ପ୍ରାଚୀନ କାଳରେ, ଏକ ସମୟରେ ମୋର ଭାଇ ବହୁତ କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ ଯୁଦ୍ଧ ଆଶାୟରେ ମୋତେ ଆହ୍ୱାନ କଲେ। ସେଥିପରେ ତାଙ୍କର କଥା ଶୁଣି, ମୁଁ ରାଜଧାନୀ ଛାଡ଼ି ଚଲିଗଲି। ମୋର ବିକ୍ରମଶାଳୀ ଭାଇ ତୁରନ୍ତେ ମୋ ପଛରେ ଯାଇଲେ, କିନ୍ତୁ ରାତିରେ ସେ ଦେଖିଲେ ଯେ ମୁଁ ଏକା ନୁହେଁ, ଆଉ ଜଣେ ସଙ୍ଗୀ ସହିତ ଆସୁଛି। ଆମେ ଦୁଇଜଣ ଏଗାଳିବାକୁ ଦେଖି ସେ ଭୟଭୀତ ହେଲେ ଏବଂ ଦୃଢ଼ ଭୟରେ ଏକ ବଡ଼ ଗୁହାକୁ ପଳାଇ ଯାଇଲେ। ମୁଁ ଜାଣିଲି ଯେ ସେ ସେହି ଭୟଙ୍କର ଏବଂ ବିଶାଳ ଗୁହାରେ ପ୍ରବେଶ କରିଛନ୍ତି। ତାହାପରେ ମୋର ଭାଇ ମୋତେ କହିଲେ, "ମୁଁ ତାକୁ ମାରି ନ ଦେଲେ ରାଜଧାନୀକୁ ଫେରିପାରିବି ନାହିଁ। ତୁମେ ଗୁହାର ଦ୍ୱାରରେ ଅପେକ୍ଷା କର, ମୁଁ ତାକୁ ବିଧ୍ୱଂସ କରିବି।" ମୁଁ ଭାବିଲି, "ସେ ଏଠାରେ ଅପେକ୍ଷା କରୁଛନ୍ତି," ଏବଂ ଅତି କଷ୍ଟସାଧ୍ୟ ସେହି ଗୁହାକୁ ପ୍ରବେଶ କରି, ତାଙ୍କୁ ଖୋଜିବାରେ ଗୋଟିଏ ବର୍ଷ କଟିଗଲା। ସେଠି ମୁଁ ମୋର ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ଦେଖିଲି, ଯେଉଁମାନେ ଭୟଙ୍କର ଏବଂ ଦୟାହୀନ ଥିଲେ। ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ଏବଂ ତାଙ୍କର ସମସ୍ତ ପରିବାରକୁ ଏକଥରେ ବିଧ୍ୱଂସ କରିଦେଲି। ତାଙ୍କର ମୁଖରୁ ରକ୍ତ ଧାରା ବହିଯାଇ ସେହି ଅଗମ୍ୟ ଗୁହାକୁ ପୂର୍ଣ୍ଣ କରିଦେଲା, ଏହାର ଧ୍ୱନି ଭୂମିକୁ କମ୍ପିତ କଲା। ମୁଁ ଏହି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଶତ୍ରୁକୁ ମାରି ଦେଖିଲି, କିନ୍ତୁ ଗୁହାର ବନ୍ଦ ଦ୍ୱାର ଦେଖିପାରିଲି ନାହିଁ। ମୁଁ ବାରମ୍ବାର "ସୁଗ୍ରୀବ!" ବୋଲି ଡାକିଲି, କିନ୍ତୁ କୌଣସି ଉତ୍ତର ମିଳିଲା ନାହିଁ, ମୋ ମନ ଅତି ଦୁଃଖିତ ହେଲା। ପରେ ମୁଁ ମୋର ପାଦରେ ଗୁହାର ଦ୍ୱାରକୁ ଘୁସିଘୁସି ଭାଙ୍ଗିଦେଲି ଏବଂ ଏହି ପ୍ରକାରେ ବାହାରି ରାଜଧାନୀକୁ ଫେରିଲି। ସେଠାରେ ମୁଁ ଦେଖିଲି, ସୁଗ୍ରୀବ ମୋତେ ରାଜ୍ୟରୁ ବାହାର କରିଦେଲେ। ସେ ଆତ୍ମସ୍ୱାର୍ଥରେ ଭାଇପାଇଁ ଥିବା ପ୍ରେମକୁ ଭୁଲିଗଲେ ଏବଂ ରାଜସିଂହାସନ ଦାବି କଲେ। ଏପରେ ବାଲୀ ଭୟହୀନ ହୋଇ, ମୋତେ ଏକମାତ୍ର ବସ୍ତ୍ର ଦେଇ ରାଜ୍ୟରୁ ନିଷ୍କାସିତ କରିଦେଲେ। ଏଭଳି ଭାବେ ମୁଁ ତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ନିଷ୍କାସିତ ହୋଇ ଏବଂ ମୋର ଭାର୍ଯ୍ୟାକୁ ହରାଇ, ଭୟରେ ସମସ୍ତ ପୃଥିବୀ, ଅରଣ୍ୟ ଏବଂ ସମୁଦ୍ର ଚାରିଦିଗରେ ଭ୍ରମଣ କରିଲି। ମୋର ଅପହୃତା ଭାର୍ଯ୍ୟା ପାଇଁ ଶୋକ କରି, ମୁଁ ରୁଷ୍ୟମୂକ ପର୍ବତକୁ ପ୍ରବେଶ କଲି, ଯେଉଁଠାରେ ବାଲୀ ଅନ୍ୟ କାରଣରୁ ଯିବାକୁ ସମର୍ଥ ନୁହେଁ। ଏଭଳି ଭାବେ, ମୁଁ ସମସ୍ତ କଥା ତୁମକୁ କହିଦେଲି, ଏହି ଶତ୍ରୁତାର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବୃତ୍ତାନ୍ତ। ଦେଖ, ରାଘବ, ମୁଁ ନିର୍ଦ୍ଦୋଷ ହେଉଥିବା ସତ୍ତ୍ୱେ ଏପରି ଦୁର୍ଦ୍ଦଶାକୁ ପହଞ୍ଚିଛି। ବାଲୀଙ୍କ ଭୟରେ, ଯିଏ ସମସ୍ତ ଲୋକକୁ ଭୟଭୀତ କରେ, ହେ ମହାବୀର, ତୁମେ ଦୟାକରି ତାଙ୍କୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରି ମୋତେ ଅନୁଗ୍ରହ କର। ଏପରି ଅନୁରୋଧ ସୁଣି, ଧର୍ମଜ୍ଞ, ଶ୍ରୀମାନ୍ ରାମ, ହସି ହସି ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କୁ ନ୍ୟାୟ ଉପଦେଶ ଦେଲେ। ସେ କହିଲେ, "ମୋର ଏହି ତୀରଗୁଡ଼ିକ, ଯେଉଁମାନେ ଅଚୁକ, ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଏବଂ ସୂର୍ୟ ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ତେବେ କ୍ରୁର ବାଲୀ ଉପରେ କ୍ରୋଧଭରା ଅବସ୍ଥାରେ ପଡ଼ିବ। ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମୁଁ ବାଲୀଙ୍କୁ ଦେଖୁନାହିଁ, ଯିଏ ତୁମ ଭାର୍ଯ୍ୟାକୁ ଅପହରଣ କରିଛି, ସେ ଅଧମ ଧର୍ମନାଶକ ଜୀବନ୍ତ ରହିବ। ତୁମେ ଦୁଃଖର ସାଗରରେ ଡୁବିଯାଇଛ, ମୁଁ ନିଶ୍ଚିତ ତୁମକୁ ଉଦ୍ଧାର କରି ଅପାର ସୁଖ ଦେବି।" ଏହି ଉତ୍ସାହ ଏବଂ ଆନନ୍ଦ ଦେଇଥିବା ଶବ୍ଦ ଶୁଣି ସୁଗ୍ରୀବ ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରସନ୍ନ ହେଲେ ଏବଂ ଏହି ଉତ୍ତମ କଥା କହିଲେ—"ଏହି ହେଉଛି ଶ୍ରୀମଦ୍ ବାଲ୍ମୀକୀ ରାମାୟଣର କିଷ୍କିନ୍ଧାକାଣ୍ଡର ଏକାଦଶ ସର୍ଗ।" ସୁଗ୍ରୀବ ରାମଙ୍କର ଶବ୍ଦ ଶୁଣି, ଯାହା ତାଙ୍କର ଆନନ୍ଦ ଏବଂ ଶୌର୍ୟକୁ ବଢ଼ାଇଲା, ରାଘବଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ ଦେଲେ ଏବଂ ସ୍ତୁତି କଲେ। ସେ କହିଲେ, "ନିଶ୍ଚିତ ଭାବରେ, ତୁମେ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଏବଂ ଦୃଢ଼ ତୀରଗୁଡ଼ିକ ଦ୍ୱାରା କ୍ରୋଧରେ ସମସ୍ତ ଜଗତକୁ ଦଗ୍ଧ କରିପାରିବ, ଯେପରି ସୂର୍ୟ ଯୁଗାନ୍ତରେ ଦଗ୍ଧ କରେ। ବାଲୀଙ୍କ ଶକ୍ତି, ପ୍ରାକ୍ରମ ଏବଂ ଧୃଢ଼ତା ବିଷୟରେ ତୁମେ ଆଗ୍ରହପୂର୍ବକ ଶୁଣ, ତାପରେ ଯାହା