ତସ୍ଯେନ୍ଦ୍ରକଲ୍ପସ୍ଯ ଦୁରାସଦସ୍ଯ ମହାନୁଭାଵସ୍ଯ ସମୀପମାର୍ଯା। ଆର୍ତାତିତୂର୍ଣଂ ଵ୍ଯସନଂ ପ୍ରପନ୍ନା ଜଗାମ ତାରା ପରିଵିହ୍ଵଲନ୍ତୀ
ତାରା, ଦୁଃଖରେ ତଳିଯାଇ, ଇନ୍ଦ୍ର ସମାନ, ଦୁର୍ଜୟ ଓ ବଡ଼ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ତାଙ୍କ ପାଖକୁ ତୁରନ୍ତ ଯାଇପହଞ୍ଚିଲେ।
ତଂ ସା ସମାସାଦ୍ଯ ଵିଶୁଦ୍ଧସତ୍ତ୍ଵଂ ଶୋକେନ ସମ୍ଭ୍ରାନ୍ତଶରୀରଭାଵା। ମନସ୍ଵିନୀ ଵାକ୍ଯମୁଵାଚ ତାରା ରାମଂ ରଣୋତ୍କର୍ଷଣଲବ୍ଧଲକ୍ଷ୍ଯମ୍
ସେ ତାରା, ଶୋକରେ ଶରୀର ଉଲଟପାଲଟ ହେଉଥିବା ସ୍ଥିତିରେ, ଶୁଦ୍ଧ ମନ ଥିବା, ଯୁଦ୍ଧରେ ପ୍ରଭାବରେ ଲକ୍ଷ୍ୟ ପାଇଥିବା ରାମଙ୍କୁ କହିଲେ।
ତ୍ଵମପ୍ରମେଯଶ୍ଚ ଦୁରାସଦଶ୍ଚ ଜିତେନ୍ଦ୍ରିଯଶ୍ଚୋତ୍ତମଧର୍ମକଶ୍ଚ। ଅକ୍ଷୀଣକୀର୍ତିଶ୍ଚ ଵିଚକ୍ଷଣଶ୍ଚ କ୍ଷିତିକ୍ଷମାଵାନ୍ କ୍ଷତଜୋପମାକ୍ଷଃ
ତୁମେ ଅପରିମିତ, ଦୁର୍ଜୟ, ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ନିଗ୍ରହ କରିଥିବା, ଉତ୍ତମ ଧର୍ମରେ ଅଟୁଟ, ତୁମର କୀର୍ତ୍ତି କ୍ଷୟ ହୁଏନାହିଁ, ବୁଦ୍ଧିମାନ, ଧରିତ୍ରୀ ପରି ଧୈର୍ୟଶୀଳ, ଯୁଦ୍ଧରେ ଆହତ ହୋଇଥିବା ପରି ରକ୍ତ ଆଖି।
ତ୍ଵମାତ୍ତବାଣାସନବାଣପାଣି- ର୍ମହାବଲଃ ସଂହନନୋପପନ୍ନଃ। ମନୁଷ୍ଯଦେହାଭ୍ଯୁଦଯଂ ଵିହାଯ ଦିଵ୍ଯେନ ଦେହାଭ୍ଯୁଦଯେନ ଯୁକ୍ତଃ
ତୁମେ ଧନୁଷ ଓ ବାଣ ହାତରେ ଧରିଥିବା, ବଡ଼ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଓ ସୁଠାମ ଦେହର, ମନୁଷ୍ୟ ଦେହ ନେଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଦିବ୍ୟ ଦେହର ଗୁଣ ଥିବା।
ଯେନୈଵ ବାଣେନ ହତଃ ପ୍ରିଯୋ ମେ ତେନୈଵ ବାଣେନ ହି ମାଂ ଜହୀହି। ହତା ଗମିଷ୍ଯାମି ସମୀପମସ୍ଯ ନ ମାଂ ଵିନା ଵୀର ରମେତ ଵାଲୀ
ଯେ ବାଣରେ ମୋର ପ୍ରିୟ ବାଳୀ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କଲେ, ସେଇ ବାଣରେ ମୋତେ ମଧ୍ୟ ମାର। ମୁଁ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରି ତାଙ୍କ ପାଖକୁ ଯିବି, କାରଣ ବାଳୀ ମୋ ବିନା ଆନନ୍ଦ ପାଇବେ ନାହିଁ, ହେ ଶୂର।
