ଏକ ସମୟର କଥା, ଏକ ମହାବଳଶାଳୀ ଦାନବ, ଯିଏ ତାଙ୍କର ଶକ୍ତିରେ ଅହଂକାରୀ ଓ ଏକ ଦିବ୍ୟ ଵର ଦ୍ୱାରା ମୋହିତ ହୋଇଥିଲେ, ସମସ୍ତ ନଦୀମାନଙ୍କର ନାଥ ସମୁଦ୍ରଙ୍କ ପାଖକୁ ଗଲେ। ସେ, ତାଳମାଳ ଓ ରତ୍ନମୟ ସମୁଦ୍ରକୁ ଉତ୍ତୀର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ, ବଡ଼ ଆତ୍ମବିଶ୍ୱାସରେ ସମୁଦ୍ରଦେବତାଙ୍କୁ କହିଲେ—“ମୋତେ ଯୁଦ୍ଧ ଦିଅ।” ତେବେ ସମୁଦ୍ର, ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ଓ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଭାଗ୍ୟର ପ୍ରେରଣାରେ ଉଠି ଦାନବଙ୍କୁ କହିଲେ, “ଏହି ବିଶାଳ ଅରଣ୍ୟରେ ଯେଉଁ ରାଜା ମହାପର୍ବତ ତାପସମାନଙ୍କର ଆଶ୍ରୟ, ଯିଏ ହିମବତ୍ ନାମେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଓ ଶଙ୍କରଙ୍କର ଶ୍ୱଶୁର, ସେ ତୁମକୁ ଅତି ଅଦ୍ୱିତୀୟ ସନ୍ତୋଷ ଦେଇପାରିବେ। ସେ ବଡ଼ ଝରଣା, ଅନେକ ଗୁହା ଓ ପ୍ରବାହମୟ, ଏହା ତୁମର ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରିପାରିବେ।” ସମୁଦ୍ରଙ୍କୁ ଭୟଭିତ ଜାଣି, ସେ ଦାନବ ସରସିଂହ ରେ ହିମବତ୍ ପର୍ବତ ଅରଣ୍ୟକୁ ଯାଇଲେ। ସେଠାରେ ଦୁନ୍ଦୁଭି ନାମକ ଦାନବ, ପର୍ବତରୁ ଧଳା ହାତୀ ପରି ପାଥର ଉଠାଇ ଭୂମିରେ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ଦିଗକୁ ଛାଡ଼ି, ଭୟଙ୍କର ଗର୍ଜନ କରିଲେ। ସେ ସମୟରେ, ମୃଦୁ ଓ ଶୁଭ୍ର ମେଘ ପରି ଦେଖାଯାଉଥିବା ହିମବତ୍ ପର୍ବତ ତାଙ୍କର ଶିଖରରୁ ଉଭୟ କରୁଣ ଶବ୍ଦରେ କହିଲେ—“ଏ ଦୁନ୍ଦୁଭି, ଧର୍ମପରାୟଣ, ମୋତେ ବିପଦ ଦିଅନି। ମୁଁ ତାପସଙ୍କର ଆଶ୍ରୟ, ଯୁଦ୍ଧ କାର୍ଯ୍ୟରେ ନୁହେଁ।” ପର୍ବତର ଏହି ଶାନ୍ତ ଉପଦେଶ ଶୁଣି, ଦୁନ୍ଦୁଭି କ୍ରୋଧରେ ଲାଲ ଆଖିରେ ଉତ୍ତର ଦେଲେ—“ଯଦି ତୁମେ ଯୁଦ୍ଧ କରିପାର ନାହାଁ, କିମ୍ବା ଭୟରୁ ଅପସ୍ଥାନ କରୁଛ, ତେବେ ମୋତେ କହ, କିଏ ମୋତେ ଯୁଦ୍ଧ ଦେଇପାରିବ? ମୁଁ ପ୍ରତିଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱୀ ଖୋଜୁଛି।” ତେବେ ହିମବତ୍, ଚତୁର ଓ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ଭାବରେ, ପ୍ରଥମେ ଏପରି କଥା କେବେ ଶୁଣିନଥିବା ସତ୍ତା, କ୍ରୋଧରେ କହିଲେ—“ଇନ୍ଦ୍ରପୁତ୍ର ବାଲି