ସୁଗ୍ରୀବ କୁ ଏପରି କଥା କହିବା ପରେ, ସୁଗ୍ରୀବ କ୍ରୋଧରେ ଭରି ଭାଲିଙ୍କୁ କହିଲେ, "ଏହି ମୋ ମୁଷ୍ଟି, ତୁମ ଜୀବନ ନେଇ, ତୁମ ମୁଣ୍ଡରେ ପଡ଼ିବ!" ଏହିପରି କଥା ଶୁଣି ବାଲି ଭୟଙ୍କର ରୋଷରେ, ତୁରନ୍ତ ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କୁ ଆକ୍ରମଣ କଲେ, ଏବଂ ବାଲି ରୁ ରକ୍ତ ପ୍ରବାହ ହେଲା, ଏକ ପାହାଡ଼ ଆଘାତ ପାଇ ରୁଉ ହେବା ପରି। ସୁଗ୍ରୀବ ନିର୍ବିକାର ଭାବେ ଏକ ଶାଳ ଗଛ ଉପଡ଼ି ନିଜ ଶକ୍ତିରେ ବାଲିଙ୍କ ଦେହରେ ଆଘାତ କଲେ, ଯେପରି ଏକ ବଡ଼ ପାହାଡ଼ ଉପରେ ବିଜୁଳି ପଡ଼େ। ଶାଳ ଗଛର ଆଘାତରେ ଭାଲି ଭାଙ୍ଗିଗଲେ, ଏବଂ ଭାରି ଆଘାତରେ ଅସ୍ଥିର ହୋଇ ପଡ଼ିଲେ, ଏକ ଜାହାଜ ଦୁର୍ଦ୍ରବ୍ୟ ଭରି ଉପସାଗରରେ ଯାଇଥିବା ପରି। ଏହି ଦୁଇ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବାନର, ଗରୁଡା ପରି ତେଜସ୍ୱୀ ଏବଂ ଭୟଙ୍କର ଆକାର ନେଇ, ଆକାଶରେ ଚନ୍ଦ୍ର ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲେ। ଦୁଇଜଣେ ଏକାଉଁ ଅନ୍ୟକୁ ନଷ୍ଟ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରୁଥିଲେ, ଏବଂ ଏକାଉଁ ଅନ୍ୟର ଦୁର୍ବଳତା ଖୋଜୁଥିଲେ; ଏହି ସମୟରେ ବାଲି ତାଙ୍କର ଶକ୍ତି ଓ ପ୍ରଭାବ ବଢ଼ାଇଲେ। ସୁର୍ଯ୍ୟପୁତ୍ର ସୁଗ୍ରୀବ, ତେଜସ୍ୱୀ ଓ ଶୂର, ବାଲିଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପରାଜିତ ହେଲେ; ତାଙ୍କର ଗର୍ବ ଭଙ୍ଗ ହେଲା ଏବଂ ଶକ୍ତି କ୍ଷୟ ହେଲା। ବାଲି ସମ୍ମୁଖୀନ ହେଇ, ସୁଗ୍ରୀବ ରାଘବଙ୍କୁ କ୍ରୋଧ ଦେଖାଇଲେ, ଶାଳ ଗଛ, ପାହାଡ଼ ଶିଖର ଓ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ନଖ ଦ୍ୱାରା ଆଘାତ କଲେ। ମୁଷ୍ଟି, ଘୁଣ୍ଡି, ପାଦ ଓ ବାହୁ ଦ୍ୱାରା, ପୁନଃପୁନି ଦୁଇଜଣେ ମଧ୍ୟେ ଯୁଦ୍ଧ ହେଲା, ଏହି ଯୁଦ୍ଧ ଭୃତ୍ର ଓ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଯୁଦ୍ଧ ପରି ଭୟଙ୍କର ହେଲା। ଦୁଇଜଣେ ବାନର, ଜଙ୍ଗଲ ନିବାସୀ, ରକ୍ତରେ ମାଡ଼ି ଏକାଉଁ ଅନ୍ୟକୁ ଡାକି ତେଜ ଗର୍ଜନ କରୁଥିଲେ, ବଦଳ ମେଘ ପରି ଉଚ୍ଚ ଶବ୍ଦ ହେଉଥିଲା। ତାପରେ ରାଘବ ଦେଖିଲେ ଯେ ସୁଗ୍ରୀବ, ବାନରମୁଖ୍ୟ, ଦୁର୍ବଳ ହେଉଛନ୍ତି, ପୁନିପୁନି ଚାରିଦିଗରେ ଦୃଷ୍ଟି ଦେଉଛନ୍ତି। ଏହିପରି ଦେଖି, ରାମ ତେଜସ୍ୱୀ ଏବଂ ଦୟାଶୀଳ, ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କ ଦୁଃଖ ଦେଖି, ତାଙ୍କର ଅସ୍ତ୍ର ଦେଖିଲେ, ବାଲିଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ଚାହିଲେ। ଏହିପରି, ଏକ ବିଷାକ୍ତ ସର୍ପ ପରି