ଏହିପରି ଘଟଣାରେ, ଶ୍ରୀରାମ ରାଘବ, ଅତ୍ୟନ୍ତ କ୍ରୋଧିତ ଓ ଦୀପ୍ତିମାନ୍, ମାରୀଚଙ୍କ ଛାତିରେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ମାନବାସ୍ତ୍ର ପ୍ରଯୋଗ କଲେ। ସେହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମାନବାସ୍ତ୍ରର ଆଘାତରେ, ମାରୀଚ ଏକଶତ ଯୋଜନ ଦୂରକୁ ସମୁଦ୍ର ତରଙ୍ଗରେ ଛିଟିଗଲେ। ଏପରି ଭାବରେ ମାରୀଚ ଅଚେତନ ହୋଇ, ତୀବ୍ର ବାଣର ଶୀତଳତାରେ ବିକଳ ଓ ଘୂର୍ଣ୍ଣିତ ହେଉଥିବାକୁ ଦେଖି, ରାମ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ କହିଲେ, "ଲକ୍ଷ୍ମଣ, ଏହି ମାନବବାଣ ମନୁଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ରଚିତ, ଏହା ମାରୀଚଙ୍କୁ ଭ୍ରମିତ କରି ଦୂରକୁ ନେଉଛି, କିନ୍ତୁ ତାଙ୍କର ପ୍ରାଣ ନେଉନାହିଁ।" "ଏହି ଅନ୍ୟ ନିର୍ଦୟ, ପାପୀ, ଯେଉଁ ରାକ୍ଷସମାନେ ଯଜ୍ଞ ଧ୍ୱଂସ କରି ରକ୍ତ ପାନ କରୁଛନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କୁ ମୁଁ ହତ୍ୟା କରିବି," ରାମ କହିଲେ। ଏପରି କହି, ରଘୁବଂଶୀ ତାଙ୍କ ପ୍ରତିଭା ପ୍ରଦର୍ଶନ କରିବା ପାଇଁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଅଗ୍ନେୟାସ୍ତ୍ର ଧାରଣ କଲେ ଓ ଏହାକୁ ସୁବାହୁଙ୍କ ଛାତିରେ ନିକ୍ଷେପ କଲେ। ଏହାର ଆଘାତରେ ସୁବାହୁ ଭୂମିରେ ପଡିଗଲେ। ତାପରେ ରଘୁନନ୍ଦନ ବାୟବ୍ୟାସ୍ତ୍ର ଧାରଣ କରି ଅନ୍ୟ ସମସ୍ତ ରାକ୍ଷସମାନୋଁକୁ ଧ୍ୱଂସ କଲେ, ଯାହା ଦେଖି ଋଷିମାନେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରସନ୍ନ ହେଲେ। ଏଭଳି ଯଜ୍ଞ ଧ୍ୱଂସକାରୀ ସମସ୍ତ ରାକ୍ଷସମାନୋଁକୁ ବିନାଶ କରି, ରଘୁବଂଶର ଆନନ୍ଦ ତଥା ଗୌରବ ତାଙ୍କୁ ସେଠାରେ ଋଷିମାନେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପରି ସମ୍ମାନ କଲେ। ଯେତେବେଳେ ଯଜ୍ଞ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲା, ମହାମୁନି ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର ଚାରିପଟ ଅପରାଧ ଶୂନ୍ୟ ଦେଖି କକୁତ୍ସ୍ଥ ରାମଙ୍କୁ କହିଲେ, "ମହାବାହୁ, ମୋର କାମ ସିଦ୍ଧ ହୋଇଛି; ତୁମେ ଗୁରୁଙ୍କ ଆଜ୍ଞା ପୂରଣ କରିଛ; ହେ ମହାବୀର, ତୁମେ ଏହି ସିଦ୍ଧାଶ୍ରମକୁ ପବିତ୍ର କରିଛ।" ଏପରି ପ୍ରଶଂସା କରି ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର ସନ୍ଧ୍ୟା ଅର୍ଚ୍ଚନା ପାଇଁ ଦୁଇ ରାଜକୁମାରଙ୍କ ସହିତ ଆଗକୁ ବଢ଼ିଲେ। ଏପରେ, ରାମ ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣ, ତାଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟ ସଫଳ କରି, ସେ ରାତି ସିଦ୍ଧାଶ୍ରମରେ ଆନନ୍ଦ ଓ ଉଲ୍ଲାସରେ ବିତାଇଲେ। ପ୍ରଭାତେ ସ୍ନାନ ଓ ସନ୍ଧ୍ୟାବନ୍ଦନା କରି, ସେମାନେ ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର ଓ ଅନ୍ୟ ଋଷିମାନୋଁକୁ ମିଳିଲେ। ଅଗ୍ନିପରି ତେଜସ୍ବୀ ବିଶ୍ୱାମିତ୍ରଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି, ମଧୁର ଭାଷାରେ କହିଲେ, "ହେ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଆମେ ଆପଣଙ୍କ ଶୁଷ୍ରୂଷାରେ ପ୍ରସ୍ତୁତ। ଆପଣ ଆଜ୍ଞା ଦିଅନ୍ତୁ, କଣ କରିବାକୁ ଆମ୍ଭେ ଯୋଗ୍ୟ?" ତାଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ବିଶ୍ୱାମିତ୍ରଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ସମସ୍ତ ମହାମୁନି ରାମଙ୍କୁ କହିଲେ, "ହେ ନରଶ୍ରେଷ୍ଠ, ମିଥିଲାର ରାଜା ଜନକ ଏକ ଧାର୍ମିକ ଯଜ୍ଞ କରିବେ। ଆମେ ସେଠାକୁ ଯିବା। ଆପଣମଧ୍ୟ ଆମ ସହିତ ଯିବେ, ସେଠା ଆପଣ ଚମତ୍କାର ଧନୁଷ୍ୟ ଦେଖିବେ।" "ଏହି ଧନୁଷ୍ୟ ପୂର୍ବେ ଦେବତାମାନେ ସଭାରେ ଦାନ କରିଥିଲେ—ଏହା ଅପାର ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଓ ଭୟାନକ, ଯଜ୍ଞରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୀପ୍ତିମାନ୍। ଦେବ, ଗନ୍ଧର୍ବ, ଅସୁର, ରାକ୍ଷସ ବା କୌଣସି ମାନବ ଏହାକୁ ତାଣିପାରିନାହାନ୍ତି। ଅନେକ ଶୂରବୀର ରାଜପୁତ୍ରମାନେ ଏହାର ଶକ୍ତି ପରୀକ୍ଷା କରି ଅସଫଳ ହୋଇଛନ୍ତି।" "ଏହି ଧନୁଷ୍ୟ, ହେ ରାଘବ, ମିଥିଲାର ମହାନ୍ ରାଜାଙ୍କ ନିକଟରେ ରହିଛି; ତୁମେ ତାହା ଓ ଅଦ୍ଭୁତ ଯଜ୍ଞ ଦୁହିଁ ଦେଖିପାରିବ। ଏହି ପରମ ଧନୁଷ୍ୟ ରାଜା ତାଙ୍କ ଯଜ୍ଞର ଫଳ ଭାବରେ ଚାହିଲେ, ଯିଏ ସଦା ଦେବମାନୋଁଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରଶଂସିତ। ଏହି ଧନୁଷ୍ୟ ରାଜପାଳିସରେ ଅଗୁରୁ ଧୂପ ଓ ମଧୁର ସୁଗନ୍ଧି ଦ୍ୱାରା ପୂଜିତ ଅତିଶୟ ପବିତ୍ର ଭାବରେ ରହିଛି।" ଏପରି କହି ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର ସମସ୍ତ ଋଷି ଓ ରାମ-ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କ ସହିତ ଯାତ୍ରା ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେଲେ, ଏବଂ ଅରଣ୍ୟବାସୀମାନୋଁକୁ ବିଦାୟ ଦେଲେ, "ତୁମେ ସମସ୍ତେ ମଙ୍ଗଳ ରୁହ; ମୁଁ ସିଦ୍ଧାଶ୍ରମରୁ ଉତ୍ତର ଦିଗକୁ, ଜାହ୍ନବୀ ନଦୀର ଉତ୍ତର ପାରେ, ହିମାଳୟ ପାହାଡ଼ ଦିଗକୁ ଯାଉଛି।" ଏପରି କହି, ତପୋଧନ ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର ଉତ୍ତର ଦିଗକୁ ଅଗ୍ରସର ହେଲେ। ତାଙ୍କ ସହ ଏକଶତ ରଥ ଦୂରିକୁ ବେଦପାରଙ୍ଗତ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ, ମୃଗପକ୍ଷୀମାନେ ଚାଲିଲେ। ବହୁ ଦୂର ଯିବା ପରେ, ସୂର୍ଯ୍ୟାସ୍ତ ହେବା ସମୟରେ ଋଷିମାନେ ଓ ପକ୍ଷୀମାନେ ଫେରି ଯାଇଲେ। ସେମାନେ ସ୍ନାନ କରି ଅଗ୍ନିହୋତ୍ର କରି, ବିଶ୍ୱାମିତ୍ରଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ବସିଲେ। ରାମ ଓ ସୌମିତ୍ରି ମଧ୍ୟ ଋଷିମାନୋଁକୁ ବିନମ୍ରତା ସହିତ ନମସ୍କାର କରି, ବିଶ୍ୱାମିତ୍ରଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ବସିଲେ। ଏବେ ରାମ, ତେଜସ୍ବୀ ଓ ପ୍ରଶ୍ନାସିଲ, ବିଶ୍ୱାମିତ୍ରଙ୍କୁ ଜିଜ୍ଞାସା କଲେ, "ହେ ଭଗବନ୍, ଏହି ଭୂମି କଣ? ଏଠି ନନା ଶ୍ରୀମୟ ଅରଣ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ; ଦୟାକରି ସତ୍ୟ କଥା କହନ୍ତୁ।" ଏପରି ପ୍ରଶ୍ନ ପାଇଁ, ଧାର୍ମିକ ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର ସମସ୍ତ ଋଷିମାନୋଁଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏହି ଭୂମିର ଐତିହ୍ୟ କଥା କହିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲେ। "ଏଠି ଏକ ମହାତ୍ମା ତପସ୍ବୀ କୁଶ ଥିଲେ, ଯିଏ ବ୍ରହ୍ମାଠାରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ, ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ଓ ସଦା ବିରାଜମାନ୍। ସେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ତଥା ନୀତିସ୍ଥ ଏକ ସୁନ୍ଦର ବିଦର୍ଭ ନାରୀ ସହିତ ଚାରିଜଣ ଯୋଗ୍ୟ ପୁଅ ପାଇଥିଲେ—କୁଶାମ୍ବ, କୁଶନାଭ, ଅସୂର୍ତ୍ତରଜାସ୍ ଓ ବସୁ। ସେମାନେ ତେଜସ୍ବୀ, ଶୂର, ଓ କ୍ଷତ୍ରିୟ ଧର୍ମରେ ଅଟୁଟ।" "କୁଶ ତାଙ୍କ ସତ୍ୟବାନ୍ ପୁଅମାନୋଁକୁ କହିଲେ, 'ମୋ ପୁଅମାନେ, ଧର୍ମପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ରାଜ୍ୟ ପାଳନ କର; ଧର୍ମ ଅନୁସରଣ କଲେ ବଡ଼ ପୁଣ୍ୟ ମିଳିବ।' ପିତାଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ସେ ଚାରି ରାଜପୁତ୍ର, ସ୍ୱସ୍ୱ ନଗର ସ୍ଥାପନ କଲେ।" ଏହିପରି ଏହି ଭୂମିର ପବିତ୍ର ଐତିହ୍ୟ ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର ରାମଙ୍କୁ ଉପସ୍ଥାପନ କଲେ।