ନାମକ ଏକ ବଳବାନ୍ ଓ ପ୍ରଜ୍ଞାଶାଳୀ ବନର ରାଜା ଅଛନ୍ତି, ଯିଏ କିଶ୍କିନ୍ଧାର ଅଦ୍ୱିତୀୟ ନଗରରେ ବସିଛନ୍ତି। ସେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ମହାପ୍ରଜ୍ଞା, ଯୁଦ୍ଧରେ ପାରଙ୍ଗତ; ଇନ୍ଦ୍ର ଯେପରି ନାମୁଚିଙ୍କୁ ଯୁଦ୍ଧ ଦେଇଥିଲେ, ସେଉଁଠି ବାଲି ତୁମକୁ ଯୁଦ୍ଧ ଦେଇପାରିବେ। ଯଦି ତୁମେ ଯୁଦ୍ଧ ଚାଉଛ, ତେବେ ତୁରନ୍ତ ତାଙ୍କ ପାଖକୁ ଯାଅ, କାରଣ ସେ ସଦା ଅଜୟ୍ୟ ଓ ଶୂରବୀର।” ହିମବତଙ୍କର ଏହି କଥା ଶୁଣି, ଦୁନ୍ଦୁଭି କ୍ରୋଧରେ ଭରିଯାଇ, ତୁରନ୍ତ କିଶ୍କିନ୍ଧା ନଗରକୁ ଯାଇଲେ। ସେ ବଡ଼ ଶିଙ୍ଗ, ଭୟଙ୍କର ଦେହ ଓ ମେଘପରି କଳା ଦେଖାଯାଉଥିବା ମହାମହିଷ ଆକାର ଧାରଣ କଲେ। ତାପରେ, ସେ କିଶ୍କିନ୍ଧା ଦ୍ୱାରରେ ପହଞ୍ଚି, ଭୟଙ୍କର ଗର୍ଜନ କରିଲେ, ଯାହାର ଶବ୍ଦରେ ପୃଥିବୀ କମ୍ପିଉଥିଲା, ଯେପରି ଯୁଦ୍ଧ ଢୋଳ ମାଡ଼ାଯାଏ। ସେ ଆତ୍ମମାନରେ ନିକଟବର୍ତ୍ତୀ ଗଛ ଭାଙ୍ଗି, ଖୁରରେ ଭୂମି ଉଖଣ୍ଡି, ଶିଙ୍ଗରେ ଦ୍ୱାର ଭେଦି, ମତ୍ତ ହାତୀ ପରି ଦେଖାଉଥିଲେ। ଏହି ଭୟଙ୍କର ଶବ୍ଦ ଶୁଣି, ବାଲି ତାଙ୍କ ଅନ୍ତଃପୁରରୁ ତାଙ୍କର ସ୍ତ୍ରୀମାନେ ସହିତ ବାହାରିଲେ, ଯେପରି ଚନ୍ଦ୍ରମା ତାରାମାନେ ସହିତ ଉଦିତ ହୁଏ। ବାଲି, ବନର ମାନବ ଓ ପଶୁମାନଙ୍କର ନାଥ, ଶାନ୍ତ ଓ ସ୍ପଷ୍ଟ କଥାରେ ଦୁନ୍ଦୁଭିଙ୍କୁ ପଚାରିଲେ—“କାହିଁକି ତୁମେ ନଗର ଦ୍ୱାର ଅଟକାଇ ଏପରି ଗର୍ଜନ କରୁଛ? ମୁଁ ଜାଣେ, ତୁମେ କିଏ—ତୁମେ ତୁମ ଜୀବନକୁ ରକ୍ଷା କର, ମହାବଳଶାଳୀ।” ବାଲିଙ୍କ ଏହି ଶାନ୍ତ ବଚନ ଶୁଣି, ଦୁନ୍ଦୁଭି ଲାଲ ଆଖିରେ କ୍ରୋଧରେ ଉତ୍ତର ଦେଲେ—“ହେ ଶୂର, ଏଠାରେ ମହିଳାମାନଙ୍କ ସମ୍ନିଧାନରେ ତୁମେ କଥା କହିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ; ଆଜି ମୋତେ ଯୁଦ୍ଧ ଦିଅ, ତେବେ ମୁଁ ତୁମ ଶକ୍ତି ଜାଣିପାରିବି। କିମ୍ବା, ଏ ରାତିରେ ମୁଁ ମୋ କ୍ରୋଧ ଦମନ କରିବି; ଉତ୍ସବ ଚାଲିଯାଉ, ମକଡ଼ି, ଇଚ୍ଛାମତେ ଭୋଗ କର। ଉପହାର ଦିଅ, ବଣବାସୀଙ୍କୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କର, ମିତ୍ରମାନେ ସହ ଆନନ୍ଦ କର। ନଗରକୁ ଉଚିତ୍ ଭାବେ ସୁରକ୍ଷିତ କର, ଏହାକୁ ତୁମ ଆତ୍ମା ପରି ପ୍ରିୟ କର; ମହିଳାମାନେ ସହ ଖେଳ, କାରଣ ମୁଁ ତୁମ ଅହଂକାରକୁ ଦମନ କରିବି। ଯିଏ ମଦୋନ୍ମତ୍ତ, ଅସାବଧାନ, ବିଚ୍ଛିନ୍ନ, ଏକା, କିମ୍ବା ଦୁର୍ବଳକୁ ମାରେ, ସେ ସଂସାରରେ ଗର୍ଭଘାତୀ ଭାବରେ ପରିଚିତ—ଯେପରି ତୁମେ ଅହଂକାରରେ ମୋହିତ।” ତେବେ, ବାଲି କ୍ରୋଧରେ ମୃଦୁ ହସି, ତାଙ୍କ ସମସ୍ତ ସ୍ତ୍ରୀମାନେ, ତାରା ଆଦିଙ୍କୁ ଛାଡ଼ି, ଦାନବ ନାଥଙ୍କୁ କହିଲେ—“ମୋତେ ମତ୍ତ ଭାବିବା ନାହିଁ—ଯଦି ତୁମେ ଯୁଦ୍ଧରେ ଭୟଭିତ ନୁହଁ; ଏହି ମଦ ଯୁଦ୍ଧରେ ପ୍ରମାଣିତ ହେଉ, କାରଣ ଏହା ଶୂରମାନେ ପାନ କରୁଥିବା ପାନୀୟ।” ଏପରି କହି, ବାଲି କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ, ତାଙ୍କ ପିତା ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଦିଆଯାଇଥିବା ସୁବର୍ଣ୍ଣ ମାଳାକୁ ଧରି, ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେଲେ। ସେ, ପର୍ବତ ପରି ଭୟଙ୍କର ଦେହ ଥିବା ଦୁନ୍ଦୁଭିଙ୍କୁ ଶିଙ୍ଗ ଧରି ଉଠାଇ, ବନର ହାତୀ ବାଲି ଭୟଙ୍କର ଗର୍ଜନ କରିଲେ। ସେ ଶକ୍ତିରେ ଦୁନ୍ଦୁଭିଙ୍କୁ ଭୂମିରେ ଫିଙ୍ଗିଲେ, ତାଙ୍କ କାନରୁ ରକ୍ତ ବହିଲା, ଦୁନ୍ଦୁଭି ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଲେ। ଏହି ଦୁଇ ଶୂରବୀର ଏକାଉଁଠି ଦୁଷ୍ଟ ଏବଂ ଭୟଙ୍କର ଯୁଦ୍ଧ ଆରମ୍ଭ ହେଲା। ବାଲି, ଯିଏ ଶକ୍ତିରେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ସମାନ, ହାତ, ଘୁଁଡ଼ି, ପାଦ, ପାଥର ଓ ଗଛରେ ଯୁଦ୍ଧ କରୁଥିଲେ। ମାକଡ଼ି ଓ ଦାନବ ଏକାଉଁଠି ମାଡ଼ିବା ସମୟରେ, ଦୁନ୍ଦୁଭି କ୍ଷୀଣ ହେଉଥିଲେ, ଯେଉଁଠି ବାଲି ଅଧିକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହେଉଥିଲେ। ତାପରେ ବାଲି ଦୁନ୍ଦୁଭିଙ୍କୁ ଉଠାଇ ଭୂମିରେ ପଟକିଲେ; ଏହି ମାରଣାନ୍ତକ ଯୁଦ୍ଧରେ ଦୁନ୍ଦୁଭି ଚୁର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଗଲେ। ତାଙ୍କ ଶରୀରରୁ ବହୁତ ରକ୍ତ ଝରିଲା, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଦୁନ୍ଦୁଭି ଭୂମିରେ ପଡ଼ି ମୃତ୍ୟୁବରଣ କଲେ। ବାଲି, ତାଙ୍କ ଶବକୁ ଦୁଇ ହାତରେ ଉଠାଇ, ଏକ ଯୋଜନା ଦୂରକୁ ଏକଥରେ ଫିଙ୍ଗିଲେ। ଦୁନ୍ଦୁଭି ଏଭଳି ଶକ୍ତିରେ ଉଡ଼ିଯିବା ସମୟରେ, ତାଙ୍କ ମୁହଁରୁ ବାହାରିଥିବା ରକ୍ତବିନ୍ଦୁ ବାୟୁରେ ଉଡ଼ି ମତଙ୍ଗ ଋଷିଙ୍କ ଆଶ୍ରମ ଦିଗକୁ ପଡ଼ିଲା।