କୌଶିକ ମହାମୁନି, ଯେଉଁଥିବା ମହାପ୍ରଭାବଶାଳୀ ଓ ତପସ୍ବୀ, ତାଙ୍କର ଶିଷ୍ୟମାନେ ଓ ଜନସାଧାରଣଙ୍କୁ ସହିତ ଗାମାନ୍ତର ଯାତ୍ରା କରିଥିଲେ। ସେ ଲୋକଙ୍କୁ ବିଦାୟ ଦେଇ, ଅନ୍ୟ ଦିଗରେ ଯାଇଥିଲେ, ଯେଉଁଥିରେ ମିଥିଲାର ରାଜାଙ୍କର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବାଣ ଥିଲା। ସେ ବାଣ ଦେଖିବାକୁ ଏବଂ ତାହାର କ୍ଷମତାକୁ ପରୀକ୍ଷା କରିବାକୁ ମହାନ ଯୋଧାମାନେ ଚେଷ୍ଟା କରିଥିଲେ, କିନ୍ତୁ କେହି ସେଥିରେ ସଫଳ ହୋଇପାରିଲେ ନାହିଁ। ସେ ବିଶ୍ୱାମିତ୍ରଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ, ଯିଏ ତାଙ୍କୁ ଜଣାଇଲେ ଯେ ସେ ବାଣ ମିଥିଲାର ମହାନ ରାଜାଙ୍କର, ଯିଏ ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରଶଂସିତ। ତାଙ୍କର ଆଶ୍ରମରୁ ବିଦାୟ ଦେଇ, ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର ଉତ୍ସାହିତ ହୋଇ ଉତ୍ତର ଦିଗକୁ ଯାଇଥିଲେ। ସେଠାରେ ତାଙ୍କ ସହ ଆସିଥିବା ଶିଷ୍ୟମାନେ, ଜନସାଧାରଣ, ଓ ପ୍ରାଣୀମାନେ ତାଙ୍କର ପଛରେ ଚାଲିଥିଲେ। ସୂର୍ଯ୍ୟ ବସନ୍ତ ହେବା ସମୟରେ, ସେମାନେ ସେହି ସ୍ଥାନକୁ ଫେରିଥିଲେ। ବିଶ୍ୱାମିତ୍ରଙ୍କ ସହ ରାମ ଓ ସୌମିତ୍ର ସେହି ସମୟରେ ଧ୍ୟାନ ଦେଇଥିଲେ। ରାମ, ଯିଏ ଚମକିଥିଲେ ଓ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଥିଲେ, ବିଶ୍ୱାମିତ୍ରଙ୍କୁ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ, "ଗୁରୁଜୀ, ଏହି ଅଞ୍ଚଳ କେମିତି? ମୁଁ ଏହା ବିଷୟରେ ଶୁଣିବାକୁ ଚାହୁଁଛି।" ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର ତାଙ୍କର ପ୍ରଶ୍ନର ଉତ୍ତର ଦେଇ, ସେ ଏକ ମହାତ୍ମା କୁଶାଙ୍କ ବିଷୟରେ କଥା କହିଲେ। କୁଶା, ଯିଏ ଧର୍ମରେ ଅବିଚଳିତ ଥିଲେ, ତାଙ୍କର ଚାରି ପୁତ୍ରଙ୍କୁ କଥା କହିଲେ, "ମୋ ପୁତ୍ରମାନେ, ଭଲ ଭାବରେ ଶାସନ କର; ଧର୍ମକୁ ଧରି ରଖିଲେ, ତେବେ ଆପଣମାନେ ମହାପୁଣ୍ୟ ଲାଭ କରିବେ।" ତାଙ୍କର ପୁତ୍ରମାନେ ସେହି ଶିକ୍ଷାକୁ ମନେ ରଖି, ପ୍ରତ୍ୟେକେ ତାଙ୍କର ନିଜ ନଗର ବିକାଶ କରିଥିଲେ। କୁଶାମ୍ବା, କୁଶନାଭ, ଅସୂର୍ତରାଜସ, ଓ ବସୁ—ଏହି ଚାରି ପୁତ୍ର ନଗରଗୁଡିକୁ ସ୍ଥାପନ କରିଥିଲେ। ବସୁଙ୍କର ଏହି ଭୂମି ଏଠାରେ ଅବସ୍ଥିତ, ଓ ପାଖରେ ପାଞ୍ଚଟି ମହାପର୍ବତ ଚମକୁଥିବା ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖାଯାଉଛି। ସୁମାଗଧୀ ନଦୀ, ଯାହା ମାଗଧର ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ, ସେଠାରେ ବହୁତ ଫଳଦାୟକ, ଏବଂ କୃଷିରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ। କୁଶନାଭ, ଯିଏ ଧର୍ମର ରାଜା ଥିଲେ, ଗ୍ରୀତାଚୀ ସହ ଶତ ଅସାଧାରଣ କନ୍ୟାମାନେ ଜନ୍ମ ନେଇଥିଲେ। ସେ କନ୍ୟାମାନେ ଯେପରିକରେ ଗାର୍ଡେନରେ ଖେଳିବାକୁ ଗଲେ, ସେଉଁଥିରେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଆକର୍ଷଣ କରିଥିଲେ। କିନ୍ତୁ, ବାୟୁଦେବ ତାଙ୍କୁ ଦେଖି, "ମୁଁ ତୁମକୁ ଚାହାଁ, ତୁମେ ମୋର ମାନ୍ୟତା ନେବାକୁ ଚାହାଁ," କହିଥିଲେ। କନ୍ୟାମାନେ ତାଙ୍କର କଥାକୁ ଶୁଣି, "ଆମେ କୁଶନାଭଙ୍କର କନ୍ୟା, ଆମ ତାତା ଆମକୁ ଦେଖିବେ," ବୋଲି ଉତ୍ତର ଦେଲେ। ବାୟୁଦେବ ତାଙ୍କର କଥାରେ କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ, ସେମାନଙ୍କର ଦେହକୁ ଭଙ୍ଗ କରିଦେଲେ। ତାଙ୍କର ଦେହ ଅତି ଛୋଟ ହୋଇଗଲା, ଏବଂ ସେମାନେ ରାଜାଙ୍କ ଘରକୁ ଫେରିଲେ, ଯେଉଁଥିରେ ସେମାନେ ଭୟଭୀତ ଓ ଦୁଃଖିତ ଥିଲେ। ରାଜା, ଯିଏ ତାଙ୍କର ପ୍ରିୟ କନ୍ୟାମାନେ ଦୁଃଖିତ ଦେଖି, ଅତି ଦୁଃଖିତ ହୋଇ ତାଙ୍କର ଅଭିବ୍ୟକ୍ତି କରିଥିଲେ। ଏହି ଭାବେ, କୁଶାଙ୍କର ପୁତ୍ରୀମାନେ ଏକ ଦୁଃଖଦ ସମୟରେ ଆସିଲେ, ଯାହା ପ୍ରେମ ଓ ଦୟାର ଚିହ୍ନ ତାଙ୍କର ଜୀବନରେ ପ୍ରବେଶ କରିଥିଲା।