ସ୍ଵର୍ଗେଽପି ଶୋକଂ ଚ ଵିଵର୍ଣତାଂ ଚ ମଯା ଵିନା ପ୍ରାପ୍ସ୍ଯତି ଵୀର ଵାଲୀ। ରମ୍ଯେ ନଗେନ୍ଦ୍ରସ୍ଯ ତଟାଵକାଶେ ଵିଦେହକନ୍ଯାରହିତୋ ଯଥା ତ୍ଵମ୍
ସ୍ୱର୍ଗରେ ମଧ୍ୟ ବାଳୀ ମୋ ବିନା ଦୁଃଖ ଓ ମୁହଁ ମଲିନତା ଅନୁଭବିବେ, ଯେପରି ତୁମେ ମଧୁର ପାହାଡ଼ ଶିଖରରେ ବିଦେହାର କନ୍ୟା ବିନା ଆନନ୍ଦ ଅନୁଭବ କରିପାରିବେ ନାହିଁ।
ତ୍ଵଂ ଵେତ୍ଥ ତାଵଦ୍ ଵନିତାଵିହୀନଃ ପ୍ରାପ୍ନୋତି ଦୁଃଖଂ ପୁରୁଷଃ କୁମାରଃ। ତତ୍ ତ୍ଵଂ ପ୍ରଜାନଞ୍ଜହି ମାଂ ନ ଵାଲୀ ଦୁଃଖଂ ମମାଦର୍ଶନଜଂ ଭଜେତ
ତୁମେ ଭଲଭାବେ ଜାଣିଛ, ରାଜକୁମାର, ଯେ ଜଣେ ପୁରୁଷ ତାଙ୍କର ପ୍ରିୟା ସ୍ତ୍ରୀଠାରୁ ବିଞ୍ଚିତ ହେଲେ ବହୁତ ଦୁଃଖ ପାଆନ୍ତି। ଏହି କଥା ଜାଣି, ମୋତେ ମାରିଦିଅ, ଯେଉଁଠାରେ ବାଳୀ ମୋ ଅଭାବରେ ଯେଉଁ ଦୁଃଖ ଅନୁଭବ କରିବ, ସେ ଦୁଃଖ ତାଙ୍କୁ ଭୋଗିବାକୁ ନ ପଡ଼ୁ।
ଯଚ୍ଚାପି ମନ୍ଯେତ ଭଵାନ୍ ମହାତ୍ମା ସ୍ତ୍ରୀଘାତଦୋଷସ୍ତୁ ଭଵେନ୍ନ ମହ୍ଯମ୍। ଆତ୍ମେଯମସ୍ଯେତି ହି ମାଂ ଜହି ତ୍ଵଂ ନ ସ୍ତ୍ରୀଵଧଃ ସ୍ଯାନ୍ମନୁଜେନ୍ଦ୍ରପୁତ୍ର
ଯଦି ତୁମେ ଭାବୁଛ, ମହାତ୍ମା, ଯେ ସ୍ତ୍ରୀ ହତ୍ୟା ପାପ, ତେବେ ଜାଣ, ମୁଁ ତାଙ୍କର ନିଜ ଲୋକ। ଏହି କଥା ଭାବି, ମୋତେ ମାରିଦିଅ; ଏଠାରେ ସ୍ତ୍ରୀ ହତ୍ୟାର ଦୋଷ ତୁମେ ଉପରେ ଲାଗିବ ନାହିଁ, ରାଜାଙ୍କ ପୁଅ।
ଶାସ୍ତ୍ରପ୍ରଯୋଗାଦ୍ ଵିଵିଧାଶ୍ଚ ଵେଦା- ଦନନ୍ଯରୂପାଃ ପୁରୁଷସ୍ଯ ଦାରାଃ। ଦାରପ୍ରଦାନାଦ୍ଧି ନ ଦାନମନ୍ଯତ୍ ପ୍ରଦୃଶ୍ଯତେ ଜ୍ଞାନଵତାଂ ହି ଲୋକେ
ଶାସ୍ତ୍ର ଓ ବିଭିନ୍ନ ବେଦ ଅନୁସାରେ, ପୁରୁଷଙ୍କର ସ୍ତ୍ରୀମାନେ ତାଙ୍କୁ ଠାରୁ ଅଲଗା ନୁହଁନ୍ତି। ପ୍ରଜ୍ଞାନୀ ଲୋକମାନେ ମଧ୍ୟ ଦେଖନ୍ତି, ସ୍ତ୍ରୀ ଦାନ ଠାରୁ ବଡ଼ ଦାନ ଆଉ କିଛି ନାହିଁ।
