ବନର ମହାବଳୀ ବାନରରାଜ ବାଲି ସଂଯମିତ କଥାରେ ଏବଂ ସ୍ପଷ୍ଟ ଅର୍ଥରେ ଦୁନ୍ଦୁଭିଙ୍କୁ କହିଲେ— “ଦୁନ୍ଦୁଭି, ତୁମେ କାହିଁକି ଏଠାରେ ନଗର ଦ୍ୱାରକୁ ଅବରୋଧ କରି ଏଭଳି ଗର୍ଜନ କରୁଛ? ମୁଁ ତୁମେ କିଏ ଜାଣିଛି— ତୁମର ପ୍ରାଣକୁ ରକ୍ଷା କର, ହେ ଶୂରବୀର।” ବାନର ରାଜାଙ୍କ ଏହି ଶାନ୍ତ ଓ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଉକ୍ତି ଶୁଣି, ଦୁନ୍ଦୁଭି ରୋଷରେ ଚକ୍ଷୁ ଲାଲ କରି ଉତ୍ତର ଦେଲେ— “ହେ ଶୂରବୀର, ନାରୀମାନେ ଥିବା ସ୍ଥାନରେ ଏଭଳି କଥା କହିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ; ଆଜି ମୋ ସହ ଯୁଦ୍ଧ କର, ତେବେ ତୁମ ପ୍ରଭାବ ଜାଣିପାରିବି। ନହେଲେ, ଏଇ ରାତି ମୁଁ ମୋ କ୍ରୋଧକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିବି; ଉତ୍ସବ ହେଉ, ତୁମେ ଇଚ୍ଛାମତେ ଅନନ୍ଦ କର। ଉପହାର ଦିଅ, ବନବାସୀ ମାନେଙ୍କୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କର, ଏବଂ ତୁମ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଖୁସି ଦିଅ। କିଷ୍କିନ୍ଧାକୁ ସୁରକ୍ଷିତ କର, ଏହି ସହରକୁ ତୁମ ଆତ୍ମା ସମାନ ପ୍ରିୟ କର; ନାରୀମାନେ ସହ ଖେଳ, କାରଣ ତୁମ ଅଭିମାନକୁ ମୁଁ ଦମନ କରିବି। ମଦୋନ୍ମତ, ଅସାବଧାନ, ଭଙ୍ଗୁର, ଏକାକୀ କିମ୍ବା ଦୁର୍ବଳ ଜଣକୁ ଯିଏ ହତ୍ୟା କରେ, ସେ ଲୋକେ ଜଗତରେ ଗର୍ଭହନ୍ତା ଘାତକ ବୋଲି ପରିଚିତ; ତୁମେ ମଦ ଓ ଅଭିମାନରେ ମୋହିତ ତେଣୁ ଏହିପରି ହେଉଛ।” ଏହିପରି କ୍ରୋଧ ମିଶିତ ହାସି ହସି, ବାଲି ତାଙ୍କ ସ୍ତ୍ରୀମାନେ ତାରା ଆଦିଙ୍କୁ ଛାଡି, ଦାନବପତି ଦୁନ୍ଦୁଭିଙ୍କୁ କହିଲେ— “ମୁଁ ମଦୋନ୍ମତ ନୁହେଁ, ଯଦି ତୁମେ ଯୁଦ୍ଧରେ ଭୟଶୂନ୍ୟ; ଏହି ମଦ ଯୁଦ୍ଧରେ ପ୍ରମାଣିତ ହେଉ, କାରଣ ଏହି ନିଜେ ଏକ ଶୂରବୀରଙ୍କର ପାନୀୟ।” ଏପରି କହି ବାଲି କ୍ରୋଧିତ ହେଇ, ତାଙ୍କ ପିତା ମହେନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଦିଆଯାଇଥିବା ସୁବର୍ଣ୍ଣ ମାଳାକୁ ଧାରଣ କରି, ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେଲେ। ତାପରେ ବାଲି, ପାହାଡ଼ ସମାନ ଦୁନ୍ଦୁଭିଙ୍କୁ ଶିଙ୍ଗ ଧରି ଉଠାଇ, ଗର୍ଜନ କରି ତାଙ୍କୁ ଭୂମିରେ ଫିଙ୍ଗିଲେ। ବାଲିର ଭୟଙ୍କର ଗର୍ଜନ ସହିତ ତାଙ୍କ ଘାତରେ ଦୁନ୍ଦୁଭିର କାନରୁ ରକ୍ତ ବହିଲା ଏବଂ ସେ ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଗଲେ। କ୍ରୋଧ ଓ ପରାଜୟ ଇଚ୍ଛାରେ ପ୍ରେରିତ ହୋଇ, ବାଲି ଓ ଦୁନ୍ଦୁଭି ମଧ୍ୟରେ ଭୟଙ୍କର ଯୁଦ୍ଧ ଆରମ୍ଭ ହେଲା। ବାଲି, ଯାହାର ପ୍ରଭାବ ଇନ୍ଦ୍ର ସମାନ, ମୁଣ୍ଡ, ଘୁଣ୍ଡ, ପାଦ, ପାଥର ଓ ଗଛ ଦ୍ୱାରା ଯୁଦ୍ଧ କଲେ। ଏହି ଯୁଦ୍ଧରେ ବାନର ଓ ଦାନବ ପ୍ରତିଯୋଗିତା କଲେ, କିନ୍ତୁ ଦୁନ୍ଦୁଭି ଦୁର୍ବଳ ହେଉଥିଲେ ଓ ଇନ୍ଦ୍ରନନ୍ଦନ ବାଲି ଅଧିକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହେଉଥିଲେ। ଅବଶେଷରେ, ବାଲି ଦୁନ୍ଦୁଭିଙ୍କୁ ଉଠାଇ ଭୂମିରେ ଭୟଙ୍କର ଭାବରେ ଫିଙ୍ଗିଲେ ଏବଂ ଦୁନ୍ଦୁଭି ସେଠାରେ ଚୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲେ। ତାଙ୍କ ଶରୀରରୁ ବହୁତ ରକ୍ତ ବହିଲା ଏବଂ ସେ ଭୂମିରେ ପଡ଼ି ମୃତ୍ୟୁ ବରଣ କଲେ। ବାଲି ତାଙ୍କ ନିର୍ଜୀବ ଓ ଅଜ୍ଞାନ ଦେହକୁ ଦୁଇ ହାତରେ ଉଠାଇ, ଏକ ଯୋଜନା ଦୂରକୁ ଏକ ଝଟକାରେ ଫିଙ୍ଗିଦେଲେ। ଏଉଁ ଭାବରେ ଦୁନ୍ଦୁଭି ଶରୀର ଦୁରେ ଯିବାବେଳେ, ତାଙ୍କ ମୁଁହରୁ ଝରିଥିବା ରକ୍ତ ବାୟୁରେ ଉଡ଼ି ମତଙ୍ଗ ମୁନିଙ୍କ ଆଶ୍ରମ ଉପରେ ପଡ଼ିଲା। ଏହି ରକ୍ତବିନ୍ଦୁ ଦେଖି, ମହାମୁନି କ୍ରୋଧିତ ହେଲେ ଓ ଚିନ୍ତା କଲେ— “ଏହି ଦୁଷ୍ଟ ଦ୍ୱାରା ମୋ ଉପରେ ହଠାତ୍ କିଏ ରକ୍ତ ପତିତ କଲା? କିଏ ଏହି ଅନିୟମିତ, ନିୟନ୍ତ୍ରଣହୀନ, ମୂଢ଼ ଲୋକ?” ଏପରି କହି, ମହାମୁନି ବାହାରି ଦେଖିଲେ ଯେ, ପାହାଡ଼ ସମାନ ଦେହ ଥିବା ଏକ ମହିଷ ମୃତ ଅବସ୍ଥାରେ ପଡ଼ିଛି। ତାଙ୍କ ତପୋବଳ ଦ୍ୱାରା ଜାଣିଲେ ଯେ, ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ ବାନର ଦ୍ୱାରା ହୋଇଛି, ତେଣୁ ସେ ବାଲିଙ୍କୁ ଭୟଙ୍କର ଶାପ ଦେଲେ— “ଏଠାରେ ତାହାର ପ୍ରବେଶ ନିଷିଦ୍ଧ; ଯଦି ସେ ଏଠାରେ ଆସିବେ, ସେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିବେ— ଯିଏ ମୋ ଆଶ୍ରମକୁ ରକ୍ତରେ ଅପବିତ୍ର କରିଛି। ଗଛ ଫିଙ୍ଗି, ଏହି ଗଛମାନେ ଭଙ୍ଗିଛି, ଏବଂ ଦାନବ ଦେହ ଚୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଛି; ଯଦି