ତାରା ଭଲ ପରାମର୍ଶ ଦେଇ ବାଲିଙ୍କୁ କହିଲେ, “ଶୁଣିବା ଏବଂ ମୋ କଥା ଅନୁସାରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା; ତୁମ ଭଲ ପାଇଁ ମୁଁ କହୁଛି — ଶୀଘ୍ର ଏବଂ ଯଥାଯଥିକ ଭାବରେ ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କୁ ରାଜପୁତ୍ର ଭାବେ ଅଭିଷେକ କର। ମହାବୀର, ରାଜା, ତୁମ ଛୋଟ ଭାଇ ସହ ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ; ମୁଁ ଭାବୁଛି ରାମଙ୍କ ସହ ମିତ୍ରତା ତୁମ ପାଇଁ ଉଚିତ। ଶତ୍ରୁତା ଦୂରେ ଛାଡ଼ି ଦେଇ, ସୁଗ୍ରୀବ ସହ ଶାନ୍ତି କର; ତୁମ ଭାଇ — ଏହି ବାନର — ତୁମେ ମୂଲ୍ୟାୟନ କରିବା ଉଚିତ। ସେ ଏଠାରେ କିମ୍ବା ସମୀପରେ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ସେ ସମସ୍ତ କ୍ଷେତ୍ରରେ ତୁମ ବନ୍ଧୁ; ମୁଁ ଏ ପୃଥିବୀରେ ସେ ପରି ତୁମ ଆପ୍ତା ବନ୍ଧୁ ଦେଖୁ ନାହିଁ। ଉପହାର, ସମ୍ମାନ ଏବଂ ଯଥାଯଥିକ ଆତିଥ୍ୟ ଦେଇ ସେହି ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ସୁଗ୍ରୀବକୁ ତୁମ ମିତ୍ର କର; ଏହି ଶତ୍ରୁତା ଛାଡ଼ି ଦେଇ, ସେ ତୁମ ପାଖରେ ରୁହନ୍ତୁ। ସୁଗ୍ରୀବ, ଚଉଡ଼ା କଣ୍ଠ ଓ ବଡ଼ ହୃଦୟ ଥିବା, ମୋ ଦୃଷ୍ଟିରେ ତୁମ ମୁଖ୍ୟ ସହାୟ; ଭାଇପଣିର ବନ୍ଧନରେ ଭରସା କରି, ଏଠି ତୁମ ପାଇଁ ଅନ୍ୟ କୌଣସି ପଥ ନାହିଁ। ଯଦି ତୁମେ ମୋ ଇଚ୍ଛା ଅନୁଯାୟୀ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବାକୁ ଚାହୁଁଛ, ଏବଂ ମୋ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ଭଲ ବୋଲି ଭାବୁଛ, ତେବେ ମୋ ସ୍ନେହରୁ ଅନୁରୋଧ କରି, ମୋ ପରାମର୍ଶ ଅନୁସରଣ କର। ମୋ ଭଲ କଥା ଶୁଣି ଦୟା କର; କେବଳ କ୍ରୋଧ ଅନୁସରଣ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। କୋଶଳର ରାଜାପୁତ୍ର, ତୁମେ ସକ୍ଷମ; ଏବଂ ଇନ୍ଦ୍ର ପରି ତେଜସ୍ୱୀ ଜଣେ ସହ କୌଣସି ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱ ହେବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ତାରା, ତାଙ୍କ ଉପକାରକ ଏବଂ ଭଲ କଥା କହି, ବାଲିଙ୍କୁ ଏହି ଉପଦେଶ ଦେଲେ; କିନ୍ତୁ ତାଙ୍କ କଥା ବାଲିଙ୍କୁ ପସନ୍ଦ ହେଲା ନାହିଁ, କାରଣ ତାଙ୍କ ନିଷ୍ପତି ଆସିଥିବା ବେଳେ, ବାଲି ଦୁର୍ଭାଗ୍ୟରେ ଆବୃତ ହେଇ ଥିଲେ। ଏପରେ ଚଠ ସର୍ଗା ଆରମ୍ଭ ହେଉଛି। ଏହିପରି ବାଲ୍ମୀକି ରାମାୟଣର କିଶ୍କିନ୍ଧା କାଣ୍ଡର ଶୋଭାମୟ ଚଠ ସର୍ଗା ଶେଷ ହେଉଛି। ତାରା, ଯାହାର ମୁହଁ ଚନ୍ଦ୍ର ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ଏଭଳି