ଉଚିତ ମନେ କର, କର।" "ପଶ୍ଚିମ ସମୁଦ୍ରରୁ ପୂର୍ବ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ, ଦକ୍ଷିଣରୁ ଉତ୍ତର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବାଲୀ ଅକ୍ଳାନ୍ତ ଭାବେ ଯାଏ, ଯେତେବେଳେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଉଦୟ ହୋଇନାହିଁ। ସେ ପର୍ବତମାନଙ୍କର ଶୀର୍ଷରେ ଚଢ଼ି, ତାଙ୍କୁ ଦଳିଦେଉଛି, ଏହିପରି ତାଙ୍କର ଶକ୍ତି। ଅନେକ ଜଙ୍ଗଲରେ ଥିବା ଦୃଢ଼ ଓ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର ଗଛମାନେ ବାଲୀଙ୍କ ଶକ୍ତିରେ ଭଙ୍ଗିଯାଇଛି।" "ଏକ ସମୟରେ ଦୁନ୍ଦୁଭି ନାମକ ଏକ ବିଶାଳ ମହିଷ ଥିଲେ, ଯିଏ କୈଳାସ ପର୍ବତ ଶିଖର ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଏବଂ ହଜାର ହାତୀର ଶକ୍ତି ଥିଲା। ସେ ମହାବଳଶାଳୀ, ନିଜ ଶକ୍ତିରେ ମଦମସ୍ତ ଏବଂ ଏକ ଵର ପାଇଁ ମୂଢ଼ ହୋଇ, ସମୁଦ୍ର, ନଦୀମାନଙ୍କର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସ୍ୱାମୀଙ୍କ ନିକଟକୁ ଗଲେ।" "ସେ ତରଙ୍ଗିତ ଏବଂ ମଣିମୟ ସମୁଦ୍ରକୁ ଅତିକ୍ରମ କରି, ସମୁଦ୍ରକୁ କହିଲେ, 'ମୋତେ ଯୁଦ୍ଧ ଦିଅ।' ସମୁଦ୍ର, ଧର୍ମଜ୍ଞ ଏବଂ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଭାଗ୍ୟବଶତଃ ଏହିପରି କଥା କହିଲେ।" "ଅରଣ୍ୟରେ ତପସ୍ୱୀମାନଙ୍କ ପାଇଁ ମହାଶ୍ରୟ ଏବଂ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହିମବତ୍ ପର୍ବତ ଅଛନ୍ତି, ଯିଏ ଶଂକରଙ୍କର ଶ୍ୱଶୁର। ଅନେକ ଝରଣା, ଗୁହା ଏବଂ ଜଳପ୍ରପାତ ଥିବା ସେହି ପର୍ବତ ତୁମକୁ ଅପୂର୍ବ ସନ୍ତୋଷ ଦେଇପାରିବେ।" "ହିମବତ୍ ଭୟଭୀତ ଅଛନ୍ତି ଜାଣି, ଦୁନ୍ଦୁଭି, ଏକ ଧନୁରୁ ଛାଡ଼ାଯାଇଥିବା ତୀର ପରି, ହିମବତ୍ ଅରଣ୍ୟକୁ ଗଲେ।" "ତାପରେ ଦୁନ୍ଦୁଭି ସେହି ପର୍ବତରୁ ଧଳା ହାତୀ ପରି ପାଥର ଉଠାଇ ଭୂମିରେ ଅନେକ ଦିଗରେ ଛାଡ଼ି ଗର୍ଜନ କଲେ।" "ସେଇ ସମୟରେ, ମୃଦୁ ଏବଂ ସୁନ୍ଦର ହିମବତ୍ ପର୍ବତ, ଧଳା ମେଘ ପରି ଦେଖାଯାଉଥିବା, ନିଜ ଶିଖରରୁ ଦଢ଼ ଶବ୍ଦରେ କହିଲେ, 'ହେ ଦୁନ୍ଦୁଭି, ଧର୍ମରେ ନିଷ୍ଠା ଥିବା, ତୁମେ ମୋତେ ବିପଦେ ପକାଇବା ଉଚିତ ନୁହେଁ। ମୁଁ ତପସ୍ୱୀମାନଙ୍କର ଶରଣ ଏବଂ ତାପସୀୟ କାର୍ଯ୍ୟରେ ପ୍ରବୀଣ, ଯୁଦ୍ଧରେ ନୁହେଁ।'" "ପରେ ପର୍ବତର ଏହି ଜ୍ଞାନୀ କଥା ଶୁଣି, ଦୁନ୍ଦୁଭି ରାଗରେ ଲାଲ ଚକ୍ଷୁ ହୋଇ ଉତ୍ତର ଦେଲେ।