ତାରାଙ୍କ ଚନ୍ଦ୍ରବଦନୀ ମୁହଁରେ ଆଲୋକିତ ହସ ଯେତେବେଳେ ଦେଖାଯାଉଥିଲା, ସେମାନେ ଯେପରି ଉପଦେଶ ଦେଉଥିଲେ, ଭଲି ତାଙ୍କୁ ତୀବ୍ର ଭାବରେ ଡାଟିଲେ ଏବଂ କହିଲେ, “ସୁନ୍ଦରି, ମୋ ଭାଇ ଏବଂ ଶତ୍ରୁଙ୍କ ଏହି କ୍ରୋଧିତ ଦହାଡ଼କୁ କେଉଁଠି ପାଇଁ ସହିବି? ଯୋଦ୍ଧାମାନେ ଯେଉଁମାନେ ଯୁଦ୍ଧରେ ଅଜୟ ଏବଂ ଅଦମ୍ୟ, ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଅପମାନ ସହିବା ମୃତ୍ୟୁଠାରୁ ଅଧିକ କଷ୍ଟଦାୟକ। ମୁଁ ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ୍କୁ, ଯିଏ ଯୁଦ୍ଧ ଚାହେଁ, ସହିପାରିବି ନାହିଁ, ତାଙ୍କ ଦହାଡ଼କୁ ମୁଁ ଅବହେଳା କରିପାରିବି ନାହିଁ। ତୁମେ ମୋ ପାଇଁ ରାଘବଙ୍କୁ ନେଇ ଚିନ୍ତା କରନ୍ତୁ ନାହିଁ, ସେ ଧର୍ମ ଓ କୃତଜ୍ଞତାକୁ ଜାଣନ୍ତି—ସେ କେମିତି ଅନ୍ୟାୟ କାର୍ଯ୍ୟ କରିପାରିବେ? ତୁମେ ମହିଳାମାନେ ସହିତ ପଛକୁ ଫେରିଯାଅ; ଆଉ ଆଗକୁ ଆସିବାର ଆବଶ୍ୟକତା ନାହିଁ। ତୁମ ମିତ୍ରତା ଓ ଭକ୍ତି ମୋ ପ୍ରତି ପ୍ରମାଣିତ ହୋଇଛି। ମୁଁ ଏବେ ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କ ସମ୍ମୁଖୀନ ହେବି; ତୁମ ଚିନ୍ତା ଛାଡ଼। ତାଙ୍କ ଅହଂକାର ଦମନ କରିବି, ତାଙ୍କୁ ମୃତ୍ୟୁ ହେବ ନାହିଁ। ସେ ଯେଉଁଠି ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ଦାଉ ରଖିଛନ୍ତି, ମୁଁ ସେଉଁଠି ଯିବି; ଗଛ ଓ ମୋ ମୁଷ୍ଟିର ଆଘାତରେ ସେ ପଛକୁ ହଟିଯିବେ। ସେ ଦୁଷ୍ଟ, ଅହଂକାରରେ ଫୁଲିଯାଇଛି, ସେ ମୋ ସହ ମୁକାବିଲା କରିପାରିବେ ନାହିଁ; ତୁମେ ତୁମ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ କରିଛ; ତୁମ ସ୍ନେହ ପ୍ରମାଣ କରିଛ। ମୁଁ ମୋ ଜୀବନ ଓ ଜନତାର ଶପଥ ନେଉଛି, ଏଠାରେ ତୁମେ ଅନୁମତି ନାହିଁ; ଯୁଦ୍ଧରେ ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କୁ ହରାଇ ମୁଁ ପୁନି ଫେରିଯିବି।” ତାରା ମୃଦୁ କଥା କହି, ଭଲିଙ୍କୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କଲେ, ନିରବ ଅଶ୍ରୁ ଝରାଇ ତାଙ୍କୁ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣା କଲେ। ଏପରେ ଶୁଭ କାର୍ଯ୍ୟ କରି, ବିଜୟ ଆଶା କରି, ତାରା ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ମହିଳାମାନେ ସହିତ ଅନ୍ତଃପୁରକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ, ହୃଦୟ ଦୁଃଖରେ ଭାରାକ୍ରାନ୍ତ। ସେମାନେ ଅନ୍ତଃପୁରକୁ ଯିବା ପରେ, ଭଲି କ୍ରୋଧରେ ଅନ୍ଧ ହୋଇ, ନଗରରୁ ବାହାରିଲେ, ମହା ସର୍ପ ମାନେ ଶଶ୍କରି କରିଥିବା ପରି। ସେ ତୀବ୍ର କ୍ରୋଧରେ, ଗଭୀର ଶ୍ୱାସ ନେଇ, ଚାରିପାଖରେ ଦୃଷ୍ଟି ଫିରାଇଲେ, ତାଙ୍କ ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଉତ୍ସୁକ। ଏହିପରେ, ଭଲି ସୁନା ରଙ୍ଗର, ଭଲ ଭାବେ ଶୃଙ୍ଗାରିତ, ଅଗ୍ନି ପରି ଦୀପ୍ତିମାନ ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ। ଭଲି ଦୃଢ଼ ଭାବେ କମର ବାନ୍ଧି, ଶକ୍ତିରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ତୁରନ୍ତ ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କ ଦିଗରେ ମୁଷ୍ଟି ଉଠାଇ ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ଆଗେଇଲେ। ସେଇପରି, ସୁଗ୍ରୀବ ମଧ୍ୟ ମୁଷ୍ଟି ମଜବୁତ କରି, ଭଲିଙ୍କୁ ଲକ୍ଷ୍ୟ କରି, ତୀବ୍ର କ୍ରୋଧରେ ଆଗକୁ ବଢ଼ିଲେ। ଭଲି, ଲାଲ ଚକ୍ଷୁରେ କ୍ରୋଧ ଭରି, ଯୁଦ୍ଧ କୁଶଳୀ ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କୁ ଦୃତ ଗତିରେ ଆସିଥିବା ଦେଖି କହିଲେ, “ମୋ ଏହି ଦୃଢ଼ ମୁଷ୍ଟି, ଭଲ ଭାବେ ଆଉଁଟାଇ ଆଉଁଟାଇ, ତୁମ ଜୀବନ ନେଇ ନେବ।" ଏପରେ, ସୁଗ୍ରୀବ କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ ଉତ୍ତର ଦେଲେ, “ଏହି ମୁଷ୍ଟି, ତୁମ ଜୀବନ ନେଇ, ତୁମ ମୁଣ୍ଡ ଉପରେ ପଡ଼ୁ!" ଏହିପରେ, ଭଲି ତୀବ୍ର କ୍ରୋଧରେ ତାଙ୍କୁ ଆଘାତ କଲେ, ରକ୍ତ ବହିଲା, ପର୍ବତ ଆଘାତ ପାଇ ରଣ୍ଧ୍ରିତ ହେବା ପରି। ସୁଗ୍ରୀବ ସଂକୋଚ ବିନା ଦୃଢ଼ ଶକ୍ତିରେ ଏକ ଶାଳ ଗଛ ଉପଡ଼ି, ଭଲିଙ୍କ ଦେହ ଉପରେ ଆଘାତ କଲେ, ବିଦ୍ୟୁତ ଆଘାତ ପାଇ ପର୍ବତ କମ୍ପିଥିବା ପରି। ଗଛର ଆଘାତରେ ଭଲି ଅସ୍ଥିର ହେଲେ, ଭାରରେ ଦବିଯିବା ଜାହାଜ ପରି ଅସ୍ଥିର ହେଲେ। ଏହି ଦୁଇ ଶୂରବୀର, ଗରୁଡ଼ ପରି ଦ୍ରୁତ ଏବଂ ଭୟଙ୍କର ଆକାର ନେଇଥିଲେ, ଆକାଶରେ ଚନ୍ଦ୍ର ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ପ୍ରଭା ଦେଉଥିଲେ। ଦୁଇଁଜଣେ ଏକାଉଁଠି ଅନ୍ୟକୁ ନଷ୍ଟ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରୁଥିଲେ, ଭଲି ତାଙ୍କ ଶକ୍ତିରେ ଆଉ ଅଧିକ ପ୍ରବଳ ହେଲେ। ସୂର୍ଯ୍ୟପୁତ୍ର, ପ୍ରବଳ ପରାକ୍ରମୀ ସୁଗ୍ରୀବ, ଭଲିଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଦମିତ ହେଲେ; ତାଙ୍କ ଅହଂକାର ଭଙ୍ଗ ହେଲା, ଶକ୍ତି କ୍ଷୀଣ ହେଲା। ସୁଗ୍ରୀବ ଭଲିଙ୍କ ସମ୍ମୁଖୀନ ହୋଇ, ରାଘବଙ୍କୁ କ୍ରୋଧ ପ୍ରଦର୍ଶନ କଲେ, ଶାଖା, ପର୍ବତ ଚୂଡ଼ା, ଏବଂ ତଡିତ୍ ସମ ନଖ ଦ୍ୱାରା ଯୁଦ୍ଧ କଲେ। ମୁଷ୍ଟି, ଘୁଣ୍ଡି, ପାଦ ଓ ବାହୁ ଦ୍ୱାରା, ପୁନଃ ପୁନଃ ଦୁଇଁଜଣ ମଧ୍ୟରେ ଭୟଙ୍କର ଯୁଦ୍ଧ ଚାଲିଥିଲା, ଯେପରି ଭୃତ୍ର ଓ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଯୁଦ୍ଧ। ଦୁଇଁଜଣ ବନରାଜି, ରକ୍ତରେ ଲପେଟା ହୋଇ, ମେଘ ପରି ଗଜ୍ଜନ କରି, ମହା ଧ୍ୱନି କରୁଥିଲେ। ତାହାପରେ, ରାଘବ ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କୁ ଦୃଢ଼ ଅବସ୍ଥାରେ ଦେଖିଲେ—ସେ ଦୁର୍ବଳ ହେଉଛନ୍ତି, ବାରମ୍ବାର ଚାରିପାଖ ଦେଖୁଛନ୍ତି। ରାମ, ଦୀପ୍ତିମାନ ଓ ମହାପୁରୁଷ, ସେଇ ଦୁଃଖ ଭୋଗୁଥିବା ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କୁ ଦେଖି, ଭଲିଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ଆଶା କରି, ତାଙ୍କ ତୀର ଦିଗରେ ଦୃଷ୍ଟି ଦେଲେ। ପିତାମହ ନିବେଶ ପରି, ଏକ ବିଷାକ୍ତ ସର୍ପ ସମ ତୀର ଧନୁରେ ଲଗାଇ, ଏହାକୁ ଚିତ୍ତ ଶକ୍ତିରେ ଟାଣିଲେ, ଯେପରି ମୃତ୍ୟୁ ଦିନରେ କାଳଚକ୍ର ଘୂରାଯିବା। ତାଙ୍କ ଧନୁର ତାର ଧ୍ୱନିରେ, ଦିଗନ୍ତର ଦେବ ଏବଂ ମୃଗମାନେ, ଯେପରି ସୃଷ୍ଟିର ଶେଷ ଅବସ୍ଥାରେ ଭୟଭୀତ ହୋଇ ପଳାଇଗଲେ। ରାଘବଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଛାଡ଼ାଯାଇଥିବା ଶକ୍ତିଶାଳୀ ତୀର, ମେଘ ଦ୍ୱନି ଏବଂ ବିଦ୍ୟୁତ ସମ ଚମକ ଦେଇ, ଭଲିଙ୍କ ଛାତିରେ ଲାଗିଲା। ଏହି ଭୟଙ୍କର ତୀରର ଆଘାତରେ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଭଲି ତୁରନ୍ତ ଭୂମିରେ ଢଳିପଡ଼ିଲେ। ପୂର୍ଣ୍ଣିମା ଚନ୍ଦ୍ରରେ ଇନ୍ଦ୍ରଧ୍ୱଜ ଭାଙ୍ଗି ପଡ଼ିବା ପରି, ଆଶ୍ୱୟୁଜ ଋତୁରେ ତାରାହିନ ହୋଇ ଅବିବେକ ହୋଇଯିବା ପରି, ଭଲି ଗଳା ଅଶ୍ରୁରେ ଆଟକି, ଯନ୍ତ୍ରଣାର ସ୍ୱର ମୃଦୁ ଭାବେ ଉଚ୍ଚାରଣ କଲେ। ମହାପୁରୁଷ ରାମ, କାଳାନ୍ତକ ପରି, ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣ ଓ ରୂପାରେ ଅଳଙ୍କୃତ, ପ୍ରଭାମୟ ଏବଂ ଶତ୍ରୁନାଶୀ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ତୀର ଛାଡ଼ିଲେ, ଯେପରି ହର ମୁଖରୁ ଅଗ୍ନି ଓ ଧୂଆଁ ନିସ୍ସରଣ କରନ୍ତି। ତାପରେ, ରକ୍ତଧାରାରେ ଭିଜା, ବାତାସରେ ଡାଳି ହୋଇଥିବା ମାନେ ଫୁଲିଥିବା ଅଶୋକ ଗଛ ପରି, ଭାସବପୁତ୍ର ଭଲି ଅବିବେକ ହୋଇ, ଯୁଦ୍ଧରେ ଭାଙ୍ଗିପଡ଼ିଥିବା ଇନ୍ଦ୍ରଧ୍ୱଜ ପରି ଭୂମିରେ ଢଳିଗଲେ। ଏହିପରି ମହାକାବ୍ୟ ରାମାୟଣର କିଷ୍କିନ୍ଧା କାଣ୍ଡର ସତରେ ସର୍ଗ ଆରମ୍ଭ ହେଉଛି। ତାପରେ, ଯୁଦ୍ଧରେ ଭୟଙ୍କର ଭଲି, ରାମଙ୍କ ତୀରର ଆଘାତରେ, ଏକ ଚେରା ଗଛ ପରି ଏକାଉଁଠି ଭୂମିରେ ଢଳିପଡ଼ିଲେ।