ପ୍ରାଚୀନ କାଳରେ ଏକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ମହାମହିମାସ୍ପଦ ମହିଷ ଥିଲେ, ତାଙ୍କ ନାମ ଥିଲା ଦୁନ୍ଦୁଭି। ସେ ଏତେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଥିଲେ ଯେ, ତାଙ୍କର ଦେହ ହଜାର ହାତୀଙ୍କ ଶକ୍ତି ସହିତ ତୁଳନୀୟ ଥିଲା, ଏବଂ ସେ କୈଳାଶ ପର୍ବତ ଶିଖର ପରି ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୀପ୍ତିମାନ୍ ଦେଖାଯାଉଥିଲେ। ନିଜ ଶକ୍ତିରେ ଅତି ଅହଂକାରୀ ଏବଂ ଏକ ବରଦାନ ଦ୍ୱାରା ମୋହିତ ହୋଇ, ସେ ଏକ ଦିନ ସମୁଦ୍ରଙ୍କ ନିକଟକୁ ଗଲେ, ଯିଏ ସମସ୍ତ ନଦୀଙ୍କ ମାଲିକ। ଦୁନ୍ଦୁଭି ତାଙ୍କର ଅପାର ଶକ୍ତି ଉପରେ ଭରସା କରି, ମଣିମୟ ତରଙ୍ଗମୟ ସମୁଦ୍ରକୁ ଅତିକ୍ରମ କରି, ସେ ସମୁଦ୍ର ମହାରାଜଙ୍କୁ କହିଲେ, “ମୋତେ ଯୁଦ୍ଧ ଦିଅ।” ତାପରେ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ସମୁଦ୍ର ଉଦ୍ଧତ ହୋଇ, ଦୁନ୍ଦୁଭିଙ୍କୁ ନିଜ ଭାଗ୍ୟର ପ୍ରେରଣାରେ କହିଲେ, “ଏଠାରେ ଏକ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ପର୍ବତ ଅଛି, ଯେଉଁଥିରେ ବହୁତ ତପସ୍ବୀ ଶରଣ ନେଇଥାନ୍ତି, ଏହି ପର୍ବତ ହେଉଛନ୍ତି ହିମବତ୍, ଯିଏ ଶିବଙ୍କ ଶ୍ୱଶୁର। ଏହି ପର୍ବତରେ ଅନେକ ଜଳପ୍ରପାତ, ଗୁହା ଓ ଝରଣା ଅଛି, ଏବଂ ସେ ଏପରି ଅତୁଳନୀୟ ତୁଷ୍ଟି ଦେଇପାରିବେ। ତୁମେ ଯଦି ଯୁଦ୍ଧ ଚାହୁଁଛ, ତେବେ ହିମବତ୍ଙ୍କୁ ଯାଅ।” ସମୁଦ୍ରଙ୍କୁ ଭୟଭୀତ ଜାଣି, ସେ ଅସୁରମାନ୍ୟ ଦୁନ୍ଦୁଭି ବାଣ ଛାଡ଼ିବା ପରି ଶୀଘ୍ର ହିମବତ୍ ଅରଣ୍ୟକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ। ଏଠାରେ ଦୁନ୍ଦୁଭି ହିମବତ୍ ପର୍ବତରୁ ହାତୀ ପରି ଧଳା ପାଥର ଉଠାଇ ଭୂମିରେ ଏବଂ ଚାରିପଟେ ଫିଙ୍ଗି ଦେଲେ, ଏବଂ ଭୟଙ୍କର ଚିତ୍କାର କଲେ। ସେ ସମୟରେ, ଧୀର ଓ ମୃଦୁ ସ୍ଵଭାବର ହିମବତ୍, ଧଳା ମେଘ ପରି ଦେଖାଯାଉଥିବା, ନିଜ ଶିଖର ଉପରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ହୋଇ କହିଲେ, “ହେ ଦୁନ୍ଦୁଭି, ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ଥିଲେ ତୁମେ ମୋତେ ଅସୁବିଧା ଦିଅନି; ମୁଁ ତପସ୍ବୀମାନଙ୍କର ଶରଣ ଦେଇଥାଏ, ଯୁଦ୍ଧ କାର୍ଯ୍ୟରେ ନୁହେଁ।” ହିମବତ୍ଙ୍କ ଏହି ଜ୍ଞାନମୟ କଥା ଶୁଣି, ଦୁନ୍ଦୁଭି କ୍ରୋଧରେ ଲାଲ ଚକ୍ଷୁ ହୋଇ ଉତ୍ତର ଦେଲେ, “ତୁମେ ଯଦି ଯୁଦ୍ଧ କରିପାରିବେ ନାହିଁ, କିମ୍ବା ଭୟରେ ରୋକିଯାଉଛ, ତେବେ ମୋତେ କହ, କିଏ ମୋତେ ଯୁଦ୍ଧ ଦେଇପାରିବ? ମୁଁ ଏକ ଶତ୍ରୁ ଖୋଜୁଛି।” ତାପରେ ଧୀର, ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ହିମବତ୍ କ୍ରୋଧେ କିଛି ଉତ୍ତର ଦେଲେ, “କିଷ୍କିନ୍ଧା ନାମକ ଅପୂର୍ବ ନଗରରେ ଇନ୍ଦ୍ରପୁତ୍ର ବନରା ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବାଲି ଅଛନ୍ତି। ସେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରବଳ, ଧୀମାନ୍, ଯୁଦ୍ଧକୁଶଳ ଏବଂ ତୁମକୁ ଏକାକି ଯୁଦ୍ଧ ଦେଇପାରିବେ, ଯେପରି ଇନ୍ଦ୍ର ନାମୁଚିଙ୍କୁ ଦେଇଥିଲେ। ଯଦି ତୁମେ ଯୁଦ୍ଧ ଚାହୁଁଛ, ତାହେଲେ ଶୀଘ୍ର ତାଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯାଅ।” ହିମବତ୍ଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ଦୁନ୍ଦୁଭି କ୍ରୋଧରେ ତତ୍କ୍ଷଣାତ କିଷ୍କିନ୍ଧା ପହଞ୍ଚିଲେ। ସେ ଏକ ଭୟଙ୍କର ମହିଷ ରୂପ ଧାରଣ କଲେ, ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଶୃଙ୍ଗ ଓ ଭୟଭୀତ ଦେହ ନେଇ, ମେଘାଚ୍ଛନ୍ନ ଆକାଶର ଜଳଭରା ବୃହତ୍ ମେଘ ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲେ। କିଷ୍କିନ୍ଧାର ଦ୍ୱାରରେ ପହଞ୍ଚି, ଦୁନ୍ଦୁଭି ଭୟଙ୍କର ଧ୍ୱନିରେ ଚିତ୍କାର କଲେ, ଭୂମି କମ୍ପିତ ହେବାକୁ ଲାଗିଲା, ଯେପରି ଯୁଦ୍ଧ ଡ଼ଙ୍ଗ ପିଟୁଛି। ସେ ନିକଟସ୍ଥ ବୃକ୍ଷ ଭାଙ୍ଗିଦେଲେ, ଖୁର ଦ୍ୱାରା ଭୂମି ଚିରିଦେଲେ ଓ ଅଭିମାନରେ ଶୃଙ୍ଗ ଦ୍ୱାରା ଦ୍ୱାରକୁ ଗହିର ଘାଏ କଲେ, ମଦୋନ୍ମତ ହାତୀ ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲେ। ଏହି ଭୟଙ୍କର ଧ୍ୱନି ଶୁଣି, ବାଲି ନିଜ ଅନ୍ତଃପୁରରୁ ପତ୍ନୀମାନେ ସହିତ ବାହାରିଲେ, ଯେପରି ତାରାଦି ନକ୍ଷତ୍ରମାଳା ସହିତ ଚନ୍ଦ୍ର ଉଦୟ ହୁଏ। ବାଲି, ବନରାମାନ୍ୟ ଏବଂ ସମସ୍ତ ଅରଣ୍ୟବାସୀଙ୍କ ନାୟକ, ସ୍ପଷ୍ଟ ଏବଂ ମାପିତ ଶବ୍ଦରେ ଦୁନ୍ଦୁଭିଙ୍କୁ ପଚାରିଲେ, “ଦୁନ୍ଦୁଭି, କାହିଁକି ତୁମେ ଏମିତି ଚିତ୍କାର କରୁଛ? ମୁଁ ଜାଣେ କି ତୁମେ କିଏ—ନିଜ ପ୍ରାଣକୁ ରକ୍ଷା କର।” ବାଲିଙ୍କ ଏହି ଜ୍ଞାନମୟ କଥା ଶୁଣି, ଦୁନ୍ଦୁଭି କ୍ରୋଧରେ ଉତ୍ତର ଦେଲେ, “ବୀର, ନାରୀମାନେ ସାମ୍ନାରେ ଏପରି କଥା କହିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ; ଆଜି ମୋତେ ଯୁଦ୍ଧ ଦିଅ, ତେବେ ମୁଁ ତୁମର ପ୍ରକୃତ ଶକ୍ତି ଜାଣିପାରିବି। ନାହିଁ ହେଲେ, ଏ ରାତି ମୁଁ ମୋ କ୍ରୋଧକୁ ଦମନ କରିବି; ଉତ୍ସବ ନିର୍ବିଘ୍ନ ଚାଲୁ ରହୁ, ମନ୍କି, ଇଚ୍ଛାମତେ ଭୋଗ କର। ଉପହାର ଦିଅ, ବନରାଙ୍କୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କର, ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଆନନ୍ଦ ଦିଅ। ନିଜ ସ୍ୱପ୍ରିୟ କିଷ୍କିନ୍ଧାକୁ ସୁରକ୍ଷିତ କର, ନାରୀମାନେ ସହିତ ଖେଳ, କାରଣ ମୁଁ ତୁମର ଅଭିମାନ ଦମନ କରିବି। ଯେଉଁଠି ମଦୋନ୍ମତ, ଅସାବଧାନ, ଭଙ୍ଗ, ଏକା, କିମ୍ବା ଦୁର୍ବଳକୁ ମାରିଦିଏ, ସେ ସଂସାରରେ ଗର୍ଭନାଶକ ଭାବେ ପରିଚିତ—ଏପରି ଅଭିମାନରେ ମୁଁ ତୁମକୁ ଦେଖୁଛି।” ତାପରେ ବାଲି ହସି, କ୍ରୋଧ ଦମନ କରି, ତାରା ଆଦି ସମସ୍ତ ନାରୀମାନେ ଠାରୁ ଦୂରେ ହଟି, ଦୁନ୍ଦୁଭିଙ୍କୁ କହିଲେ, “ମୁଁ ମଦୋନ୍ମତ ନୁହେଁ—ଯଦି ତୁମେ ଯୁଦ୍ଧରେ ଭୟଭୀତ ନୁହଁ, ତେବେ ଏହି ମଦ ଯୁଦ୍ଧରେ ପ୍ରମାଣିତ ହେଉ, କାରଣ ଏହା ନାୟକଙ୍କ ପାନୀୟ।” ଏପରି କହି, ବାଲି କ୍ରୋଧେ ତାଙ୍କ ପିତା ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରଦତ୍ତ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ମାଳା ଧାରଣ କଲେ, ଏବଂ ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେଲେ। ବାଲି, ପର୍ବତ ସମାନ ଦେହୀ ଦୁନ୍ଦୁଭିଙ୍କୁ ଶୃଙ୍ଗ ଧରି ଉଠାଇ ଯୁଦ୍ଧ ମଞ୍ଚରେ ଭୟଙ୍କର ଚିତ୍କାର କଲେ। ସେ ଦୁନ୍ଦୁଭିଙ୍କୁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଭାବେ ଭୂମିରେ ଫିଙ୍ଗିଦେଲେ, ତାଙ୍କ କାନ ଦ୍ୱାରା ରକ୍ତ ଧାରା ବହିଲା। ଏହି ଭୟଙ୍କର ଯୁଦ୍ଧ ଦୁଇଁ ଶକ୍ତିରେ ଆଗୁଆଁ ଚାଲିଥିଲା—ଦୁନ୍ଦୁଭି ଓ ବାଲି ଦୁହେଁ ଏକାଉଁ ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱ ଯୁଦ୍ଧ କରୁଥିଲେ। ବାଲି, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ସମାନ ପ୍ରତାପୀ, ନିଜ ମୁଠି, ଘୁଣ୍ଡ, ପାଦ, ପାଥର ଓ ବୃକ୍ଷ ଦ୍ୱାରା ଯୁଦ୍ଧ କରୁଥିଲେ। ଏହି ଯୁଦ୍ଧରେ ଦୁନ୍ଦୁଭି ଦୁର୍ବଳ ହେଉଥିଲେ, ଯେଉଁବେଳେ ବାଲି ଅଧିକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହେଉଥିଲେ। ଶେଷରେ, ବାଲି ଦୁନ୍ଦୁଭିଙ୍କୁ ଉଠାଇ ଭୂମିରେ ଫିଙ୍ଗିଦେଲେ; ଏହି ଭୟଙ୍କର ଯୁଦ୍ଧରେ ଦୁନ୍ଦୁଭି ଚୁର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଗଲେ। ତାଙ୍କ ଶରୀରରୁ ଅଧିକ ରକ୍ତ ବହିଲା ଏବଂ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଦୁନ୍ଦୁଭି ଭୂମିରେ ପଡ଼ି ନଷ୍ଟ ହେଲେ। ବାଲି, ତାଙ୍କ ମୃତ ଅଚେତନ ଦେହକୁ ଉଠାଇ, ଏକ ଯୋଜନା ଦୂରକୁ ଏକ ଝଟକାରେ ଫିଙ୍ଗିଦେଲେ। ଏଭଳି ଦୁନ୍ଦୁଭି ଅସୁରଙ୍କ ଦମନ ହୋଇଗଲା, ବାଲିଙ୍କ ଅପାର ଶୂରତ୍ୱ ଏବଂ ଶକ୍ତି ସମସ୍ତଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ହେଲା।