ଏହା ଥିଲା ରାମ ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କର ଏକ ଦୁର୍ବଳ ଦିନ, ଯେଉଁଥିରେ ସେମାନେ ଏକ ଭୟଙ୍କର ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖିଲେ। ରାମଙ୍କର ଦୃଷ୍ଟି ତାଙ୍କର ଅଳ୍ତାର ଉପରେ ପଡିଥିବା ତାଳପତ୍ରର ରକ୍ତର ଝରଣାକୁ ପଡିଲା, ଯାହା ଦେଖି ସେ ତୁରନ୍ତ ଆଗକୁ ବଢିଲେ। ସେ ଦେଖିଲେ ଦୁଇଟି ଦେବତା ଆକାଶରୁ ଅବତରଣ କରୁଛନ୍ତି। ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ ଦେଖି, ସେ କହିଲେ, "ଲକ୍ଷ୍ମଣ, ଦେଖ, ଏହି କୁପୁରୁଷ ରାକ୍ଷସମାନେ, ମାନବ ଶସ୍ତ୍ରର ଶକ୍ତିରେ ବିନାଶ ହେଉଛନ୍ତି, ଯେପରିକି ବାୟୁରେ ଘୁରୁଥିବା ମେଘମାନେ।" ରାମ ତାଙ୍କର ମନରେ ନିଶ୍ଚିତ କରିଥିଲେ, "ମୁଁ ଏହା କରିବି, କିନ୍ତୁ ମୋତେ ଏହା କରିବାରେ ଦୁଃଖ ହେଉଛି।" ଏହାକୁ କହି, ସେ ତାଙ୍କର ଧନୁଷ୍ୟକୁ ନିଆରା କରିବାକୁ ଯୋଗ୍ୟ ହେଲେ। ତାପରେ, ରାମ ଅତି ଗର୍ବିତ ଓ ଦୀପ୍ତିମାନ, ମାରିଚଙ୍କର ଛୋଟ ହୃଦୟରେ ମାନବ ଶସ୍ତ୍ରକୁ ମୁକ୍ତ କରିଲେ। ମାରିଚ ଏହାର ଆଘାତରେ ସମୁଦ୍ରରେ ଗ୍ରହଣ କରି ଏକ ଶତ ଯୋଜନା ଦୂରକୁ ପ୍ରସ୍ଥାପିତ ହେଲେ। ମାରିଚଙ୍କୁ ଦେଖି, ଯେଉଁଥିବା ସ୍ଥିତିରେ ସେ ଅଚେତନ ଓ କମ୍ପିତ ହେଉଥିଲେ, ରାମ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ କହିଲେ, "ଲକ୍ଷ୍ମଣ, ଦେଖ, ଏହି ମାନବ ତୀର ତାଙ୍କୁ ବିମୁହିତ କରି ନେଉଛି, କିନ୍ତୁ ତାଙ୍କର ଜୀବନ ନେଉନି।" "ଏହି ଅନ୍ୟ ରାକ୍ଷସମାନେ ମୁଁ ନିଶ୍ଚୟ ନିବାରଣ କରିବି—ଯେଉଁମାନେ ଅସମ୍ବେଧନଶୀଳ, କୁପୁରୁଷ ଓ ଯଜ୍ଞକୁ ବିନାଶ କରନ୍ତି।" ଏହା କହି, ରାମ ତାଙ୍କର ଦକ୍ଷତା ଦେଖାଇବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରି, ଗୁରୁତ୍ୱ ଆଗ୍ନେୟ ଶସ୍ତ୍ରକୁ ଧରିଲେ। ସେ ଏହାକୁ ସୁବହୁଙ୍କର ଛୋଟ ହୃଦୟରେ ମୁକ୍ତ କରିଲେ; ସୁବହୁ ଗିରିରେ ପଡିଗଲେ। ରାଗ୍ହବ ତାଙ୍କର ଶେଷ ବିଧାନ କରି, ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ରାକ୍ଷସମାନେ ମାରିଗଲେ, ଯାହା ସେ ଯଜ୍ଞକୁ ବିନାଶ କରୁଥିଲେ, ଏବଂ ସେ ସମସ୍ତ ଋଷିମାନଙ୍କର ସମ୍ମାନ ପାଇଲେ, ଯେପରିକି ଇନ୍ଦ୍ର ଏକ ବିଜୟରେ ସମ୍ମାନିତ ହୁଏ। ଯେତେବେଳେ ଯଜ୍ଞ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲା, ମହା ଋଷି ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର ଦେଖିଲେ ଯେ ସମସ୍ତ ଦିଗ ଦୁଷ୍ଟତାରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇଛି, ସେ କକୁତ୍ସ୍ଥଙ୍କୁ କହିଲେ, "ଓ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ତୁମର କାମ ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲା; ତୁମେ ତୁମର ଗୁରୁଙ୍କର ଆଜ୍ଞା ପାଳନ କରିଛ।" ପରେ, ରାମ ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ସେହି ରାତିକୁ ସେଠାରେ ବିତାଇଲେ, ଦୁଇ ନାୟକ ମନରେ ଆନନ୍ଦ ଓ ସନ୍ତୋଷରେ ଥିଲେ। ଯେତେବେଳେ ସେହି ରାତି ଗତ ହେଲା, ସେମାନେ ସକାଳର ଅନୁଷ୍ଠାନ କରି ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଋଷିଙ୍କୁ ନିକଟକୁ ଯାଇଥିଲେ। ସେମାନେ ତାଙ୍କୁ ସ୍ନେହପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ନମସ୍କାର କରି, "ଓ ଋଷିମାନ, ଆମେ ତୁମର ସେବକ; ତୁମେ ଆମକୁ କମାଣ୍ଡ କର।" ସମସ୍ତ ଋଷିମାନେ, ବିଶ୍ୱାମିତ୍ରଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ, ରାମଙ୍କୁ କହିଲେ, "ଓ ମହାନ ମଣିଷ, ମିଥିଲାର ରାଜା ଜନକ ଏକ ଧର୍ମପୂର୍ଣ୍ଣ ଯଜ୍ଞ କରିବେ। ସେଠାରେ ତୁମେ ଯାଇବା ଦରକାର।" ସେହି ଯଜ୍ଞରେ ତୁମେ ଦେଖିବାକୁ ମିଳିବାର ଅଧିକାରୀ। ଏହି ଧନୁଷ୍ୟ, ଯାହା ପୂର୍ବରୁ ଦେବତାମାନେ ଦିଆଥିଲେ, ଏକ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଓ ଭୟଙ୍କର ଧନୁଷ୍ୟ, ଯାହା ଯଜ୍ଞରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଚମକିଥିଲା। ଏହା ଦେଖିବାକୁ କୌଣସି ଦେବତା, ଗନ୍ଧର୍ବ, ଅସୁର, ରାକ୍ଷସ କିମ୍ବା ମାନବ ମଧ୍ୟ ଶକ୍ତି ନଥିଲା। ଏହି ଧନୁଷ୍ୟର ଶକ୍ତିକୁ ପରୀକ୍ଷା କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରିଥିବା ଶକ୍ତିଶାଳୀ ପ୍ରିନ୍ସମାନେ ଏହାକୁ ଧରିବାରେ ସଫଳ ହୋଇପାରିଲେ ନାହିଁ। ଏହି ଧନୁଷ୍ୟ, ଓ ମଣିଷ, ମିଥିଲାର ମହାନ ରାଜାଙ୍କର, ଯାହା ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କର ଶ୍ରେଷ୍ଠତା ପ୍ରାପ୍ତ। ତୁମେ ଏଠାରେ ଏହା ଓ ଏହି ଅଦ୍ଭୁତ ଯଜ୍ଞକୁ ଦେଖିବେ। ସେହି ବେଳେ, ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର ଏହାକୁ ନେଇ ପ୍ରସ୍ଥାନ କରିବାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେଲେ, ସେ ସେହି ସମସ୍ତ ଋଷିଙ୍କ ସହିତ କକୁତ୍ସ୍ଥଙ୍କୁ ସାଥିରେ ନେଇ ବନର ନିବାସୀଙ୍କୁ ବିଦାୟ ଦେଲେ। "ତୁମେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ବିଦାୟ; ମୁଁ ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ, ସିଦ୍ଧାଶ୍ରମରୁ ଜାହ୍ନବୀର ଉତ୍ତର କୂଳକୁ, ହିମାଲୟର ପାହାଡ଼କୁ ଯିବି।" ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର ଏହାକୁ କହି, ତାଙ୍କର ଧୈର୍ୟରେ ଧନ୍ୟ ତାଳକୁ ନେଇ ଉତ୍ତର ଦିଗକୁ ବିଦାୟ ଦେଲେ। ଯେତେବେଳେ ମହା ଋଷି ଚାଲିଗଲେ, ସେଠାରେ ଅନେକ ଅନୁଗାମୀ ସେଙ୍କୁ ସାଥି ଦେଇଥିଲେ, ଏକ ଶତ କାର୍ଟ୍ ଦୂରରେ, ଯେଉଁମାନେ ବେଦରେ ନିବାସ କରୁଥିଲେ। ସିଦ୍ଧାଶ୍ରମର ହରିଣ ଓ ପକ୍ଷୀମାନେ, ମହାନ ବିଶ୍ୱାମିତ୍ରଙ୍କ ସହିତ ଚାଲିଥିଲେ। ତାପରେ, ଋଷିମାନଙ୍କର ସମ୍ମିଳନୀ, ଏବଂ ପକ୍ଷୀମାନେ, ଏକ ଦୀର୍ଘ ବିସ୍ତାର ପରେ ତାଙ୍କୁ ଚାଲିଗଲେ, ଯେତେବେଳେ ସୂର୍ୟ ଅସ୍ତ ହେଉଛି। ସୂର୍ୟ ଅସ୍ତ ହେବା ପରେ, ସେମାନେ ସ୍ନାନ କରି ଅଗ୍ନି ଅର୍ପଣ କରିଥିଲେ; ତାପରେ, ବିଶ୍ୱାମିତ୍ରଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ, ସେମାନେ ବିଶାଳ ଶକ୍ତିରେ ବସିଗଲେ। ରାମ ଓ ସୌମିତ୍ରୀ, ଋଷିମାନଙ୍କୁ ଯଥା ଗୁରୁତ୍ୱ ଦେଇ, ବିଶ୍ୱାମିତ୍ରଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ବସିଗଲେ। ତେବେ, ରାମ, ଦୀପ୍ତିମାନ ଓ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ବିଶ୍ୱାମିତ୍ରଙ୍କୁ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ, "ପ୍ରିୟ ଗୁରୁ, ଏହି ଜାଗା କେମିତି, ଯାହା ସୁସାଜିତ ବନରେ ଅବସ୍ଥିତ? ମୁଁ ଶୁଣିବାକୁ ଚାହାଁ, ତୁମେ ଦୟାକରି ସତ୍ୟ କହ।" ରାମଙ୍କର ଏହି କଥାକୁ ଶୁଣି, ଋଷି ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର ସମ୍ମିଳନୀରେ ସେହି ଜାଗା ବିଷୟରେ ସମସ୍ତ କଥା କହିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲେ। ସେ ଏକ ମହାନ ତପସ୍ବୀ ନାମକୁଶାର ବିଷୟରେ କହିଲେ, ଯିଏ ବ୍ରହ୍ମାର ପୁତ୍ର, ଯିଏ ନିଜ ନିଶ୍ଚୟରେ ଦୃଢ ଓ ଧର୍ମର ଜ୍ଞାନୀ, ଓ ଯିଏ ଧର୍ମୀୟଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ମାନିତ।