ଏହି ସମୟରେ, ଅପରାଜେୟ ଓ ଅପରିମିତ ଯୁଦ୍ଧଶକ୍ତିର ଧନୀ ରାମଙ୍କ ସହିତ, ଏକ ବୀର ତାରା ବାଲିଙ୍କୁ କହିଲେ—“ହେ ରାଜା, ମୁଁ ତୁମକୁ କିଛି କହିବାକୁ ଚାହେଁ, ମୋର କଥା ଶୁଣି ଏବଂ ତାହା ଅନୁଯାୟୀ କାର୍ଯ୍ୟ କର। ତୁମର ଭଲ ପାଇଁ ଏହି ଉପଦେଶ ଦେଉଛି—ସଘନ ଓ ଯଥାଯଥ ଭାବରେ ଶୀଘ୍ର ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କୁ ରାଜ୍ୟାଭିଷେକ କର। ହେ ରାଜା, ତୁମ ଭାଇ ସହିତ ବିରୋଧ କରିବାକୁ ଯିଉନାହିଁ; ରାମଙ୍କ ସହିତ ମିତ୍ରତା ହେଉଛି ତୁମ ପାଇଁ ଉଚିତ। ଶତ୍ରୁତାକୁ ଦୂରେ ଛାଡ଼ି, ସୁଗ୍ରୀବ ସହିତ ସମ୍ମିଳନ କର; ତୁମ ଭାଇ ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କୁ ସ୍ନେହ କର। ସେ ଏଠାରେ ହେଉ, କି ନିକଟରେ, ସେ ସବୁପ୍ରକାରରେ ତୁମର ନିଜ ଆତ୍ମୀୟ; ଏ ପୃଥିବୀରେ ସେଉଁଠି ତୁମ ସମାନ ଆତ୍ମୀୟ ଆଉ କେହି ନାହିଁ। ଉପହାର, ସମ୍ମାନ ଓ ଯଥାଯଥ ଆତିଥ୍ୟ ଦେଇ ସେଉଁଠି ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କୁ ତୁମ ମିତ୍ର କର; ଏହି ଦ୍ୱେଷକୁ ଛାଡ଼, ସେ ତୁମ ପାଖରେ ରୁହନ୍ତୁ। ସୁଗ୍ରୀବ, ଚଉଡ଼ା ଗଳା ଓ ବଡ଼ ହୃଦୟ ବିଶିଷ୍ଟ, ମୋ ଦୃଷ୍ଟିରେ ତୁମର ପ୍ରଧାନ ସହାୟକ; ଭାଇପାଇଁ ଏଇ ସମ୍ପର୍କ ଉପରେ ଭରସା କର, ଏଠି ଅନ୍ୟ କୌଣସି ପଥ ନାହିଁ। ଯଦି ତୁମେ ମୋତେ ପ୍ରସନ୍ନ କରିବାକୁ ଚାହ, ଏବଂ ମୋତେ ଭଲ ମନ୍ଦିଆ ବୋଲି ଭାବ, ତେବେ ସ୍ନେହ ବଶତଃ ଦିଆଯାଇଥିବା ଏହି ଉପଦେଶ ଅନୁସରଣ କର। ମୋର ମଙ୍ଗଳମୟ ଉପଦେଶ ଶୁଣ ଓ ଦୟା କର; କେବଳ କ୍ରୋଧରେ ଚାଲିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ। ତୁମେ କ୍ଷମତାଶାଳୀ, ହେ କୌଶଳର ରାଜପୁତ୍ର; ଇନ୍ଦ୍ର ସମ ତେଜସ୍ବୀ ଭାଇ ସହିତ ବିରୋଧ କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ।” ତାରା ଏଭଳି ମଙ୍ଗଳମୟ ଓ ଭଲ କଥା କହିଲେ, କିନ୍ତୁ ବାଲିଙ୍କ ମନକୁ ଏହି କଥା ଭଲ ଲାଗିଲା ନାହିଁ; କାରଣ, ତାଙ୍କର ଅନ୍ତିମ ଅବସ୍ଥା ଆସିଥିଲା, ଦୈବ ତାଙ୍କୁ ଆବର୍ତ୍ତ କରିଥିଲା। ଏଠିଏ, ଚନ୍ଦ୍ରମା ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ମୁହଁ ଥିବା ତାରାଙ୍କୁ ବାଲି କଠୋର କଥା କହିଲେ: “ମୋ ସହ ଏତେ ଦୂର ଆସିଲ କାହିଁକି? ମୋ ଭାଇ ଶତ୍ରୁ ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କ ରାଗ ଓ ଗର୍ଜନ କୁହିଁ, ମୁଁ କାହିଁକି ସହିବି? ବୀରମାନେ ଯୁଦ୍ଧରେ ଅଜୟ ଓ ଅଡ଼ିଗ, ଅପମାନ ସହିବା ମୃତ୍ୟୁଠାରୁ ବି ତିବ୍ର। ସୁଗ୍ରୀବ ଯୁଦ୍ଧ ଚାହିଁ, ତାଙ୍କର ଗର୍ଜନ ମୁଁ ସହିପାରିବି ନାହିଁ। ମୋ ପାଇଁ ରାଘବଙ୍କୁ ନେଇ ଚିନ୍ତା କରିବା ଦରକାର ନାହିଁ; ସେ ଧର୍ମ ଓ କୃତଜ୍ଞତା ଜାଣନ୍ତି—ସେ ଅନ୍ୟାୟ କରିପାରିବେ ନାହିଁ। ତୁମେ ଜଣେ ନାରୀମାନେ ସହିତ ପଛକୁ ଫେରିଯାଅ; ତୁମ ସ୍ନେହ ଓ ଭକ୍ତି ଦେଖାଇଛ। ମୁଁ ଏବେ ସୁଗ୍ରୀବ ସହିତ ସାକ୍ଷାତ୍କାର କରିବି; ଚିନ୍ତା କରନାହିଁ, ତାଙ୍କର ଅଭିମାନ ଦମନ କରିବି, ତାଙ୍କୁ ମୃତ୍ୟୁ ଦେବି ନାହିଁ। ସେ ଯାହା ଚାହେଁ, ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ତିଆରି, ମୁଁ ସେଉଁଠି କରିଦେବି; ଗଛ ଓ ମୋ ମୁଷ୍ଟିର ଘାତରେ ସେ ପଳାଇଯିବ। ଏହି ଦୁଷ୍ଟ ଅଭିମାନୀ ମୋ ସାମ୍ନାରେ ଟିକିପାରିବ ନାହିଁ; ତୁମେ ତାରା, ମୋର ସହାୟତା ଓ ସ୍ନେହ ଦେଖାଇଛ। ମୁଁ ମୋ ଜୀବନ ଓ ଜନତାର ଶପଥ ନେଉଛି—ଏବେ ପର୍ଯ୍ୟାପ୍ତ, ତାଙ୍କୁ ଯୁଦ୍ଧରେ ହରାଇ ଆସିବି।” ତାପରେ, ତାରା ସ୍ନେହପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବରେ ବାଲିଙ୍କୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କଲେ, ଶାନ୍ତ ହୃଦୟରେ କାନ୍ଦି କାନ୍ଦି ତାଙ୍କୁ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣା କଲେ। ଶୁଭ କାର୍ଯ୍ୟ କରି, ତାରା ଅନ୍ୟ ନାରୀମାନେ ସହିତ ଭିତରକୁ ଚଲିଗଲେ, ମନ ଭରି ଦୁଃଖ ନେଇ। ତାରା ନିଜ ଗୃହକୁ ପ୍ରବେଶ କରିବା ପରେ, ବାଲି କ୍ରୋଧରେ ତିବ୍ର ହୋଇ, ଏକ ବିଶାଳ ସର୍ପ ପରି ଗର୍ଜନ କରି ସହର ଛାଡ଼ି ବାହାରିଲେ। ସେ ଚାରିପଟେ ଦୃଷ୍ଟି ଦେଇ, କ୍ରୋଧରେ ଅନ୍ତର୍ନିହିତ ଶତ୍ରୁକୁ ଦେଖିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କଲେ। ଏହି ସମୟରେ ବାଲି ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ—ସୁନା ରଙ୍ଗର, ଭଲ ଭାବେ ଶୃଙ୍ଗାରିତ ଓ ତାଲି ମାରିଥିବା, ଅଗ୍ନି ପରି ଦୀପ୍ତିମାନ। ବାଲି ମୁଷ୍ଟି ଉଠାଇ, ଶକ୍ତିରେ ଭରିପୂର୍ଣ୍ଣ, ସୁଗ୍ରୀବ ପାଖକୁ ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ଆଗେଇଗଲେ। ସୁଗ୍ରୀବ ମଧ୍ୟ, ତିବ୍ର କ୍ରୋଧରେ, ବାଲିଙ୍କୁ ଲକ୍ଷ୍ୟ କରି, ମୁଷ୍ଟି ଉଠାଇ ଆଗେଇ ଯିବା ଦେଖାଗଲେ। ବାଲି, କ୍ରୋଧରେ ଲାଲ ଚକ୍ଷୁ ଦେଇ, ଯୁଦ୍ଧକୁ ତତ୍ପର ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କୁ କହିଲେ—“ମୋ ଏହି ବଡ଼ ମୁଷ୍ଟି, ଭଲ ଭାବେ ଗଠିତ ଆଙ୍ଗୁଠି ସହିତ, ତୁମ ଜୀବନ ନେଇ ଯିବ ଏବଂ ତୁମ ମୁଣ୍ଡ ଉପରେ ପଡ଼ିବ।” ଏହାର ଉତ୍ତରରେ, ସୁଗ୍ରୀବ ମଧ୍ୟ କ୍ରୋଧରେ କହିଲେ—“ଏହି ମୁଷ୍ଟି, ତୁମ ଜୀବନ ନେଇ, ତୁମ ମୁଣ୍ଡ ଉପରେ ପଡ଼ୁ!” ଏଭଳି କଥା ହେବା ପରେ, ବାଲି ତିବ୍ର କ୍ରୋଧରେ ଆଗେଇଗଲେ ଏବଂ ତାଙ୍କୁ ଘାତ କଲେ; ତାଙ୍କ ଶରୀରରୁ ରକ୍ତ ବେରିଗଲା, ଯେପରି ଏକ ପାହାଡ଼ ଆଘାତ ପାଇ ରକ୍ତାକ୍ତ ହୋଇଯାଏ। ସୁଗ୍ରୀବ ଦ୍ୱାରା, ଏକ ବିଶାଳ ଶାଳ ଗଛ ଉଖିଡ଼ି ବାଲିଙ୍କ ଶରୀରରେ ଘାତ କଲେ, ଯେପରି ଏକ ପାହାଡ଼ ଉପରେ ବଜ୍ରପାତ ହୁଏ। ଶାଳ ଗଛର ଘାତରେ ବାଲି ଦୁର୍ବଳ ହୋଇ, ଭାରରେ ଭାସିଯିବା ଜାହାଜ ପରି ହେଲେ। ଏହି ଦୁଇ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଓ ପ୍ରତାପୀ ବାନର, ଗରୁଡ଼ ପରି ତୀବ୍ର ଓ ବିକଟ ଆକାର ଧାରଣ କରି, ଆକାଶରେ ଚନ୍ଦ୍ର ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲେ। ଦୁହେଁ ପ୍ରତିଦ୍ୱନ୍ଦୀ, ପ୍ରତିକ୍ଷଣ ଏକାଉଁଠାର ଦୁର୍ବଳତା ଖୋଜୁଥିଲେ; ବାଲି ଶକ୍ତି ଓ ପ୍ରଭାବରେ ବଢ଼ିଗଲେ। ସୁର୍ଯ୍ୟପୁତ୍ର ଓ ପ୍ରତାପୀ ସୁଗ୍ରୀବ ବାଲିଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଦମିତ ହେଲେ; ତାଙ୍କ ଅଭିମାନ ଭଙ୍ଗ ହେଲା, ଶକ୍ତି ହ୍ରାସ ପାଇଲା। ବାଲିଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ସୁଗ୍ରୀବ ତାଙ୍କ କ୍ରୋଧ ରାଘବଙ୍କୁ ଦେଖାଇଲେ, ଗଛ, ଶିଖର ଓ ବଜ୍ର ସମ କଟା ନଖ ଦ୍ୱାରା ଯୁଦ୍ଧ କଲେ। ମୁଷ୍ଟି, ଘୁଣି, ପାଦ ଓ ବାହୁରେ ଏକାଉଠାରେ ଘାତ କରି, ତାଙ୍କର ଯୁଦ୍ଧ ତୀବ୍ର ଓ ଭୟଙ୍କର ହେଲା, ଯେପରି ବୃତ୍ର ଓ ଇନ୍ଦ୍ରର ଯୁଦ୍ଧ। ଏହି ଦୁଇ ବନବାସୀ ବାନର, ରକ୍ତରେ ଭିଜି, ଏକାଉଠାରେ ଗର୍ଜନ କରି, ମେଘର ଗର୍ଜନ ପରି ଶବ୍ଦ କରୁଥିଲେ। ଏହିଭଳି ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶ ଓ ଷୋଡ଼ଶ ସର୍ଗ ଶେଷ ହେଲା, ମହାନ୍ ବାଲ୍ମୀକି ରାମାୟଣର କିଷ୍କିନ୍ଧା କାଣ୍ଡରେ।