ରାମ ଚେତନା ଭରା ଧର୍ମମୟ ଶବ୍ଦରେ ଭଲ ବୁଝିବା ଭାଲିଙ୍କୁ ଆଶ୍ୱସ୍ତ କରିଲେ। ରାମ କହିଲେ, “ହନୁମାନ୍, ଏହି କାରଣରେ ତୁମେ ଦୁଃଖିତ ହେବା ଦରକାର ନାହିଁ; ଆମେ ତୁମ ପ୍ରତି ଦୁଃଖିତ ହେବା ଦରକାର ନାହିଁ, ତୁମେ ମଧ୍ୟ ନିଜ ପାଇଁ ଦୁଃଖ କରିବାଠାରୁ ବଞ୍ଚିବା ଉଚିତ। ଏହି କାର୍ଯ୍ୟରେ ଆମେ ଧର୍ମ ଅନୁଯାୟୀ ଦୃଢ଼ ନିଷ୍ପତି ନେଇଛୁ। ଅପରାଧୀଙ୍କୁ ଦଣ୍ଡ ଦେଇଥିବା ଓ ଦଣ୍ଡ ଭୋଗ କରୁଥିବା ଦୁଇଜଣ, ତାଙ୍କର କାର୍ଯ୍ୟ ଓ କାରଣ ପୂର୍ଣ୍ଣ କରିବା ପରେ ଦୁଃଖିତ ହେବା ଉଚିତ ନୁହେଁ। ତୁମେ ଯଥାଯଥ ଦଣ୍ଡ ଭୋଗ କରି ସଂସ୍କାର ମୁକ୍ତ ହେଲା, ନିଜ ଧର୍ମରେ ପ୍ରବେଶ କରିଲା। ତୁମ ହୃଦୟର ଦୁଃଖ, ମୋହ ଓ ଭୟକୁ ତ୍ୟାଗ କର; ଏହି ନିୟମିତ କ୍ରମକୁ ତୁମେ ଉଲ୍ଲଂଘନ କରିପାରିବେ ନାହିଁ। ଅଙ୍ଗଦ ଯେପରିକି ତୁମେ ପ୍ରତି ନିଶ୍ଚଳ ଭକ୍ତି ରଖିଛନ୍ତି, ସୁଗ୍ରୀବ ମଧ୍ୟ ଏହିପରି ମୋ ପ୍ରତି ଭକ୍ତି ରଖିବେ—ଏହାର ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।” ରାମଙ୍କ ମଧୁର, ଚିନ୍ତାପୂର୍ଣ୍ଣ ଓ ଧର୍ମମୟ ଶବ୍ଦ ଶୁଣି ବାଲି, ଯିଏ ଯୁଦ୍ଧରେ ପାରଙ୍ଗତ, ସୁନିୟୋଜିତ ଶବ୍ଦରେ ଉତ୍ତର ଦେଲେ, “ମୁଁ ବାଣରେ ବିପର୍ୟସ୍ତ ହୋଇ ଅଜାନି ଭାବରେ ତୁମେ ପ୍ରତି କିଛି କହିଥିଲି, ମହାବଳୀ ଏବଂ ଭୟଙ୍କର ପ୍ରତାପ ଥିବା ରାମ, ତୁମେ ମୋତେ ଶାନ୍ତ କରିଛ; ମୋର ଅପରାଧକୁ କ୍ଷମା କର।” ବାଲି ରାମଙ୍କ ଶବ୍ଦ ଶୁଣି ଉତ୍ତର ଦେଲେ; ଏବଂ ଏହି ବେଳେ ଉତ୍ତମ ବାନର ରାଜା ବାଲି, ଯେଉଁଠାରେ ତାଙ୍କୁ ରାମଙ୍କ ବାଣ ଆଘାତ କରିଥିଲା, ତାଙ୍କୁ ଯଥାଯଥ ଶବ୍ଦରେ ଉପଦେଶ ଦିଆଯାଇଥିଲା, କିନ୍ତୁ ସେ କିଛି ଉତ୍ତର ଦେଲେ ନାହିଁ। ତାଙ୍କ ଅଙ୍ଗ ଖଣ୍ଡ ହୋଇଥିଲା, ପଥର ଓ ଗଛରେ ଆଘାତ ପାଇଥିଲା, ରାମଙ୍କ ବାଣରେ ଅତ୍ୟଧିକ ଦୁଃଖ ପାଇ ଜୀବନ ଶେଷରେ ସେ ଅଚେତନ ହେଇପଡିଲେ। ତାରା ଶୁଣିଲେ ଯେ ତାଙ୍କ ନାଥ, ବାନରମଧ୍ୟରେ ବାଘ ସମାନ, ଯୁଦ୍ଧରେ ରାମଙ୍କ ବାଣରେ ବିଧ୍ୱଂସ ହୋଇଛନ୍ତି। ସେ ତାଙ୍କ ପୁଅ ସହିତ, ନାଥଙ୍କ ଦୁଃଖଦ ମୃତ୍ୟୁ ଶୁଣି ଭୟାନକ ଦୁଃଖରେ ଗିରିଗୁହାରୁ ବେଗେ ବାହାରିଗଲେ। ଅଙ୍ଗଦଙ୍କ ସାଥୀ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବାନରମାନେ ରାମଙ୍କୁ ଧନୁ ଧରିଥିବା ଦେଖି ଭୟରେ ଦିଗଦିଗାନ୍ତରେ ପଳାଇଗଲେ। ତାରା ଦେଖିଲେ ଭୟଭୀତ ବାନରମାନେ ଦଳ ଭଙ୍ଗ ହୋଇ ହରିଣ ମୁଣ୍ଡ ମରିଗଲା ପରେ ଯେପରି ବେଗେ ଦୌଡ଼ି ଯାଉଛନ୍ତି। ସେ ଦୁଃଖିତ ହୋଇ ଏହି ଭୟରେ ପଳାଇ ଯାଉଥିବା ବାନରମାନେ ପ୍ରତି କହିଲେ, “ତୁମେ ବାନରମାନେ, ରାଜାଙ୍କୁ ଛାଡ଼ି, ଭୟ ଓ ଦୁଃଖରେ କାହିଁକି ପଳାଇଯାଉଛ? ଯଦି ରାଜ୍ୟ ପାଇଁ ଭାଇ ନିଜ ଭାଇଙ୍କୁ ନିଜ ଦୂର ଥିବା ରାମଙ୍କ ବାଣରେ ମାରି ଦେଇଛି—” ତାରାଙ୍କ ଶବ୍ଦ ଶୁଣି ବାନରମାନେ, ଯେଉଁମାନେ ଚାହିଲେ ଯେପରି ରୂପ ଧାରଣ କରିପାରନ୍ତି, ସମୟ ଅନୁଯାୟୀ ଉତ୍ତର ଦେଲେ, “ତୁମେ ଫେରିଯାଅ, ତୁମ ପୁଅ ଅଙ୍ଗଦକୁ ସୁରକ୍ଷିତ କର। ମୃତ୍ୟୁ ରାମ ରୂପେ ବାଲିଙ୍କୁ ମାରି ଦେଇଛନ୍ତି ଏବଂ ତାଙ୍କୁ ନେଉଛନ୍ତି। ବାଲି ଗଛ ଓ ପଥର ଫିଙ୍ଗି ଯୁଦ୍ଧ କଲେ, କିନ୍ତୁ ବିଜୁଳି ସମାନ ବାଣରେ ବିଧ୍ୱଂସ ହେଲେ। ବାନରସେନା ଏବେ ବିଭାଜିତ ଓ ଭୟଭୀତ; ବାଲି, ଇନ୍ଦ୍ର ସମାନ ଚମକିଥିବା, ମୃତ୍ୟୁ କୁ ଅନ୍ତର୍ଗତ କରିଛି। ନଗରକୁ ଶୂରମାନେ ସୁରକ୍ଷିତ କରନ୍ତୁ, ଅଙ୍ଗଦକୁ ଉତ୍ତରାଧିକାରୀ କରନ୍ତୁ; ବାନରମାନେ ବାଲିଙ୍କ ପୁଅଙ୍କୁ ସେବା କରିବେ। କିମ୍ବା, ତୁମେ ଚାହୁଁଥିବା ଅନ୍ୟ ନିବାସ ବାଛ, ବାନରମାନେ ଦୃତ ଗଡ଼ ଭିତରେ ଯାଉ। ଏଠାରେ ଅନେକ ଜଙ୍ଗଲ ଜନ, ନାରୀ ସହ ଓ ବିନା ନାରୀ; ତାଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଧୂର୍ତ୍ତ ଓ ଲୋଭୀ ମାନେ ଅଛନ୍ତି, ତାଙ୍କୁ ନେଇ ଆମେ ଭୟ କରୁଛୁ।” ତାରାଙ୍କ ନିକଟରେ ଥିବା ବାନରମାନେ ଏହି ଶବ୍ଦ ଶୁଣି, ସେ ସ୍ମିତାନ୍ୱିତ ମୁହଁରେ ଉତ୍ତର ଦେଲେ, “ମୋତେ ପୁଅ କିମ୍ବା ରାଜ୍ୟର କଣ ଦରକାର, ଯେତେବେଳେ ମୋର ନାଥ, ବାନରମଧ୍ୟରେ ବାଘ, ଅତି ଶ୍ରୀମାନ୍, ହରାଇଯାଇଛନ୍ତି?” ଏପରି କହି ତାରା ଦୁଃଖରେ ଅନ୍ଧା ହୋଇ, ଚେଷ୍ଟା ଓ ମୁଣ୍ଡ ମାରି ବିଲାପ କରି, ଦୌଡ଼ି ଯାଇଲେ। ଯାଉଥିବା ବେଳେ ସେ ଦେଖିଲେ ନିଜ ନାଥ ପୃଥିବୀରେ ପଡ଼ିଛନ୍ତି—ଯେଉଁଠାରେ ସେ ଦାନବମାନଙ୍କୁ ମାରିଥିଲେ, ଯୁଦ୍ଧରେ କଦାପି ପଛ ହଟିନଥିଲେ। ଯେଉଁ ବାଲି ଇନ୍ଦ୍ର ସମାନ ବିଜୁଳି ପରି ପ୍ରମାଣ ଶିଳା ଫିଙ୍ଗିଥିଲେ, ଏବେ ସେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ପବନରେ ଧରି ମହାମେଘ ସମାନ ଗର୍ଜନ କରୁଛନ୍ତି। ଇନ୍ଦ୍ର ସମାନ ପ୍ରତାପ ଥିବା ବାଲି ଏବେ ବିରାଟ ମେଘ ପରି ପୃଥିବୀରେ ପଡ଼ିଛନ୍ତି; ଏହି ଅତି ଭୟଙ୍କର ବିର, ବିରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ମାରାଯାଇଛି, ଜନ୍ତୁମାନେ ମଧ୍ୟରେ ସିଂହ ମାନେ ଯେପରି ମାଂସ ପାଇଁ ବାଘ ଦ୍ୱାରା ମରିଯାନ୍ତି। ସମସ୍ତ ଜଗତ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ମାନିତ ବାଲି, ଧ୍ୱଜ ଓ ମଞ୍ଚ ସହିତ, ଗରୁଡ ଯେପରି ସର୍ପ ପାଇଁ ଦେବାଳୟ ଭଙ୍ଗ କରେ, ତାରା ଦେଖିଲେ। ସେ ଦେଖିଲେ ରାମ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଧନୁ ଧରି ଅଛନ୍ତି, ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଓ ବାଲିଙ୍କ ଭାଇ ନିକଟରେ ଅଛନ୍ତି। ସେ ତାଙ୍କୁ ଛାଡ଼ି ଯୁଦ୍ଧରେ ମୃତ ନାଥଙ୍କ ନିକଟକୁ ପହଞ୍ଚି, ଦେଖି ବିଲାପ କରି ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଗଲେ। ପୁନଃ ଉଠି, ନିଦ୍ରାରୁ ଉଠିଥିବା ପରି, “ମହାନ ରାଜକୁମାର!” ବିଲାପ କରି ନାଥଙ୍କୁ ମୃତ୍ୟୁର ଫାନ୍ଦରେ ବନ୍ଧା ଦେଖି ଅତି ଦୁଃଖ କରିଲେ। ତାରା ଜଳକୁକୁର ସମାନ ବିଲାପ କରୁଥିବା ଦେଖି ସୁଗ୍ରୀବ ଅତି ଦୁଃଖିତ ହେଲେ, ବିଶେଷ କରି ଅଙ୍ଗଦ ଆସିଲାପରେ ତାଙ୍କ ହୃଦୟ ଭାରି ହେଲା। ତାରା ଦେଖିଲେ ବାଲି, ଚନ୍ଦ୍ରମା ସମାନ ମୁହଁ ଥିବା, ରାମଙ୍କ ବାଣରେ ପୃଥିବୀରେ ପଡ଼ିଛନ୍ତି। ସେ ନାଥଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯାଇ, ତାଙ୍କୁ ବଡ଼ ହାତୀ ସମାନ ଆଲିଂଗନ କରି, ବାଣ ଆଘାତ ଦେଖି ଦୁଃଖରେ ବିହ୍ୱଳ ହେଲେ। ତାରା, ମନେ ଦୁଃଖରେ ବିହ୍ୱଳ, ଉପଡ଼ିଯାଇଥିବା ଲତା ସମାନ, ବାଲି—ବଡ଼ ପାହାଡ଼ ସମାନ—ପ୍ରତି ବିଲାପ କରିଲେ।