ରାମଙ୍କ ଉତ୍ତମ ଶବ୍ଦଗୁଡିକୁ ଶୁଣିଥିବାରୁ ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କର ଆନନ୍ଦ ଓ ସାହସ ଅଧିକ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଲା। ସେ ଅତି ଖୁସି ହୋଇ, ରାଘବଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ ଦେଇ ଏହି ଉତ୍ତମ କଥାଗୁଡିକ କହିଲେ। ସୁଗ୍ରୀବ ରାମଙ୍କୁ ବଢିଆ କଥା କହିଲେ—ନିଶ୍ଚିତ ଭାବରେ, ତୁମେ ତୁମ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଓ ଦହନଶୀଳ ବାଣରେ ଖିପ୍ର ହୋଇ ମାନ୍ୟକୁ ଭେଦି, କ୍ରୋଧରେ ସମସ୍ତ ଜଗତକୁ ଦହି ପାରିବ, ଯେପରି ସୂର୍ଯ୍ୟ ଯୁଗାନ୍ତରେ ଦହିଥାଏ। ସୁଗ୍ରୀବ କହିଲେ, “ରାମ, ଏବେ ତୁମେ ଭଲଭାବେ ଶୁଣ, ଭାଲିଙ୍କ ଶକ୍ତି, ପ୍ରତାପ ଓ ଦୃଢତା ବିଷୟରେ; ପରେ ତୁମେ ଯେଉଁପରି ଚାହାଁ, କର।” ସେ ବର୍ଣ୍ନନା କଲେ—ପଶ୍ଚିମ ସାଗରରୁ ପୂର୍ବ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ, ଦକ୍ଷିଣରୁ ଉତ୍ତର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ, ଭାଲି ଅକ୍ଳାନ୍ତ ଭାବେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଉଦୟ ହେବା ପୂର୍ବରୁ ଏହି ସମସ୍ତ ଦିଗ ଅତିକ୍ରମ କରିଥାଏ। ସେ ପୃଥିବୀର ଉଚ୍ଚତମ ପାହାଡ଼ ଉପରେ ଚଢି, ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ଉପରକୁ ଲାଘି, ସେଗୁଡିକୁ ଧରିପାରିଥାଏ। ଅନେକ ଦୃଢ ଓ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର ଜଙ୍ଗଲ ଗଛ ଭାଲିଙ୍କ ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ଭଙ୍ଗ ହୋଇଛି, ସେ ତାଙ୍କର ପ୍ରଭାବ ଦେଖାଉଥିଲେ। ଏକ ସମୟରେ ଦୁନ୍ଦୁଭି ନାମକ ଏକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ମହା ମହିଷ ଥିଲା, ଯାହା କୈଳାସ ଶିଖର ପରି ଚମକୁଥିଲା, ଏବଂ ଏହାର ଶକ୍ତି ହଜାର ହାତୀ ସମାନ ଥିଲା। ଏହି ମହା ଶରୀରୀ, ନିଜ ଶକ୍ତିରେ ମତାଳ ଓ ଏକ ଵର ଦ୍ୱାରା ଭ୍ରମିତ ହୋଇ, ନଦୀମାନ୍ୟ ସମୁଦ୍ର ନିକଟକୁ ଗଲା। ତାଲ ତରଙ୍ଗ ଓ ରତ୍ନରେ ଭରିଥିବା ସାଗରକୁ ଅତିକ୍ରମ କରି, ଦୁନ୍ଦୁଭି ସମୁଦ୍ରକୁ କହିଲା—“ମୋତେ ଯୁଦ୍ଧ ଦିଅ।” ଏପରେ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ଓ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ସମୁଦ୍ର ଉତ୍ତଳ ହୋଇ, ଦୁନ୍ଦୁଭିକୁ ତାହାର ଭାଗ୍ୟରେ ପ୍ରେରିତ ହୋଇ କଥା କହିଲେ। ସମୁଦ୍ର କହିଲେ—“ବିଶାଳ ଜଙ୍ଗଲରେ ତପସ୍ୱୀମାନେ ପାଇଁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଆଶ୍ରୟ ହେଉଥିବା ପାହାଡ଼ର ରାଜା ହିମବତ, ଯିଏ ଶଙ୍କରଙ୍କ ପିତାମହ, ସେ ତୁମକୁ ଅଦ୍ୱିତୀୟ ସନ୍ତୋଷ ଦେଇପାରିବ।" ହିମବତ ଭୟଭୀତ ଭାବରେ ଦୁନ୍ଦୁଭିଙ୍କୁ ଦେଖି, ଧନୁରୁ ଛୁଟିଥିବା ବାଣ ପରି ହିମବତ ଜଙ୍ଗଲକୁ ଗଲେ। ଦୁନ୍ଦୁଭି ଏହି ପାହାଡ଼ରୁ ହାତୀ ପରି ଶ୍ୱେତ ପଥରଗୁଡିକୁ ଅନେକ ଦିଗରେ ଭୂମିରେ ଫିଙ୍ଗି ଦେଲେ, ଏବଂ ଉଚ୍ଚ ସ୍ୱରରେ ଉଦ୍ଧାତ ହୋଇ ଚିଅଲେ। ତାଲେ, ମୃଦୁ ଓ ମନୋହର ହିମବତ, ଶ୍ୱେତ ମେଘ ପରି ଦେଖାଯାଉଥିବା, ନିଜ ଶିଖର ଉପରେ ଦଉଡି, କହିଲେ—“ହେ ଦୁନ୍ଦୁଭି, ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ହୋଇ, ମୋତେ ଯୁଦ୍ଧ ଦେଇ ଅସୁବିଧା କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ; ମୁଁ ତପସ୍ୱୀମାନେ ପାଇଁ ଆଶ୍ରୟ ଓ ତାପସ୍ୟାର କୌଶଳୀ, ଯୁଦ୍ଧରେ ନୁହେଁ।” ହିମବତଙ୍କ ଏହି ଜ୍ଞାନୀ ଶବ୍ଦ ଶୁଣି, ଦୁନ୍ଦୁଭି ରାଗରେ ଲାଲ ଚୋକ୍, କହିଲେ—“ତୁମେ ଯଦି ଯୁଦ୍ଧ କରିପାରିବା ନୁହେଁ, କିମ୍ବା ମୋ ଭୟରେ ବିରତ ହେଉଛ, ତେବେ କିଏ ମୋତେ ଯୁଦ୍ଧ ଦେଇପାରିବ, ସେଥିରେ ମୋତେ କହ; ମୁଁ ପ୍ରତିପକ୍ଷୀ ଖୋଜୁଛି।” ହିମବତ, ଶବ୍ଦରେ କୌଶଳୀ ଓ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ, ପୂର୍ବରୁ କେବେ ଏପରି ଉତ୍ତର ଦେଇନଥିଲେ, ରାଗରେ ଦୁନ୍ଦୁଭିକୁ କହିଲେ—“ଇନ୍ଦ୍ରପୁତ୍ର ବାଲି ନାମକ ଏକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଓ ଜ୍ଞାନୀ ଵାନର ଅଛି, ଯିଏ କିଶ୍କିନ୍ଧା ନାମକ ଅଦ୍ୱିତୀୟ ନଗରରେ ବସିଥାଏ। ସେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ବୁଦ୍ଧିମାନ୍ ଓ ଯୁଦ୍ଧରେ କୌଶଳୀ; ସେ ତୁମକୁ ଏକକ ଯୁଦ୍ଧ ଦେଇପାରିବ, ଇନ୍ଦ୍ର ନମୁଚିକୁ ଯେପରି। ତୁମେ ଯଦି ଯୁଦ୍ଧ ଚାହୁଁ, ତେବେ ତୁରନ୍ତ ତାଙ୍କ ପାଖକୁ ଯାଅ; ସେ ସଦା ଅଜୟ ଓ ଯୁଦ୍ଧରେ ପ୍ରତାପୀ।” ହିମବତଙ୍କ ଶବ୍ଦ ଶୁଣି, ଦୁନ୍ଦୁଭି ରାଗରେ ଭରି, ସତ୍ୱରେ କିଶ୍କିନ୍ଧା ନଗରକୁ ଗଲେ। ମହିଷ ରୂପ ଧାରଣ କରି, ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଶିଙ୍ଗ ଓ ଭୟଙ୍କର ଅବକାଶରେ, ସେ ଆକାଶରେ ଜଳଭରା ବର୍ଷା ମେଘ ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲେ। କିଶ୍କିନ୍ଧା ଦ୍ୱାରରେ ପହଞ୍ଚି, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଦୁନ୍ଦୁଭି ଦୃଢ ଧ୍ୱନି କରି, ପୃଥିବୀକୁ କପାଇଦେଲେ, ସେ ଯୁଦ୍ଧ ଢୋଲ ପରି ଶବ୍ଦ କରୁଥିଲେ। ସେ ନିକଟର ଗଛ ଭଙ୍ଗ କଲେ, ଗୋଡ଼ ଦ୍ୱାରା ଭୂମି ଖୁନିଲେ, ଦ୍ୱାରକୁ ଶିଙ୍ଗ ଦ୍ୱାରା ଖୋଦିଲେ, ଦମ୍ଭରେ ମତାଳ ହାତୀ ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲେ। ଭାଲି, ଯିଏ ଅନ୍ତଃପୁରରେ ଥିଲେ, ଏହି ଶବ୍ଦ ଶୁଣି, ଏହା ସହିପାରିଲେ ନାହିଁ, ତାଙ୍କର ଅନେକ ପତ୍ନୀମାନେ, ତାରା ଆଦି, ସହିତ ବାହାରିଗଲେ; ଚନ୍ଦ୍ର ତାରାମାନେ ସହିତ ବାହାରିଲେ ପରି। ବାଲି, ବନବାସୀମାନେ ଓ ବନର ମନ୍ଦିର ମାଲିକ, ଦୁନ୍ଦୁଭିକୁ ସ୍ପଷ୍ଟ ଓ ମିତ୍ କଥାରେ କହିଲେ—“ଦୁନ୍ଦୁଭି, କିପାଇଁ ତୁମେ ଦ୍ୱାର ଅଟକାଇ ଏପରି ଚିଅୁଛ? ମୁଁ ତୁମକୁ ଚିହ୍ନିପାରିଛି—ମୋତେ ରକ୍ଷା କର, ହେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ।” ବାଲିଙ୍କ ଏହି ବୁଦ୍ଧିମାନ୍ କଥା ଶୁଣି, ଦୁନ୍ଦୁଭି ରାଗରେ ଲାଲ ଚୋକ୍, ଉତ୍ତର ଦେଲେ—“ହେ ନାୟକ, ମହିଳାମାନେ ରହିଥିବା ସ୍ଥାନରେ ତୁମେ ଏପରି କଥା କହିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ; ଆଜି ମୋତେ ଯୁଦ୍ଧ ଦିଅ, ତାହା ପରେ ମୁଁ ତୁମ ଶକ୍ତି ଜାଣିବି। କିମ୍ବା, ଆଜି ରାତିରେ ମୁଁ ମୋ ରାଗକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିବି; ଉତ୍ସବ ନିର୍ବିଧାନେ ଚାଲୁ, ହେ ବାନର, ଚାହିଁଥିବା ଭୋଗରେ ମଗନ ହୁଅ। ଉପହାର ଦିଅ, ବନବାସୀମାନେ ସହିତ ଆଲିଙ୍ଗନ କର, ମିତ୍ରମାନେ ସହିତ ଆନନ୍ଦ କର, କିଶ୍କିନ୍ଧାକୁ ନିରାପଦ କର, ଏହି ନଗରକୁ ନିଜ ପରି ପ୍ରିୟ କର; ମହିଳାମାନେ ସହିତ ଖେଳ, କାରଣ ମୁଁ ତୁମ ଅହଙ୍କାରକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିବି। ଯିଏ ମତାଳ, ଅସାବଧାନ, ଭଙ୍ଗ, ଏକା, କିମ୍ବା ଦୁର୍ବଳକୁ ମାରିଦେଉଛି, ସେ ଜଗତରେ ଗର୍ଭନାଶୀ ଭାବରେ ପରିଚିତ—ଏପରି ତୁମେ ଅହଙ୍କାରରେ ଭ୍ରମିତ। ଏପରେ, ବାଲି କ୍ରୋଧରେ ମୃଦୁ ହସି, ତାରା ଆଦି ମହିଳାମାନେକୁ ଛାଡ଼ି, ଏହି ଦାନବ ନାୟକକୁ କହିଲେ—“ମୁଁ ମତାଳ ଅଛି ବୋଲି ଭାବନିଅ—ଯଦି ତୁମେ ଯୁଦ୍ଧରେ ଭୟଭିତ ନୁହେଁ; ଏହି ମତାଳତା ଯୁଦ୍ଧରେ ପ୍ରମାଣ ହେଉ, କାରଣ ଏହା ନାୟକର ପାନୀୟ।” ଏପରି କହି, ବାଲି କ୍ରୋଧରେ, ନିଜ ପିତା ମହେନ୍ଦ୍ର ଦ୍ୱାରା ଦିଆଯାଇଥିବା ସୁବର୍ଣ୍ଣ ମାଳାକୁ ଧରି, ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେଲେ।