ରାମ ଏବଂ ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ଗଭୀର ଆଶ୍ୱାସ ଓ ଦୃଢ଼ ପ୍ରତିଜ୍ଞାର ମହତ୍ତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ଚାଲିଥିଲା। ରାମ ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କୁ ନିଶ୍ଚିତ କଲେ—“ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଭାଲି ମୋ ଦୃଷ୍ଟିରେ ପଡ଼ି ମୃଗୟା ମାନ୍ୟରେ ମାଟିରେ ପଡ଼ି ଦୁଃଖ ଭୋଗୁନାହାନ୍ତି, ଯଦି ସେ ଆସି ଆଉ ଜୀବିତ ଫେରିଯାନ୍ତି, ତେବେ ତୁମେ ମୋ ଉପରେ ଦୋଷ ଲଗେଇପାରିବା। ତଥାପି ଦେଖ, ଏଠି ତୁମ ସାମ୍ନାରେ ମୋ ତୀର ଦ୍ୱାରା ସାତଟି ଶାଳ ଗଛ ଏକାସାଥିରେ ଭେଦି ଦେଖାଇଛି। ଧର୍ମ ପ୍ରତି ଆମାର ଆଗ୍ରହ ଅଟୁଟ, ମୁଁ କେବେ ମିଥ୍ୟା କହିବିନାହିଁ; ମୋ ପ୍ରତିଜ୍ଞା ପୂରଣ କରିବି—ତୁମ ଶଙ୍କା ପକେଇ ଦିଅ। ଯେପରି ଇନ୍ଦ୍ର ତାଙ୍କ ମେଘରେ ବର୍ଷା କରି ବାଲିରେ ଧାନ ଫଳାନ୍ତି, ସେପରି ଏହି ଭାଲିଙ୍କ ଅଭିମାନ ପାଇଁ, ସୁବର୍ଣ୍ଣ ମାଳାଧାରୀ ତାଙ୍କୁ ଦଣ୍ଡ ଦେବି। “ସୁଗ୍ରୀବ, ଏବେ ତୁମେ ସେଇ ଡାକ ଦିଅ, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ସେ ମାକଡ଼ା, ଯିଏ ଆଗରୁ ବିଜୟ ଦାବି କରୁଥିଲେ ଏବଂ ତୁମେ ଯାହାକୁ ଉତ୍ତେଜିତ କରିଥିଲ, ସେ ଆସିପଡ଼ିବ। ଭାଲି ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆଗ୍ରହୀ, ଶତ୍ରୁ ଚାଲେଞ୍ଜ ଦେଇଛନ୍ତି ବୋଲି ଶୁଣିଲେ ସେ ଦେରି କରିବେନାହିଁ। ତୁମେ ତ ତୁମ ଶକ୍ତିକୁ ଜାଣ, ବିଶେଷକରି ନାରୀମାନେ ସାମ୍ନାରେ ଥିଲେ, ଏହି କଥା ଭଲଭାବେ ଶୁଣିବା ଉଚିତ।" ସୁଗ୍ରୀବ ରାମଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ତାଙ୍କ ଶରୀର ହଳଦିଆ ରଙ୍ଗରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହେଉଥିଲେ, ଦୃଢ଼ ଆତ୍ମବିଶ୍ୱାସରେ ତାଙ୍କ ଗର୍ଜନ ଆକାଶକୁ ଭାଗିଦେଉଥିଲା। ସେ ଗର୍ଜନ ଶୁଣି ଗାଈମାନେ ଭୟଭୀତ ହୋଇ ଦୂରକୁ ଦୌଡ଼ିଗଲେ, ପଶୁପକ୍ଷୀମାନେ ଭୟରେ ପଥ ହାରିଗଲେ, ତାଙ୍କର ଉତ୍ସାହ ଓ ଶୂରତା ବଢ଼ିଗଲା। ଏହି ସମୟରେ, ରାମାୟଣର କିଶ୍କିନ୍ଧାକାଣ୍ଡର ପ୍ରସିଦ୍ଧ ପଞ୍ଚଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ ଆରମ୍ଭ ହେଉଛି। ଭାଲି, ତାଙ୍କ ଭାଇଙ୍କୁ ସହିପାରୁନଥିବା, ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କ ଏହି ଭୟଙ୍କର ଗର୍ଜନ ପାଳିସ୍ ମଧ୍ୟରେ ଶୁଣିଲେ। ସେଇ ଗର୍ଜନ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀକୁ କପାଇଦେଲା, ଭାଲିଙ୍କ ଅଭିମାନ ଶୀଘ୍ର ହରାଗଲା, ତାଙ୍କ ମନରେ ଭୟଙ୍କର କ୍ରୋଧ ଉଦ୍ଭବ ହେଲା। କ୍ରୋଧରେ ଭାଲିଙ୍କ ଶରୀର ସୁନାର ଭଳି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହେଉଥିଲା, କିନ୍ତୁ ଏହି ରେଜାରେ ସେ ମନେ ହେଉଥିଲେ ଯେପରି ସୂର୍ଯ୍ୟ ଧୂଳିରେ ଢାକିଯାଇଛି। ତାଙ୍କ ଦାନ୍ତ, ହାତ, ଆଉ ଆଗ୍ନି ଭଳି ଜ୍ୱଳନ୍ତ ଚକ୍ଷୁରେ ସେ ଜଳମାଳି ତାଳ ତଳା ହ୍ରଦ ଭଳି ଦେଖାଉଥିଲେ। ଏ ଅସହ୍ୟ ଧ୍ୱନି ଶୁଣି ସେ ଦୂତିରେ ଭୂମିକୁ ଭଙ୍ଗ କରି ବାହାରିଯିବାକୁ ଲାଗିଲେ। ସେଇ ସମୟରେ ତାଙ୍କ ସ୍ତ୍ରୀ ତାରା, ଭୟ ଓ ଚିନ୍ତାରେ କମ୍ପିତ, ଭାଲିଙ୍କୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କରି ସ୍ନେହ ଓ ମିତ୍ରତା ସହିତ କହିଲେ—“ହେ ଶୂରବୀର, ଏହି ଆକ୍ରୋଶ ନଦୀର ତରଙ୍ଗ ଭଳି ଉଦ୍ଭବ ହେଉଛି, ଏହାକୁ ଶାନ୍ତ କର। ପ୍ରଭାତେ ଉଠି ଏହି କ୍ରୋଧକୁ ପୁରୁଣା ମାଳା ଭଳି ଛାଡ଼ିଦିଅ।" “ତୁମେ ସକାଳେ ତାଙ୍କ ସହିତ ଯୁଦ୍ଧ କରିପାରିବ। ତୁମେ ଶତ୍ରୁମାନେ ଅଥବା ଦୁର୍ବଳତା କେଉଁଠି ରହିନାହିଁ, ଏହି ହଠାତ୍ ଆକ୍ରମଣ ଏଉଁଠି ଉଚିତ ନୁହେଁ। ମୁଁ କାହିଁକି ତୁମକୁ ରୋକୁଛି, ଏହି କଥା ଶୁଣ। ପୂର୍ବରୁ ସେ କ୍ରୋଧରେ ତୁମକୁ ଯୁଦ୍ଧକୁ ଉତ୍ତେଜିତ କରିଥିଲେ, ତୁମେ ଯେତେବେଳେ ଯୁଦ୍ଧରେ ଜିତିଲ, ସେ ଭୟରେ ଚାରିଦିଗକୁ ପଳାଇଯାଇଥିଲେ। ଏବେ ତୁମେ ତାଙ୍କୁ ଅପମାନିତ କରିଥିବାରୁ, ସେ ଆଉ ଏଠି ଆସି ଚାଲେଞ୍ଜ କରିବା ମୋତେ ଅସ୍ୱାଭାବିକ ଲାଗୁଛି।" “ସେ ଯେପରି ଅଭିମାନ ଓ ଦୃଢ଼ତା ସହିତ ଗର୍ଜନ କରୁଛନ୍ତି, ତାଙ୍କର ଚିତ୍କାରର ଉତ୍କଣ୍ଠା ଅନ୍ୟ କିଛି ଗୁପ୍ତ କାରଣ ଦେଖାଉଛି। ମୁଁ ଭାବେ ସୁଗ୍ରୀବ ଏଠି ଏକା ଆସିନାହାନ୍ତି; ନିଶ୍ଚୟ ସେ କୌଣସି ଦୃଢ଼ ମିତ୍ର ଉପରେ ଭରସା କରିଛନ୍ତି, ଯାହା ପାଇଁ ସେ ଏପରି ଗର୍ଜନ କରୁଛନ୍ତି। ସୁଗ୍ରୀବ ସ୍୵ଭାବତଃ ବୁଦ୍ଧିମାନ ଓ ଚତୁର; ସେ ଯାହାର ଶକ୍ତି ପରୀକ୍ଷା କରିନାହିଁ, ତାଙ୍କ ସହ ମିତ୍ରତା କରିବେନାହିଁ।" "ଏଠି ଅଙ୍ଗଦ ଅତି ଗଭୀର ଅରଣ୍ୟକୁ ଗଲେ, ତାଙ୍କ ସଂଗୃହୀତ ସୂଚନା ଗୁପ୍ତଚରମାନେ ଆଣିଦେଲେ। ଆୟୋଧ୍ୟାଧୀଶଙ୍କ ଦୁଇ ପୁଅ, ପ୍ରସିଦ୍ଧ ରାମ ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣ, ଇକ୍ଷ୍ୱାକୁ ବଂଶରେ ଜନ୍ମ ନେଇଥିବା, ଯୁଦ୍ଧରେ ଅଜୟ ଓ ଶୂରବୀର। ସେମାନେ ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କ ଆଶା ପୂରଣ ପାଇଁ ଏଠି ଆସିଛନ୍ତି; ସେମାନେ ତୁମ ଭାଇଙ୍କର ମିତ୍ର ଭାବେ ଯୁଦ୍ଧ କାର୍ଯ୍ୟରେ ସହଯୋଗୀ।" “ଅପରିମିତ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରାମ ଆପଦ୍ଧ୍ୱଂସୀ ଅଗ୍ନିର ଭଳି ଉଦିତ ହୋଇଛନ୍ତି; ସେ ପୁଣ୍ୟବାନ୍ମାନେ ପାଇଁ ଏକ ଶରଣଦ୍ରୁମ, ଦୁଃଖିତମାନେ ପାଇଁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଆଶ୍ରୟ। ସେ ଦୁଃଖିତମାନେ ପାଇଁ ଶରଣ, କୀର୍ତ୍ତିର ଏକମାତ୍ର ପାତ୍ର, ଜ୍ଞାନ ଓ ବିବେକରେ ନିପୁଣ, ପିତାଙ୍କ ଆଜ୍ଞା ପାଳନରେ ନିଷ୍ଠାବାନ।" "ସେ ଯେପରି ଶୈଳରାଜ ମେରୁ ଖଣିଜ ପାଇଁ ମହତ୍ତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ, ସେପରି ଗୁଣର ମହାସାଗର; ଏହିପରି ମହାପୁରୁଷ ସହ ଦ୍ୱେଷ ରଖିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ। ଯୁଦ୍ଧରେ ଅଜୟ ଓ ଅପରିମିତ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରାମଙ୍କ ସହ, ମୁଁ ତୁମକୁ କିଛି କହିବି, ମୋ କଥା ମନେ ଖରାପ ନକର।" "ଶୁଣି ଏବଂ ତାହା ଅନୁସାରଣ କର; ମୁଁ ତୁମ ମଙ୍ଗଳ ପାଇଁ କହୁଛି: ସିଘ୍ର ଏବଂ ଯଥାଯଥ ଭାବେ ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କୁ ଉତ୍ତରାଧିକାରୀ କର। ରାଜନ, ତୁମେ ତୁମ ଭାଇ ସହିତ ବିରୋଧ କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ; ରାମଙ୍କ ସହ ମିତ୍ରତା ହେଉଛି ତୁମ ପାଇଁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ।" "ସୁଗ୍ରୀବ ସହିତ ମৈତ୍ରୀ କର, ଦ୍ୱେଷ ଦୂରେଇ ଦିଅ; ସେ ତୁମ ଭାଇ ଏବଂ ଚେରିଷ୍ୟ ହେବା ଯୋଗ୍ୟ। ସେ ଏଠି କିମ୍ବା ନିକଟରେ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ସେ ତୁମ ନିକଟତମ ଆତ୍ମୀୟ; ପୃଥିବୀରେ ତାଙ୍କ ସମାନ ଆତ୍ମୀୟ ମୁଁ କେଉଁଠି ଦେଖୁନାହିଁ।" "ଉପହାର, ସମ୍ମାନ ଓ ଉଚିତ ଆତିଥ୍ୟ ଦେଇ ତାଙ୍କୁ ତୁମ ମିତ୍ର କର; ଏହି ବିରୋଧ ପରିତ୍ୟାଗ କର, ତାଙ୍କୁ ତୁମ ପାଖରେ ରଖ। ସୁଗ୍ରୀବ, ଚୌଡ଼ା ଗଳା ଓ ମହାନ ହୃଦୟ ଥିବା, ମୋ ଦୃଷ୍ଟିରେ ତୁମ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସହଯୋଗୀ; ଭାଇପାଇଁ ଭରସା କରି, ଏଠି ଅନ୍ୟ କୌଣସି ମାର୍ଗ ନାହିଁ।" "ମୋତେ ଯଦି ତୁମେ ପ୍ରସନ୍ନ କରିବାକୁ ଚାହୁଁଛ, ଯଦି ମୋର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ଭଲ ବୋଲି ଭାବ, ତେବେ ମୋ ଉପଦେଶ କୁ ମାନିବାକୁ ଦୟାକରି ଅନୁଗ୍ରହ କର।" "ମୋର ମଙ୍ଗଳମୟ କଥା ଶୁଣ, କ୍ରୋଧକୁ ଅନୁସରଣ କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ। ତୁମେ କ୍ଷମାଶୀଳ, କୋଶଳରାଜଙ୍କ ପୁଅ, ଏବଂ ଇନ୍ଦ୍ର ସମ ତେଜସ୍ୱୀ ସହ ଦ୍ୱେଷ ରଖିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ।