କଶାଭିରିଵ ହୈମୀଭିର୍ଵିଦ୍ଯୁଦ୍ଭିରଭିତାଡିତମ୍। ଅନ୍ତଃସ୍ତନିତନିର୍ଘୋଷଂ ସଵେଦନମିଵାମ୍ବରମ୍
ସୁନା ମାନା ବିଜୁଳିରେ ଆକାଶଟି ଚୋଟ ଖାଇଥିବା ଚମୁଟିରେ, ଭିତରେ ଗଜଗଜ ଧ୍ୱନି ହେଉଥିବା ଏହି ଆକାଶ ଯେପରି ଯନ୍ତ୍ରଣାରେ କମ୍ପିତ ହେଉଛି।
ନୀଲମେଘାଶ୍ରିତା ଵିଦ୍ଯୁତ୍ ସ୍ଫୁରନ୍ତୀ ପ୍ରତିଭାତି ମେ। ସ୍ଫୁରନ୍ତୀ ରାଵଣସ୍ଯାଙ୍କେ ଵୈଦେହୀଵ ତପସ୍ଵିନୀ
ନୀଳ ମେଘ ଉପରେ ଚମକୁଥିବା ବିଜୁଳିଟି ମୋତେ ଏପରି ଲାଗୁଛି, ଯେପରି ରାବଣଙ୍କ ଆଂକ ଉପରେ କମ୍ପିଥିବା ତପସ୍ୱିନୀ ସୀତା।
ଇମାସ୍ତା ମନ୍ମଥଵତାଂ ହିତାଃ ପ୍ରତିହତା ଦିଶଃ। ଅନୁଲିପ୍ତା ଇଵ ଘନୈର୍ନଷ୍ଟଗ୍ରହନିଶାକରାଃ
ଏହି ଦିଗଗୁଡ଼ିକ, ଯେଉଁଠାରେ ପ୍ରେମିକମାନେ ପୂର୍ବରୁ ଆନନ୍ଦ ଉଠୁଥିଲେ, ବର୍ତ୍ତମାନ ମେଘରେ ଢାକାଯାଇଛି, ଚନ୍ଦ୍ର ଓ ତାରା ହରାଇଯାଇଛି।
କ୍ଵଚିଦ୍ ବାଷ୍ପାଭିସଂରୁଦ୍ଧାନ୍ ଵର୍ଷାଗମସମୁତ୍ସୁକାନ୍। କୁଟଜାନ୍ ପଶ୍ଯ ସୌମିତ୍ରେ ପୁଷ୍ପିତାନ୍ ଗିରିସାନୁଷୁ। ମମ ଶୋକାଭିଭୂତସ୍ଯ କାମସଂଦୀପନାନ୍ ସ୍ଥିତାନ୍
ସୌମିତ୍ରି, ପାହାଡ଼ ଢାଳିରେ ଫୁଲିଥିବା କୁଟଜ ଗଛଗୁଡ଼ିକୁ ଦେଖ, କେତେକ ଅଶ୍ରୁରେ ଅଟକିଛନ୍ତି, ବର୍ଷା ପାଇଁ ଆତୁର ହୋଇଛନ୍ତି—ମୋ ଶୋକ ଓ ଆକାଂକ୍ଷାକୁ ଉତ୍ତେଜିତ କରୁଛନ୍ତି।
ରଜଃ ପ୍ରଶାନ୍ତଂ ସହିମୋଽଦ୍ଯ ଵାଯୁ- ର୍ନିଦାଘଦୋଷପ୍ରସରାଃ ପ୍ରଶାନ୍ତାଃ। ସ୍ଥିତା ହି ଯାତ୍ରା ଵସୁଧାଧିପାନାଂ ପ୍ରଵାସିନୋ ଯାନ୍ତି ନରାଃ ସ୍ଵଦେଶାନ୍
ଆଜି ଧୂଳି ଶାନ୍ତ ହୋଇଛି, ପବନ ହଳୁକା, ତିବ୍ର ତାପ ହ୍ରାସ ପାଇଛି; ରାଜାମାନେ ଯାତ୍ରା ବନ୍ଦ କରିଛନ୍ତି, ଦେଶାନ୍ତରୀ ଲୋକମାନେ ନିଜ ଦେଶକୁ ଫେରୁଛନ୍ତି।