ତ୍ଵଂ ଚାପି ମାଂ ତସ୍ଯ ମମ ପ୍ରିଯସ୍ଯ ପ୍ରଦାସ୍ଯସେ ଧର୍ମମଵେକ୍ଷ୍ଯ ଵୀର। ଅନେନ ଦାନେନ ନ ଲପ୍ସ୍ଯସେ ତ୍ଵ- ମଧର୍ମଯୋଗଂ ମମ ଵୀର ଘାତାତ୍
ଏବଂ ତୁମେ, ବୀର, ଧର୍ମ ଭାବି ମୋତେ ତାଙ୍କର ପ୍ରିୟା ଭାବେ ତାଙ୍କୁ ଦେଇଦେବ। ଏହି ଦାନ ଦ୍ୱାରା, ମୋ ମୃତ୍ୟୁରେ ତୁମେ କୌଣସି ଅଧର୍ମରେ ଲିପ୍ତ ହେବ ନାହିଁ।
ଆର୍ତାମନାଥାମପନୀଯମାନା- ମେଵଂଗତାଂ ନାର୍ହସି ମାମହନ୍ତୁମ୍। ଅହଂ ହି ମାତଙ୍ଗଵିଲାସଗାମିନା ପ୍ଲଵଂଗମାନାମୃଷଭେଣ ଧୀମତା। ଵିନା ଵରାର୍ହୋତ୍ତମହେମମାଲିନା ଚିରଂ ନ ଶକ୍ଷ୍ଯାମି ନରେନ୍ଦ୍ର ଜୀଵିତୁମ୍
ମୁଁ ଯେ ଦୁଃଖିତ, ନିରାଶ୍ରୟ ଓ ଏଭଳି ଅବସ୍ଥାରେ ନେଇଯାଉଥିବା, ଏପରି ମୋତେ ମାରିବା ଉଚିତ ନୁହଁ। ମୁଁ ମାତଙ୍ଗ ଆରଣ୍ୟରେ ଖେଳୁଥିବା, ସୁନା ମାଳା ପିନ୍ଧିଥିବା, ବନରାଜ ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ଓ ବୁଦ୍ଧିମାନ ସେଉଁ ବାଳୀ ବିନା ଦୀର୍ଘ ସମୟ ବଞ୍ଚିପାରିବି ନାହିଁ, ରାଜନ।
ଇତ୍ଯେଵମୁକ୍ତସ୍ତୁ ଵିଭୁର୍ମହାତ୍ମା ତାରାଂ ସମାଶ୍ଵାସ୍ଯ ହିତଂ ବଭାଷେ। ମା ଵୀରଭାର୍ଯେ ଵିମତିଂ କୁରୁଷ୍ଵ ଲୋକୋ ହି ସର୍ଵୋ ଵିହିତୋ ଵିଧାତ୍ରା
ଏପରି କଥା ଶୁଣି, ମହାତ୍ମା ଶ୍ରୀରାମ ତାରାଙ୍କୁ ସାନ୍ତ୍ୱନା ଦେଇ ଉପକାରୀ କଥା କହିଲେ: 'ବୀରଙ୍କର ପତ୍ନୀ, ତୁମେ ମନକୁ ଅସ୍ଥିର କରନିଅ, କାରଣ ସମସ୍ତ ସୃଷ୍ଟି ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତାଙ୍କ ନିୟମରେ ଚାଲେ।'
ତଂ ଚୈଵ ସର୍ଵଂ ସୁଖଦୁଃଖଯୋଗଂ ଲୋକୋଽବ୍ରଵୀତ୍ ତେନ କୃତଂ ଵିଧାତ୍ରା। ତ୍ରଯୋଽପି ଲୋକା ଵିହିତଂ ଵିଧାନଂ ନାତିକ୍ରମନ୍ତେ ଵଶଗା ହି ତସ୍ଯ
ସମସ୍ତ ସଂସାରରେ ଯେଉଁ ସୁଖ ଓ ଦୁଃଖ ଆସେ, ସେ ସବୁ ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତାଙ୍କ ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ। ତିନୋଟି ଲୋକ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କ ନିୟମକୁ ଉଲ୍ଲଂଘନ କରିପାରନ୍ତି ନାହିଁ, ସମସ୍ତେ ତାଙ୍କର ଅଧୀନ।
ପ୍ରୀତିଂ ପରାଂ ପ୍ରାପ୍ସ୍ଯସି ତାଂ ତଥୈଵ ପୁତ୍ରଶ୍ଚ ତେ ପ୍ରାପ୍ସ୍ଯତି ଯୌଵରାଜ୍ଯମ୍। ଧାତ୍ରା ଵିଧାନଂ ଵିହିତଂ ତଥୈଵ ନ ଶୂରପତ୍ନ୍ଯଃ ପରିଦେଵଯନ୍ତି
ତୁମେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସୁଖ ପାଇବ, ଏବଂ ତୁମର ପୁଅ ରାଜ୍ୟଉତ୍ତରାଧିକାରୀ ହେବ। ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତାଙ୍କ ନିୟମ ଏଭଳି, ଏବଂ ବୀରଙ୍କର ପତ୍ନୀମାନେ କଦାପି ଦୁଃଖ କରନ୍ତି ନାହିଁ।
ଆଶ୍ଵାସିତା ତେନ ମହାତ୍ମନା ତୁ ପ୍ରଭାଵଯୁକ୍ତେନ ପରଂତପେନ। ସା ଵୀରପତ୍ନୀ ଧ୍ଵନତା ମୁଖେନ ସୁଵେଷରୂପା ଵିରରାମ ତାରା
ଏଭଳି ମହାତ୍ମା, ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ଶତ୍ରୁସୁଦନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସାନ୍ତ୍ୱନା ପାଇ, ତାରା, ବୀରଙ୍କର ପତ୍ନୀ, କନ୍ଦୁଥିବା ମୁହଁ, ଶୋଭାମୟ ଓ ସୁସଜ୍ଜିତ ଅବସ୍ଥାରେ ନିରବ ହେଲେ।
thumb|ପଞ୍ଚଵିଂଶଃ ସର୍ଗଃ ଶ୍ରୂଯତାମ୍|center ଶ୍ରୀମଦ୍ଵାଲ୍ମୀକିଯରାମାଯଣେ କିଷ୍କିନ୍ଧାକାଣ୍ଡେ ପଞ୍ଚଵିଂଶଃ ସର୍ଗଃ ॥୪-
ଏବେ ଶୁଣ, ଶ୍ରୀମଦ୍ ବାଲ୍ମୀକିଙ୍କ ରାମାୟଣର କିଷ୍କିନ୍ଧାକାଣ୍ଡର ପଞ୍ଚବିଂଶତିତମ ସର୍ଗ।
ସ ସୁଗ୍ରୀଵଂ ଚ ତାରାଂ ଚ ସାଙ୍ଗଦାଂ ସହଲକ୍ଷ୍ମଣଃ। ସମାନଶୋକଃ କାକୁତ୍ସ୍ଥଃ ସାନ୍ତ୍ଵଯନ୍ନିଦମବ୍ରଵୀତ୍
ତାପରେ କାକୁତ୍ସ୍ଥ ଶ୍ରୀରାମ, ଲକ୍ଷ୍ମଣ ସହିତ, ସୁଗ୍ରୀବ, ତାରା ଓ ଅଙ୍ଗଦଙ୍କୁ, ସେମାନଙ୍କ ସମାନ ଶୋକରେ ଅନୁଭୂତି କରି, ସାନ୍ତ୍ୱନା ଦେଇ ଏହି କଥା କହିଲେ।
ନ ଶୋକପରିତାପେନ ଶ୍ରେଯସା ଯୁଜ୍ଯତେ ମୃତଃ। ଯଦତ୍ରାନନ୍ତରଂ କାର୍ଯଂ ତତ୍ ସମାଧାତୁମର୍ହଥ
ମୃତ୍ୟୁ ପାଇଥିବା ଲୋକ ପାଇଁ ଶୋକ କିମ୍ବା ଦୁଃଖରେ କେବେ ମଙ୍ଗଳ ହୁଏ ନାହିଁ। ଏଠାରେ ଯାହା ତୁରନ୍ତ କରିବାକୁ ଥିବା କାମ, ସେହି କାମ କରିବା ଉଚିତ।