କେହି ମୋ ଆଶ୍ରମକୁ, ଯାହା ଏକ ଯୋଜନା ପରିମାଣର, ପୂରଣ କରିବେ— ତେବେ ସେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ନଶ୍ଟ ହେବେ; ତାଙ୍କ ପରିଚାରକମାନେ ମଧ୍ୟ ଯଦି ଏଠାରେ ରହିବେ, ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ଶାପ ପାଇବେ। ଏହି ମୋ ଅରଣ୍ୟ ସର୍ବଦା ପୁତ୍ର ସମାନ ସୁରକ୍ଷିତ; ପତ୍ର, କିଶଳୟ, ଫଳ ଓ ମୂଳ ରକ୍ଷା ପାଇଁ— ଆଜି ଶେଷ ସୀମା; ଆସନ୍ତାକାଲି ଯଦି ମୁଁ ସେ ବାନରକୁ ଦେଖିବି, ତେବେ ଅନେକ ହଜାର ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସେ ପାହାଡ଼ ହେଇଯିବ।” ମୁନିଙ୍କ ଏହି କଥା ଶୁଣି, ବାନରମାନେ ଏହି ଅରଣ୍ୟ ଛାଡ଼ି ଚାଲିଗଲେ; ବାଲି ସେମାନଙ୍କୁ ଦେଖି ପଚାରିଲେ— “ମତଙ୍ଗ ଅରଣ୍ୟବାସୀମାନେ, ତୁମେ ସମସ୍ତେ ମୋ ପାଖକୁ କାହିଁକି ଆସିଛ? ସବୁ ଠିକ୍ ଅଛିନା?” ତେବେ ସମସ୍ତ ବାନର ବାଲିଙ୍କୁ ସମସ୍ତ କାହାଣୀ ଓ ଶାପ ବିଷୟରେ କହିଦେଲେ। ଏହି କଥା ଶୁଣି, ବାଲି ମୁନିଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯାଇ ହାତ ଜୋଡି କ୍ଷମା ମାଗିଲେ, କିନ୍ତୁ ମୁନି ତାଙ୍କୁ ଅବହେଳା କରି ଆଶ୍ରମକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ; ବାଲି ଶାପ ଭୟରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଉଦ୍ବିଗ୍ନ ହେଲେ। ଏହିପରି ଭୟରେ, ବାଲି ବଡ଼ ରିଶ୍ୟମୂକ ପାହାଡ଼କୁ କେବେ ପ୍ରବେଶ କରିବାକୁ ଚାହାନ୍ତି ନାହିଁ, ଦୃଷ୍ଟିପାଥରେ ମଧ୍ୟ ଆଣିନାହାନ୍ତି, ହେ ରାମ। ଏହି ଅସମର୍ଥତା ଜାଣି, ହେ ରାମ, ମୁଁ ମୋ ପରାମର୍ଶଦାତାମାନେ ସହିତ ଏହି ମହାବନରେ ନିର୍ଭୟ ଚରଣ କରୁଛି। ଏଠାରେ ଯେ ଅସ୍ଥିପଞ୍ଜର ଦେଖୁଛ, ତାହା ଦୁନ୍ଦୁଭିଙ୍କର, ଯେଉଁଥିରେ ବାଲିଙ୍କ ଶକ୍ତିରେ ସେ ପାହାଡ଼ ଶିଖର ସମାନ ଚୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଛି। ଏଉଁ ସାଥିରେ ଏହି ସପ୍ତ ଶଳ ଗଛ ଅଛି, ଯାହାର ଏକ ଗଛର ପତ୍ର ବାଲି ତାଙ୍କ ଶକ୍ତିରେ ଖସାଇପାରନ୍ତି। ଏଭଳି ମୁଁ ତୁମକୁ ବାଲିଙ୍କ ଅପୂର୍ବ ଶକ୍ତି ଦେଖାଇଦେଲି, ଏହିପରି ବଳିଶାଳୀ ବାଲିକୁ ଯୁଦ୍ଧରେ କିପରି ହତ୍ୟା କରିପାରିବ, ହେ ରାମ?