ସମ୍ପ୍ରସ୍ଥିତା ମାନସଵାସଲୁବ୍ଧାଃ ପ୍ରିଯାନ୍ଵିତାଃ ସମ୍ପ୍ରତି ଚକ୍ରଵାକାଃ। ଅଭୀକ୍ଷ୍ଣଵର୍ଷୋଦକଵିକ୍ଷତେଷୁ ଯାନାନି ମାର୍ଗେଷୁ ନ ସମ୍ପତନ୍ତି
ଏବେ ଚକ୍ରବାକ ପକ୍ଷୀମାନେ ନିଜ ହ୍ରଦ ଘରକୁ ଫେରିବାକୁ ଆତୁର ହୋଇ, ସାଥୀଙ୍କ ସହ ଯାତ୍ରା କରୁଛନ୍ତି; ବର୍ଷାରେ ଧୋଇଯାଇଥିବା ପଥରେ ରଥ ଚାଲୁ ନାହିଁ।
କ୍ଵଚିତ୍ ପ୍ରକାଶଂ କ୍ଵଚିଦପ୍ରକାଶଂ ନଭଃ ପ୍ରକୀର୍ଣାମ୍ବୁଧରଂ ଵିଭାତି। କ୍ଵଚିତ୍ କ୍ଵଚିତ୍ ପର୍ଵତସଂନିରୁଦ୍ଧଂ ରୂପଂ ଯଥା ଶାନ୍ତମହାର୍ଣଵସ୍ଯ
ଆକାଶଟି କେଉଁଠି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, କେଉଁଠି ଅନ୍ଧାରା, କେଉଁଠି ପାହାଡ଼ରେ ଅଟକିଯାଇଛି—ଏହା ଶାନ୍ତ ବିଶାଳ ସମୁଦ୍ରର ପରି ଦେଖାଯାଉଛି।
ଵ୍ଯାମିଶ୍ରିତଂ ସର୍ଜକଦମ୍ବପୁଷ୍ପୈ- ର୍ନଵଂ ଜଲଂ ପର୍ଵତଧାତୁତାମ୍ରମ୍। ମଯୂରକେକାଭିରନୁପ୍ରଯାତଂ ଶୈଲାପଗାଃ ଶୀଘ୍ରତରଂ ଵହନ୍ତି
ସର୍ଜ ଓ କଦମ୍ବ ଫୁଲରେ ମିଶିଥିବା, ପାହାଡ଼ ଧାତୁରେ ଲାଲ ରଙ୍ଗ ଧରିଥିବା ଝରଣାଗୁଡ଼ିକ, ମୟୂରର ଚିତ୍କାର ସହ ତୁରନ୍ତ ବହୁଛି।
ରସାକୁଲଂ ଷଟ୍ପଦସଂନିକାଶଂ ପ୍ରଭୁଜ୍ଯତେ ଜମ୍ବୁଫଲଂ ପ୍ରକାମମ୍। ଅନେକଵର୍ଣଂ ପଵନାଵଧୂତଂ ଭୂମୌ ପତତ୍ଯାମ୍ରଫଲଂ ଵିପକ୍ଵମ୍
ରସରେ ଭରିଥିବା, ମଧୁମକ୍ଷିକାରେ ଘିରିଥିବା ପକ୍କ ଜାମୁ ଫଳକୁ ଲୋକେ ଆନନ୍ଦରେ ଖାଉଛନ୍ତି; ବାତାସରେ ହଲାଇଯାଇଥିବା, ବିଭିନ୍ନ ରଙ୍ଗର ପକ୍କ ଆମ୍ବ ଫଳ ଭୂମିରେ ପଡ଼ୁଛି।
ଵିଦ୍ଯୁତ୍ପତାକାଃ ସବଲାକମାଲାଃ ଶୈଲେନ୍ଦ୍ରକୂଟାକୃତିସଂନିକାଶାଃ। ଗର୍ଜନ୍ତି ମେଘାଃ ସମୁଦୀର୍ଣନାଦା ମତ୍ତା ଗଜେନ୍ଦ୍ରା ଇଵ ସଂଯୁଗସ୍ଥାଃ
ବିଜୁଳିର ପତାକା ଓ ବକପଙ୍କ୍ତିର ମାଳାରେ ସଜିଥିବା, ପାହାଡ଼ ଶିଖର ପରି ଦେଖାଯାଉଥିବା ମେଘମାନେ, ଗଜପତିଙ୍କ ପରି ଗର୍ଜନ କରୁଛନ୍ତି।
ଵର୍ଷୋଦକାପ୍ଯାଯିତଶାଦ୍ଵଲାନି ପ୍ରଵୃତ୍ତନୃତ୍ତୋତ୍ସଵବର୍ହିଣାନି। ଵନାନି ନିର୍ଵୃଷ୍ଟବଲାହକାନି ପଶ୍ଯାପରାହ୍ଣେଷ୍ଵଧିକଂ ଵିଭାନ୍ତି
ବର୍ଷା ଜଳରେ ତରଳ ହୋଇଥିବା ଘାସ ଓ ନୃତ୍ୟାରମ୍ଭ କରୁଥିବା ମୟୂରରେ ଭରିଥିବା ଅରଣ୍ୟଗୁଡ଼ିକ, ବିକାଶ ପରେ ଅଧିକ ସୁନ୍ଦର ଲାଗୁଛି।
ସମୁଦ୍ଵହନ୍ତଃ ସଲିଲାତିଭାରଂ ବଲାକିନୋ ଵାରିଧରା ନଦନ୍ତଃ। ମହତ୍ସୁ ଶୃଙ୍ଗେଷୁ ମହୀଧରାଣାଂ ଵିଶ୍ରମ୍ଯ ଵିଶ୍ରମ୍ଯ ପୁନଃ ପ୍ରଯାନ୍ତି
ଅଧିକ ଜଳ ଭରି ନେଇଥିବା, ବକର ଚିତ୍କାରରେ ଗୁଞ୍ଜିଥିବା ମେଘମାନେ, ବଡ଼ ପାହାଡ଼ର ଶିଖରରେ ବାରମ୍ବାର ବିଶ୍ରାମ କରି, ପୁଣି ଆଗକୁ ବଢ଼ୁଛନ୍ତି।
ମେଘାଭିକାମା ପରିସମ୍ପତନ୍ତୀ ସମ୍ମୋଦିତା ଭାତି ବଲାକପଂକ୍ତିଃ। ଵାତାଵଧୂତା ଵରପୌଣ୍ଡରୀକୀ ଲମ୍ବେଵ ମାଲା ରୁଚିରାମ୍ବରସ୍ଯ
ମେଘ ପାଖକୁ ଯିବାକୁ ଆତୁର ଓ ଆନନ୍ଦିତ ବକପଙ୍କ୍ତି, ବାତାସରେ ହଲାଇଯାଇଥିବା ଧଳା ପଦ୍ମର ମାଳା ପରି ଆକାଶରେ ଝୁଲୁଛି।
ବାଲେନ୍ଦ୍ରଗୋପାନ୍ତରଚିତ୍ରିତେନ ଵିଭାତି ଭୂମିର୍ନଵଶାଦ୍ଵଲେନ। ଗାତ୍ରାନୁପୃକ୍ତେନ ଶୁକପ୍ରଭେଣ ନାରୀଵ ଲାକ୍ଷୋକ୍ଷିତକମ୍ବଲେନ
ନବୀନ ହରିତ ଘାସରେ ଢାକା, ଅଳ୍ପ ଇନ୍ଦ୍ରଗୋପ ରଙ୍ଗର ଚିଟିକିଥିବା ଏହି ପୃଥିବୀ, ଶୁକପାଳି ରଙ୍ଗର ଛାୟାରେ ଏପରି ଦେଖାଯାଉଛି, ଯେପରି ଜଣେ ନାରୀ ଲାଖରେ ରଙ୍ଗାଯାଇଥିବା କମ୍ବଳ ପିନ୍ଧିଛନ୍ତି।
ନିଦ୍ରା ଶନୈଃ କେଶଵମଭ୍ଯୁପୈତି ଦ୍ରୁତଂ ନଦୀ ସାଗରମଭ୍ଯୁପୈତି। ହୃଷ୍ଟା ବଲାକା ଘନମଭ୍ଯୁପୈତି କାନ୍ତା ସକାମା ପ୍ରିଯମଭ୍ଯୁପୈତି