ତୀରକୁ ଧନୁରେ ଲଗାଇ, ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଟାଣିଲେ, ଏହି ଦୃଶ୍ୟ ମୃତ୍ୟୁ ଦ୍ୱାରା କାଳଚକ୍ର ଘୁଞ୍ଚିବା ପରି ଲାଗିଲା। ଧନୁର ତାଣ ଶବ୍ଦ ହେଉଥିବା ସମୟରେ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଦେବତାମାନେ ଓ ମୃଗମାନେ ଭୟରେ ଅସ୍ଥିର ହୋଇ ଏକ ଯୁଗ ଶେଷ ପରି ଭାଗିଗଲେ। ରାଘବଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ମୁକ୍ତ ହୋଇଥିବା ଶକ୍ତିଶାଳୀ ତୀର, ବିଜୁଳି ପରି ତେଜସ୍ୱୀ ଓ ତ୍ରାସଦାୟକ ଶବ୍ଦ କରି, ବାଲିଙ୍କ ଛାତିରେ ଆଘାତ କଲା। ଶକ୍ତିଶାଳୀ ତୀରର ଆଘାତରେ, ବାନରମୁଖ୍ୟ ବାଲି, ତେଜସ୍ୱୀ ଓ ଶୂର, ତୁରନ୍ତ ଭୂମିରେ ଖସିପଡ଼ିଲେ। ଏହିପରି ବାଲି, ଆଶ୍ୱୟୁଜ ମାସରେ ଚନ୍ଦ୍ରପୂର୍ଣ୍ଣିମାରେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଧ୍ୱଜ ପଡ଼ିଯିବା ପରି, ତେଜ ହରାଇ, ଅସ୍ଥିର ହୋଇ, ଗଳା ଭରି ଅଶ୍ରୁ ନିକାସ କରି, ଧୀରେ ଦୁଃଖ ରବ କଲେ। ମନୁଷ୍ୟମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, କାଳାନ୍ତରରେ ବିନାଶକାରୀ, ରାମ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ତୀର ମୁକ୍ତ କଲେ, ଯାହା ସୋନା ଓ ଚାନ୍ଦିରେ ଶୋଭିତ, ଶତ୍ରୁ ନାଶକ, ହରା ମୁଖରୁ ଅଗ୍ନି ଓ ଧୂଆଁ ନିକାସ କରିବା ପରି। ଏହିପରି, ବାଲି ରକ୍ତରେ ଭିଜି, ବସନ୍ତରେ ବାୟୁରେ କମ୍ପିତ ଆଶୋକ ଫୁଲ ପରି, ଅବଚେତନ ହୋଇ, ଯୁଦ୍ଧରେ ପଡ଼ିଯିବା ଇନ୍ଦ୍ର ଧ୍ୱଜ ପରି ଭୂମିରେ ଖସିପଡ଼ିଲେ। ଏବେ ଶୁଣ, ମହାତ୍ମା ବାଲ୍ମୀକିଙ୍କ ରାମାୟଣର କିଷ୍କିନ୍ଧା କାଣ୍ଡର ସପ୍ତଦଶ ସର୍ଗ। ବାଲି, ଯୁଦ୍ଧରେ ଭୟଙ୍କର, ରାମଙ୍କ ତୀର ଆଘାତରେ, ଏକ କଟା ଗଛ ପରି ତୁରନ୍ତ ଖସିପଡ଼ିଲେ। ସୋନା ଭୂଷଣରେ ଶୋଭିତ ବାଲି, ଭୂମିରେ ତଳେ ତାଙ୍କର ସମସ୍ତ ଅଙ୍ଗ ପ୍ରସାରିତ, ଇନ୍ଦ୍ର ଧ୍ୱଜ ପରି ତେଜ ହରାଇ ପଡ଼ିଗଲେ। ବାନର ଓ ଭାଲୁଙ୍କ ମୁଖ୍ୟ ଏପରି ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଗଲା, ଦିନ ଚନ୍ଦ୍ର ନହେଲା ପରି ଜଗତ ଅନ୍ଧାର ହେଲା। ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ତାଙ୍କର ଦେହର ତେଜ, ଜୀବନ, ଶକ୍ତି ଓ ପ୍ରଭାବ କ୍ଷୟ ହେଲା ନାହିଁ। ଇନ୍ଦ୍ର ଦ୍ୱାରା ଦିଆଯାଇଥିବା ମଣି ଭୂଷିତ ସୋନା ମାଳା, ବାଲିଙ୍କ ଜୀବନ, ଶକ୍ତି ଓ ପ୍ରଭା ରକ୍ଷା କରୁଥିଲା। ଏହି ସୋନା ମାଳାରେ ଶୋଭିତ ବାନରମୁଖ୍ୟ ବାଲି, ସାଂଧ୍ୟାକାଳର ମେଘ ପରି ଲାଗୁଥିଲେ। ତାଙ୍କର ମାଳା, ଦେହ ଓ ଆଘାତ ପାଇଥିବା ତୀର—ଏ ତିନି ଭୂଷଣ ତାଙ୍କର ତେଜ ଦେଖାଉଥିଲା, ଯଦିଓ ସେ ପଡ଼ି ଯାଇଥିଲେ। ରାମଙ୍କ ଧନୁରୁ ନିକାସିଥିବା ଏହି ଅସ୍ତ୍ର, ଯୋଧାଙ୍କୁ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ନେଇଯିବା ଦ୍ୱାର ଖୋଲିଦେଇଥିବା, ବାଲିଙ୍କୁ ଉଚ୍ଚ ଦଶାକୁ ପହଁଚାଇଦେଲା। ଯୁଦ୍ଧରେ ପଡ଼ିଥିବା ବାଲି, ଅଗ୍ନିର ଶିଖା ନିର୍ବାଣ ହୋଇଯିବା ପରି, ଯୟାତିଙ୍କୁ ପୁଣ୍ୟ ଶେଷରେ ସ୍ୱର୍ଗରୁ ଖସିଯିବା ପରି ଲାଗିଲେ। ସମୟ ଶେଷରେ ପୃଥିବୀରେ ଖସିଯିବା ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି, ଦୁର୍ବଳ କରିବା ଇନ୍ଦ୍ର ପରି, ଅସହ୍ୟ ଉପେନ୍ଦ୍ର ପରି ବାଲି ଲାଗୁଥିଲେ। ଇନ୍ଦ୍ରପୁତ୍ର ବାଲି, ସୋନା ମାଳାରେ ଶୋଭିତ, ବିଶାଳ ଛାତି, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବାହୁ, ଶୁଭ୍ର ମୁଖ ଓ ସିଂହ ପରି ଆଖି, ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଗଲେ। ରାମ ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣ, ଦୁଇଜଣେ ଶୂରବୀର, ବାଲିଙ୍କୁ ଦେଖି ଉପସ୍ଥିତ ହେଲେ, ଏକ ନିର୍ବାଣ ଅଗ୍ନି ପରି ତେଜ ହରାଇଥିବା ବୀରଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ ସହିତ ଦେଖିଲେ। ରାମ ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଦୁଇଜଣେ ଶୂର, ସେଠାକୁ ଉପସ୍ଥିତ ହୋଇ, ବାଲିଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ ଓ କୃପା ସହିତ ଦେଖିଲେ। ରାମ ଓ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ ଦେଖି, ବାଲି, ତେଜ ହରାଇ ଏବଂ ଅନ୍ୟମନା, ତଥା ଧର୍ମ ଭିତିକ କିଛି ତୀକ୍ଷ୍ଣ କଥା କହିଲେ। ଆଘାତ ପାଇ, ତେଜ ହରାଇ, ଅନ୍ୟମନା ହୋଇ, ବାଲି ଯୁକ୍ତିସଂପନ୍ନ ଏବଂ ଯୁଦ୍ଧର ଗର୍ବରେ କିଛି କଥା କହିଲେ: "ତୁମେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ, ଦେଖିବାକୁ ମନୋହର, ରାଜାପୁତ୍ର—ତୁମେ ଏଠାରେ କଣ ଧର୍ମ ଲାଭ କଲା? ମୁଁ ମୁହଁ ଘୁଞ୍ଚି ଯୁଦ୍ଧ କରୁଥିଲି, ତୁମ ଆଘାତରେ ମୋର ମୃତ୍ୟୁ ହେଲା।" "ଦୟାଶୀଳ, ଦୃଢ଼ ନିଶ୍ଚୟ, ଚୁକ୍ତିର ପାଳନକାରୀ, ପ୍ରତିଜ୍ଞାରେ ଅଟୁଟ—ଏହି ତୁମ ଖ୍ୟାତି ପୃଥିବୀରେ ସମସ୍ତ ଜୀବ ମଧ୍ୟେ ଶୁଣିଥିଲେ।" "ସଂୟମ, ନିଗ୍ରହ, ଧୈର୍ୟ, ଧର୍ମ, ସହିଷ୍ଣୁତା, ସତ୍ୟ, ଶୂରତା—ଏହି ରାଜାଙ୍କର ଗୁଣ, ଏବଂ ଅପରାଧୀଙ୍କୁ ଦଣ୍ଡ ଦେବା ମଧ୍ୟ।" "ଏହି ଗୁଣ ଓ ତୁମ ଉତ୍ତମ କୁଳ ଚିନ୍ତା କରି, ମୁଁ ତାରାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ରୋକାଯାଇଥିଲି ମଧ୍ୟ, ସୁଗ୍ରୀବ ସମ୍ମୁଖରେ ଆସିଲି।