ଲୋକଵୃତ୍ତମନୁଷ୍ଠେଯଂ କୃତଂ ଵୋ ବାଷ୍ପମୋକ୍ଷଣମ୍। ନ କାଲାଦୁତ୍ତରଂ କିଂଚିତ୍ କର୍ମଶକ୍ଯମୁପାସିତୁମ୍
ସଂସାରର ଚଳିତ ପଦ୍ଧତି ଅନୁସରିବା ଉଚିତ। ତୁମେ ଆଗରୁ ହିଁ ଅଶ୍ରୁ ବିସର୍ଜନ କରିଛ। ସମୟ ଚାଲିଗଲେ କୌଣସି କାମ କରିହେବା ସମ୍ଭବ ନୁହଁ।
ନିଯତିଃ କାରଣଂ ଲୋକେ ନିଯତିଃ କର୍ମସାଧନମ୍। ନିଯତିଃ ସର୍ଵଭୂତାନାଂ ନିଯୋଗେଷ୍ଵିହ କାରଣମ୍
ଏହି ସଂସାରରେ ନିୟତି ହିଁ କାରଣ; ନିୟତି ହିଁ କାର୍ଯ୍ୟ ସାଧନର ଉପାୟ। ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ଉଦ୍ୟମରେ ମଧ୍ୟ ନିୟତି ହିଁ କାରଣ।
ନ କର୍ତା କସ୍ଯଚିତ୍ କଶ୍ଚିନ୍ନିଯୋଗେ ନାପି ଚେଶ୍ଵରଃ। ସ୍ଵଭାଵେ ଵର୍ତତେ ଲୋକସ୍ତସ୍ଯ କାଲଃ ପରାଯଣମ୍
କେହି କାହାର କାର୍ଯ୍ୟର କର୍ତ୍ତା ନୁହଁ, କିମ୍ବା କେହି ନିୟତିର ଅଧିପତି ନୁହଁ। ସଂସାର ନିଜ ସ୍ୱଭାବରେ ଚାଲେ, ଏବଂ ସମୟ ହିଁ ତାହାର ଶେଷ ଆଶ୍ରୟ।
ନ କାଲଃ କାଲମତ୍ଯେତି ନ କାଲଃ ପରିହୀଯତେ। ସ୍ଵଭାଵଂ ଚ ସମାସାଦ୍ଯ ନ କଶ୍ଚିଦତିଵର୍ତତେ
ସମୟ କେବେ ନିଜକୁ ଅତିକ୍ରମ କରେ ନାହିଁ, କିମ୍ବା ସମୟ କମିଯାଏ ନାହିଁ। ନିଜ ସ୍ୱଭାବକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେଲେ, କେହି ତାହାକୁ ଅତିକ୍ରମ କରିପାରେ ନାହିଁ।
ନ କାଲସ୍ଯାସ୍ତି ବନ୍ଧୁତ୍ଵଂ ନ ହେତୁର୍ନ ପରାକ୍ରମଃ। ନ ମିତ୍ରଜ୍ଞାତିସମ୍ବନ୍ଧଃ କାରଣଂ ନାତ୍ମନୋ ଵଶଃ
ସମୟର କୌଣସି ସମ୍ପର୍କ ନାହିଁ, କୌଣସି କାରଣ ନାହିଁ, କୌଣସି ପ୍ରଭାବ ନାହିଁ। ମିତ୍ରତା, ଜ୍ଞାତିସମ୍ପର୍କ କିମ୍ବା ନିଜ ଇଚ୍ଛା ମଧ୍ୟ ସମୟର କାରଣ ନୁହଁ।
କିଂ ତୁ କାଲପରୀଣାମୋ ଦ୍ରଷ୍ଟଵ୍ଯଃ ସାଧୁ ପଶ୍ଯତା। ଧର୍ମଶ୍ଚାର୍ଥଶ୍ଚ କାମଶ୍ଚ କାଲକ୍ରମସମାହିତାଃ
ଯେଉଁଠାରେ ସଠିକ୍ ଭାବେ ଦେଖିପାରିବ, ସେଠି ସମୟର ପରିଣାମକୁ ଦେଖିବା ଉଚିତ। ଧର୍ମ, ଅର୍ଥ ଓ କାମ — ସମସ୍ତେ ସମୟର କ୍ରମରେ ବ୍ୟବସ୍ଥିତ।
ଇତଃ ସ୍ଵାଂ ପ୍ରକୃତିଂ ଵାଲୀ ଗତଃ ପ୍ରାପ୍ତଃ କ୍ରିଯାଫଲମ୍। ସାମଦାନାର୍ଥସଂଯୋଗୈଃ ପଵିତ୍ରଂ ପ୍ଲଵଗେଶ୍ଵରଃ