ନିଦ୍ରା ଦୀରେ ଦୀରେ କେଶବଙ୍କୁ ଆସୁଛି; ନଦୀ ତ୍ୱରିତ ଭାବେ ସାଗରକୁ ଯାଉଛି; ଆନନ୍ଦିତ ବକ ମେଘକୁ ଚାହୁଁଛି; ଆଶାପୂର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରେମିକା ନିଜ ପ୍ରିୟଙ୍କୁ ଯାଉଛି।
ଜାତା ଵନାନ୍ତାଃ ଶିଖିସୁପ୍ରନୃତ୍ତା ଜାତାଃ କଦମ୍ବାଃ ସକଦମ୍ବଶାଖାଃ। ଜାତା ଵୃଷା ଗୋଷୁ ସମାନକାମା ଜାତା ମହୀ ସସ୍ଯଵନାଭିରାମା
ବନ ଧାରାରେ ମୟୂର ଉତ୍ସାହରେ ନୃତ୍ୟ କରୁଛନ୍ତି; କଦମ୍ବ ଗଛ ଶାଖାରେ ଫୁଲିଯାଇଛି; ବଳଦମାନେ ଗାଈମାନଙ୍କ ସହ ଏକାକାର ହୋଇଛନ୍ତି; ମାଟି ଶସ୍ୟ ଓ ଫସଲରେ ଶୋଭିତ।
ଵହନ୍ତି ଵର୍ଷନ୍ତି ନଦନ୍ତି ଭାନ୍ତି ଧ୍ଯାଯନ୍ତି ନୃତ୍ଯନ୍ତି ସମାଶ୍ଵସନ୍ତି। ନଦ୍ଯୋ ଘନା ମତ୍ତଗଜା ଵନାନ୍ତାଃ ପ୍ରିଯାଵିହୀନାଃ ଶିଖିନଃ ପ୍ଲଵଂଗମାଃ
ନଦୀ, ମେଘ, ମଦମସ୍ତ ହାତୀ ଓ ଜଙ୍ଗଲର ସୀମା, ସେମାନେ ବହୁଛନ୍ତି, ବର୍ଷା କରୁଛନ୍ତି, ଗଜ୍ଜନ କରୁଛନ୍ତି ଓ ଚମକୁଛନ୍ତି; ସେମାନେ ଧ୍ୟାନ କରନ୍ତି, ନୃତ୍ୟ କରନ୍ତି, ବିଶ୍ରାମ ମିଳାନ୍ତି। କିନ୍ତୁ ତାଙ୍କର ପ୍ରିୟାଁ ଛାଡ଼ିଦେଇଥିବା ମୟୂର ଓ ବାନରମାନେ ବିରହରେ ଅପେକ୍ଷା କରୁଛନ୍ତି।
ଧାରାନିପାତୈରଭିହନ୍ଯମାନାଃ କଦମ୍ବଶାଖାସୁ ଵିଲମ୍ବମାନାଃ। କ୍ଷଣାର୍ଜିତଂ ପୁଷ୍ପରସାଵଗାଢଂ ଶନୈର୍ମଦଂ ଷଟ୍ଚରଣାସ୍ତ୍ଯଜନ୍ତି
ବର୍ଷାର ଝରଣାରେ ପିଟିଯାଉଥିବା, କଦମ୍ବ ଗଛର ଡାଳିରେ ଲଟକିଥିବା ଛଅପାଖିଆମାନେ, ନୂତନ ଫୁଲର ଗାଢ଼ ମଧୁ ଶୀଘ୍ର ଆଣି, ଦୀରେ-ଦୀରେ ସେମାନଙ୍କର ମଦ ଛାଡ଼ିଦେଉଛନ୍ତି।
ଅଙ୍ଗାରଚୂର୍ଣୋତ୍କରସଂନିକାଶୈଃ ଫଲୈଃ ସୁପର୍ଯାପ୍ତରସୈଃ ସମୃଦ୍ଧୈଃ। ଜମ୍ବୂଦ୍ରୁମାଣାଂ ପ୍ରଵିଭାନ୍ତି ଶାଖା ନିପୀଯମାନା ଇଵ ଷଟ୍ପଦୌଘୈଃ
ଜାମୁ ଗଛର ଡାଳିମାନେ, ଅଗ୍ନିର ଚୁର୍ଣ୍ଣ ପରି ଲାଲ ଓ ରସରେ ପ୍ରଚୁର ଫଳରେ ଭରିଥିବା, ଛଅପାଖିଆମାନେ ମଧୁ ପିଉଥିବା ପରି ଦେଖାଯାଉଛି।
ତଡିତ୍ପତାକାଭିରଲଂକୃତାନା- ମୁଦୀର୍ଣଗମ୍ଭୀରମହାରଵାଣାମ୍। ଵିଭାନ୍ତି ରୂପାଣି ବଲାହକାନାଂ ରଣୋତ୍ସୁକାନାମିଵ ଵାରଣାନାମ୍
ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଝଣ୍ଡାରେ ଶୋଭିତ ଓ ଗଭୀର ଗଜ୍ଜନରେ ମେଘମାନେ, ଯେପରି ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ଉତ୍ସୁକ ହାତୀମାନେ, ସେପରି ଦେଖାଯାଉଛନ୍ତି।
ମାର୍ଗାନୁଗଃ ଶୈଲଵନାନୁସାରୀ ସମ୍ପ୍ରସ୍ଥିତୋ ମେଘରଵଂ ନିଶମ୍ଯ। ଯୁଦ୍ଧାଭିକାମଃ ପ୍ରତିନାଦଶଙ୍କୀ ମତ୍ତୋ ଗଜେନ୍ଦ୍ରଃ ପ୍ରତିସଂନିଵୃତ୍ତଃ
ଏକ ବଡ଼ ହାତୀ, ପାହାଡ଼ ଓ ଜଙ୍ଗଲ ଦେଇ ଚାଲିଯାଉଥିବା, ମେଘର ଗଜ୍ଜନ ଶୁଣି, ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ଇଚ୍ଛା କଲେ ମଧ୍ୟ, ପ୍ରତିଧ୍ୱନିର ଭୟରେ ମଦରେ ପଛକୁ ଫେରିଯାଏ।
କ୍ଵଚିତ୍ ପ୍ରଗୀତା ଇଵ ଷଟ୍ପଦୌଘୈଃ କ୍ଵଚିତ୍ ପ୍ରନୃତ୍ତା ଇଵ ନୀଲକଣ୍ଠୈଃ। କ୍ଵଚିତ୍ ପ୍ରମତ୍ତା ଇଵ ଵାରଣେନ୍ଦ୍ରୈ- ର୍ଵିଭାନ୍ତ୍ଯନେକାଶ୍ରଯିଣୋ ଵନାନ୍ତାଃ
କେଉଁଠି ଛଅପାଖିଆମାନେ ଗୀତ ଗାଉଥିବା ପରି, କେଉଁଠି ନୀଳକଣ୍ଠ ମୟୂରମାନେ ନୃତ୍ୟ କରୁଥିବା ପରି, କେଉଁଠି ମହାହାତୀମାନେ ମଦରେ ମଗ୍ନ ହୋଇଥିବା ପରି, ଏହି ଜଙ୍ଗଲର ସୀମା ବିଭିନ୍ନ ରୂପ ଦେଖାଏ।
କଦମ୍ବସର୍ଜାର୍ଜୁନକନ୍ଦଲାଢ୍ଯା ଵନାନ୍ତଭୂମିର୍ମଧୁଵାରିପୂର୍ଣା। ମଯୂରମତ୍ତାଭିରୁତପ୍ରନୃତ୍ତୈ- ରାପାନଭୂମିପ୍ରତିମା ଵିଭାତି
କଦମ୍ବ, ସାଲ ଓ ଅର୍ଜୁନ ଚାରାରେ ଭରିଥିବା ଓ ମଧୁ ଜଳରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଜଙ୍ଗଲ ମାଟି, ବର୍ଷାରେ ମଦମସ୍ତ ମୟୂରମାନେ ନୃତ୍ୟ କରି ଡାକୁଥିବା, ମଦଶାଳାର ମାଟି ପରି ଦେଖାଯାଉଛି।
ମୁକ୍ତାସମାଭଂ ସଲିଲଂ ପତଦ୍ ଵୈ ସୁନିର୍ମଲଂ ପତ୍ରପୁଟେଷୁ ଲଗ୍ନମ୍। ହୃଷ୍ଟା ଵିଵର୍ଣଚ୍ଛଦନା ଵିହଂଗାଃ ସୁରେନ୍ଦ୍ରଦତ୍ତଂ ତୃଷିତାଃ ପିବନ୍ତି
ମୁକ୍ତା ମାଳା ପରି ପ୍ରସ୍ରବଣ ହେଉଥିବା ଏହି ସ୍ପଷ୍ଟ ଓ ଶୁଦ୍ଧ ଜଳ, ପତ୍ରର ଚୋଟରେ ଟିକିଥିବା, ରଙ୍ଗ ହରାଇଥିବା ତିଆରି ପକ୍ଷୀମାନେ ଆନନ୍ଦରେ, ଦେବତା ଦ୍ୱାରା ଦିଆଯାଇଥିବା ପରି, ତାହା ପିଉଛନ୍ତି।
ଷଟ୍ପାଦତନ୍ତ୍ରୀମଧୁରାଭିଧାନଂ ପ୍ଲଵଂଗମୋଦୀରିତକଣ୍ଠତାଲମ୍। ଆଵିଷ୍କୃତଂ ମେଘମୃଦଙ୍ଗନାଦୈ- ର୍ଵନେଷୁ ସଂଗୀତମିଵ ପ୍ରଵୃତ୍ତମ୍
ଛଅପାଖିଆମାନେ ମଧୁର ସ୍ୱରେ ଗାଉଛନ୍ତି, ବାନରମାନେ ତାଲ ଦେଉଛନ୍ତି, ମେଘର ଢୋଳ ଶବ୍ଦ ମିଶି, ଜଙ୍ଗଲରେ ଏକ ସଙ୍ଗୀତ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଯାଇଛି।
କ୍ଵଚିତ୍ ପ୍ରନୃତ୍ତୈଃ କ୍ଵଚିଦୁନ୍ନଦଦ୍ଭିଃ କ୍ଵଚିଚ୍ଚ ଵୃକ୍ଷାଗ୍ରନିଷଣ୍ଣକାଯୈଃ। ଵ୍ଯାଲମ୍ବବର୍ହାଭରଣୈର୍ମଯୂରୈ- ର୍ଵନେଷୁ ସଂଗୀତମିଵ ପ୍ରଵୃତ୍ତମ୍
କେଉଁଠି ମୟୂରମାନେ ନୃତ୍ୟ କରୁଛନ୍ତି, କେଉଁଠି ଉଚ୍ଚ ସ୍ୱରରେ ଡାକୁଛନ୍ତି, କେଉଁଠି ଗଛ ଶିଖରେ ଲମ୍ବା ପୁଛ ଧରି ବସିଛନ୍ତି, ଏହି ଜଙ୍ଗଲରେ ମନେ ହୁଏ ଯେ ସଙ୍ଗୀତ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଛି।