କଥା କହିବା ସମୟରେ, ବାଲି ତାଙ୍କୁ ଡାଟି କହିଲେ, “କୌଣସି କାରଣରେ ମୁଁ ମୋ ଭାଇ ଏବଂ ଶତ୍ରୁ ସୁଗ୍ରୀବର ରାଗ ଭରା ଗର୍ଜନା ସହିବି? ଶୂରବୀରମାନେ ଯୁଦ୍ଧରେ ଅଦମ୍ୟ ଓ ଅପରାଜିତ, ଅପମାନ ସହିବା ମୃତ୍ୟୁ ଠାରୁ ବଡ଼ କଷ୍ଟଦାୟକ। ସୁଗ୍ରୀବ ଯୁଦ୍ଧ ଚାହୁଁଥିବା ଦେଖି, ମୁଁ ତାଙ୍କ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ ଏବଂ ତାଙ୍କ ଦୃବଳ କଣ୍ଠ ଗର୍ଜନା ସହିପାରିବି ନାହିଁ। ରାଘବଙ୍କ ପାଇଁ ତୁମେ ଚିନ୍ତା କରିବା ଦରକାର ନାହିଁ; ସେ ଧର୍ମ ଓ କୃତଜ୍ଞତା ଜାଣିଛନ୍ତି—ସେ କେମିତି ଅନ୍ୟାୟ କରିପାରିବେ? ତୁମେ ଜନାନୀମାନେ ସହିତ ଫେରି ଯାଅ; ଆଉ ଆଗକୁ ମୋ ପଛରେ ଆସିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ତୁମେ ମୋ ସ୍ନେହ ଓ ମିତ୍ରତା ଦେଖାଇଛ। ମୁଁ ଯାଇ ସୁଗ୍ରୀବ ସହ ସାମ୍ନା କରିବି; ଚିନ୍ତା ଛାଡ଼; ତାଙ୍କ ଅହଂକାରକୁ ଦମନ କରିଦେବି, ତାଙ୍କ ଜୀବନ ହରାଇବେ ନାହିଁ। ସେ ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ଯାହା ଚାହେ, ମୁଁ କରିବି; ଗଛ ଓ ମୋ ମୁଷ୍ଟି ଦେଇ ପ୍ରହାର କରିବି, ସେ ପଛୁଅଟିବ। ସେ ଦୁଷ୍ଟ, ଅହଂକାରରେ ଫୁଲିଥିବା, ମୋ ସହିଁ ଆଉ ଟିକିପାରିବେ ନାହିଁ। ତୁମେ, ତାରା, ମୋ ଉପକାରୀ ଭାବରେ ତୁମ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ନିବାହ କରିଛ। ମୁଁ ମୋ ଜୀବନ ଓ ଜନମାନେ ଉପରେ ଶପଥ କରି, ତୁମକୁ ଅନୁମତି ଦେଉଛି; ପର୍ୟାପ୍ତ—ତାଙ୍କୁ ଯୁଦ୍ଧରେ ଜିତି, ମୁଁ ମୋ ଭାଇକୁ ଫେରି ଆଣିବି। ତାରା, ମୃଦୁ ଭାବରେ କଥା କହି, ବାଲିଙ୍କୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କରିଲେ; ମୃଦୁ ଅଶ୍ରୁସହିତ, ତାଙ୍କୁ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣା କରି ଡାହାଣ ଦିଗରେ ଚଲି ଗଲେ। ଶୁଭ କାର୍ଯ୍ୟ କରି, ବୁଦ୍ଧିମତୀ ତାରା, ଜୟ ପାଇବା ଇଚ୍ଛାରେ ଜନାନୀମାନେ ସହିତ ଅନ୍ତଃପୁରକୁ ପ୍ରବେଶ କରିଲେ, ହୃଦୟ ଦୁଃଖରେ ଭରିଗଲା। ତାରା ଜନାନୀମାନେ ସହିତ ନିଜ ରାଜପାଳିସରେ ପ୍ରବେଶ କରିବା ପରେ, ବାଲି, ରାଗରେ ଆବୃତ, ଏକ ବଡ଼ ରାଗୀ ସାପ ପରି ନଗର ଠାରୁ ବାହାରିଲେ। ବାଲି ତୀବ୍ର କ୍ରୋଧରେ ଭରି, ଗଭୀର ଶ୍ୱାସ ନେଇ, ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ଦୃଷ୍ଟି ପାତିଲେ, ତାଙ୍କ ଶତ୍ରୁକୁ ଦେଖିବାକୁ ଉତ୍ସୁକ ଥିଲେ। ଏହି ସମୟରେ, ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ବାଲି ସୁନା ରଙ୍ଗର, ଭଲ ଭାବରେ ଭୂଷିତ ଏବଂ କମରେ ବନ୍ଧା ସୁଗ୍ରୀବକୁ ଦେଖିଲେ, ଯେଉଁ ଅଗ୍ନି ପରି ଦୀପ୍ତିମାନ। ବାଲି, ଭଲ ଭାବରେ ବନ୍ଧା, ଶକ୍ତିରେ ଭରି, ମୁଷ୍ଟି ଉଠାଇ, ସୁଗ୍ରୀବ ପାଖକୁ ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ଆଗେଇଲେ। ସୁଗ୍ରୀବ, ମୁଷ୍ଟି ବନ୍ଧି, ଏବଂ ଅଧିକ ରାଗରେ, ସୁନା ଭୂଷିତ ବାଲିକୁ ଲକ୍ଷ୍ୟ କରି, ଆଗକୁ ଆସିଲେ। ବାଲି, ରାଗରେ ଆଖି ଲାଲ କରି, ଯୁଦ୍ଧ କୁଶଳୀ ସୁଗ୍ରୀବକୁ ତୀବ୍ର ଗତିରେ ଆଗେଇ କହିଲେ, “ମୋ ଏହି ବଡ଼ ମୁଷ୍ଟି, ଭଲ ଭାବରେ ବନ୍ଧା ଓ ଅଙ୍ଗୁଳି ଏକାଠି, ଶକ୍ତିରେ ତୁମ ଜୀବନ ନେଇଯିବ।” ଏପରେ, ସୁଗ୍ରୀବ ରାଗରେ ବାଲିକୁ କହିଲେ, “ତୁମ ଜୀବନ ନେଇଯିବା ଏହି ମୁଷ୍ଟି ତୁମ ମୁଣ୍ଡ ଉପରେ ପଡ଼ୁ!” ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କୁ ପ୍ରହାର କରି, ବାଲି ରାଗରେ ତୀବ୍ର ଗତିରେ ଆଗେଇଲେ, ତାଙ୍କ ଦେହରୁ ରକ୍ତ ବାହାରିଲା, ଯେଉଁ ଏକ ପାହାଡ଼କୁ ଅସନି ପ୍ରହାର କଲେ ଭଳି। ସୁଗ୍ରୀବ ନିଜ ଶକ୍ତିରେ ଏକ ସାଳ ଗଛ ଉପଡ଼ି ବାଲିଙ୍କ ଦେହରେ ପ୍ରହାର କଲେ, ଯେଉଁ ଏକ ବଡ଼ ପାହାଡ଼କୁ ଅସନି ଲାଗିଥିବା ଭଳି। ସାଳ ଗଛର ଦେଇ ପ୍ରହାରରେ ବାଲି ଭଙ୍ଗ ହୋଇ, ଭାରରେ ଚିନ୍ତିତ ହୋଇ, ଏକ ସାଗରରେ ଭାରି ଜାହାଜ ଭଳି ହେଲେ। ସେମାନେ ଦୁଇଜଣ ଶକ୍ତି ଓ ପ୍ରତାପରେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଗରୁଡ଼ ପରି ତୀବ୍ର, ଭୟଙ୍କର ଆକୃତିରେ ବଢ଼ି, ଆକାଶରେ ଚନ୍ଦ୍ର ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଭଳି ହେଲେ। ଉଭୟେ ଏକାପରେ ଏକା ନାଶ କରିବାକୁ ଉଦ୍ୟତ, ଏକାପରେ ଏକା ଦୁର୍ବଳତା ଖୋଜୁଥିଲେ; ଏବେ ବାଲି, ଶକ୍ତି ଓ ପ୍ରଭାବରେ ଭରି, ଅଧିକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହେଲେ। ସୁଗ୍ରୀବ, ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ପୁତ୍ର ଓ ମହାବୀର, ବାଲିଙ୍କୁ ସାମ୍ନା କରି ବିନିତ ହେଲେ; ତାଙ୍କ ଅହଂକାର ଭଙ୍ଗ ହେଲା, ଶକ୍ତି କ୍ଷୟ ହେଲା। ସୁଗ୍ରୀବ, ବାଲି ସହ ଯୁଦ୍ଧ କରି, ରାଘବଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ରାଗ ଦେଖାଇଲେ, ଗଛ, ପାହାଡ଼ ଓ ଅସନି ଭଳି ନଖ ଦେଇ ପ୍ରହାର କରିଲେ। ମୁଷ୍ଟି, ଗୁଡ଼ି, ପାଦ ଓ ବାହୁ ଦେଇ, ପୁନି ପୁନି, ସେମାନେ ବିପୁଳ ଯୁଦ୍ଧ କଲେ, ଭଳି ଭାବରେ ବୃତ୍ର ଓ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଯୁଦ୍ଧ। ସେ ବନରମାନେ, ରକ୍ତରେ ଲିପ୍ତ, ଏକାପରେ ଏକା ଉପରେ ଗର୍ଜନ କରି, ବଡ଼ ଶବ୍ଦ କରୁଥିଲେ, ମେଘ ଭଳି।