ଏଠାରୁ ବାଳୀ ତାଙ୍କର ନିଜ ଗତିକୁ ପାଇଛନ୍ତି ଏବଂ କର୍ମର ଫଳ ଉପଭୋଗ କରିଛନ୍ତି। ସାମ୍ନା-ସାମ୍ନି, ଦାନ ଓ ମିତ୍ରତା ଦ୍ୱାରା ବାନରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଯିଏ ମୁଖ୍ୟ, ସେ ଏବେ ପବିତ୍ର ହୋଇଛନ୍ତି।
ସ୍ଵଧର୍ମସ୍ଯ ଚ ସଂଯୋଗାଜ୍ଜିତସ୍ତେନ ମହାତ୍ମନା। ସ୍ଵର୍ଗଃ ପରିଗୃହୀତଶ୍ଚ ପ୍ରାଣାନପରିରକ୍ଷତା
ନିଜ ଧର୍ମକୁ ଅନୁସରି ଏହି ମହାନ ଆତ୍ମା ଜିତିଛନ୍ତି; ଜୀବନକୁ ଆକଂକ୍ଷା କରିନଥିବାରୁ ସେ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇଛନ୍ତି।
ଏଷା ଵୈ ନିଯତିଃ ଶ୍ରେଷ୍ଠା ଯାଂ ଗତୋ ହରିଯୂଥପଃ। ତଦଲଂ ପରିତାପେନ ପ୍ରାପ୍ତକାଲମୁପାସ୍ଯତାମ୍
ଏହି ହେଉଛି ସେଇ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନିୟତି, ଯାହାକୁ ବାନରମୁଖ୍ୟ ପାଇଛନ୍ତି। ଏହିପରି ଦୁଃଖ କରିବାକୁ ଆଉ ଦରକାର ନାହିଁ—ଏବେ ଯାହା ଉପଯୁକ୍ତ, ତାହା କରାଯାଉ।
ଵଚନାନ୍ତେ ତୁ ରାମସ୍ଯ ଲକ୍ଷ୍ମଣଃ ପରଵୀରହା। ଅଵଦତ୍ ପ୍ରଶ୍ରିତଂ ଵାକ୍ଯଂ ସୁଗ୍ରୀଵଂ ଗତଚେତସମ୍
ରାମଙ୍କର କଥା ଶେଷ ହେବା ପରେ, ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କ ନାଶକ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ସମ୍ମାନ ସହିତ ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କୁ କହିଲେ, ଯାହାଙ୍କ ମନ ଦୁଃଖରେ ଭରିଥିଲା।
କୁରୁ ତ୍ଵମସ୍ଯ ସୁଗ୍ରୀଵ ପ୍ରେତକାର୍ଯମନନ୍ତରମ୍। ତାରାଙ୍ଗଦାଭ୍ଯାଂ ସହିତୋ ଵାଲିନୋ ଦହନଂ ପ୍ରତି
ସୁଗ୍ରୀବ, ଏବେ ତୁମେ ତାରା ଓ ଅଙ୍ଗଦ ସହିତ ବାଳୀଙ୍କ ଶବ ଦାହ କାର୍ଯ୍ୟ କର।
ସମାଜ୍ଞାପଯ କାଷ୍ଠାନି ଶୁଷ୍କାଣି ଚ ବହୂନି ଚ। ଚନ୍ଦନାନି ଚ ଦିଵ୍ଯାନି ଵାଲିସଂସ୍କାରକାରଣାତ୍
ଅନେକ ଶୁଖିଲା ଓ ଦିବ୍ୟ ଚନ୍ଦନ କାଠ ଆଣିବାକୁ ଆଦେଶ ଦିଅ, ବାଳୀଙ୍କ ଶବ ସଂସ୍କାର ପାଇଁ।