋକଶ୍ଚ ମମ ଵିସ୍ତୀର୍ଣୋ ଵର୍ଷାଶ୍ଚ ଭୃଶଦୁର୍ଗମାଃ। ରାଵଣଶ୍ଚ ମହାଞ୍ଛତ୍ରୁରପାରଃ ପ୍ରତିଭାତି ମେ
ମୋର ଦୁଃଖ ବହୁତ ବଡ଼, ବର୍ଷା ବହୁତ କଷ୍ଟଦାୟକ, ରାବଣ ବଡ଼ ଏବଂ ସୀମାନ୍ତ ଶତ୍ରୁ ଭାବରେ ମୋ ପାଖରେ ଦେଖାଯାଉଛି।
ଅଯାତ୍ରାଂ ଚୈଵ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵେମାଂ ମାର୍ଗାଂଶ୍ଚ ଭୃଶଦୁର୍ଗମାନ୍। ପ୍ରଣତେ ଚୈଵ ସୁଗ୍ରୀଵେ ନ ମଯା କିଂଚିଦୀରିତମ୍
ଏହି ଅଯାତ୍ରା ସମୟ ଓ ବହୁତ କଷ୍ଟଦାୟକ ମାର୍ଗ ଦେଖି, ସୁଗ୍ରୀବ ନମ୍ର ହୋଇଥିବାବେଳେ, ମୁଁ କିଛି କହିନାହିଁ।
ଅପି ଚାପି ପରିକ୍ଲିଷ୍ଟଂ ଚିରାଦ୍ ଦାରୈଃ ସମାଗତମ୍। ଆତ୍ମକାର୍ଯଗରୀଯସ୍ତ୍ଵାଦ୍ ଵକ୍ତୁଂ ନେଚ୍ଛାମି ଵାନରମ୍
ଏହା ସହିତ, ସେ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଦୁଃଖ ଭୋଗି ଏବେ ଜନନୀ ସହ ଏକତ୍ରିତ ହୋଇଛି; ମୋର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଥିବାରୁ, ମୁଁ ବାନରଙ୍କୁ କିଛି କହିବାକୁ ଚାହୁଁନାହିଁ।