ସ୍ଵନୈର୍ଘନାନାଂ ପ୍ଲଵଗାଃ ପ୍ରବୁଦ୍ଧା ଵିହାଯ ନିଦ୍ରାଂ ଚିରସଂନିରୁଦ୍ଧାମ୍। ଅନେକରୂପାକୃତିଵର୍ଣନାଦା ନଵାମ୍ବୁଧାରାଭିହତା ନଦନ୍ତି
ମେଘର ଶବ୍ଦରେ ଜାଗିଉଥିବା ବାନରମାନେ, ଦୀର୍ଘ ସମୟର ଘୁମ ଛାଡ଼ି, ନୂତନ ବର୍ଷାର ଝରଣାରେ ବିଭିନ୍ନ ଆକୃତି, ରୂପ ଓ ସ୍ୱରରେ ଚିତ୍କାର କରୁଛନ୍ତି।
ନଦ୍ଯଃ ସମୁଦ୍ଵାହିତଚକ୍ରଵାକା- ସ୍ତଟାନି ଶୀର୍ଣାନ୍ଯପଵାହଯିତ୍ଵା। ଦୃପ୍ତା ନଵପ୍ରାଵୃତପୂର୍ଣଭୋଗା- ଦୃତଂ ସ୍ଵଭର୍ତାରମୁପୋପଯାନ୍ତି
ନଦୀମାନେ, ତାଙ୍କ ଅଭୟ ନେଇଥିବା ଚକ୍ରବାକ ପକ୍ଷୀମାନେକୁ ବହି ନେଇ, ତଟକୁ ସଫା କରି, ନୂତନ ବର୍ଷାରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ, ତାଙ୍କର ସାଗର ସ୍ୱାମୀଙ୍କୁ ଶୀଘ୍ର ଆଗକୁ ବଢ଼ିଯାଉଛନ୍ତି।
ନୀଲେଷୁ ନୀଲା ନଵଵାରିପୂର୍ଣା ମେଘେଷୁ ମେଘାଃ ପ୍ରତିଭାନ୍ତି ସକ୍ତାଃ। ଦଵାଗ୍ନିଦଗ୍ଧେଷୁ ଦଵାଗ୍ନିଦଗ୍ଧାଃ ଶୈଲେଷୁ ଶୈଲା ଇଵ ବଦ୍ଧମୂଲାଃ
ନୀଳ ପାହାଡ଼ରେ, ନୂତନ ଜଳରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ନୀଳ ମେଘମାନେ ଲଗା ଲାଗି ଦେଖାଯାଉଛନ୍ତି; ଅଗ୍ନିରେ ପୋଡ଼ିଥିବା ଜଙ୍ଗଲରେ, ମେଘ ଅଗ୍ନି ପରି ଦେଖାଯାଉଛି; ପାହାଡ଼ରେ, ସେମାନେ ପାହାଡ଼ ପରି ଦୃଢ଼ ଭାବେ ଦେଖାଯାଉଛନ୍ତି।
ପ୍ରମତ୍ତସଂନାଦିତବର୍ହିଣାନି ସଶକ୍ରଗୋପାକୁଲଶାଦ୍ଵଲାନି। ଚରନ୍ତି ନୀପାର୍ଜୁନଵାସିତାନି ଗଜାଃ ସୁରମ୍ଯାଣି ଵନାନ୍ତରାଣି
ମଦମସ୍ତ ମୟୂରମାନେ ଡାକୁଥିବା, ଇନ୍ଦ୍ରଗୋପ ପୋକରେ ଭରିଥିବା ଘାସରେ, କଦମ୍ବ ଓ ଅର୍ଜୁନ ଫୁଲର ଗନ୍ଧରେ ମଧୁର ଜଙ୍ଗଲ ମଧ୍ୟଭାଗରେ ହାତୀମାନେ ଚରୁଛନ୍ତି।