ମତଙ୍ଗ ଅରଣ୍ୟରେ ବସୁଥିବା ମନ୍ଦ୍ରମୁକ୍ତ ମନ୍ଦ୍ରମୁକ୍ତ ବାନରମାନେ ଋଷିଙ୍କର କଥା ଶୁଣିବା ପରେ ଅରଣ୍ୟ ଛାଡ଼ି ଚାଲିଗଲେ । ସେମାନେ ଦେଖି, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବାଲୀ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ, “ମତଙ୍ଗ ଅରଣ୍ୟର ବାସିନ୍ଦାମାନେ ଏମିତି ଏକଠା ହୋଇ ମୋ ପାଖକୁ କାହିଁକି ଆସିଛନ୍ତି? ସମସ୍ତଙ୍କୁ କିଛି ଅସୁବିଧା କି?” ତେବେ, ସମସ୍ତ ବାନର ବାଲୀଙ୍କୁ ସମସ୍ତ କାହାଣୀ ଏବଂ ତାଙ୍କୁ ଲାଗିଥିବା ଶାପ ବିଷୟରେ କହିଦେଲେ । ବାଲୀ ଏହି କଥା ଶୁଣି, ମହାଋଷିଙ୍କ ପାଖକୁ ଯାଇ, ହାତ ଯୋଡି ମାଗିଲେ । ତଥାପି ମହାଋଷି ତାଙ୍କୁ ଅନଦେଖା କରି ତାଙ୍କର ଆଶ୍ରମକୁ ପ୍ରବେଶ କରିଗଲେ । ବାଲୀ ଶାପର ଭୟରେ ଅତି ଭୟଭୀତ ହୋଇପଡ଼ିଲେ । ଏହି ଭୟରୁ ବାଲୀ ମହାପାର୍ବତ ଋଷ୍ୟମୂକରେ ପ୍ରବେଶ କରିବାକୁ ଚାହେନାହିଁ, ଦୃଷ୍ଟି ପ୍ରସାର କରିବାକୁ ମଧ୍ୟ ଚାହେନାହିଁ । ସୁଗ୍ରୀବ ରାମଙ୍କୁ କହିଲେ, “ବାଲୀ ଏଠି ପ୍ରବେଶ କରିପାରିବେ ନାହିଁ ବୋଲି ଜାଣି, ମୁଁ ମୋର ପ୍ରମୁଖ ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ ସହିତ ଏହି ବିଶାଳ ଅରଣ୍ୟରେ ନିର୍ଭୟ ଭାବରେ ଘୁଞ୍ଚୁଛି । ଏଠି ଏହି ଚମକୁଥିବା ଅସ୍ଥିରାଶି ଡୁନ୍ଦୁଭିର, ଯାହା ବାଲୀଙ୍କ ଶକ୍ତିରେ ପାହାଡ଼ ଶିଖର ପରି ଚାଲିଗଲା । ଏଠି ଏହି ସାତଟି ବଡ଼ ଶାଲ ଗଛ ଅଛି, ଯାହାର ଶାଖା ପ୍ରସାରିତ; ବାଲୀ ଏକ ଗଛର ପତ୍ର ତାଙ୍କର ଶକ୍ତିରେ ଉଡ଼ାଇଦେଇପାରିଥିଲେ । ଏପରି ଅଦ୍ଭୁତ ଶକ୍ତି ମୁଁ ତୁମକୁ ଦେଖାଇଦେଲି, ରାମ, ତେବେ କିପରି ତୁମେ ବାଲୀକୁ ଯୁଦ୍ଧରେ ହତ୍ୟା କରିପାରିବେ?” ଲକ୍ଷ୍ମଣ ହସି, ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କୁ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ, “କିଏ କେଉଁ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଲେ, ତୁମେ ବାଲୀର ମୃତ୍ୟୁ ଉପରେ ବିଶ୍ୱାସ କରିବାକୁ ପାରିବ?” ସୁଗ୍ରୀବ ଉତ୍ତର ଦେଲେ, “ଏହି ସାତଟି ଶାଲ ଗଛ ବାଲୀ ଏକ ଅସ୍ତ୍ରରେ ଅନେକବାର ଭେଦିଥିଲେ । ରାମ ଏହି ଗଛଗୁଡ଼ିକୁ ଏକ ଅସ୍ତ୍ରରେ ଭେଦିପାରିବେ; ରାମଙ୍କ ପ୍ରତାପ ଦେଖି, ମୁଁ ବାଲୀକୁ ହତ୍ୟା କରିପାରିବାର ବିଶ୍ୱାସ କରିବି ।” ସୁଗ୍ରୀବ ଆଉ କହିଲେ, “ଲକ୍ଷ୍ମଣ, ବାଲୀ ଏକ ମୃତ ମହିଷର ଅସ୍ଥିକୁ ଦୁଇଶ ଧନୁର୍ଦ୍ଧର ଦୂରରେ ପାଦରେ ଉଡ଼ାଇଥିଲେ ।” ଏପରି କହି, ସୁଗ୍ରୀବ ରାମଙ୍କୁ ଦେଖି ଦ୍ରୁଷ୍ଟି ଲାଲ ହୋଇ, କିଛି ମୁହୂର୍ତ୍ତ ରାମକୁ ଧ୍ୟାନ କଲେ ଏବଂ ପୁନି ତାଙ୍କୁ କହିଲେ, “ବାଲୀ ଏକ ଅପରାଜିତ, ଦେଉଁଥିବା, ବିର ଅଟୁଟ ଶକ୍ତିର ମାନବ; ତାଙ୍କୁ କେହି ଯୁଦ୍ଧରେ ହରାଇପାରିନାହିଁ । ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କର କାର୍ଯ୍ୟକୁ କଠିନ ମନେ କରନ୍ତି; ଏହି ଭୟରୁ ମୁଁ ଋଷ୍ୟମୂକକୁ ଆଶ୍ରୟ କରିଛି । ଏହି ଅପରାଜିତ, ଅଗ୍ରହଣୀୟ ବାନର ରାଜାଙ୍କ ବିଷୟରେ ଚିନ୍ତା କରି, ମୁଁ ଋଷ୍ୟମୂକ ଛାଡ଼ିନାହିଁ । ଭୟ ଏବଂ ଶଙ୍କାରେ, ମୁଁ ମୋର ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ, ହନୁମାନ ନେତୃତ୍ୱରେ, ସହିତ ଅରଣ୍ୟରେ ଘୁଞ୍ଚୁଛି । ଏବେ ମୁଁ ଏକ ପ୍ରଶଂସନୀୟ, ମିତ୍ର ପାଇଛି; ତୁମେ ମୋର ଆଶ୍ରୟ, ମାନବମାନେ ମଧ୍ୟରେ ହିମାଳୟ ପରି । ମୁଁ ମୋର ଦୁଷ୍ଟ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଭାଇର ଶକ୍ତିକୁ ଜାଣିଛି; ତେବେ ରାଘବ, ତୁମର ଯୁଦ୍ଧ ଶୌର୍ୟ ଏଠି ଦେଖିପାରୁନାହିଁ । ମୁଁ ତୁମକୁ ତୁଳନା କରୁନାହିଁ, ଅବମାନ କରୁନାହିଁ, ଭୟ କରୁନାହିଁ; ତାଙ୍କର ଭୟଙ୍କର କାର୍ଯ୍ୟ ମୋତେ ଭୟଭୀତ କରିଛି । ରାଘବ, ତୁମର କଥା, ଶୌର୍ୟ ଏବଂ ଚାଳ ଏକ ମହାଶକ୍ତିକୁ ଉପସ୍ଥାପନ କରେ; ତାହା ଅଗ୍ନି ଛାର ମଧ୍ୟରେ ଲୁଚିଥିବା ପରି । ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କ ଏହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ କଥା ଶୁଣି, ରାମ ହସି, ବାନରକୁ ଉତ୍ତର କଲେ, “ଯଦି ତୁମେ ଆମ ଶୌର୍ୟରେ ବିଶ୍ୱାସ କରୁନାହିଁ, ମୁଁ ଯୁଦ୍ଧରେ ତୁମ ପାଇଁ ଏକ ଆଶ୍ବାସନୀୟ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଦେଇବି ।” ଏପରି କହି, ରାଘବ, ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କ ଭାଇ, ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କୁ ଆଶ୍ବାସନ ଦେଇ, ଡୁନ୍ଦୁଭିର ଶବକୁ ପାଦ ଦ୍ୱାରା ଖେଳରେ ଛୁଇଁଲେ । ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରାମ, ଏହି ଶବକୁ ଉଠାଇ, ପାଦରେ ଦଶ ଯୋଜନା ଦୂରରେ ଫିଙ୍ଗିଦେଲେ । ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ ଦେଖି, ସୁଗ୍ରୀବ ପୁନି ରାମ, ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଏବଂ ବାନରମାନେ ସମ୍ମୁଖରେ ରାମକୁ କହିଲେ, “ମୋ ଶରୀର ତେବେ ତରୁଣ, ମାଂସ ଭରିଥିଲା, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଥିଲା, ଏବଂ ବାଲୀ ଥକି ମଦିରାପାନ କରିଥିବାବେଳେ ଏହାକୁ ଉଡ଼ାଇଥିଲେ । କିନ୍ତୁ ଏବେ ଏହା ହାଲୁକା, ମାଂସ ନାହିଁ, ଶୁଖି ତିନ୍ଦୁଳ ପରି; ତଥାପି ତୁମେ ଏହି ଅବସ୍ଥାରେ ଏହାକୁ ଉଡ଼ାଇଦେଲେ, ରାଘବ । ଏଠି ତୁମ ଏବଂ ତାଙ୍କର ଶକ୍ତି ତୁଳନା କରିପାରିବା ଯୋଗ୍ୟ ନୁହେଁ; ତରୁଣ ଏବଂ ଶୁଖି ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରଭେଦ ବହୁତ । ଏହି ଶକ୍ତି ତୁଳନା ଉପରେ ମୋର ସନ୍ଦେହ ଅଛି; ଯଦି ତୁମେ ଏକ ଶାଲ ଗଛକୁ ଭେଦିପାରିବା, ତାହା ଦ୍ୱାରା ଶକ୍ତି ଏବଂ ଦୃବଳତାର ତୁଳନା ସ୍ପଷ୍ଟ ହେବ ।” ସୁଗ୍ରୀବ ଏହିପରି କହିଲେ, “ଏଠି ଧନୁକୁ ହାତରେ ନିଅ, ହାତୀର ଶୁଣ୍ଡ ପରି ତାହାକୁ ଟାଣ, କାନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଟାଣି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଅସ୍ତ୍ର ଛାଡ଼ । ଯଦି ତୁମେ ଏହି ଶାଲ ଗଛକୁ ଅସ୍ତ୍ରରେ ଭେଦିପାରିବା, ତେବେ ନିଶ୍ଚୟ ଏହା ଭେଦିଯିବ; ଆର ଚିନ୍ତା ନୁହେଁ, ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ କରିଦିଅ, ମୁଁ ତୁମକୁ ପ୍ରତିଜ୍ଞା ଦେଇଛି । ତୁମେ ଜ୍ୟୋତିରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ହିମାଳୟ ପାହାଡ଼ରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଚତୁର୍ଦ୍ଦପାଦ ଜନ୍ତୁମାନେ ମଧ୍ୟରେ ସିଂହ ପରି, ମାନବମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଶୌର୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ।” ଏବେ ତୁମେ କିଷ୍କିନ୍ଧା କାଣ୍ଡର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବାଲ୍ମୀକି ରାମାୟଣର ଦ୍ଵାଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ ଶୁଣ । ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କର ଏହି ଉତ୍ତମ କଥା ଶୁଣି, ଦୀପ୍ତିମାନ ରାମ ନିଶ୍ଚୟ ଦେବା ପାଇଁ ଧନୁକୁ ଉଠାଇଲେ । ମହାନ ଗୌରବ ଦେବାରେ ନିପୁଣ ରାମ ଭୟଭୀତ ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କୁ ଆଶ୍ବାସନ ଦେବା ପାଇଁ ଧନୁ ଏବଂ ଏକ ଅସ୍ତ୍ର ନେଇ, ଶାଲ ଗଛକୁ ଲକ୍ଷ୍ୟ କରି ଶର ଛାଡ଼ିଲେ । ଏହି ଅସ୍ତ୍ର ଦୀପ୍ତିଶାଳୀ, ସୁନାରେ ଶୋଭିତ, ବଡ଼ ଶକ୍ତିରେ ଛୁଟି, ସାତଟି ଶାଲ ଗଛ, ପାହାଡ଼ ଶିଖର ଭେଦି, ପୃଥିବୀକୁ ଅନ୍ତର୍ଗତ କଲା । କିଛି ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ, ଏହି ତୀବ୍ର ଅସ୍ତ୍ର ଗଛଗୁଡ଼ିକୁ ଭେଦି, ପୁନି ଏହି ଅସ୍ତ୍ର ତାହାର ତୁଳାରେ ଫେରିଆସିଲା ।